De toekomst van de aardappel: innovatie, weerbaarheid en samenwerking

Zaterdag 30 mei is het Internationale Aardappeldag. Een initiatief van de Verenigde Naties welke dit jaar op 28 mei gevierd wordt. Deze dag onderstreept het wereldwijde belang van de aardappel voor de voedselvoorziening. De Nederlandse aardappel, de spil onder de akkerbouwbedrijven, draagt overal ter wereld bij aan voedselzekerheid. Samen met alle schakels in de Nederlandse aardappelketen zorgen we voor gezond en duurzaam voedsel. Dat levert Nederland veel op: werkgelegenheid, technologische voorsprong en een sterk strategisch exportproduct. De Nederlandse aardappel is een icoon waar we trots op mogen zijn.

Nederland is wereldwijd de grootste exporteur van aardappelen en aardappelproducten, met een exportwaarde van € 4,6 miljard in 2025. Het Nederlandse uitgangsmateriaal staat internationaal bekend om zijn kwaliteit, betrouwbaarheid en hoge opbrengstpotentie. Daarmee leveren Nederlandse telers een directe bijdrage aan voedselzekerheid in Europa, Afrika, Azië en het Midden-Oosten. Ook de zetmeel- en consumptieaardappelteelt zijn van grote economische betekenis. De aardappelketen zorgt voor werkgelegenheid, innovatiekracht en miljarden aan exportwaarde.

“Van één zak Nederlandse pootaardappelen kunnen telers in het buitenland tien zakken aardappelen oogsten. Wereldwijd kunnen ruim 800 miljoen mensen worden gevoed dankzij hoogwaardig pootgoed dat in Nederland wordt geteeld”, aldus Tineke de Vries, voorzitter van de vakgroep Akkerbouw.

Internationale Aardappeldag
Sinds 2024 wordt op 30 mei de Internationale Aardappeldag gevierd. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties besloot in december 2023 deze dag in het leven te roepen. Wereldwijd wordt dan stilgestaan bij het belang van de aardappel: het derde belangrijkste voedselgewas ter wereld, dat dagelijks miljarden mensen voedt.

De oproep van de sector is helder: maak van elke dag een aardappeldag. Aardappelen zijn niet alleen veelzijdig, maar ook voedzaam en gezond. Ze bevatten veel vitamine C, zeker wanneer ze vers geoogst zijn. Per 100 gram bevatten aardappelen zelfs meer vitamine C dan bijvoorbeeld wortels of komkommers. Daarnaast bevat een portie gekookte aardappelen aanzienlijk minder calorieën dan een vergelijkbare portie gekookte pasta of rijst. Ook vanuit duurzaamheidsperspectief scoort de aardappel goed: de CO₂-voetafdruk van aardappelen is ongeveer een derde van die van rijst.

In dat kader bracht Tineke de Vries vandaag samen met partijen uit de aardappelketen, Avebe, NAO, BO Akkerbouw, Plantum en VAVI, het belang van de sector onder de aandacht van Tweede Kamerleden. Samen namen zij politici mee op een reis door de Nederlandse aardappelketen en benadrukten dat de overheid een belangrijke partner is om de akkerbouwsector hierin te ondersteunen met faciliterend beleid en gezamenlijke inzet voor oplossingen.

Innovatie als sleutel voor de toekomst
Tegelijkertijd staan telers voor grote uitdagingen. Denk aan prijsschommelingen, contractering, strengere milieueisen, de afnemende beschikbaarheid van gewasbeschermingsmiddelen en toenemende klimaatrisico’s. Het pakket aan gewasbeschermingsmiddelen wordt kleiner, terwijl ziekten zoals Phytophthora infestans een blijvende en zelfs toenemende bedreiging vormen. Deze ziekte kan een onbeschermd gewas binnen twee weken volledig vernietigen. Die situatie is kwetsbaar. Het mogelijke uitfaseren van bepaalde middelen, waaronder PFAS-houdende gewasbeschermingsmiddelen, leidt dan ook tot grote zorgen binnen de sector om op tijd genoeg alternatieven te vinden.

Om de sterke internationale positie van Nederland te behouden, is goede samenwerking binnen de keten essentieel. Veredelaars, telers, verwerkers, kennisinstellingen en handelspartijen trekken gezamenlijk op en gaan de uitdagingen niet uit de weg. Er wordt volop geïnvesteerd in teeltonderzoeken, weerbare teeltsystemen, een taskforce phytophthora, waterbeheer en robuuste aardappelrassen. Daarnaast worden stappen gezet om ervoor te zorgen dat phytophthoraresistente rassen ook door afnemers daadwerkelijk worden geaccepteerd en afgezet. De overheid is een belangrijke partner om de akkerbouwsector hierin te ondersteunen met faciliterend beleid en gezamenlijke inzet op oplossingen.

Alleen met blijvende investeringen in innovatie, samenwerking en toekomstbestendig beleid kan de Nederlandse aardappelketen haar wereldwijde koppositie behouden en ook in de toekomst bijdragen aan voedselzekerheid, duurzaamheid en economische kracht.