Update MKZ-uitbraak Hongarije en Slowakije

Volgend op eerdere berichten over een MKZ-besmetting in Hongarije en over drie besmettingen in Slowakije, zijn er sindsdien helaas nieuwe besmettingen in beide landen bijgekomen. Met dit bericht geven we een overzicht van de huidige stand van zaken van de uitbraak van mond-en-klauwzeer in Hongarije en Slowakije.

Situatie in Slowakije
Er is inmiddels een vierde besmetting gemeld op een bedrijf met 279 runderen (meststieren en vaarzen) in dezelfde regio (Mala Luc). Dit bedrijf lijkt in een rechte lijn ten noordwesten van de andere 3 besmette bedrijven te liggen, ondanks dat er geen directe wegen tussen deze 4 bedrijven liggen.

Het ruimen van het bedrijf in Baka (met 1300 dieren) is inmiddels in de afrondende fase. De karkassen worden vernietigd en verwerkt in een destructiebedrijf (en dus niet begraven). Op de bedrijven in Med’vedov en Narad is een tijdelijke onderdrukkende noodvaccinatie uitgevoerd, in afwachting van het ruimen van deze bedrijven. De beperkingszone van 10 kilometer rondom het bedrijf in Mala Luc ligt deels op Oostenrijks grondgebied. Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen dat een bedrijf in Oostenrijk besmet is met MKZ. Op alle bedrijven zijn meerdere dieren positief getest met PCR, maar ook met een ELISA (tegen antilichamen). Dat zou kunnen betekenen dat de infectie er al wat langer is. Het is opvallend dat op alle vier de bedrijven slechts een klein deel van de runderen verschijnselen vertoonde (zoals speekselen, laesies in de bek, laesies op de uier).  Het is op basis van de testuitslagen en de klinische verschijnselen niet met zekerheid te zeggen welk van de vier bedrijven het eerste besmet is geraakt.

Situatie in Hongarije
In Hongarije is een tweede besmetting bevestigd op een groot bedrijf (3.000 dieren) in Levél. Dit bedrijf bevindt zich op 40 kilometer afstand van het eerder besmette bedrijf in Hongarije in Kisbajcs. Hier is een noodvaccinatie uitgevoerd en is begonnen met het ruimen van het bedrijf. Een deel van de dieren zal worden begraven op minimaal 5-7 meter diepte, op 15 kilometer afstand van het bedrijf. Er zijn op het betreffende bedrijf in maart geen dieren aan- of afgevoerd. Hongarije heeft extra maatregelen ingesteld: een grotere beperkingszone dan 10 kilometer, een verbod op buiten grazen in de beperkingszone, het slachten van dieren (thuis) is enkel nog toegestaan onder toezicht. Eventuele verdere onderdrukkende vaccinatie in het gebied wordt serieus overwogen. Er is een jachtverbod in het betreffende gebied en eventuele karkassen van wilde dieren worden opgespoord en bemonsterd. Contactbedrijven zijn bemonsterd en negatief bevonden.

Beperkingszone
De Europese Commissie  heeft aan de lidstaten voorgelegd om een groter gebied aan te wijzen als beperkingszone, rondom de 6 getroffen bedrijven. Dit is strikter dan gebruikelijk. De lidstaten zijn daarmee akkoord gegaan. Deze beperkingszone ligt in Hongarije, Slowakije en Oostenrijk. Oostenrijk heeft de aanvoer van dieren uit Hongarije en Slowakije verboden. Gevoelige diersoorten (evenhoevigen) mogen de beperkingszone niet verlaten. Er is een uitzondering voor directe afvoer naar de slacht, mits in dezelfde lidstaat en wanneer een officiële dierenarts daaraan voorafgaand een controle heeft uitgevoerd.

Gevolgen voor Nederland
Het was al bekend dat er geen risicovolle aanvoeren vanuit Slowakije en Hongarije hebben plaatsgevonden. NVWA gaat na of er in de afgelopen periode aanvoeren uit Oostenrijk zijn geweest.  Er mogen geen gevoelige dieren of levende producten van gevoelige dieren naar of van de beperkingszone worden verplaatst.  Directe doorvoer van levende dieren door de beperkingszone is nog wel mogelijk. Hierbij mag niet worden gestopt en dient gebruik te worden gemaakt van de hoofdwegen.

Als LTO roepen we daarnaast op om alert te blijven, en om verdenkingen te melden bij de NVWA en de bioveiligheidsmaatregelen in acht te nemen. Daarbij is het belangrijk dat dierhouders of hun medewerkers géén producten van dierlijke oorsprong meenemen uit landen met MKZ besmettingen. En ook seizoensarbeiders te wijzen op de risico’s niet alleen ivm met MKZ maar ook Afrikaanse Varkenspest kan meegenomen worden door besmette producten zoals vlees.

We wijzen er ook op dat een 2e verplichte reiniging en ontsmetting (R&O) van terugkerende veewagens uit oa Hongarije al verplicht is (Artikel 6.3 van de Regeling veterinaire maatregelen specifieke dierziekten of zoönosen) vanwege de Afrikaanse varkenspestbesmettingen. Voor het transport van evenhoevigen wordt verwezen naar het R&O-stappenplan van de NVWA.

De nadruk hierbij ligt op:

• de reiniging van vervoermiddelen met (lauw)warm water te doen, in combinatie met een schuimreiniger, in plaats van alleen met koud water.
• de ontsmetting van vervoermiddelen met toegelaten en werkzame ontsmettingsmiddelen te doen, om het MKZ-virus af te doden c.q. af te weren.
• voor het R&O-proces van veewagens uitsluitend leidingwater te gebruiken, in verband met de gegarandeerde kwaliteit van het water.

Op de website van de NVWA staat een lijst met toegelaten ontsmettingsmiddelen tegen MKZ-virus.

Op de websites van Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) en de Gezondheidsdienst voor Dieren (Royal GD) is meer informatie over MKZ beschikbaar.