Kamermeerderheid zet verduurzaming gewasbescherming onder druk

Met een tweetal wetswijzigingen zet een Kamermeerderheid de gezamenlijke inspanningen voor verdere verduurzaming van gewasbescherming onder druk. LTO waarschuwt dat de politiek hiermee op de stoel van de wetenschap gaat zitten, en dat de Kamer bovendien de gezamenlijke aanpak én verantwoordelijkheid van het Uitvoeringsprogramma Gewasbescherming onder druk zet. Als de wetswijzigingen donderdag worden aangenomen moet de Eerste Kamer zich er nog over uitspreken.

LTO Nederland heeft zich gecommitteerd aan het Uitvoeringsprogramma van de Toekomstvisie Gewasbescherming 2030, waarin een breed gezelschap van overheid, brancheorganisaties en maatschappelijke organisaties zich inspant voor de transitie naar weerbare planten en teeltsystemen. De Tweede Kamer doorkruist die aanpak nu met een tweetal wetswijzigingen, die door Staatssecretaris Heijnen namens het kabinet waren ontraden.

Een amendement van Bromet (GroenLinks) creëert de wettelijke basis voor het aanwijzen van gebieden waar het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen vanwege de nabijheid van water moet worden verminderd of verboden. Een amendement van Vestering (Partij voor de Dieren) regelt een versnelde reductie van het gebruik van de bepaalde gewasbeschermingsmiddelen. In 2025 zou dit een reductie moeten zijn van 50% ten opzichte van het gebruik in 2021. In 2030 moet het gebruik met 95% zijn gereduceerd. Beide amendementen zijn – tevergeefs – ontraden door de verantwoordelijk bewindspersoon.

LTO Nederland waarschuwt dat het amendement Bromet voorbij gaat aan de reeds onderbouwde wettelijke eisen om emissie naar het oppervlaktewater te voorkomen. Dit is één van de beoordelingscriteria van het Ctgb, de onafhankelijke wetenschappelijke toelatingsautoriteit waar de overheid deze verantwoordelijkheid heeft belegd. De Tweede Kamer gaat wederom voorbij aan de wetenschappelijke en onafhankelijke beoordeling. Het amendement kan leiden tot politiek gemotiveerde besluiten zonder wetenschappelijke basis in het verbod op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.

Het amendement Vestering is niet realistisch. De gestelde doelen zijn onhaalbaar, het betreft hier namelijk gewasbeschermingsmiddelen waar de behoefte aan een vervangende oplossing groot is maar nog steeds niet is gevonden. Het amendement gaat verder dan de voorstellen van de Europese Commissie in de Boer-tot-boer-strategie. De ambities van deze voorstellen zijn al zeer ambitieus, er wordt getwijfeld over de haalbaarheid ervan. De aandacht moet niet liggen op het verbieden van gewasbeschermingsmiddelen, maar op het beschikbaar komen van alternatieven voor deze middelen. Gewasbescherming wordt immers niet voor niets ingezet. LTO Nederland pleit al langer voor een bredere beschikbaarheid van alternatieven, waaronder groene middelen. Alle aandacht hiervoor, ook in de Tweede Kamer, heeft nog niet geleid tot resultaten.

Het voorstel van Bromet werd gesteund door D66, PVV, PvdA, SP, GroenLinks, PvdD, DENK, Volt, BIJ1, Fractie Den Haan, Gündogan, Omtzigt. Tegen het voorstel waren VVD, CDA, ChristenUnie, FVD, Groep Van Haga, JA21, SGP en BBB. De wijziging van Vestering kende de zelfde stemverhouding, met als uitzondering dat FVD wel het voorstel van de PvdD steunde.

Over de overkoepelende wetswijziging, die overigens een ander onderwerp betreft dan deze amendementen (namelijk particulier gebruik van gewasbescherming), wordt morgen gestemd. Vervolgens wordt de wetswijziging in de Eerste Kamer behandeld, LTO Nederland zal zich dus ten volste inzetten om deze onuitvoerbare wetswijziging daar van tafel te krijgen.