Agro-Vertrouwensindex herstelt enigszins van dieptepunt

Het vertrouwen van boeren en tuinders in hun onderneming is in het tweede kwartaal van 2020 enigszins hersteld. De Agrovertrouwensindex steeg met ruim 8 punten en kwam uit op +4 punten. Na een meting vlak na het eerste kwartaal was de index gezakt tot -4 punten. Alle gepresenteerde sectoren lieten enig herstel van vertrouwen zien, behalve in de varkenshouderij waar het vertrouwen sterk afnam. Alleen het vertrouwen van akkerbouwers is nog negatief, ondanks een klein herstel in het tweede kwartaal van 2020. Dit blijkt uit de Agro Vertrouwensindex van LTO-Nederland, Flynth adviseurs en accountants, het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Wageningen Economic Research.

De enquête is verstuurd op 1 juli en zet panel kon tot 19 juli zijn mening geven. Er hebben 548 bedrijven deelgenomen. In de enquête wordt niet gevraagd naar het motief van de gegeven antwoorden. Deze wordt beïnvloed door een aantal factoren, zoals de coronacrisis, weersomstandigheden, handelsbarrières, beleid of de eigen bedrijfssituatie.

Agro Vertrouwensindex land- en tuinbouw en alle sectoren, 2013-2020-2

De Agro-Vertrouwensindex van de totale land- en tuinbouw steeg met 8 punten. Zowel de betere stemming op het bedrijf als een minder negatieve verwachting voor de komende 2 à 3 jaar droegen daar aan bij. Beide indicatoren vormen samen de Agro-vertrouwensindex.

Vooral bij glastuinders, en dan vooral op sierteeltbedrijven, is de huidige situatie op het bedrijf (stemmingsindex) sterk verbeterd ten opzichte van de enquête die kort na het eerste kwartaal van 2020 werd uitgevoerd. Dit herstel was er ook duidelijk in de opengrondstuinbouw. Bij akkerbouwers bleef de stemming nagenoeg gelijk. Terwijl de stemming bij pluimveehouders 1 punt daalde. Melkveehouders waren wat negatiever (-4 punten) over de huidige situatie op het bedrijf. Veel meer varkenshouders waren somberder dan een kwartaal geleden. Toen was in deze sector de stemming op het bedrijf stabiel terwijl andere sectoren een sterke daling kenden. In het tweede kwartaal daalde de index met 30 punten. Mogelijk is deze daling ingegeven door de boycot die China heeft afgekondigd voor de import van Nederlands varkensvlees.

Ondernemers zijn over de situatie van hun bedrijf op de middellange termijn (twee tot drie jaar) weer wat positiever. De index bleef echter in totaliteit wel negatief. Dit betekent dat er nog steeds meer ondernemers zijn met negatieve verwachtingen dan met positieve verwachtingen voor hun bedrijf over 2 à 3 jaar. De index voor de totale land- en tuinbouw staat na het tweede kwartaal op -6 punten tegen -19 punten aan het eind van het eerste kwartaal van 2020. Vooral glastuinders waren positiever over de bedrijfssituatie voor over 2 à 3 jaar. Ook melkveehouders lieten een sterk herstel zien, al kwam de index, anders dan in de glastuinbouw, nog niet boven nul uit. Overigens was er in alle sectoren in de land- en tuinbouw herstel zichtbaar. Zo stegen de verwachtingen voor over 2 à 3 jaar met 9 à 10 punten bij de sectoren varkenshouderij, pluimveehouderij en opengrondstuinbouw. Akkerbouwers waren ook iets positiever gestemd over de middellange termijn maar met een verbetering met 6 punten bleef de index met -20 punten sterk negatief.

Terugkijkend op de afgelopen 12 maanden zijn ondernemers minder tevreden dan een kwartaal eerder. De index blijft daarmee negatief. Alle indicatoren zijn ten opzichte van het eerste kwartaal van 2020 gedaald. Vooral de index van de opbrengstprijs, en daarmee ook de omzet en winst daalde. Met name varkenshouders, melkveehouders en glastuinders gaven aan slechtere opbrengstprijzen te hebben gehad. Andere indicatoren daalden beperkt. De ‘overall’ land- en tuinbouw conjunctuurindex ‘terugkijkend’ daalde met 10 punten naar -22 punten. Een lagere index was er alleen in het tweede kwartaal van 2015.

Vooruitkijkend naar de komende 12 maanden zijn Nederlandse boeren en tuinders nog steeds negatief. De index was wel beter dan een kwartaal eerder (+14 punten) maar bij de meeste ondernemers overheersen de zorgen over de nabije toekomst. De totale index bleef namelijk negatief (-17 punten). Ondanks dat veel ondernemers verwachten dat de opbrengstprijzen weer zullen herstellen (+29 punten), blijft de meerderheid nog negatief (-17 punten). Dezelfde ontwikkeling is te zien in de indicatoren omzet, winst en productie. Alleen de kosten zullen wel verder toenemen is de verwachting van ondernemers in de agrarische sector. De conjunctuurindex ‘vooruitkijkend’ staat in het tweede kwartaal nog op -17 punten en dat is een zeer sombere verwachting. Sinds de start van deze enquête in 2013 was de index alleen het eerste kwartaal van dit jaar lager.

Het agrovertrouwen ligt in het tweede kwartaal, ondanks de stijging, nog altijd ver onder het langlopende gemiddelde.

Agro Vertrouwensindex; langlopend gemiddelde ten opzichte van index, land- en tuinbouw, periode 2013-1 tot 2020-2

Over de Agro Vertrouwensindex
Beleidsmakers en politici zijn geïnteresseerd in de stemming van ondernemers in de land- en tuinbouw. Om zo representatief mogelijke informatie te kunnen gebruiken voor de belangenbehartiging, ontwikkelden LTO Nederland, Flynth adviseurs en accountants en het ministerie van LNV in samenwerking met Wageningen Economic Research de Agro Vertrouwensindex. Dit is een combinatie van de stemmingsindex op dit moment en de verwachting voor over 2 à 3 jaar.

Deze enquête wordt sinds 2013 viermaal per jaar gehouden. De Topsector Agro&Food draagt financieel bij aan deze index. De volledige resultaten staan op www.agrimatie.nl/agrovertrouwensindex.