LTO: verduurzaming en innovatie in plaats van stikstofslot

LTO Nederland publiceert vandaag haar bijdrage aan het adviescollege Stikstofproblematiek om met nuchterheid, realisme en doorzettingsvermogen per gebied een goede balans tussen natuur, wonen, infrastructuur en landbouw te vinden.

“Boeren en natuur zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zonder boeren geen voedsel en geen groen platteland. We moeten de impasse met nuchterheid en realisme benaderen,” aldus Marc Calon, voorzitter van LTO Nederland.

LTO Nederland adviseert voor de korte termijn drie oplossingsrichtingen om Nederland van het stikstofslot te verlossen zodat de bouw van nieuwe huizen doorgaat, de auto niet vaststaat in de garage en boeren en tuinders hun bijdrage aan onze voedselvoorziening, economie én natuur blijven leveren:

• inzet op minder stikstofemissies door alle betrokken sectoren, inclusief de veehouderij;
• maatwerk per gebied om kwetsbare natuur te beschermen;
• een realistische en veilige drempelwaarde voor verwaarloosbare stikstofuitstoot.

Reductie door innovatie
De landbouw heeft de ammoniakuitstoot sinds 1990 al met ruim 65% teruggebracht , een indrukwekkende prestatie van een sector die wereldwijd leidend is. Tegelijkertijd kunnen en willen we meer doen. Door het stikstofslot kunnen boeren en tuinders nu niet investeren in bijvoorbeeld voer waarmee minder stikstof wordt uitgestoten, nieuwe stallen, slimme mestverwerking en andere technologische innovaties waar Nederland wereldwijd om bekend staat. Dat is funest – agrarisch ondernemers moeten de ruimte krijgen om te ontwikkelen zodat ze hun bijdrage kunnen blijven leveren aan een beter milieu, klimaat en dierenwelzijn. Zo worden niet alleen stikstofemissies teruggebracht maar kunnen ook andere duurzaamheidsdoelen, zoals de reductie van CO2- en methaanuitstoot, sneller worden behaald.

Integraal maatwerk per gebied
Natura2000-gebieden met een lage kritische depositiewaarde (stikstoftolerantie) zijn als hagelslag over ons land verspreid. Generieke krimp biedt geen oplossing omdat er in elk gebied andere oorzaken en effecten stikstofdepositie zijn. LTO Nederland pleit daarom voor een integrale aanpak met maatwerk per gebied. Daarmee kunnen goede resultaten worden behaald die in lijn zijn met de nationale prioriteiten van het omgevingsbeleid . Het gaat erom per gebied een juiste afwegingen te maken tussen natuur, woningbouw, infrastructuur en land- en tuinbouw.

Geen stikstofslot op verwaarloosbare emissies
LTO Nederland benadrukt dat het mogelijk moet zijn om hele kleine, voor de natuur verwaarloosbare stikstofemissies zonder papierwinkel toe te laten. De organisatie stelt daarom een realistische en veilige drempelwaarde voor van 1 mol per hectare per jaar. Dat is een voorzichtige en genuanceerde grens, die overigens hoger ligt in onze buurlanden.

“Het oer-Hollands landschapsbeeld is inmiddels vergunningsplichtig geworden. Een boer moet sinds de Raad van State-uitspraak formeel een vergunning aanvragen om zijn koeien in de wei te laten lopen. Dat is hetzelfde als wanneer de bakker een vergunning voor brood bakken moet aanvragen. Beweiden en bemesten horen bij de kringlooplandbouw. Het kan niet zo zijn dat de juridische impasse dat onmogelijk maakt,” aldus Marc Calon. “De aanleg van bijvoorbeeld ecologische oevers wordt nu stilgelegd omdat de graafmachines een paar dagen stikstof uitstoten. Een vergunningsstelsel voor zulke verwaarloosbare emissies is niet realistisch.”

Nederlandse poldernuchterheid
Op dit moment gaat de juridische status van een Natura2000 gebied boven alle andere maatschappelijke belangen – wonen, reizen, werken. Zelfs de kleinste hoeveelheid extra stikstof mag volgens de regels niet meer. Deze ongewenste werkelijkheid is een probleem voor de hele samenleving.

Op de langere termijn moet worden gekeken wat het aantal, de ligging en de natuurdoeltypen van Natura2000-gebieden betekent voor economische en andere maatschappelijke activiteiten waarbij ammoniak en andere stikstofverbindingen vrijkomen. Een kritische blik hierop betekent uitdrukkelijk niet dat LTO Nederland pleit voor minder natuur. Boeren en tuinders werken in en met de natuur, en zijn als beheerders van het platteland nauw betrokken bij natuuronderhoud en -herstel. LTO Nederland zal hier namens haar achterban het gesprek met het adviescollege Stikstofproblematiek, beleidsmakers, politici en de maatschappij over aan blijven gaan.

De bijdrage die LTO Nederland aan het adviescollege Stikstofproblematiek heeft geleverd is hier te lezen, de bijlage hier .