Zonder derogatie raakt kringlooplandbouw buiten bereik

Zonder derogatie raakt kringlooplandbouw buiten bereik. Kabinetsambities voor vermindering van het kunstmestgebruik, een grondgebonden melkveehouderij en verbetering van de waterkwaliteit zijn nauw verbonden met Brusselse toestemming om meer dierlijke mest te mogen gebruiken bij het aanvullen van mineralen in de bodem. Afschaffing van derogatie kan bovendien tot twee derde van het inkomen van een gemiddelde melkveehouder kosten. Daarvoor waarschuwt LTO ministers Staghouwer en Van der Wal vandaag.

“De agrarische sector moet, kan en wil bijdragen aan oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen zoals natuurherstel, klimaatverandering, waterkwaliteit, ruimtegebruik, voedselzekerheid en grondstoffenschaarste. Derogatie, oftewel lokaal meer gebruik van dierlijke mest in plaats van kunstmest dan de EU-brede norm, is daarbij een essentiële bouwsteen. Zonder derogatie raken de kabinetsambities voor kringlooplandbouw buiten bereik,” zegt Sjaak van der Tak, voorzitter van LTO Nederland.

Derogatie is van groot belang voor de Nederlandse land- en tuinbouw, zowel voor de plantaardige als dierlijke sectoren. Zo’n 17.000 ondernemers maken gebruik van de regeling, op ongeveer de helft van het agrarisch areaal in Nederland. Afschaffing leidt tot wel € 20.000 inkomensverlies per ondernemer. Derogatie is ook in belang van het milieu: de waterkwaliteit bij derogatiebedrijven is beter dan gemiddeld. Het is bovendien de ultieme vorm van kringlooplandbouw: een betere benutting van organische mest en minder kunstmestgebruik.

Derogatie wordt normaal gesproken voor vier jaar verleend. De laatste derogatie, van slechts twee jaar, liep vorig jaar af. Het is onbestaanbaar dat ondernemers midden in het seizoen nog in onzekerheid verkeren, LTO wil voor hen dus voor 1 mei duidelijkheid van het ministerie van LNV. Voor de periode tot 2025 pleit LTO daarnaast ook voor gewasderogatie. Dat is een keuzeoptie voor gras en bijvoorbeeld wintertarwe, waarmee koolstofvastlegging (in het kader van het klimaat) en bodemgezondheid wordt gestimuleerd. Voor de langere termijn is duidelijk dat de Nitraatrichtlijn, een verouderde Europese wet die geen rekening houdt met de actuele klimaat-  en stikstofdiscussie, en kringlooplandbouw frustreert, fundamenteel moet worden aangepast of ingetrokken.

Het ministerie van LNV heeft aangegeven zich in Brussel in te zetten voor verlenging van de derogatie. LTO Nederland vraagt van de overheid echter geen inspanningsverplichting maar een resultaatsverplichting. Zonder een juiste en passende derogatie is kringlooplandbouw onmogelijk en zullen ook andere grote transitievraagstukken zoals de gebiedsgerichte aanpak vanuit het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) onhaalbaar zijn.

Lees hier de brief van LTO Nederland aan ministers Staghouwer en Van der Wal.