De vakgroep LTO Paardenhouderij verwelkomt per 1 juli twee nieuwe bestuurders: Jorine von Martels-Cosse en Anita de Keijzer. Met hun praktijkervaring, brede betrokkenheid bij de paardensector en bestuurlijke kennis versterken zij de vakgroep. Hieronder stellen zij zich graag voor.

Jorine von Martels-Cosse
‘Mijn naam is Jorine von Martels-Cosse, 28 jaar en woon in het Overijsselse Dalfsen. Samen met mijn man run ik op Landgoed Hessum een kleinschalige fokkerij, paardenopfok met merriebegeleiding en een akkerbouwtak. Vanuit verschillende rollen ben ik inmiddels al enkele jaren actief binnen de paardensector.’

‘Ik kijk ernaar uit om mij als bestuurslid van LTO Paardenhouderij in te zetten voor de belangen van Nederlandse hippische ondernemers en samen te werken aan een vitale en toekomstbestendige sector.’

Anita de Keijzer

‘Mijn naam is Anita de Keijzer, 47 lentes jong, woonachtig in de mooie heuvels van Groesbeek en getrouwd met Evert. Als jong meisje raakte ik al “besmet” met het paardenvirus en was dan ook vele uren op de manege te vinden. Van mijn hobby heb ik mijn werk weten te maken en heb ik op heel diverse manegebedrijven voor en achter de schermen mogen werken, afgewisseld met mijn werk als sportmasseur voor paarden.’

‘Daarnaast kun je me ook nog regelmatig in veld aantreffen als jurylid voltige, manegeproeven, Bixie of carrousel. En sinds begin dit jaar stuur ik een pensionstal met zestien paarden aan die gedraaid wordt volgens een DIY-principe. Kortom, ik sta met beide benen midden in de sector.

‘De paardensector staat voor grote uitdagingen, maar ook voor mooie kansen. Ik sta vol energie in de startblokken om voor én met jullie deze uitdagingen het hoofd te bieden en te werken aan het behoud van een toekomstbestendige paardensector met veel aandacht voor paardenwelzijn.’

Binnen de vakgroep geitenhouderij is ruimte gekomen voor een nieuwe voorzitter. Vanaf september wordt deze rol ingevuld door Henk Versluijs, geitenhouder uit Culemborg.
Hij stelt zich graag even voor:

Achtergrond in de geitenhouderij
‘Mijn naam is Henk Versluijs, 57 jaar. Samen met mijn vrouw en 3 zonen, waarvan 1 beoogd opvolger en 2 zoons momenteel diergeneeskunde studeren, run ik een geitenhouderij met 1.800 melkgeiten in Culemborg. Na het overlijden van mijn beide ouders heb ik hun bedrijf voortgezet. Dat doe ik sinds 1994. Ik begon destijds met 30 melkkoeien. Ik wilde proberen het familiebedrijf voort te zetten om niet achteraf spijt te hebben. Want het boerenbedrijf is prachtig maar ook een uitdaging.‘

‘In 2006 zijn we overgestapt naar het opfokken van 500 lammeren, die we vanaf 2007 zijn gaan melken. Sindsdien is het bedrijf verder ontwikkeld tot de huidige omvang. Die ontwikkeling vraagt om ondernemerschap, doorzettingsvermogen en het vermogen om je aan te passen aan veranderende omstandigheden.’

Motto
‘Mijn levensmotto is: als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan. Dat past bij hoe ik in het ondernemerschap sta en in bestuurlijk werk wil staan: kritisch, authentiek, vastberaden en met de wil om door te zetten. Ik denk graag mee om resultaten te verbeteren.’

Ambitie als voorzitter
‘Als voorzitter wil ik mijn praktijkervaring en nuchtere blik inzetten voor de belangen van geitenhouders. De sector staat voor belangrijke vraagstukken, maar heeft ook veel kracht en ondernemerschap in huis. Ik vind het belangrijk dat we blijven meedenken, verantwoordelijkheid nemen en samen werken aan een toekomstbestendige geitenhouderij zodat er ook toekomst blijft voor jonge geitenboeren.’

Volgende week vrijdag 26 juni presenteert minister Van Essen hoe het kabinet de doelen voor stikstofreductie en natuurherstel wil halen. En hoe zij vergunningverlening weer mogelijk wil maken. Deze aanpak zal gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering van veel boeren. LTO Nederland organiseert samen met LTO Noord, ZLTO en LLTB een regiotour door het land. Op vijf bijeenkomsten gaan we met jullie in gesprek over de plannen van het kabinet en over onze inzet. Tijdens de bijeenkomsten is er volop ruimte voor vragen, zorgen, aandachtspunten én om je inbreng voor de vervolgaanpak aan ons mee te geven.

De planning van de ledenbijeenkomsten is als volgt:

Aanmelden
Aanmelden voor deze bijeenkomsten is verplicht. Na aanmelding ontvang je een e-mail met aanvullende informatie.

Klik hier om je aan te melden voor een van de ledenbijeenkomsten van LTO Noord.
Klik hier om je aan te melden voor de ledenbijeenkomst van ZLTO.
Klik hier om je aan te melden voor de ledenbijeenkomst van LLTB.

Planning
Op 26 juni in de middag, na de ministerraad, zal LVVN-minister Van Essen een persconferentie houden waarin hij de uitkomsten van de Taskforce presenteert. Gelijktijdig zal hij daarover een brief aan de Tweede Kamer sturen. Later die (na)middag zullen wij onze eerste reactie op de plannen publiceren.

We vinden het belangrijk om zo snel mogelijk na de bekendmaking het gesprek met jullie aan te gaan. LTO-voorzitter Ger Koopmans, regiobestuurders en specialisten van LTO Nederland gaan graag met jullie in gesprek over het voorstel van het kabinet, over onze inzet in de voorbije weken en maanden, en bovenal over onze vervolginzet in de komende tijd.

Vanaf maandag 29 juni starten we met vijf ledenbijeenkomsten, verspreid over het land. Mocht je verhinderd zijn voor een bijeenkomst in je eigen regio, dan ben je als LTO-lid van harte welkom om een van de andere bijeenkomsten bij te wonen.

Convenant Gewasbescherming
Het proces om tot een Convenant Gewasbescherming te komen is met één week uitgesteld en loopt dus niet parallel met de brief van 26 juni. Op donderdag 2 juli van 20:00 – 21:15u organiseren we samen met NAJK, BO Akkerbouw en Greenports Nederland een leden-webinar over het Convenant Gewasbescherming. Tijdens dit webinar is volop ruimte voor vragen én om aandachtspunten aan ons mee te geven voor de verdere uitwerking. Meer informatie over dit webinar en over de voortgang rondom het convenant volgt spoedig.

Meer informatie
Tijdens het proces van de Taskforce Landbouw, Stikstof & Natuur hebben we regelmatig nieuwsberichten gepubliceerd over de voortgang van het traject.

• Lees hier de eerste nieuwsbrief terug met meer informatie over het proces en de planning;
• Lees hier de brief die Ger Koopmans op 5 juni stuurde aan LTO-leden;
• Lees hier het bericht naar aanleiding van Ger Koopmans’ interview in Buitenhof;
• Lees hier ons bericht naar aanleiding van de gelekte informatie van 16 juni.

De overheid en de rundveesector werken samen aan een landelijke aanpak om Bovine Virus Diarree (BVD) verder terug te dringen en uiteindelijk uit Nederland te krijgen.
De start van het nationale bestrijdingsprogramma zal op 1 januari 2028 van start gaan met uiterlijk 1 januari 2030 goedkeuring door de Europese Commissie.

Het programma zal vertaald worden in een Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) waarbij de aanpak volgens de Europese regels verloopt… Er is dan geen overgangsfase via het bestaande private programma, zoals wel het geval is bij IBR .

Door meteen aan de EU-regels te voldoen, kan Nederland sneller officieel BVD-vrij worden verklaard. Dit levert voordelen op voor diergezondheid én voor de exportpositie. Zodra het programma is goedgekeurd door de Europese Unie gelden er strengere handelsvoorwaarden voor runderen uit gebieden zonder BVD EU-vrijstatus.

Voor het aanvragen van een EU-vrijstatus moeten 99,8% van de inrichtingen, die ten minste 99,9% van de runderpopulatie vertegenwoordigen, vrij zijn van BVD, mag er gedurende achttien maanden geen BVD zijn aangetoond bij een gehouden rund én moet vaccinatie tegen BVD verboden zijn voor gehouden runderen.

Dit zou, bij goed verloop van het bestrijdingsprogramma, binnen drie tot vijf jaar haalbaar moeten zijn na inwerkingtreding van het bestrijdingsprogramma.

Wat kunt u nu al doen?

• alert blijven op BVD op uw bedrijf;
• alleen dieren aanvoeren met een bekende en bij voorkeur BVD-vrije status;
• inspelen op komende veranderingen in de handel;
• IBR start op 1 januari 2027, neem ook meteen BVD mee in de aanpak om uw veestapel IBR en BVD vrij te krijgen.

De praktijkpilot Koe en Eiwit laat zien dat melkveehouders met gerichte rantsoensturing succesvol minder ruw eiwit kunnen voeren, zonder in te leveren op melkproductie of diergezondheid. Door het ruw eiwitgehalte in het rantsoen te verlagen, komt er minder stikstof in de mest terecht en hoeft er minder mest te worden afgevoerd. Die bewezen aanpak vormt de basis voor het Convenant Verlagen ruw eiwit rantsoenen melkveebedrijven (Convenant Voerspoor), dat inzet op praktische ondersteuning en kennisdeling om melkveehouders hierbij te helpen. Tijdens een netwerkbijeenkomst op de KNVB-Campus in Zeist werden vandaag de resultaten gedeeld van vier jaar praktijkervaring met ruim 150 melkveehouders. LTO Nederland is één van de convenantpartners en zet zich in om deze vrijwillige, praktische route vanuit de melkveesector verder te brengen.

Resultaten uit de praktijk
Het Convenant Voerspoor bouwt voort op kennis uit de praktijkpilot Koe en Eiwit (2022–2026), uitgevoerd door Wageningen University & Research, waaraan ruim 150 melkveehouders door heel Nederland deelnamen. De deelnemers realiseerden gemiddeld 10 gram minder ruw eiwit per kg droge stof in het rantsoen – wat neerkomt op bijna 10% minder ammoniakemissie, terwijl de melkproductie en diergezondheid op peil bleven. Een bewezen, kosteneffectieve aanpak die bijdraagt aan het stikstofvraagstuk én ruimte creëert op de mestmarkt.

“De kennis is er. We weten wat werkt, op welke bedrijven en hoe je het stap voor stap aanpakt,” zei Paul Galama (WUR, projectleider Koe en Eiwit) tijdens de bijeenkomst. “Nu is het zaak om dat bereik te vergroten. Dat is precies wat Convenant Voerspoor doet.”

Concrete tools voor elke melkveehouder
In de bijeenkomst kwam ook het pakket kennisproducten aan de orde dat het Convenant Voerspoor aan melkveehouders en voeradviseurs beschikbaar stelt. Het gaat onder meer om praatplaten voor in adviesgesprekken, rekentools waarmee melkveehouders direct zien wat ruw eiwitverlaging hun bedrijf oplevert en webinars voor zowel grasrijke als maïsrijke bedrijven. De tools zijn (binnenkort) beschikbaar via de campagnewebsite verlaagruweiwit.nl.

“Minder ruw eiwit in het rantsoen betekent minder stikstof in de mest, en dus minder mest die je moet afvoeren,” aldus Erwin Wunnekink (Nevedi), een van de initiatiefnemers van het convenant.

Sector neemt zelf verantwoordelijkheid
Convenant Voerspoor is een vrijwillig privaat sectorakkoord gesloten in 2025. De 13 convenantpartners werken samen aan een sectordoelstelling van 158 gram ruw eiwit per kilogram droge stof in 2026. De aanpak richt zich op bewustwording en handelingsperspectief, niet op verplichting.

Bijeenkomsten, webinars en studiegroepen worden in de komende maanden ingezet om de kennis te verspreiden. Voeradviseurs spelen daarbij een centrale rol als schakel tussen het convenant en de individuele melkveehouder.

Het ministerie van LVVN ondersteunt het Convenant Voerspoor financieel.

Meer informatie
Meer informatie over Convenant Voerspoor is te vinden op verlaagruweiwit.nl.

Het Convenant Voerspoor is een samenwerkingsverband van 13 partijen: LTO Nederland, Dutch Dairymen Board, Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt, De Natuurweide, Netwerk Grondig, ZuivelNL, Nederlandse Zuivel Organisatie, Nevedi, Boerenverstand, PPP-Agro Advies, Groeikracht, VLB en Wageningen University & Research levert wetenschappelijke ondersteuning.

LTO publiceert met regelmaat artikelen in het vakblad De Hippische Ondernemer. 3 maanden na publicatie in het offline magazine is het artikel ook op de sectorpagina Paarden te lezen.

Hieronder treft u het artikel van De Hippische ondernemer, nummer 2, jaargang 2026

De impact van de Wet open overheid op de paardenhouderij

De Wet open overheid (WOO) verplicht de overheid om bepaalde gegevens openbaar te maken, zodat deze voor iedereen toegankelijk zijn. Het doel is een transparante en toegankelijke overheid, waarin burgers goed geïnformeerd zijn en de overheid kunnen controleren. Voor agrarische bedrijven kan de impact aanzienlijk zijn, omdat ook bedrijfsgevoelige informatie onder omstandigheden openbaar kan worden gemaakt. Dit raakt niet alleen veehouders en akkerbouwers, maar ook hippische ondernemers. LTO legt uit wat dit voor uw bedrijf kan betekenen en welke stappen u kunt zetten.

De Wet open overheid is op 1 mei 2022 in werking getreden en vervangt de voormalige Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Iedereen kan een Woo-verzoek indienen om overheidsinformatie op te vragen. Begin 2026 heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) naar aanleiding van twee Woo-verzoeken besloten om een groot aantal gegevens openbaar te maken. Dit betreft het besluit met kenmerk Woo/2024/073 en het besluit met kenmerk Woo/2024/040.

Woo/2024/073 en Woo/2024/040
De Woo maakt het mogelijk om privacygevoelige informatie van bedrijven op te vragen. Dit raakt hippische ondernemingen, omdat veel gegevens openbaar kunnen worden gemaakt. Het besluit met kenmerk Woo/2024/073 betreft de gegevens uit de gecombineerde opgave van alle agrarische ondernemingen in Nederland tussen 9 december 2022 en 11 maart 2024. Het gaat hierbij onder andere om het Uniek Bedrijfsnummer (UBN), adressen, aantal geregistreerde landbouwhuisdieren, staltype waarin de dieren verblijven en of deze onderneming actief is, gestopt of tijdelijk niet actief is.

Het andere Woo-verzoek met kenmerk Woo/2024/040 betreft informatie uit de Basiskaart Agrarisch Bedrijfssituatie (BAB) over de periode 9 december 2022 tot en met 7 februari 2024. In de BAB staan gegevens zoals huisvesting (per diersoort), RAV-code (Regeling Amoniak en Veehouderij), omschrijving RAV-code, gemiddeld aantal dieren, jaar ingebruikname bedrijf en de X- en Y-coördinaten van de locatie.

Naast deze twee Woo-verzoeken worden er tal van verzoeken die hippische ondernemingen raken ingediend. Deze verzoeken kunnen ook betrekking hebben tot vergunningen, subsidies, paspoortgegevens van paarden en milieueisen.

Tegelijkertijd kent de Woo belangrijke uitzonderingsgronden. Niet alle informatie wordt automatisch openbaar gemaakt. Gegevens kunnen deels geweigerd of (gedeeltelijk) geanonimiseerd worden voordat het openbaar wordt gemaakt. Weigering gebeurt wanneer het openbaar maken van de gevraagde informatie in strijd is met wettelijke belangen die zwaarder wegen dan de publieke belangen van de overheid. Ook als het direct de privacy van de ondernemer schaadt, kunnen de gegevens worden geanonimiseerd.

Waarom raakt dit de paardenhouderij?
Paardenhouderijen staan bij verschillende overheidsinstanties geregistreerd, doordat ze te maken hebben met onder andere vergunningen, subsidies en toezichthouders. Daardoor is veel informatie vastgelegd bij de gemeenten en provincies, maar ook bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Deze gegevens kunnen, voor zover zij binnen de reikwijdte van de Woo vallen, onderwerp worden van een openbaarmakingsverzoek.

Daarnaast zijn paardenhouderijen vaak sterk locatiegebonden en zichtbaar in het buitengebied, waardoor openbaar gemaakte informatie relatief eenvoudig te herleiden kan zijn tot een specifiek bedrijf. In combinatie met de huidige maatschappelijke aandacht voor landbouw, stikstof en dierenwelzijn maakt dit de sector extra gevoelig voor de mogelijke gevolgen van Woo-verzoeken. Transparantie is het uitgangspunt van de wet, maar in de praktijk kan openbaarmaking leiden tot extra juridische, administratieve en maatschappelijke druk.

Risico’s en gevolgen
Het openbaar maken van gegevens kan voor ondernemers verschillende risico’s met zich meebrengen. Zo kan informatie leiden tot reputatieschade of maatschappelijke discussie, bijvoorbeeld over dierenwelzijn, milieueisen of vergunning naleving. Ook bedrijfsgevoelige informatie kan zichtbaar worden voor concurrenten, wat gevolgen kan hebben voor de concurrentiepositie van het bedrijf.

Om deze risico’s te beperken, is het belangrijk om tijdig juridisch advies te raadplegen. Een deskundige kan ondernemers helpen in te schatten welke gegevens openbaar mogen worden gemaakt en welke onder de uitzonderingsgronden van de Woo vallen. Zo kunnen gegevens die vertrouwelijk of bedrijfsgevoelig zijn, worden beschermd tegen ongewenste openbaarmaking.

De Wet open overheid vraagt van hippische ondernemers een bewuste omgang met administratie, communicatie en naleving, met het besef dat deze gegevens onderdeel kunnen worden van het publieke domein.

Wat kunt u doen?
Voor hippische ondernemers is het essentieel om goed op de hoogte te zijn van de gevolgen en hun rechten binnen de Wet open overheid (Woo). Bedrijfsgevoelige informatie kan namelijk openbaar worden als de overheid dit niet tijdig of correct afschermt. Hierbij is het noodzakelijk dat u weet wat u kunt doen en speelt een proactieve houding een grote rol.

Wanneer een Woo-verzoek betrekking heeft op een specifiek hippisch bedrijf, moet de betreffende ondernemer in de gelegenheid worden gesteld om een zienswijze in te dienen voordat tot openbaarmaking wordt overgegaan. Het is daarom van belang om tijdig juridisch advies op te vragen en alert te reageren op kennisgevingen van overheidsinstanties zoals de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Een gestructureerde voorbereiding en administratie vormt de basis van de bescherming tegen de Woo. Geregistreerde gegevens bij overheidsinstanties moeten regelmatig worden gecontroleerd en geactualiseerd. Stallijsten, vergunningen en andere relevante gegevens dienen up-to-date te zijn. Dit maakt dossiers overzichtelijk en zorgt ervoor dat tijdens een Woo-verzoek de kans op fouten zo klein mogelijk wordt.

Proactief reageren op Woo-verzoeken helpt om ongewenste openbaarmaking van gevoelige informatie te voorkomen. Door tijdig zienswijzen in te dienen en vertrouwelijke gegevens goed af te schermen, kunt u als ondernemer controle houden over uw bedrijfsinformatie. Dit verkleint ook de kans op reputatieschade, blootstelling van concurrentiegevoelige informatie of maatschappelijke discussie over dierenwelzijn, milieu of vergunning naleving.

Daarnaast is het nuttig om te leren van praktijkvoorbeelden. Voorbeelden van onder andere stallijsten en subsidies voor paardenhouderijen, geven inzicht in welke informatie gevoelig kan zijn. Zo kunnen ondernemers beter inschatten welke maatregelen nodig zijn om hun belangen te beschermen.

Door deze maatregelen actief toe te passen, behouden ondernemers meer controle over hun bedrijfsinformatie. Door proactief te handelen worden bedrijfsbelangen beschermd, risico’s verminderd en wordt bijgedragen aan veiligstellen van bedrijfsgevoelige informatie. Ook in situaties waarin gegevens openbaar kunnen worden gemaakt.

Inzet LTO
LTO Nederland zet zich kritisch in ten aanzien van de Wet open overheid. De organisatie voert juridische procedures en pleit voor herziening van de wet, omdat zij van mening is dat de huidige toepassing in de praktijk onevenredige en intimiderende effecten kan hebben op de agrarische sector. Volgens LTO mogen gevoelige bedrijfsgegevens niet zonder zorgvuldige afweging openbaar worden gemaakt, zeker niet wanneer dit de veiligheid, privacy of concurrentiepositie van ondernemers raakt. Met deze inzet beoogt de organisatie de belangen van haar ruim 30.000 aangesloten ondernemers actief te beschermen.

Geitenbedrijf Van de Wetering in Rosmalen (Brabant) ontving vorige week VVD-Eerste Kamerleden Marian Kaljouw en Karin Straus. Samen met onder anderen gedeputeerde Saskia Boelema, wethouder Roy Geers en betrokken medewerkers van provincie en gemeente gingen zij in gesprek over het dossier Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO).

De aanwezigen kregen een duidelijk beeld van de uitdagingen waar de geitensector voor staat en van de inspanningen die ondernemers dagelijks leveren om verantwoord te ondernemen. Tijdens de rondleiding en het gesprek werd duidelijk hoe complex dit dossier is en wat de impact van beleidskeuze kan zijn op ondernemers, hun omgeving en de toekomst van de sector.

LTO heeft samen met ZLTO en de NGZO (Nederlandse Geitenzuivel Organisatie) benadrukt dat besluitvorming moet steunen op feiten, zorgvuldig onderzoek en een zorgvuldige afweging van alle belangen. De sector neemt haar verantwoordelijkheid voor de volksgezondheid serieus en vraagt ook om rationele keuzes die gebaseerd zijn op aantoonbare oorzaken en werkbare oplossingen. Daarbij was er nadrukkelijk aandacht voor het belang van vervolgonderzoek en een zorgvuldige duiding van de onderzoeksresultaten.

Werkbezoeken van politici en beleidsmakers zijn van grote waarde: ze verbinden beleid met de dagelijkse praktijk op het erf en dragen bij aan beter uitvoerbaar en effectiever beleid.

Het is inmiddels bijna een jaar geleden dat het Convenant Dierwaardige Veehouderij werd ondertekend door veehouderijsectoren, maatschappelijke organisaties, ketenpartijen en het ministerie van LVVN. Met het convenant is gezamenlijk de ambitie uitgesproken om stapsgewijs toe te werken naar een dierwaardigere veehouderij richting 2040.

Sinds de ondertekening is er zichtbaar voortgang geboekt. Er zijn zogenaamde “werkplaatsen” van start gegaan die de werkprogramma’s voor 2026 hebben opgesteld. Binnen deze werkplaatsen werken partijen samen aan praktische uitwerking, innovatie en kennisontwikkeling rondom dierwaardige houderijsystemen.

Autoriteit
De oprichting van de Autoriteit Dierwaardige Veehouderij is in wording. Deze onafhankelijke autoriteit moet de voortgang monitoren en beoordelen of de randvoorwaarden aanwezig zijn om vervolgstappen richting 2040 te zetten. Verkenners doen momenteel nog aanvullend onderzoek naar de inrichting en werkwijze van deze autoriteit. Het traject loopt dit jaar verder door.

Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB)
Naast het convenant loopt een apart traject onder verantwoordelijkheid van het ministerie van LVVN: de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Dierwaardige Veehouderij. Dit is wetgeving die los van het convenant wordt ontwikkeld en zijn eigen besluitvormingsproces kent.

Afgelopen jaar zijn beide sporen parallel aan elkaar verlopen. Waar partijen in het convenant juist samen werken aan een praktisch uitvoerbare invulling richting 2040, is het ministerie tegelijkertijd bezig geweest met het uitwerken van wettelijke normen.

Met de komst van het nieuwe kabinet wordt het huidige concept van de AMvB opnieuw beoordeeld. Naar verwachting wordt deze zomer duidelijk hoe de wetgeving er definitief uit komt te zien. Dit wordt een belangrijk moment. De uitwerking van de wetgeving is bepalend voor de maatregelen waartoe ondernemers verplicht worden om invulling te geven aan dierwaardigheid.

Voor LTO is het van belang dat deze wetgeving het wettelijk minimum vormt die realistische en uitvoerbare maatregelen beschrijft en goed aansluit bij wat er in het convenant en in de praktijk wordt verder ontwikkeld. Te gedetailleerde of te ambitieuze eisen in de wet, remt juist vernieuwing en ondernemerschap af, zodat er minder ruimte overblijft voor ondernemers en ketens om zelf stappen te zetten en zich te onderscheiden in de markt.

“Juist daarin ligt de meerwaarde van het Convenant Dierwaardige Veehouderij. Het biedt ruimte om samen met ketenpartners en maatschappelijke organisaties te werken aan oplossingen die in de praktijk wél werken. Niet alleen via regels van bovenaf, maar juist via samenwerking, innovatie en afspraken die ook echt uitvoerbaar zijn op het boerenerf.” Dirk Bruins, bestuurslid LTO Nederland.

De komende periode wordt bepalend: zowel voor de definitieve invulling van de wetgeving (AMvB) als voor de eerste resultaten uit de werkplaatsen binnen het convenant. Het blijft belangrijk om hierin scherp te blijven sturen op haalbaarheid, uitvoerbaarheid en perspectief voor onze leden. Alleen dan kan de beweging naar een dierwaardigere veehouderij ook in de praktijk worden waargemaakt.

Meer info:

https://www.lto.nl/onderwerpen/convenant-dierwaardige-veehouderij/

Podcast: LTO De Podcast | S1 – afl. 10. Tussen Erf en Overheid: Convenant dierwaardige veehouderij en de WOO – LTO | De Podcast | Podcast on Spotify

Nieuwe Woo-besluiten RVO
RVO heeft namens de minister van LVVN twee nieuwe Woo-besluiten genomen die veel veehouders raken. Het gaat over de I&R gegevens van pluimvee en rundvee.

Meer informatie staat op de website van RVO:

• Openbaarmaking I&R-gegevens rundveehouders: Woo/2024/090 – Openbaar maken I&R-gegevens rundveehouders | RVO.nl
  Klik hier voor een voorbeeld-zienswijze
• Openbaarmaking I&R-gegevens pluimveehouders: Woo/2024/199 – Openbaar maken I&R-gegevens pluimveehouders | RVO.nl
  Klik hier voor een voorbeeld-zienswijze

LTO vindt het onbegrijpelijk dat minister en RVO de betrokken boeren niet individueel aanschrijft over het besluit om gevoelige gegevens openbaar te maken die deze betrokken boeren en hun gezinnen raakt. Dit is ook in strijd met de wet die voorschrijft dat bekendmaking aan belanghebbenden plaats dient te vinden via toezending.

Boeren kunnen tot en met 23 juli 2026 in bezwaar gaan tegen de openbaarmaking van hun I&R-gegevens. LTO bekijkt ook hoe collectief tegen de openbaarmaking opgekomen kan worden.

LTO Nederland in beroep tegen beslissingen op bezwaar RVO
Veel boeren hebben bezwaar gemaakt tegen de besluiten van RVO om de gegevens uit de gecombineerde opgaven en de Basiskaart Agrarische Bedrijfssituatie (BAB) openbaar te maken (Woo/2024/040) en de gegevens uit de gecombineerde opgaven van 2023 openbaar te maken (Woo/2024/073).

RVO heeft er vervolgens voor gekozen om de bezwaarschriften van boeren niet individueel te behandelen en zelfs af te zien van het verplichte horen tijdens het proces. Dit omdat volgens RVO de bezwaren “kennelijk” ongegrond waren. RVO heeft iedereen een identieke brief verstuurd zonder boeren in de gelegenheid te stellen om mondeling aan te geven waarom boeren bezwaar hebben tegen de openbaarmaking van deze gevoelige gegevens en zonder in te gaan op de individueel aangevoerde bezwaargronden. LTO Nederland vindt het onbehoorlijk hoe RVO de bezwaarprocedure heeft doorlopen. Veel leden voelden zich begrijpelijkerwijs niet serieus genomen door RVO. RVO wijkt hiermee ook af van de zorgvuldige wijze waarop bijvoorbeeld het ministerie van I&W de bezwaarprocedure invult. LTO Nederland vindt het belangrijk dat een rechter kijkt naar de wijze waarop RVO met deze bezwaarschriften is omgegaan en is daarom in beroep gegaan tegen de beslissing op bezwaar.

Vanwege de o.a. door LTO-Nederland aangevraagde voorlopige voorziening is het besluit nog steeds opgeschort waardoor de openbaarmaking van de gevoelige gegevens (Woo/2024/040 en Woo/2024/073) vooralsnog niet plaatsvindt.

Per 1 juli 2026 verandert het Nederlandse systeem voor registratie en uitgifte van paardenpaspoorten. Vanaf dat moment zijn nog vijf gemachtigde instanties (GI’s) verantwoordelijk voor de officiële registratie en afgifte van paspoorten voor paardachtigen. Dit is op 15 april 2026 gepubliceerd in de Staatscourant.

De vijf aangewezen gemachtigde instanties zijn:

• Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie (KNHS)
• Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland (KWPN)
• Nederlands Shetland Pony Stamboek (NSPS)
• Nederlandse Rijpaarden- en Ponystamboek (NRPS)
• Vereniging het Nederlandse Welsh Pony en Cob Stamboek (NWPCS)

Stamboeken blijven verantwoordelijk voor de identificatie, afstamming en inhoud van het paspoort. De formele registratie en afgifte komen vanaf 1 juli 2026 bij de aangewezen GI’s te liggen. De wijziging moet zorgen voor meer uniformiteit, betere datakwaliteit en duidelijker toezicht binnen het I&R-systeem.

Voor paardeneigenaren en fokkers verandert er aan de voorkant waarschijnlijk weinig, omdat aanvragen vaak via het stamboek blijven lopen. Wel kunnen doorlooptijden, communicatie en kosten veranderen doordat er meer partijen betrokken zijn bij het aanvraagproces.

Lees hier de volledige publicatie uit de Staatcourant:
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2026-13650.pdf

Platform Melkgeitenhouderij publiceert (namens LTO Geitenhouderij en de Nederlandse Geiten Zuivel Organisatie) vandaag de onafhankelijke review van Stat-Gent (Universiteit Gent) op de VGO-onderzoeken naar geitenhouderij en longontsteking bij omwonenden, samen met het position paper “Onderbouwde keuzes voor gezondheid en perspectief: geitenhouderij en omwonenden”. Met deze publicatie wil de sector bijdragen aan een zorgvuldige en transparante dialoog over gezondheid, onderzoek en beleidsvorming.

De gezondheid van omwonenden staat voor de sector voorop. Daarom vindt de sector het belangrijk dat eventuele maatregelen aantoonbaar bijdragen aan gezondheidswinst en dat keuzes worden gebaseerd op robuust, reproduceerbaar onderzoek en transparante besluitvorming.

De review van Stat-Gent is uitgevoerd op basis van de openbaar beschikbare gegevens uit de VGO-onderzoeken en bevestigt dat in verschillende onderzoeken een associatie wordt gevonden tussen wonen in de nabijheid van geitenhouderijen en een hogere geregistreerde prevalentie van longontsteking. Tegelijkertijd concludeert de review, in lijn met de VGO-rapportage uit 2024, dat de beschikbare onderzoeksgegevens op zichzelf geen oorzakelijk verband aantonen en dat de classificatie van een ‘waarschijnlijk causaal verband’ een brug te ver is.

In het position paper werkt Platform Melkgeitenhouderij uit welke vervolgstappen volgens de sector nodig zijn. Daarbij staan drie uitgangspunten centraal: transparantie van onderzoeksdata zodat onafhankelijke toetsing mogelijk wordt, voortzetting van aanvullend onderzoek naar mogelijke mechanismen en een proportionele en tijdelijke beleidsaanpak waarbij maatregelen kunnen worden aangepast wanneer nieuwe inzichten beschikbaar komen.

De sector blijft zich samen met Rijk en onderzoeksinstituten inzetten voor lopend onderzoek naar bacteriële emissies. Meer inzicht in mogelijke mechanismen is belangrijk om toekomstige maatregelen gericht en effectief vorm te geven.

Lees hier:

• Review Stat-Gent – Bespreking VGO – Geiten en Pneumonie
• Position paper – Onderbouwde keuzes voor gezondheid en perspectief: geitenhouderij en omwonenden

Met de inwerkingtreding van de gewijzigde Uitvoeringsregeling Meststoffenwet wordt het gebruik van RENURE mogelijk vanaf morgen, 12 juni 2026. Producenten kunnen zich vanaf morgen registreren bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) om dit groeiseizoen al gebruik te maken van de nieuwe mogelijkheden.

RENURE betreft herwonnen stikstof uit dierlijke mest en biedt boeren een extra instrument om kunstmest te vervangen en de druk op de mestmarkt te verlichten. De regeling maakt het mogelijk om deze producten gericht en binnen duidelijke kaders toe te passen.

Voor nu is registratie bij RVO voldoende om RENURE te produceren, te verhandelen en toe te passen. Een aanvullend privaat kwaliteitssysteem is in ontwikkeling en zal later dit jaar zorgen voor extra borging van productkwaliteit en traceerbaarheid.

Wat betekent dit voor de praktijk?
Vanaf de datum van inwerkingtreding gelden de volgende mogelijkheden:

• Gebruik
  Landbouwers kunnen RENURE-producten toepassen tot maximaal 80 kilogram stikstof per hectare, bovenop de gebruiksnorm van 170 kilogram stikstof uit dierlijke mest.
• Vervanging van kunstmest
  RENURE telt mee met een stikstofwerkingscoëfficiënt van 100 procent en kan daarmee direct kunstmest vervangen binnen de geldende gebruiksnormen.
• Productie en afzet
  Geregistreerde producenten mogen RENURE-producten afvoeren onder de daarvoor vastgestelde mestcodes, zoals mineralenconcentraat.
• Bestaande voorraden
  Voorwaarden toelatende kunnen bestaande voorraden na registratie worden ingezet als RENURE, wat ruimte biedt in de opslag en flexibiliteit in de afzet.

LTO Nederland verwelkomt deze ontwikkeling en ziet dit als een belangrijke stap richting beter benutten van nutriënten uit dierlijke mest. Tegelijk roept LTO ondernemers op om zich goed te verdiepen in de geldende voorwaarden en zorgvuldig en verantwoord met RENURE om te gaan. Voor actuele informatie en de exacte voorwaarden kunnen ondernemers terecht op de website van RVO.