Gewasbeschermingsmiddelen en gezondheidsrisico’s: laat wetenschap leidend zijn

LTO Nederland heeft begrip voor de zorgen die burgers hebben over gewasbeschermingsmiddelen en de mogelijke invloed op de gezondheid van omwonenden. Dit onderwerp heeft ook de aandacht van LTO. Gewasbeschermingsmiddelen die worden toegepast moeten veilig zijn voor mens, milieu en dier. Dus veilig voor omwonenden én de agrarische ondernemers, hun gezinnen en hun medewerkers, zij zijn immers ook omwonenden en werken met deze middelen. Daarom zetten LTO en haar leden zich al jaren in voor teeltsystemen met een aanzienlijk lager gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen. Daarnaast is het belangrijk dat de toelatingseisen voor middelen streng zijn en dat als er nieuwe kennis over de invloed op humane gezondheid is, dat deze wordt opgenomen in deze eisen.

De land- en tuinbouw hecht grote waarde aan wetenschappelijk onderzoek naar de invloed van gewasbeschermingsmiddelen op de menselijke gezondheid. De resultaten van dergelijk onderzoek moeten wat ons betreft dan ook leidend zijn én blijven. In 2020, het publicatiejaar van het rapport van de Gezondheidsraad, werd al nadrukkelijk gepleit voor dergelijk wetenschappelijk onderzoek. Naar aanleiding van dit onderzoek adviseerde de Gezondheidsraad om de uitwisseling van kennis en visies, maar ook de samenwerking tussen belanghebbende partijen, te verbeteren en stimuleren. Publicaties en uitingen die op basis van aannames, mogelijke risico’s en vermoedens worden gedaan, zijn onnodig en leiden tot een verharding en polarisatie van het debat over gewasbescherming. Dat is ongewenst, onnodig en leidt bovenal niet tot oplossingen.

LTO vindt dat, wanneer middelen gebaseerd op de meest actuele stand van de wetenschap als veilig beoordeeld worden, deze ook in de Nederlandse landbouwpraktijk ingezet moeten kunnen worden. Tegelijkertijd maken ook wij ons zorgen over signalen dat (een mix van) gewasbeschermingsmiddelen mogelijk het risico op neurologische aandoeningen kan vergroten. Daarom wil ook LTO dat hier zorgvuldig onderzoek naar wordt uitgevoerd. Wanneer blijkt dat middelen bij verantwoord gebruik risico’s opleveren, zijn wij van mening dat deze middelen uit de markt gehaald moeten worden. Omwille van de gezondheid van burgers en omwonenden, maar zeker ook omwille van de gezondheid van onze eigen voedsel- en groenproducenten. Ondertussen blijft LTO samen met haar leden op zoek naar betaalbare en effectieve alternatieven voor de inzet van gewasbeschermingsmiddelen.

Het is positief dat de ministerie van LNV het RIVM opdracht heeft gegeven voor wetenschappelijk onderzoek naar de relatie tussen gewasbeschermingsmiddelen en humane gezondheid; het eind 2023 gestarte meerjarige Onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden 2.

Verschillende gemeenten en provincies hebben in de afgelopen periode bepaald dat (specifieke) gewasbeschermingsmiddelen niet meer mogen worden gebruikt in hun regio, vanuit het perspectief van de bescherming van de gezondheid van omwonenden. Deze besluiten zijn niet gebaseerd op een wetenschappelijke onderbouwing, maar op gevoelens en emoties. LTO roept de overheden op om af te zien van deze beperkingen als er geen grondslag is. De stappen neigen naar het creëren een schijnzekerheid.