Eerste reactie LTO Nederland Kamerbrief 7e Actieprogramma Nitraatrichtlijn

LTO Nederland constateert dat de scherpste randjes van 7^e Actieprogramma Nitraatrichtlijn zijn afgehaald. Dat neemt niet weg dat de impact van de generieke maatregelen groot was en groot blijft. Om het verdienvermogen van ondernemers veilig te stellen en tegelijkertijd de waterkwaliteit te verbeteren is het noodzakelijk dat boeren en tuinders voor een maatwerkaanpak kunnen kiezen. LNV heeft een goede aanzet gedaan om het maatwerkplan van de sector als alternatief voor de generieke maatregelen mogelijk te maken. Dat zegt LTO in een eerste reactie op de Kamerbrief die minister Schouten zojuist aan de Kamer verstuurde.

Het eerdere ontwerp 7^e APN was onhaalbaar, ontwrichtend en onbetaalbaar, aldus LTO Nederland en partners. Tineke de Vries, portefeuillehouder Bodem & Water, ziet resultaat van een intensieve consultatie: “De minister heeft naar ons geluisterd. De scherpste kantjes zijn van het generieke beleid af. Niettemin blijft de impact van dit actieprogramma op onze leden nog steeds erg groot. Des te belangrijker is het dat LNV ook echt met ons aan de slag blijft om het maatwerkplan komend jaar verder te ontwikkelen.”

Het actieprogramma is lang en gedetailleerd, maar onze leden wezen bepaalde plannen aan als bovenmatig problematisch:

• Rotatieschema rustgewas op alle percelen;
• Vanggewas uiterlijk 1 oktober op alle percelen op zand- en lössgrond;
• Voor graasdierbedrijven een percentage rustgewassen op in gebruik zijnde areaal;
• Voor graasdierbedrijven een permanent aandeel grasland;
• Verbreding teeltvrije zones.

Er zijn verschillende aanpassingen doorgevoerd:

• Het instellen van een commissie die adviseert over het inzaaien van een vanggewas na mais vóór 1 oktober en een uitzondering op de ‘1 oktober maatregel’ voor winterteelten;
• Voor niet-mais gewassen en niet-winterteelten wordt de inzaai van een vanggewas per 2023 verplicht op 100% voor alle zand- en lössgrond. Kan hier niet aan voldaan worden dan geldt een gedifferentieerde korting op de gebruiksnorm van het jaar erop;
• De stikstofgebruiksnorm voor groenbemesters voor niet-vlinderbloemige groenbemesters die voor 1 september gezaaid zijn en geteeld worden na graan- en graszaad en koolzaad wordt niet geschrapt;
• De rotatie van rustgewassen geldt alleen voor zand- en lössgronden, met uitzondering van biologische en langjarige teelten;
• Het nog in te vullen aandeel (permanent) grasland voor graasdierbedrijven en de koppeling ervan aan het spoor grondgebondenheid van het toekomstig mestbeleid wordt met de sector uitgewerkt;
• Bij het aanwijzen van bufferstroken zal nadrukkelijk ook de huidige oppervlaktewaterkwaliteit als criterium worden meegenomen;
• Bij grasland kan een teeltvrije zone van 1 meter in plaats van 2 meter worden gehanteerd indien deze zone uit kruidenrijk grasland bestaat (behalve bij KRW-waterlichamen en ecologisch kwetsbare waterlopen), uiteraard mits de waterkwaliteit voldoet, en verder wordt op de teeltvrije zone beweiding toegestaan;
• De wet Verantwoorde en grondgebonden groei melkveehouderij zal ingetrokken worden en de definiëring van grondgebondenheid in de fosfaatbankregeling zal zodanig ingevuld worden dat teeltvrije zones de voor de fosfaatbank vereiste grondgebondenheid niet beïnvloeden;
• De invoering van de gecombineerde fosfaatindicator zal onverkort doorgaan;
• Als compenserende maatregelen voor de tegemoetkomingen wordt de uitrijdperiode verkort (uitrijden bouwland per 15 maart) en ingeperkt in het najaar (na 1 augustus voor bouwland beperkt tot maximaal 60 kg N/ha uit dunne fractie dierlijke mest en drijfmest) en wordt de inzaai van een vanggewas per 2023 verplicht op 100% voor alle zand- en lössgrond. De in het ontwerp 7e AP voorgenomen verruiming van de uitrijdperiode voor vaste mest op zand- en lössgrond met twee weken (van 1 september naar 15 september) wordt niet door gevoerd.

Maatwerkaanpak nog steeds op tafel

“Nadat afgelopen september het concept 7^e Actie programma door LNV naar buiten is gebracht, hebben we met een brede groep belangenbehartigers en ketenpartijen nog een en ander bij kunnen sturen in de generieke maatregelen. Voor alle duidelijkheid: hierbij is geen sprake van een onderhandelingsakkoord met de overheid. Tegelijkertijd zijn we met dezelfde sectorpartijen onder hoge tijdsdruk het eigen plan verder uit gaan werken, als alternatief voor de generieke maatregelen kan dienen. Het definitieve actieprogramma, met daarin ons maatwerkplan, wordt in december door LNV in Brussel besproken. Het is dus nog steeds afwachten of  de EU dit programma voldoende vindt om de doelen van de nitraatrichtlijn en KRW te halen.  Als daar groen licht voor komt, kunnen we verder met de uitwerking van het Maatwerkplan, zodat ondernemers ook een keuze hebben.

Op dit moment wordt het 7^e APN verder inhoudelijk geanalyseerd en zal een uitgebreidere reactie volgen om onze leden te informeren.

Meer weten over de inzet van LTO en partners en het maatwerkplan? Kijk hier de webinar van afgelopen maandag terug.