Rapport VGO-III: geen duidelijke oorzaak gevonden

Zojuist zijn de resultaten van VGO-III met de Tweede Kamer gedeeld. VGO-III moest antwoord geven op de vraag óf en zo ja waarom er meer longontstekingen voorkomen in de buurt van geitenhouderijen. De onderzoeken van VGO-III hebben niet de duidelijkheid opgeleverd waar de sector op hoopte. LTO roept overheden op om zorgvuldig om te gaan met de resultaten en de duiding van de Gezondheidsraad af te wachten.

Achtergrond
In 2017 verscheen het rapport VGO-II, waaruit bleek dat bij mensen die rondom geitenbedrijven wonen iets vaker longontstekingen voorkomen dan bij mensen die niet in de buurt van geitenhouderijen wonen. De Gezondheidsraad stelde in 2018 dat er op basis van deze statistiek geen sprake is van bewezen causaliteit. Vanwege deze onzekerheid/onduidelijkheid/tegenstelling is vervolgonderzoek opgestart.

LTO heeft deze onderzoeken altijd als waardevol bestempeld en waar mogelijk geholpen.

Resultaten VGO-III
In tegenstelling tot de verwachting vond men in VGO-III geen verklaring voor een mogelijke bron uit geitenstallen.  De onderzoekers wijzen op een brede groep bacteriën die voorkomen in het strooisel, in de stalmest, in de stallucht en in de omgeving van geitenstallen. Deze bacteriën zijn ook gevonden bij patiënten in de omgeving van geitenbedrijven, maar niet vaker dan bij patiënten die verder bij geitenbedrijven vandaan wonen. Dit is verklaarbaar, want veel van deze bacteriën komen algemeen voor in de omgeving. Ook werd bij omwonenden van geitenstallen niet vaker antibiotica voorgeschreven en werden omwonenden niet vaker opgenomen in een ziekenhuis (proefschrift Inge Roof 2024). De bacteriën in de stallen zijn volgens de onderzoekers een ondersteunende aanwijzing voor het verhoogde risico op longontstekingen, maar dit is nog steeds niet met zekerheid te zeggen.

Zorgvuldigheid is van belang: wacht op de Gezondheidsraad
Aangezien het VGO-III rapport geen oorzaak aanwijst, is er nog steeds geen sprake van de bewezen causaliteit waar de Gezondheidsraad om vroeg. Daarom wil LTO oproepen tot zorgvuldigheid in de besluitvorming. De duiding van de Gezondheidsraad moet worden afgewacht. De Gezondheidsraad is een onafhankelijke wetenschappelijke adviesraad en kan de resultaten beoordelen met het oog op huidige en toekomstige overheidsbeleid voor de geitenhouderij.

Geitenmoratoria
In afwachting van een vervolgonderzoek van VGO-III hebben diverse provincies in 2017 besloten dat geitenstallen uitbreiden niet meer is toegestaan. Door de zogenoemde geitenmoratoria zit de sector in feite al 8 jaar op slot. Dit is een niet volhoudbare situatie. Nu de resultaten van VGO-III bekend zijn, is wat LTO betreft de einddatum van de geitenmoratoria in zicht. Het is van belang om de duiding van de Gezondheidsraad af te wachten zodat er geen tussentijdse, niet onderbouwde aanpassingen worden gedaan in beleid.