Column Jan van Leeuwen: ‘Bomen die op gaan komen’

In ons land en ver daar buiten hebben we te maken met klimaatontwikkelingen. Dit komt niet alleen door de opwarming van de aarde, maar ook door de ontwikkeling van de bevolking. In 1970 waren er in ons land 13 miljoen inwoners en nu bijna 18 miljoen. Geïndexeerd is het aantal wooneenheden vanaf 1970 verdubbeld en het aantal inwoners per huis met een derde gedaald. Dit houdt in dat de met woningen bebouwde oppervlakte met ongeveer 50% is gestegen. Dit geldt niet alleen voor woonwijken, maar met bedrijfsterreinen is ongeveer hetzelfde gebeurd.

Het gevolg is dat de versteende omgeving sterk is toegenomen, dat weer gevolgen heeft voor het zogenoemde microklimaat ter plaatse. Daarbij komen ook de effecten van deze ontwikkeling op het landelijke gebied. Al met al verandert de leefomgeving voor bomen en alle natuur daar om heen.

Als je dan gaat kijken naar wat voor sortiment bomen wordt aangeplant, is dat nauwelijks veranderd. In de steden zie je wel dat de beplantingsverantwoordelijken nadenken over een toekomstig sortiment. In het buitengebied zie je eerder het omgekeerde. Daar zie je een hoog klimaatontwikkeling-ontkennend gedachtegoed. De gedachte dat je de ontwikkeling van het klimaat kan tegenhouden.

Maar we zullen met alle belanghebbenden moeten nadenken, over welk sortiment bomen de toekomst zo leefbaar mogelijk kan maken. Naar mijn idee is daar een gepaste diversificatie en introductie van nieuwe en andere soorten voor nodig. De tijd van processiebeplantingen (voorbeelden zijn eiken of voorheen populieren langs alle wegen) is een onbegaanbare weg. Beplantingen moeten passen bij de toekomstige ontwikkeling van een gebied, plaatselijk en regionaal.

Om onze laan-, bos- en parkboomkwekers een beetje op weg te helpen bij deze ontwikkelingen, organiseert de Cultuurgroep voor de nazomer een cursus sortiment voor de toekomst. Een coproductie van kwekers, dendrologen en beplantingsdeskundigen. Lees hier uitleg van cursusleider Jaap Smit.

Verder willen samen gaan optrekken met het Platform Bomen. De eerste contacten zijn gelegd. Bomen zullen een prominentere rol gaan spelen om onze steeds meer versteende omgeving leefbaar te houden. Daar moeten we ons als boomkwekers op voorbereiden, om mee te kunnen helpen beplanten. Rentmeesterschap in de oude betekenis zou je het kunnen noemen.

Daarom komen bomen niet alleen op, maar moet je er voor zorgen dat je er met bomen weer bovenop komt. Alleen met bomen is de toekomst leefbaar.

Jan van Leeuwen
Voorzitter LTO Laan-, Bos- en Parkbomen