LTO vindt het verheugend dat het nieuwe coalitieakkoord trots en vertrouwen uitstraalt in de innovatiekracht van de land- en tuinbouw, en in het vakmanschap van onze boeren en tuinders. Tegelijkertijd zullen de aangekondigde plannen in de komende jaren grote impact hebben op de agrarische sector. Dat blijkt uit het coalitieprogramma “Aan de slag: bouwen aan een beter Nederland” dat D66, CDA en VVD vandaag presenteerden. ‘Ondanks grote, openstaande punten legt het coalitieakkoord een basis die vertrouwen wekt,’ zegt LTO-voorzitter Ger Koopmans. Het nieuwe kabinet houdt vast aan doelsturing en benadrukt dat zij toekomstig beleid samen met boeren en tuinders vorm wil geven. ‘Heel terecht en cruciaal voor succes,’ benadrukt Koopmans: ‘Maak van boeren en tuinders je partner in plaats van je gespreksonderwerp. Die handschoen pakken we graag op!’

Investeer in vertrouwen
‘Juist in tijden van verandering is het cruciaal om te investeren in wederzijds vertrouwen,’ zegt LTO-voorzitter Ger Koopmans: ‘En na een decennium van wispelturig beleid is het ook écht noodzakelijk om dat serieus te nemen. Want de keuzes die de nieuwe coalitie maakt, zullen in de komende jaren grote effecten hebben voor onze boeren en tuinders. Juist daarom vind ik het positief dat de coalitiepartijen er nadrukkelijk voor kiezen om het beleid samen met boeren en tuinders vorm te geven. Zo kunnen we schouder aan schouder werken aan doelen op een manier die haalbaar en realistisch is, en die de sector écht toekomstperspectief biedt.’

Convenant gewasbeschermingsmiddelen
Het aangekondigde convenant gewasbeschermingsmiddelen is daarvan een goed voorbeeld. Koopmans: ‘Het produceren van gezond voedsel en mooi groen met steeds minder middelen is een breed gedeelde wens, maar het is ook topsport. En het is bij uitstek beleid dat niet achter een bureau gemaakt kan worden. Dus heel goed dat het kabinet dit samen met onze telers en tuinders op wil pakken!’

Van het stikstofslot
Om Nederland van het stikstofslot te halen kondigt de coalitie aan de kritische depositiewaarde (KDW) zo snel mogelijk uit de wet te willen halen en te vervangen door een juridisch houdbaar alternatief. Bij een gebleken geborgd reductiepakket wordt zo snel mogelijk een rekenkundige ondergrens ingevoerd. Voor de land- en tuinbouw geldt een reductieopgave van 42-46% in 2035 met een tussendoel in 2030. Deze reductiedoelen worden vertaald naar doelen per gebied en bedrijf. Wij gaan er van uit dat daarbij voortgebouwd wordt op het bouwstenendocument emissiereductie landbouw dat LTO eerder samen met NAJK, provincies, gemeenten en waterschappen opstelde.

Rijk moet regie nemen
LTO vindt het positief dat de Rijksoverheid meer regie wil nemen op het ruimtelijk domein. Voorkomen moet worden dat er te grote verschillen ontstaan tussen provincies bij de regionale uitwerking van landelijk beleid. ‘Uiteraard is maatwerk van groot belang,’ zegt Koopmans: ‘Regio’s verschillen van elkaar en dat moet tot uitdrukking komen in het beleid. Maar dat mag niet leiden tot bestuurlijke willekeur: een provinciegrens mag niet de meest bepalende factor zijn voor het toekomstperspectief van een boer of tuinder.’

Stapeling
Alle economische sectoren, inclusief de land- en tuinbouw, staan voor grote uitdagingen om Europese doelen voor natuur, milieu, water en klimaat te halen. Tegelijkertijd blijven nieuwe doelen vanuit Europa maar verder opstapelen. Het is van belang om deze opgaven in samenhang te blijven bezien. Terecht stelt het coalitieakkoord dat, bij het uitvoeren van de Natuurherstelverordening, een bredere afweging wordt gemaakt met andere belangen. LTO vindt het zorgwekkend dat het kabinet niet toezegt dat bij de implementatie van de nieuwe Natuurherstelverordening een impactanalyse wordt gemaakt voordat maatregelen doorgevoerd worden.

De boer aan het stuur
In het coalitieakkoord kondigt het nieuwe kabinet aan een zonering in te stellen rondom de meest stikstofgevoelige Natura2000-gebieden die nog niet onder de norm zitten, nieuw beleid om grondgebondenheid te versterken en bredere invoering van dierrechten. Het zijn voorbeelden van nieuwe plannen die grote gevolgen zullen hebben voor boeren en tuinders. Voor LTO is het randvoorwaardelijk dat dit beleid zo wordt vormgegeven dat de agrariër zelf aan het stuur staat – met respect voor zijn of haar vakmanschap – en in staat wordt gesteld om keuzes te maken die passen bij het karakter van het eigen bedrijf. Koopmans: ‘Wat een agrariër straks moet doen, moet hij ook kunnen doen: bedrijfsmatig, juridisch en financieel. Daar moeten de middelen uit het stikstoffonds van 20 miljard euro op focussen.

Dierwaardigheid
LTO vindt het positief dat de coalitie aangeeft het Convenant Dierwaardige Veehouderij, de autoriteit en de Algemene maatregel van bestuur (AMvB) in samenhang met elkaar te willen bezien. Maar we maken ons zorgen over het feit dat hiervoor geen financiële middelen worden gereserveerd.

Sociaaleconomisch domein
Het coalitieakkoord zet in op economische groei, investeringen en stabiliteit. Dat is ook voor de land- en tuinbouw van groot belang. Boeren en tuinders zijn ondernemers, vaak gezinsbedrijven en werkgevers, die keuzes maken voor de lange termijn. Voor LTO is het daarom belangrijk dat de uitwerking van het beleid bijdraagt aan een gezond verdienvermogen, behoud van werkgelegenheid en continuïteit van bedrijven. LTO onderschrijft voorstellen van de coalitie om loondoorbetaling bij ziekte meer werkbaar te maken voor werkgevers, met name in het midden- en kleinbedrijf. Alleen met duidelijkheid en voorspelbaarheid kunnen ondernemers blijven investeren en hun bedrijf verder ontwikkelen. Samen met andere partijen in het sociaaleconomisch domein, zoals binnen de SER, zien we goede kansen voor afspraken die zorgen voor duidelijkheid en perspectief voor boeren en tuinders.

In de komende dagen bestuderen we het coalitieakkoord in detail.

Vandaag presenteerden informateur Sybrand Buma en fractieleiders Rob Jetten (D66) en Henri Bontenbal (CDA) het tussenverslag “Samen aan de slag voor een sterker Nederland”. LTO zal het verslag de komende dagen nauwgezet bestuderen. Bij eerste lezing zien we veel waardevolle voorstellen die een goede basis bieden voor verdere uitwerking. We herkennen oplossingen die LTO de voorbije tijd heeft aangedragen. Tegelijkertijd zien we ook voorstellen die vragen en, in een enkel geval, zorgen oproepen. We hopen dat het verslag niet alleen een ‘uitgestoken hand’ is naar andere politieke partijen voor verdere uitwerking, maar ook naar maatschappelijke organisaties. Vanuit LTO werken we daar graag aan mee.

Stikstof
De voorgestelde stikstofaanpak biedt een goede basis voor verdere uitwerking. We herkennen belangrijke elementen uit de Bouwsteen emissiereductie die LTO en NAJK samen met IPO, VNG en UvW heeft opgesteld. Zoals een wettelijk vastgesteld stikstofdoel voor 2035 met een tussendoel in 2030, en vervanging van de KDW. Het is goed dat in de verdere stikstofaanpak meer aandacht wordt gegeven aan het meten en monitoren van de feitelijke staat van de natuur. Een gebiedsgerichte aanpak focust terecht op de meest urgente gebieden, maar dit moet beperkt worden tot twee tot vijf drukgebieden zoals is voorgesteld in de Bouwsteen die we met IPO en andere partijen opstelden. Een dergelijke aanpak leent zich niet voor verbreding naar alle Natura2000-gebieden. LTO is verheugd over het belang dat de opstellers hechten aan doelsturing, waarbij boeren zelf bepalen hoe zij de gestelde reductiedoelen waarmaken. De inzet op groen gas en groene waterstof kan waardevol zijn in relatie tussen mestverwerking en -vergisting.

Zeer zorgwekkend is wat ons betreft de voorgestelde volgordelijkheid waarbij ruimte voor nieuwe vergunningen pas wordt vrijgegeven nadat er ‘voldoende stikstof is gereduceerd’. Kern uit de Bouwsteen emissiereductie is bij uitstek het vertrekpunt dat emissiereductie én vergunningverlening twee kanten van dezelfde medaille zijn die gelijktijdig geïmplementeerd moeten worden. Juist daarmee komen we uit de huidige impasse: boeren en tuinders kunnen niet investeren in emissiebeperkende maatregelen omdat zij daarvoor geen vergunning krijgen. De noodzaak van gelijktijdige inzet op aanpassing van de wet zodat vergunningverlening mogelijk wordt én geborgde emissiereductie is juridisch stevig onderbouwd in het zogenaamde Houthoff-rapport. Om het emissiedoel voor 2035 te kunnen halen is het randvoorwaardelijk dat dit wordt vastgesteld in een spoedwet die uiterlijk 1 juli 2026 van kracht wordt.

Plantaardige sectoren
LTO gaat graag met de opstellers in gesprek over het aangekondigde convenant gewasbeschermingsmiddelen. De inzet op geïntegreerde gewasbescherming en nieuwe CRISPR-Cas veredelingstechnieken bieden goede kansen om verdere stappen te blijven zetten op verduurzaming van plantaardige teelten. Het is goed dat partijen inzetten op versnelde toelating van groene gewasbeschermingsmiddelen. Tegelijkertijd is het cruciaal om in een dergelijk convenant te bewaken dat er geen nationale koppen worden doorgevoerd waardoor Nederlandse telers en tuinders in hun concurrentiepositie benadeeld worden ten opzichte van Europese lidstaten waarvoor die beperkingen niet gelden. Om het verdienvermogen en de concurrentiepositie van de agrarische sector op peil te houden, moet een volgend kabinet ook werken aan het stimuleren van arbeidsbesparende technologie.

Dierlijke sectoren
Een belangrijk onderwerp dat in het tussenverslag niet aan de orde komt, is dierwaardigheid. Om verdere stappen te zetten op dierwaardigheid verdient de inzet op gunstige randvoorwaarden prioriteit. Het uitbreiden van het stelsel van dierrechten naar alle landbouwhuisdieren is een precair proces dat grote economische gevolgen kan hebben. Consequenties van deze aanpak kunnen sterk verschillend uitwerken voor verschillende dierlijke sectoren. Dit voorstel vereist grote zorgvuldigheid in de nadere uitwerking.

Het voorstel om dier- en fosfaatrechten af te romen bij buitenfamiliale overdracht, komt enkele dagen nadat minister Wiersma heeft aangekondigd om de bestaande afroming per 1 december te beëindigen. Daarmee zou dit voornemen een wrang voorbeeld zijn van de beleidsmatige wispelturigheid waar agrarische ondernemers juist onder gebukt gaan. We gaan er daarbij vanuit dat de recent gemaakte afspraken worden nagekomen, en zullen dat ook bewaken.

Agrarische sector
Het is verheugend dat het verslag de grote maatschappelijke en economische waarde van de Nederlandse land- en tuinbouw erkent, en het belang van een robuust voedselsysteem. Terecht benadrukt het verslag dat de uitvoeringskracht in de sector versterkt moet worden. De opstellers spreken uit in overleg met sectorpartijen verder vorm te willen geven aan hoe dit doelmatig en effectief bereikt kan worden. Vanuit LTO werken we graag samen aan de vormgeving van deze ‘productschappen 2.0’.

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

Vanwege een bestuurlijke aanpassing worden binnen LTO Nederland drie nieuwe bestuurlijke functies ingesteld: een domeinhouder Dier, een domeinhouder Plant en een bestuurlijk gedelegeerde Mens, Ondernemerschap en Onderwijs (MOO). Geïnteresseerde kandidaten hebben tot 8 juni gelegenheid om hun belangstelling voor deze functies kenbaar te maken. Voor alle drie de functies worden bestuurders gezocht met een beschikbare capaciteit van 2,5 dag per week.

Domeinhouders
De domeinhouders Plant en Dier fungeren als bestuurlijk ‘regiepunt’ op respectievelijk het plantaardige en het dierlijke domein. Hun voornaamste taak is het strategisch positioneren van de plantaardige en dierlijke sectoren, in samenhang en met draagvlak. Het is de taak van de domeinhouder om een gezamenlijke intersectorale visie te ontwikkelen, af te stemmen en uit te dragen, met als resultaat een eenduidige koers die aansluit bij de LTO toekomstvisie 2030. De domeinhouder zit het overleg Plant of Dier voor, waaraan de voorzitters van vakgroepen en bestuursleden van sectororganisaties deelnemen. De domeinhouder vertegenwoordigt LTO op thema’s rondom plant- en diergezondheid. Strategisch denkvermogen, een overstijgende helikopterblik en een sterk verbindend vermogen zijn kerncompetenties van deze nieuwe bestuurders.

Lees hier het functieprofiel van de Domeinhouder Dier / Plant.

Bestuurlijk Gedelegeerde MOO
LTO Nederland is één van de drie centrale werkgeversorganisaties van Nederland en is lid van de Stichting van de Arbeid en de Sociaal-Economische Raad (SER). De bestuurlijk gedelegeerde Mens, Ondernemerschap en Onderwijs is namens LTO bestuurlijk verantwoordelijk voor de vertegenwoordiging in de ‘decentrale polder’. Belangrijke onderwerpen zijn het afsluiten van cao’s namens leden, betrokkenheid bij pensioenfonds BPL, arbeidsmarkt- en ontwikkelingsfonds Colland, vraagstukken rondom arbeidsmarkt en huisvesting en het onderhouden van relaties met groen- en agrarisch onderwijs. Representeren en verbinden zijn de belangrijkste competenties van de bestuurlijk gedelegeerde. Rondom relevante onderwerpen onderhoudt de gedelegeerde contact met de portefeuillecommissie Mens, Ondernemerschap & Onderwijs van LTO Nederland en draagt de daar ingenomen standpunten en visies in de decentrale polder uit.

Lees hier het functieprofiel van de Bestuurlijk Gedelegeerde MOO.

In de functieprofielen staat informatie over de wervingsprocedure en de wijze van solliciteren.

Zojuist presenteerde minister-president Dick Schoof het regeerprogramma. Na de teleurstellende mestbrief van vandaag is de bredere inzet van het kabinet positief. LTO ziet dat het kabinet met dit akkoord een duidelijke koers uitzet om de Nederlandse land- en tuinbouw te versterken met doelsturing en innovatie. Én om agrariërs een nog grotere bijdrage te laten leveren aan het beheer van natuur en landschap. LTO-voorzitter Ger Koopmans: “Het realisme is terug in ons landbouwbeleid. De ambities van dit kabinet geven vertrouwen dat we de komende jaren stappen kunnen zetten in de opgaven waar boeren en tuinders mee te maken hebben. Vanuit LTO zie ik volop aanknopingspunten om daarin samen te werken.”

Innovatie
In dit regeerprogramma maakt het kabinet heldere keuzes om de ambities uit het hoofdlijnenakkoord te concretiseren. Deze regeerperiode wordt vijf miljard euro vrijgemaakt voor de versterking van de land- en tuinbouw. Koopmans: “Met de verdeling van dit budget legt het kabinet de goede prioriteiten. Er wordt, terecht, eindelijk weer geïnvesteerd in innovatie. Dat is van groot belang om emissies verder te beperken en daarmee weer ruimte te maken voor de vergunningverlening in de landbouw, woningbouw en infrastructuur. We zijn verheugd dat het kabinet een belangrijk deel van het budget daarvoor vrijmaakt.”

Hoe deze meerjarige investering in de agrarische sector exact verdeeld zal worden is nog ongewis en zal door minister Wiersma en staatssecretaris Rummenie later nog verder uitgewerkt worden. Het is positief dat de prioriteit ligt bij onder meer innovatie, doelsturing, het aanpakken van de mestproblematiek en verdienvermogen van (jonge) boeren. Koopmans: “De afgelopen jaren hebben wij en onze leden veel ervaring opgedaan met hoe budget wel, en vooral ook hoe dit niet, werkbaar en doelmatig ingezet kan worden. We bieden onze kennis en ervaring graag aan om hier in de komende jaren met het ministerie effectief invulling aan te geven.”

Natuur en landschap
Het regeerprogramma geeft ook invulling aan het budget van 500 miljoen euro dat vanaf 2026 jaarlijks vrijkomt voor de versterking van het agrarisch natuurbeheer door boeren en tuinders. Dit geld zal ingezet moeten worden voor langjarige en marktconforme vergoedingen en is een mooie kans om biologische en natuurinclusieve landbouw een impuls te geven. Pas als contracten langer dan 15 jaar lopen krijgen agrarisch ondernemers de zekerheid om natuurbeheer een vast onderdeel te maken van hun bedrijfsvoering.

In het regeerprogramma laat het kabinet weten het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) te beëindigen. Met de verschijning van het hoofdlijnenakkoord, dit voorjaar, was al duidelijk dat de financiële middelen voor het NPLG wegvielen. Koopmans: “Daarmee is het een terecht besluit om nu ook het NPLG zelf af te sluiten.” Dit betekent wat Koopmans betreft niet dat gebiedsgericht werk in algemene zin stil komt te vallen. Koopmans: “Integendeel. Er is volop werk aan de winkel. Vooral voor de provincies. Denk aan de noodzaak om PAS-melders snel te legaliseren. Maar dit hoeft niet te gebeuren onder de paraplu van een nationaal programma-zonder-financiering.”

Werkgeverslasten en seizoenswerk
Werkgevers in de land- en tuinbouw bieden veel werkgelegenheid, maar ondervinden ook de grote krapte op de arbeidsmarkt. “LTO is positief over het voornemen van het kabinet om de ontwikkeling van arbeidsbesparende technologie te stimuleren. Dat neemt niet weg dat in de komende jaren de inzet van arbeidsmigranten noodzakelijk is en blijft; zeker voor seizoenswerk.” zegt Ger Koopmans. Ook vraagt LTO aandacht voor de sterk gestegen werkgeverslasten. Koopmans: “Het kan niet zo zijn dat werkgevers continue een hogere rekening krijgen en werknemers er niet of nauwelijks netto op vooruit gaan. Dat helpt werkenden niet in hun bestaanszekerheid en koopkracht. Het kabinet moet daarom werk maken van lagere werkgeverslasten en gelijktijdig meer loon naar werken.”

Verder
In tegenstelling tot het hoofdlijnenakkoord maakt het regeerprogramma ook de inzet duidelijk op gewasbescherming. Hierin zet het kabinet de koers voort van het uitvoeringsprogramma richting 2030. De medicijnkast van de teler is echter steeds minder goed gevuld en voor diverse teelten nu al onvoldoende. Koopmans: “Het is verstandig dat de bestendige koers door het kabinet wordt voortgezet. Voor de beleidsvoornemens die het kabinet maakt, liggen bij de sector de plannen zelfs al klaar. LTO wil daarom voortvarend aan de slag met een gezamenlijke uitvoering.”

Het kabinet zet verder in op het proces om richting de zomer van 2025 tot een concreet tijdpad te komen naar meer dierwaardige veehouderij. Een brede groep aan organisaties waaronder LTO hebben in gezamenlijkheid hard gewerkt aan het totaalpakket aan instrumenten wat nodig is om hiertoe te komen. Om dit verder te brengen hebben deze partijen steun nodig van de overheid, dat kunnen zij niet alleen.

Afgelopen zondag 16 juni werd door het Friederich-Loeffler-Institut (FLI) bevestigd dat een zwijn in de deelstaat Hessen gevonden is die besmet bleek met Afrikaanse varkenspest (AVP). In een straal van ongeveer 15 kilometer rond de vindplaats in Hessen is een beperkingszone ingesteld, met een algemeen jachtverbod (op alle diersoorten). In dit gebied liggen 60 varkenshouderijen met ongeveer 5080 geregistreerde varkens.

Jeannette van de Ven, portefeuillehouder Gezonde Dieren bij LTO: “We zien deze ontwikkeling van de Afrikaanse varkenspest als zeer zorgelijk. Het virus heeft weer een grote sprong gemaakt van 500 km en de meest voor de hand liggende verklaring hiervoor is menselijk handelen. We roepen onze achterban, sectorbreed, op om hier alert op te zijn.”

LTO roept haar achterban in alle sectoren daarom ook op om:

• Bioveiligheidsmaatregelen in acht te nemen. Lege en geladen vervoersmiddelen voor evenhoevigen, die terugkeren of komen uit Duitsland, moeten onmiddellijk na binnenkomst in Nederland een extra reiniging en ontsmetting (R&O) ondergaan. (meer info)
• Geen varkensproducten achter te laten in de natuur of bij een varkenshouderij.
• Alert te zijn op een besmetting bij een houderij of wild zwijn. Let op verschijnselen bij varkens en wilde zwijnen die lijken op AVP en meld die zo snel mogelijk bij de NVWA.
• Alle kadavers van dood gevonden wilde zwijnen bij de lokale grofwild coördinator te melden.

We vragen ook sectoren die intensief werken met seizoensarbeiders om extra aandacht te besteden aan bewustwording en het informeren van hun medewerkers over de risico’s van het meenemen van mogelijk besmet materiaal uit het thuisland. De NVWA heeft verschillende folders beschikbaar om seizoenarbeiders in verschillende talen te informeren.

Mede vanwege de aanstaande zomervakantie verzoekt LTO met klem om rekening te houden met het volgende:

• Geen vleeswaren zoals gedroogde worst, salami of andere varkensproducten mee naar Nederland te nemen.
• Nooit etensresten achter te laten in de natuur. Gooi ze in een goed afgesloten afvalbak.
• Nooit varkens en wilde zwijnen voeren, en zeker geen etensresten, ook niet op bijvoorbeeld een kinderboerderij.
• Je schoenen schoon te houden: ook onder je schoenen kun je het Afrikaanse varkenspest-virus mee naar Nederland nemen. Maak de schoenen waarmee je in de natuur komt dus goed schoon voor terugkomst naar Nederland en draag ze niet als je bijvoorbeeld naar een varkensbedrijf of kinderboerderij gaat.

Op 7 maart ’s avonds organiseert LTO het nationale boerencongres. Tijdens deze boeren­manifestatie gaan 1.000 LTO-leden in gesprek met landbouwwoordvoerders van de Tweede Kamer. Doel van het congres is om de zorgen over te brengen waar boeren en tuinders onder gebukt gaan. En om oplossingen te bespreken waardoor het landbouwbeleid, op korte termijn, haalbaar en realistisch gemaakt kan worden voor de boerenpraktijk.

Stapeling van regels en voorschriften
Het is crisis in de landbouw. In een moordend tempo stapelen regels en voorschriften op waar veehouders, akkerbouwers, tuinders en fruittelers zich aan moeten houden. Bij veel boeren staat het water aan de lippen. Het kabinet belooft al jaren om haast te maken met toekomstregelingen. Maar er is nog geen zicht op openstelling van regelingen voor de ‘blijvers’. Tegelijkertijd wordt er steeds weer nieuw beleid over agrariërs uitgestort. De inkt van een maatregel is nog niet opgedroogd of een andere maatregel komt daar bovenop: bufferstroken, kalenderlandbouw, NV-gebieden, verlies van derogatie, stijgende loonkosten – er komt geen einde aan.

Landbouwbeleid moet op de schop
De rek is eruit en de laatste dagen zien we dat de onrust onder boeren en tuinders een kookpunt bereikt. Wat LTO betreft is er geen alternatief: de stapeling van regels moet verminderen en de praktijk moet weer centraal komen te staan. Op een aantal onderdelen kan het kabinet hieraan tegemoet komen met nationaal beleid, maar veel zaken waardoor agrariërs in de knel zitten, vloeien voort uit Europese regels. De verantwoordelijkheid om – binnen de Europese Unie – op te komen voor de belangen van Nederland en voor onze Nederlandse boeren en tuinders ligt bij de regering en het parlement. Dát is dus ook het niveau waarop wij onze zorgen neer willen leggen, en waar we het gesprek willen voeren over oplossingen om uit de beleidsklem te komen.

Regiotour
Momenteel gaat het LTO-bestuur, in een regiotour met zes bijeenkomsten verspreid over het land, met leden in gesprek gaan over het water-, bodem- en mineralenbeleid. Samen zoeken we naar oplossingen om het beleid meer haalbaar en realistisch te maken. Deze regiotour wordt vóór donderdag 7 maart afgerond. De oogst van deze regiobijeenkomsten is waardevolle input die we op 7 maart bespreken met de landbouwwoordvoerders van de Tweede Kamer.

Lees hier de uitnodigingsbrief aan onze leden.

In populaire vakantielanden zoals Italië, Duitsland, Kroatië en Griekenland komt Afrikaanse varkenspest (AVP) voor. Hetzelfde geldt voor verschillende Aziatische landen. Vakantiegangers kunnen een rol spelen bij het voorkomen van verspreiding ervan.

Ga je op reis naar een land waar AVP aanwezig is bij varkens of wilde zwijnen? Voorkom dan dat je bijdraagt aan verspreiding ervan, door:

• Geen vleeswaren zoals gedroogde worst, salami of andere varkensproducten mee naar Nederland te nemen.
• Nooit etensresten achter te laten in de natuur. Gooi ze in een goed afgesloten afvalbak.
• Nooit varkens en wilde zwijnen te voeren, en zeker geen etensresten, ook niet op bijvoorbeeld een kinderboerderij.
• Je schoenen schoon te houden: ook onder je schoenen kun je het Afrikaanse varkenspest-virus mee naar Nederland nemen. Maak de schoenen waarmee je in de natuur komt dus goed schoon voor terugkomst naar Nederland en draag ze niet als je bijvoorbeeld naar een varkensbedrijf of kinderboerderij gaat.

Wat is Afrikaanse varkenspest?
Afrikaanse varkenspest veroorzaakt bij varkens en wilde zwijnen ernstige ziekte en meestal sterfte. Een eventuele uitbraak van AVP in Nederland heeft desastreuze gevolgen voor de varkenshouderij. AVP is geen zoönose, mensen worden er niet ziek van.

Meer info: POV, WUR

Op 15 december 2021 presenteerden VVD, D66, CDA en ChristenUnie hun coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’.

LTO Nederland organiseerde de volgende dag een webinar voor haar leden. Daarin bespraken voorzitter Sjaak van der Tak en directeur Hans Van den Heuvel het resultaat van bijna twee jaar lobby voor dit nieuwe regeerakkoord en de inzet voor de toekomst.

Een uitgebreide versie van de slides is te downloaden via deze link.

De Miljoenennota biedt onvoldoende perspectief om de uitdagingen in de land- en tuinbouw daadwerkelijk aan te pakken. De begroting van het demissionaire kabinet mist urgentie. LTO Nederland draagt concrete oplossingen voor de vijf grootste opgaven aan, die alsnog – door een demissionair of nieuw kabinet – moeten worden begroot voor 2022.

“We missen een gevoel van urgentie in deze Miljoenennota. De agrarische inkomens staan onder druk en de onzekerheid onder boeren en tuinders is groot. Er komen veel eisen terecht op het boerenerf: stikstof, klimaat en waterkwaliteit. Het wordt steeds moeilijker om werknemers te vinden en te huisvesten. Ons vakmanschap bij dier- en plantgezondheid wordt bekneld. Daar hebben onze ondernemers oplossingen voor. Maar Den Haag blijft achter,” aldus Sjaak van der Tak, voorzitter van LTO Nederland.

Aan de slag met voorstellen sector
Voldoende verdienvermogen staat aan de basis van een gezonde onderneming en is onmisbaar voor de verdere verduurzaming van de sector. Ondanks alle aandacht van de Tweede Kamer voor het onderwerp is de situatie in de agrarische sector de afgelopen jaren niet verbeterd.

Van der Tak: “Ik daag het kabinet en de Kamers uit nu echt aan de slag te gaan met de voorstellen vanuit de sector, en het komende jaar géén beleid te maken dat boeren en tuinders meer geld kost dan het oplevert.”

In een brief aan de Staten-Generaal doet LTO Nederland een aantal concrete voorstellen:

• Investeer € 1 miljoen in pilots voor toekomstgerichte ketens om het verdienvermogen van boeren en tuinders te verbeteren.
• Voorkom verdere vertraging in stikstofdossier en begroot al in 2022 € 1,7 miljard om uit de impasse te komen, in lijn met het breed gedragen plan Duurzaam Evenwicht.
• Geef ondernemers de kans een fiscale klimaat- en calamiteitenreserve aan te leggen, om schade door bijvoorbeeld extreem weer op te vangen.
• Ga aan de slag met de zorgvuldige invoering van voedselkeuzelogo Nutri-Score, en laat boeren en tuinders bijdragen aan een gezonder eetpatroon en een volgend Preventieakkoord.
• Faciliteer het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer, waarin met waterschappen aan schoner en voldoende water en een betere bodem wordt gewerkt; en gebruik 10-punten plan Van mestbeleid naar bodembeheer in plaats van het onhaalbare, ontwrichtende en onbetaalbare 7^e Actieprogramma
• Biedt de land- en tuinbouw vanwege de seizoensproductie een uitzonderingspositie bij het beprijzen van flexibele contracten en laat arbeidsmigranten van buiten de EU voor een duur van maximaal 9 maanden toe.

De volledige brief is hier te lezen.

Zijn uw schapen en geiten dit jaar al gevaccineerd tegen Q-koorts? Vaccinatie dient jaarlijks plaats te vinden bij alle dieren die ouder zijn dan 3 maanden. Dieren die voor het eerst worden gevaccineerd krijgen na 3 weken een herhalingsvaccinatie. Het is van belang dat de dieren binnen 12 maanden opnieuw worden gevaccineerd. Als u dus vorig jaar bijvoorbeeld op 4 april hebt gevaccineerd, moet dat dit jaar ook minimaal voor die datum gebeurd zijn.

Sinds de uitbraak van Q-koorts in 2009 is vaccinatie van alle schapen en geiten die woonachtig zijn op instellingen of bedrijven met een publieksfunctie verplicht. Cijfers uit 2019 laten zien dat vaccinatie (en registratie daarvan) bij slechts 43% procent van de instellingen volledig en correct is uitgevoerd. Het is voor de veiligheid van uw cliënten, bezoekers en uzelf belangrijk dat dit op de juiste manier gebeurt.

Ook op professionele schapen- en geitenbedrijven vindt deze vaccinatie jaarlijks plaats. Bovendien wordt daar maandelijks de melk uit de tank gecontroleerd op de aanwezigheid van Q-koorts bacteriën. Sinds 2016 zijn er geen Q-koorts bacteriën meer gevonden in de tankmelk van professionele bedrijven.

Uw instelling of bedrijf is zelf verantwoordelijk voor het laten uitvoeren van de vaccinatie. Daarvoor maakt u een afspraak met uw dierenarts. Na afloop van de vaccinatie registreert u deze zelf in de centrale databank voor Identificatie en Registratie (I&R). Om die registratie correct te kunnen uitvoeren is het belangrijk dat de I&R volledig is; alle dieren zijn geregistreerd en dieren die u niet meer heeft, staan ook niet meer in het systeem.

Klik hier voor meer informatie.

De Tweede Kamer debatteert komende week over de begroting voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. LTO Nederland roept op om te investeren in de juiste omstandigheden voor voldoende, veilig en goed voedsel en een gezonde omgeving.   

“We vragen de overheid om investerend de crisis uit te komen, en boeren en tuinders ruimte voor hun ondernemerschap te bieden. Wij zijn in Nederland allemaal gebaat bij een sterke en innovatieve primaire sector,” aldus Wim Bens, waarnemend voorzitter LTO Nederland. “Bij de begrotingsbehandeling vliegen de miljoenen je om de oren. Net als de vooroordelen over ‘boerensubsidies’. De realiteit is: met de landbouwbegroting zitten we voor een dubbeltje op de eerste rang. Mooie woorden worden pas geloofwaardig met een degelijke financiële onderbouwing.”

Investeren in de volgende generatie
Boeren en tuinders hebben vooral behoefte aan goed beleid: geen knellende, onnodige regelgeving maar een stimulerend toekomstperspectief. Daar hoort eerlijkheid en nuance vanuit de politiek bij – de productie van voedsel is te belangrijk om met oneliners en stemmingmakerij af te serveren.

LTO Nederland heeft dat voor het volgende kabinet verwoord in het Verkiezingsmanifest 2021. Voor de laatste LNV-begroting van dit kabinet, die volgende week wordt behandeld, is ook een inbreng geleverd. Er wordt onder meer aandacht besteed aan oplossingen voor stikstof- en verduurzamingsbeleid, bodembeheer, fiscaal beleid en multifunctionele landbouw.

Belangrijk punt van aandacht is de transitie op het gebied van gewasbescherming. De opgave waar we voor staan is gigantisch en vergt het uiterste van de sector op gebied van ondernemerschap en innovatie. Met het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie Gewasbescherming hebben verschillende partijen zich gecommitteerd aan de transitie, waarbij de teler centraal staat en verantwoordelijkheid breed wordt gedragen. De financiële toezegging van de overheid van €12 miljoen voor een periode van slechts drie jaar (2020-2022) verhoudt zich hier in de verte niet toe. LTO Nederland pleit ervoor dat de overheid ook voor de periode na 2022 financiële middelen reserveert, als blijk van langjarig commitment en ter versterking van de geloofwaardigheid van het programma.

Miljoenen in perspectief
Met € 1,8 miljard heeft het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit de kleinste begroting van de Rijksoverheid, ongeveer twee procent van de begrotingen van zowel gezondheidszorg en het sociale vangnet. Als je de Europese agrarische uitgaven in Nederland meetelt blijf je nog steeds op zo’n € 2,6 miljard steken, vergeleken met respectievelijk € 86,7 en € 97,8 miljard voor de uitgaven aan zorg en sociale zekerheid.

Van die miljoenen op de landbouwbegroting profiteert uiteindelijk vooral de consument. De maatschappelijke investeringen die via de overheid in voedselproductie en omgeving worden gedaan leiden ertoe dat we in Nederland maar 8% van ons besteedbaar inkomen aan voedsel uitgeven. Veertig jaar geleden was dat nog het dubbele, en in 1960 was het nog 30%. Het inkomen van boeren en tuinders staat daarentegen al decennia onder druk. In de twee grootste sectoren, de melkveehouderij en de akkerbouw, was het gemiddelde inkomen het afgelopen jaar respectievelijk € 31.000 en € 37.000 (het gemiddelde inkomen was € 57.000 met een langlopende schuld van € 800.000). Naast voedsel wordt daar ook een groene en gezonde omgeving voor onderhouden, van koeien in de wei tot beheer van een mooi en levendig platteland.

Meer informatie
Meer weten over de inzet van LTO Nederland voor de begroting? Lees hier onze inbreng.