Terugkoppeling stikstofaanpak geeft onvolledig beeld

Vrijdag 16 juli jl. informeerde minister Schouten de Tweede Kamer middels een brief over de voortgang van de aanpak van de stikstofproblematiek. Hoewel er uit de brief positieve punten te noemen zijn, zoals het verbeteren van de wetenschappelijke kennis ten aanzien van het stikstofbeleid en het voortvarend oppakken van de problemen rond meldingsvrije activiteiten, is de terugkoppeling niet compleet. Zo bevat de brief geen reactie op de onlangs gepresenteerde stikstofplannen. Ook ontbreken er cruciale zaken bij enkele uitwerkingen die in de brief worden genoemd. Daarnaast noemt LTO Nederland het teleurstellend dat er nog geen oplossing gevonden is voor de interimmers. LTO roept de minister op om zo snel mogelijk op deze zaken terug te komen als onderdeel van de aanpak.

Reactie stikstofvoorstellen blijft uit
De minister gaat in haar brief niet in op de onlangs gepresenteerde stikstofplannen. Eind mei presenteerde LTO Nederland samen met een coalitie van boeren-, natuur- en ondernemersorganisaties het plan Duurzaam Evenwicht om uit de stikstofimpasse te komen. Deze breed gedragen aanpak biedt zowel oplossingen als draagvlak voor de stikstofproblematiek. Ook een reactie op het PBL-rapport ‘Naar een uitweg uit de stikstofcrisis’ komt niet terug in de brief. Volgens LTO Nederland een gemiste kans, aangezien dit rapport het Kabinet nadrukkelijk adviseert om breder te kijken dan alleen stikstof, en de maatschappelijke opgaven die er liggen integraal te benaderen. Volgens het PBL leidt het strikt hanteren van beleidsdoelen ertoe dat er geen open vormen van landbouw mogelijk zijn in delen van Brabant, Overijssel en Gelderland – ook al zijn deze hoogtechnologisch, natuurinclusief of biologisch. LTO noemt dat een zeer ongewenst resultaat.

Ontwikkelruimte landbouw en instrumenten uitvoering ontbreken
De inschatting die de minister maakt over de behoefte aan stikstof-ontwikkelruimte in Nederland tot 2030 is onvolledig. In de gehele inschatting is de ontwikkelbehoefte van de landbouw niet meegenomen. Hoewel niet elk bedrijf die ruimte nodig heeft, kan op individueel niveau deze behoefte wel bestaan. Denk daarbij aan jonge boeren die ook op lange termijn perspectief willen hebben. Het is jammer dat er naar de ontwikkelbehoefte in de agrarische sector geen verkenning is gedaan, omdat nu de inschatting geen compleet beeld schetst.

Ook ontbreekt in de eerste aanzet voor de aanpak van de Agenda Natuurinclusief de concrete vertaling naar haalbare verdienmodellen voor de agrarische sector. Er is meer aandacht nodig voor instrumenten en uitvoering om een (agrarische) natuurinclusieve samenleving handen en voeten te geven.

Oplossing interimmers
Het is goed dat er in de brief aandacht wordt besteed aan de situatie van de zogeheten interimmers. Echter is er helaas nog altijd geen oplossing gevonden, blijkt uit de brief. Dat is teleurstellend, omdat deze ondernemers al deze tijd nog zonder passende natuurvergunning zitten. De situatie van interimmers is overigens niet alleen een probleem van de landbouw: ook in andere sectoren zitten ondernemers klem zonder vergunning. Het is zaak dat deze situatie alsnog zo snel mogelijk wordt uitgezocht en opgelost.