Europees Parlement en lidstaten bereiken akkoord over nieuwe regels plantaardig teeltmateriaal (PRM)

Nieuwe rassen kunnen ook in de toekomst snel hun weg vinden naar telers. Fytosanitaire kwaliteitscontrole blijft behouden en de basis onder gezonde gewassen blijft overeind. Dat is de belangrijkste conclusie van het akkoord dat het Europees Parlement en de EU-lidstaten bereikt hebben over nieuwe regels voor zaden, jonge planten en ander plantaardig teeltmateriaal (PRM). LTO Nederland en Glastuinbouw Nederland zien in het akkoord belangrijke verbeteringen ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie. Tegelijkertijd blijven er zorgen over de extra administratielasten en -kosten die uit de PRM-verordening voortvloeien. Nieuwe EU-wetgeving was niet nodig geweest volgens de sector.

Ruimte voor innovatie behouden
Een belangrijk aandachtspunt voor Nederlandse telers en veredelaars was een verplichte duurzaamheidstoets voor nieuwe groente- en fruitrassen. De sector waarschuwde dat zo’n verplichting zou leiden tot hogere kosten, minder innovatie en een afname van het aantal groente- en fruitrassen. Groenten en fruit kennen veel verschillende marktsegmenten, waar het oorspronkelijke voorstel onvoldoende rekening mee hield. Daardoor dreigde veredeling voor speciale en vaak kleinere rassen als cherrytomaten of torentjesbloemkool te duur te worden en zouden minder nieuwe rassen beschikbaar komen.

Met het bereikte akkoord lijkt deze dreiging grotendeels te zijn afgewend. De duurzaamheidstoets wordt vrijwillig, wat voor een enorme lastenverlichting voor deze kleinere, unieke gewassen zorgt. De kosten voor een verplichte duurzaamheidstoets raamde de Europese Commissie voor telers namelijk op €400 miljoen per jaar. Zo blijft de grote diversiteit aan rassen die Nederland wereldwijd onderscheidend maakt geborgd.

Daarnaast is ook ruimte behouden voor innovatie in de keten. Veredelaars en telers kunnen nieuwe rassenmateriaal onder praktijkomstandigheden blijven testen vóór volledige registratie. Dit is essentieel voor snelle rassenontwikkeling en de introductie van nieuwe ziekteresistenties in de praktijk. Wel blijft de sector kritisch op de uitvoeringspraktijk en de extra administratieve eisen rond proef- en testmateriaal.

Basis onder gezonde gewassen blijft intact
De sector heeft zich tijdens de onderhandelingen sterk gemaakt voor behoud van fytosanitaire kwaliteitsborging, certificering en toezicht op uitgangsmateriaal. Deze systemen beschermen telers tegen kwaliteitsproblemen en beperken de verspreiding van plantenziekten. LTO Nederland en Glastuinbouw Nederland constateren dat registratie, certificering, traceerbaarheid en fytosanitaire controles ook in het akkoord een centrale plaats behouden, ondanks een groeiende roep in Europa tot een groot aantal uitzonderingen hierop. Daarmee blijft de basis onder gezonde gewassen en een betrouwbare internationale handel in uitgangsmaterialen overeind.

Ook bij import van uitgangsmateriaal blijft de bestaande praktijk overeind. Wereldwijde zaadproductie met verwerking en kwaliteitscontrole binnen de EU kan doorgaan zoals nu. Daardoor behoudt de EU haar rol als belangrijke schakel in de internationale zaadketen en houden telers toegang tot hoogwaardig uitgangsmateriaal. De sector blijft wel alert op mogelijke extra eisen rond traceerbaarheid en documentatie bij import.

Uitwisseling teeltmateriaal tussen telers
Uiterst kritisch was de sector over de verruiming van de mogelijkheid tot uitwisseling van teeltmateriaal tussen telers vanwege de fytosanitaire risico’s. Het akkoord biedt hier meer ruimte voor, maar wel onder strikte voorwaarden, alleen in natura en op beperkte schaal.

Aandacht voor uitvoerbaarheid
Ondertussen betekent het akkoord een omvangrijke herziening van de bestaande regelgeving. Tien huidige EU-richtlijnen worden vervangen door één Europese verordening die voor alle lidstaten gaat gelden. De organisaties blijven daarom kritisch volgen hoe de nieuwe regels verder worden uitgewerkt en op gewasniveau uitvallen. Voor de Nederlandse land- en tuinbouw is het van belang dat de uiteindelijke uitvoeringsregels voldoende rekening houden met de verschillen tussen de gewassen en teeltomstandigheden. LTO Nederland en Glastuinbouw Nederland volgen de uitwerking van de PRM de komende tijd daarom nauwgezet.