LTO: vleestaks draagt niet bij aan verduurzaming

Alle boeren willen een eerlijke prijs voor vlees en zuivel. Dat is essentieel voor de verdere verduurzaming van de veehouderij en een eerlijk inkomen voor boerengezinnen. Een vleestaks, zoals die nu door de True Animal Protein Price Coalition (TAPPC) wordt voorgesteld, draagt daar wat LTO Nederland betreft niet aan bij. Hoewel de intenties van de coalitie sympathiek lijken, zal LTO Nederland zich om die reden dan ook niet aansluiten.

De voorgestelde heffing zou richting 2030 tot een 30% hogere vleesprijs moeten gaan leiden. “Met deze vleestaks zet je de verduurzaming van de Nederlandse veehouderij op een doodlopend spoor. De zogenaamde compensatie zou een sigaar uit eigen doos zijn. Hoe goed de intenties vast zijn: dit plan is niet realistisch en niet in het belang van de boer, noch de maatschappij,” aldus Marc Calon, voorzitter LTO Nederland.

Verduurzaming
Een heffing is niet de gewenste manier om verduurzaming vorm te geven. Kwaliteit en duurzaamheid komen in de Europese markteconomie voort uit de inzet van de hele keten, van primaire producent tot verwerker en retailer. Dat is geen makkelijk proces, niet in de laatste plaats omdat de consument nog te vaak voor het goedkoopste stukje vlees kiest. Er zijn succesvolle en minder succesvolle voorbeelden, van het Beter Leven keurmerk dat inmiddels in bijna elke supermarkt is terug te vinden, tot de Kip van Morgen die door kartelautoriteit ACM werd afgekeurd (waarvan veel elementen overigens in verschillende pluimveeketens de dagelijkse praktijk zijn geworden). Een vleestaks is in ieder geval geen oplossing.

LTO maakt zich al jaren sterk voor duurzaamheidsinitiatieven waarbij de boer of teler een meerprijs krijgt ter compensatie van de extra inspanningen voor klimaat, natuur, omgeving en/of dierenwelzijn. Dat doen we onder andere door te lobbyen voor betere mededingingsregels rondom duurzaamheid en een sterke positie van de boer in de keten, maar ook door onderdeel te zijn van maatschappelijke bewegingen zoals het Deltaplan Biodiversiteit. Daar hebben we hogere verwachtingen van dan van een generieke belasting op vlees.

LTO zet ook vraagtekens bij de voorgestelde compensatie voor boeren. TAPPC stelt voor de gederfde inkomsten – ontstaan door concurrentieverslechtering – te compenseren via betaling voor diensten zoals dierenwelzijn en klimaatmaatregelen. De TAPPC-coalitie lijkt er met dit voorstel ten onrechte vanuit te gaan dat dierenwelzijn niet de standaard is in de veehouderij. Deze foutieve aanname kan daarom nooit uitgangspunt zijn van een plan waar LTO zich achter kan scharen.

Economische haalbaarheid
Het voorstel om de Nederlandse overheid te laten ingrijpen op prijzen die via marktwerking zowel nationaal als internationaal tot stand komen, is economisch niet geloofwaardig. Een heffing verstoort de Nederlandse markt, een markt waarin de Nederlandse veehouderij dankzij haar kwaliteit en duurzaamheid een goede positie heeft maar waar internationale concurrentie alleen maar toeneemt. Het voorstel kan voor onze boeren dan ook alleen maar tot een verslechtering van hun marktpositie leiden. Dat is hoogst onwenselijk.

LTO Nederland was tegen een verhoging van de btw op aardappelen, groente en fruit. TAPPC stelt echter voor om een verlaging door de vleeseter te laten betalen. LTO Nederland schaart zich daar niet achter.

Inning en compensatie
Naast de principiële bezwaren tegen de vleestaks van TAPPC zijn er ook legio praktische bezwaren van juridische en administratieve aard. Het is zeer de vraag of de overheid en met name de Belastingdienst de voorgestelde belastingen en compensaties op korte termijn kan realiseren zonder het gehele stelsel te moeten omgooien. De daadwerkelijke inning van verbruiksbelasting op vlees en zuivel bij supermarkten, horeca, slagerij etc. lijkt daarom praktisch moeilijk uitvoerbaar. De voorgestelde compensatie voor zowel consumenten als boeren is volgens LTO niet eenvoudig uit te voeren en zou ook met nogal wat rompslomp, administratiekosten, en daarmee verlies van boerengeld gepaard gaan.