EU-Klimaatdoel voor 2040: maatwerk nodig voor de land- en tuinbouw

Binnen Europa wordt gestemd over een nieuw klimaatdoel: in 2040 moet 90% minder broeikasgassen worden uitgestoten dan in 1990. Eerder presenteerde de Europese Commissie een voorstel om dit doel te verankeren in de Europese Klimaatwet. Boeren en tuinders willen hun bijdrage leveren aan de klimaatdoelen, maar vragen om realistische doelen en duidelijk beleid. LTO roept dan ook in een bijdrage aan de EU publieke consultatie op om in de klimaatwet aandacht te hebben voor de Nederlandse land- en tuinbouwsector, zodat deze kan bijdragen aan klimaatdoelen.

Naast het wettelijk vastleggen van het 2040 doel stelt de Europese Commissie voor om alle relevante klimaatwetgeving opnieuw te beoordelen met het oog op het nieuwe doel, en waar nodig nieuwe maatregelen te nemen. De rol van koolstofopslag in het kader van landgebruik wordt hierbij ook in overweging genomen. Wat nog ontbreekt, is een langetermijnvisie op de rol van de landbouw en hoe boeren en tuinders kunnen bijdragen aan het vastleggen en verminderen van emissies. Ook in Nederland is er nog geen goed uitgewerkt beleid of voldoende financiële steun om boeren te helpen investeren in klimaatmaatregelen. Ook in de nationale discussie rond beprijzing van agrarische emissies benadrukte LTO eerder al dat strategisch klimaatbeleid met duidelijke afspraken en middelen nodig is om stappen te zetten.

Restemissie
LTO Nederland benadrukt dat een emissiereductie van 90% voor fossiele bronnen haalbaar kan zijn, maar dat dit niet geldt voor de zogeheten biogene emissies uit de landbouw. Deze emissies komen vrij bij natuurlijke processen van planten en dieren en maken deel uit van de korte koolstofkringloop, waarbij de emissies ook weer worden opgenomen door de landbouw. Een nulemissiedoel voor de landbouw is daarom niet realistisch of wenselijk. LTO vraagt de Europese Commissie om rekening te houden met onvermijdelijke restemissies en hiervoor aparte, haalbare doelen vast te stellen. Voor het klimaatdoel in 2040 op Europees niveau roept LTO Nederland op om de Europese klimaatdoelstellingen verder uit te werken op lidstaatniveau, waarbij specifiek wordt gekeken naar ruimte voor biogene restemissies van de land- en tuinbouw in elke lidstaat.

Daarnaast roept LTO op om lidstaten te verplichten om in samenwerking met landbouworganisaties afspraken te maken over realistische restemissies. Zulke afspraken moeten onderdeel worden van langjarige strategieën. Boeren en tuinders voelen zich verantwoordelijk voor hun bijdrage aan de klimaat- en energietransitie, maar zij hebben wel een helder beleid, vergunning ruimte en financiële middelen (bijv. een specifiek klimaatfonds) nodig om te kunnen investeren. Zonder deze voorwaarden is het werken aan een nóg klimaatbewustere land- en tuinbouw niet vanzelfsprekend. De Europese Commissie kan via het wijzigen van de klimaatwet zorg dragen dat lidstaten hiermee aan de slag gaan, en voortgang monitoren door bijvoorbeeld een rapportageverplichting aan de Europese Commissie op te nemen in de wet.

Klimaatbewuste land- en tuinbouw
LTO heeft het Nederlandse kabinet eerder opgeroepen om op nationaal niveau om langjarig, strategisch beleid – inclusief de doelen voor 2050 –  te verankeren in een convenant ‘Klimaatbewuste land- en tuinbouw’. Daarbij zou ook er een nieuw klimaatfonds opengesteld moeten worden voor de land- en tuinbouw, specifiek voor de reductie van biogene emissies. Nu is de sector als enige economische sector formeel uitgezonderd van dit fonds. LTO pleit ervoor dat boeren en tuinders wel kunnen meedoen, zodat zij kunnen blijven werken aan een duurzame en klimaatvriendelijke toekomst.