Voorzichtig herstel Agro Vertrouwensindex

Het vertrouwen van boeren en tuinders in de land- en tuinbouw heeft zich in het vierde kwartaal van 2019 voorzichtig hersteld. De index stijgt 4 punten ten opzichte van het derde kwartaal. Dit blijkt uit de Agro Vertrouwensindex die eenmaal per kwartaal wordt gepubliceerd.

De vertrouwensindex stijgt naar bijna 10 punten. Zowel een betere stemming als een positievere verwachting voor de komende 2 à 3 jaar dragen daar aan bij. Beide indexen vormen samen de Agro-Vertrouwensindex. Vooral melkveehouders en opengrondstuinders kregen over het vierde kwartaal meer vertrouwen in hun eigen onderneming dan een kwartaal eerder. Akkerbouwers hebben juist minder vertrouwen. Ondanks de stijging is het vertrouwen in de land- en tuinbouw nog altijd laag in vergelijking met de metingen in de afgelopen drie jaar. Ook is de index lager dan het langlopend gemiddelde dat op ruim 14 punten staat.

Figuur 1.1 Agrovertrouwensindex land- en tuinbouw en alle sectoren, 2013-2019-4 Bron: Wageningen Economic Research.

Stemmingsindex stijgt 4 punten
De stemmingsindex, die de huidige situatie op het bedrijf weergeeft, stijgt met 4 punten naar ruim 20 punten. Vooral bij varkenshouders, glas- en opengrondstuinders en pluimveehouders is de stemming goed met een index van boven de 25 punten. Bij de melkveehouders en akkerbouwers is de stemming met ruim 20 punten en 16 punten wat lager.

Terugblik 2019
Terugkijkend op de afgelopen 12 maanden, geven ondernemers aan dat de productie positief heeft bijgedragen aan de bedrijfsvoering. Over de opbrengstprijs was men verdeeld; de index was nagenoeg nul. De omzet in de afgelopen 12 maanden beoordeelt men voorzichtig positief. Door de negatieve bijdrage van de kosten op de bedrijfsvoering draagt, volgens ondernemers, de winst negatief bij aan de bedrijfsvoering. Deze onderliggende indexen zijn tussen het derde en vierde kwartaal, op de kosten na, wel gestegen. Zo steeg de index van de opbrengstprijs met 16 punten. De overall conjunctuurindex land- en tuinbouw “Terugkijkend” is, ondanks een stijging van 7 punten, nog negatief (-8 punten).

Boeren en tuinders verdeeld over middellange termijn verwachting eigen onderneming
Hoewel de stemming op het bedrijf door het merendeel van de ondernemers nog altijd als positief wordt ervaren, zijn boer en tuinder meer verdeeld over de inschattingen voor de middellange termijn van hun boerenbedrijf. Evenveel respondenten beoordelen de situatie op hun bedrijf over 2 à 3 jaar negatief als positief. De index die de middellange-termijn-verwachting uitdrukt, is dan ook precies op nul uitgekomen in het vierde kwartaal van 2019. Wel steeg de index 3 punten ten opzichte van een kwartaal eerder. Dit komt met name door hogere verwachtingen van melkveehouders (+12 punten). De index van verwachte situatie is ondanks de stijging van 3 punten nog een stuk lager dan het langlopende gemiddelde dat op bijna 9 punten ligt.

Vooruitblik 2020 iets positiever
Vooruitkijkend naar de komende 12 maanden zijn ondernemers ook positiever dan een kwartaal eerder. Ondanks dat zijn nog altijd meer boeren en tuinders negatief dan positief gestemd over de komende 12 maanden. Men heeft positievere verwachtingen van de opbrengstprijs, productie en omzet, maar door toename van de kosten draagt de winst nog altijd niet positief bij aan de bedrijfsvoering. De conjunctuurindex “Vooruitkijkend” staat in het vierde kwartaal op -4 punten. Een kwartaal eerder was dit ruim -7 punten.

Figuur 1.2 Agrovertrouwensindex; langlopend gemiddeld ten opzicht van index, land- en tuinbouw, periode 2013-1 tot 2019-4. Bron: Wageningen Economic Research.

Over de Agro Vertrouwensindex
Beleidsmakers en politici zijn geïnteresseerd in de stemming van ondernemers in de land- en tuinbouw. Om zo representatief mogelijke informatie te kunnen gebruiken voor de belangenbehartiging, ontwikkelden LTO Nederland, Flynth adviseurs en accountants en het ministerie van LNV in samenwerking met Wageningen Economic Research de Agro Vertrouwensindex. Dit is een combinatie van de stemmingsindex op dit moment en de verwachting voor over 2 à 3 jaar.

Deze enquête wordt sinds 2013 viermaal per jaar gehouden. De Topsector Agro & Food draagt financieel bij aan deze index. De volledige resultaten worden gepubliceerd op www.lto.nl en www.agrimatie.nl/agrovertrouwensindex.