Staatssecretaris Erkens van LVVN heeft de Tweede Kamer een brief gestuurd over de contouren voor de Meerjarige Agrifood Innovatieagenda. Met deze agenda wil het kabinet innovaties in het agrifood-domein versnellen, zodat die bijdragen aan verdienvermogen, concurrentiekracht en oplossingen voor maatschappelijke opgaven zoals natuur, waterkwaliteit, klimaat, dierwaardigheid en voedselzekerheid.

LTO ziet in de eerste contourenschets een belangrijke erkenning voor de land- en tuinbouw, maar maakt zich zorgen over de uitvoering van de agenda. Er komt namelijk geen structureel nieuw publiek geld beschikbaar. De oplossingen en investeringen worden daardoor te veel aan private sectoren overgelaten. Zonder structurele publieke middelen is versnelling in processen onmogelijk. De innovatieopgave waar de land- en tuinbouw voor staat, is daarvoor te groot en te complex.

Manifest
In de brief schetst Erkens een meerjarige agenda met innovaties in het agrifood-domein, met vier innovatiedomeinen: Ag Tech, Weerbare teelten, Voedselinnovaties en (Glas)tuinbouw.
LTO is positief dat Ag Tech daarin de meeste aandacht krijgt en dat robotisering, digitalisering en AI expliciet worden benoemd als instrumenten om arbeidstekorten op te vangen, duurzaamheid te verhogen en productiviteit en concurrentiekracht te versterken. Dat sluit naadloos aan op de ambitie van het Manifest Robotisering & Innovatie. Dit manifest werd vorig jaar november vastgesteld met partijen uit de techniek- en agrisector.

Versnelling en middelen
Volgens LTO is structurele versnelling nu noodzakelijk. Het gaat daarbij niet alleen om financiering van machines en systemen, maar ook om structureel investeren in kennis, vakmanschap, onderwijs, regelgeving en risicodeling. Die combinatie is nodig om robotisering daadwerkelijk te kunnen invoeren op het erf, in de kas en op het land. Dat is nodig om arbeidstekorten op te vangen, duurzamer te produceren en ondernemers meer ruimte te geven voor vakmanschap en ondernemerschap.

“Zonder structurele middelen, passende regelgeving en goed toegeruste mensen blijft de stap van pilot naar praktijk te groot; de Meerjarige Agrifood Innovatieagenda moet daarom niet alleen richting geven, maar ook zorgen voor structurele uitvoeringskracht op het erf, in de kas en op het land. Het kabinet moet samen met boeren, tuinders, techniekpartijen en onderwijs structureel investeren in de voorwaarden die nodig zijn om robotisering daadwerkelijk te versnellen, ” aldus Eric Douma, Bestuurlijk Gedelegeerde MOO

Het boerenbedrijf bruist. Naast voedselproductie, zetten steeds meer agrarisch ondernemers de deuren open voor nieuwe verbindingen met natuur, zorg, kinderopvang, verkoop, recreatie, educatie en gemeenschap. Multifunctionele landbouw (MFL) levert zo op veel manieren een bijdrage aan de samenleving. Toch wordt die waarde niet altijd gezien of vanzelfsprekend meegenomen in regionaal en lokaal beleid. Om dat zichtbaar te maken en handvatten te bieden aan beleidsmakers, publiceren LTO en Het PON & Telos vandaag het online magazine De kracht van verbinding; De verbrede waarde van multifunctionele landbouw.

Op het platteland groeit de vraag naar maatschappelijke behoeftes: plekken voor ontmoeting, zorg, kinderopvang, recreatie, water en natuur. Multifunctionele landbouw kan op veel van die vragen een antwoord geven, mits daar ruimte voor wordt gemaakt in omgevingsbeleid. Het magazine bundelt inzichten van ondernemers, onderzoekers, beleidsmakers en bestuurders en biedt concrete aanknopingspunten om MFL een steviger plek te geven in het omgevingsbeleid. Zo wordt zichtbaar welke waarden overheden en ondernemers kunnen ‘oogsten’ en hoe ruimtelijke keuzes kunnen bijdragen aan maatschappelijke opgaven.

In het magazine komen twaalf multifunctionele ondernemers aan het woord. Ze laten zien hoe zij in de praktijk invulling geven aan multifunctioneel ondernemen, en welke impact zij maken op hun omgeving. Hun verhalen laten een breed scala aan ondernemingen zien: van zorgboerderij tot wijnverkoop, van natuurbeheer tot agrarische kinderopvang. Ze leggen de brug tussen landbouw en leefomgeving, én vinden een manier om dit rendabel te maken.

Wegwijzer voor beleid
Om de ervaringen van het boerenerf door te vertalen naar overheid en beleid, is een bijeenkomst met gemeenten, de provincie, adviesbureaus en ondernemers georganiseerd. De resultaten worden gedeeld in het magazine, zoals het wegnemen van planologische beperkingen of het benutten van mogelijkheden in de Omgevingwet. Met een routekaart worden de belangrijkste inzichten en mogelijke vervolgstappen overzichtelijk samengebracht.
Met De kracht van verbinding willen LTO en Het PON & Telos niet alleen inspireren, maar ook aanzetten tot actie. Door de waarde van multifunctionele landbouw beter zichtbaar te maken, willen zij bijdragen aan structurele erkenning van multifunctioneel ondernemen in lokaal en regionaal beleid. Zo levert het boerenerf niet alleen maar voedsel, maar oogst ook maatschappelijke meerwaarde.

Het magazine is mede tot stand gekomen door de ondersteuning van een brede groep partners: Rabobank, LTO Noord Innovatiefonds, Destinatie NL, het Ministerie van LVVN, Verenigde Agrarische Kinderopvang (VAK), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Landbouw Innovatie Brabant (LIB).

Fotocredits Willeke Machiels

Het beschikbare budget voor de Subsidieregeling Emissieloos Landbouwmaterieel (SEL) wordt per direct opgehoogd met een extra budget van 15 miljoen euro. Dat maakte LVVN-minister Van Essen vandaag bekend. In zijn Kamerbrief onderschrijft de minister dat sprake was van een ‘overweldigende overtekening op de subsidieregeling’. LTO-voorzitter Ger Koopmans had de minister per brief verzocht om het budget zo snel mogelijk op te hogen. In zijn besluit noemt de minister de inzet van LTO als bevorderende factor. LTO waardeert de snelheid waarmee de minister dit signaal heeft opgepakt.

Aanvullende middelen
De Subsidie voor Emissieloos Landbouwmaterieel (SEL) was binnen enkele dagen zwaar overtekend. Boeren en tuinders hebben samen zevenmaal meer subsidie aangevraagd dan hetgeen op dit moment beschikbaar is. Het toont aan dat de sector met enthousiasme wil verduurzamen, maar daarin wordt geremd door een tekort aan ondersteunend budget. In reactie op deze snelle overtekening heeft LTO richting het ministerie van LVVN het signaal afgegeven dat de SEL zo snel mogelijk opgehoogd moest worden.

De sterke vraag onderstreept daarnaast dat elektrificatie en robotisering in de sector in een versnelling komen. Juist in de combinatie van emissieloos materieel en inzet van autonome of deels geautomatiseerde systemen ligt een belangrijke sleutel voor het realiseren van klimaat- en stikstofdoelen. Investeringen die nu worden ondersteund via de SEL dragen daarmee niet alleen bij aan emissiereductie, maar vormen ook een directe stap in de verdere ontwikkeling en toepassing van robotisering in de land- en tuinbouw.

In een brief aan de minister riep LTO op om aanvullende middelen beschikbaar te stellen door eerder gereserveerde budgetten naar voren te halen. Daarmee kunnen meer investeringen in emissieloos landbouwmaterieel doorgang vinden en wordt voorkomen dat ondernemers hun plannen moeten uitstellen. Volgens LTO liggen de projecten klaar en is de emissiereductie direct realiseerbaar. Door bestaande middelen strategisch in te zetten kan volgens de organisatie snel voortgang worden geboekt op zowel klimaat- als stikstofdoelen.

SEL blijft beschikbaar
Met de extra 15 miljoen euro kunnen veel meer boeren en tuinders investeren in de elektrificatie van hun landbouwmaterieel. Tegelijkertijd is de overtekening met dit extra budget niet volledig gecompenseerd. In zijn Kamerbrief benadrukt Van Essen dat dit niet de laatste openstelling van de regeling is: ‘Ook de komende jaren blijft de SEL beschikbaar, zodat meer ondernemers de kans krijgen om gebruik te maken van de regeling. Hiervoor is nog € 67 mln. gereserveerd in het Klimaatfonds. De verdeling en toekenning van deze middelen en de toekomstige openstelling van de regeling wordt de komende tijd verder uitgewerkt’.

Wat LTO betreft moeten alle agrariërs die een aanvraag hebben ingediend die ditmaal niet gehonoreerd worden, automatisch met prioriteit voorsorteren op een volgende SEL-openstelling. Over de verdere uitwerking van de regeling blijven we in nauw gesprek met het ministerie. Onze inzet blijft erop gericht om de gereserveerde 67 miljoen euro uit het Klimaatfonds naar voren te halen en zo snel mogelijk open te stellen.

Nieuwe Woo-besluiten RVO
RVO heeft namens de minister van LVVN twee nieuwe Woo-besluiten genomen die veel veehouders raken. Het gaat over de I&R gegevens van pluimvee en rundvee.

Meer informatie staat op de website van RVO:

• Openbaarmaking I&R-gegevens rundveehouders: Woo/2024/090 – Openbaar maken I&R-gegevens rundveehouders | RVO.nl
  Klik hier voor een voorbeeld-zienswijze
• Openbaarmaking I&R-gegevens pluimveehouders: Woo/2024/199 – Openbaar maken I&R-gegevens pluimveehouders | RVO.nl
  Klik hier voor een voorbeeld-zienswijze

LTO vindt het onbegrijpelijk dat minister en RVO de betrokken boeren niet individueel aanschrijft over het besluit om gevoelige gegevens openbaar te maken die deze betrokken boeren en hun gezinnen raakt. Dit is ook in strijd met de wet die voorschrijft dat bekendmaking aan belanghebbenden plaats dient te vinden via toezending.

Boeren kunnen tot en met 23 juli 2026 in bezwaar gaan tegen de openbaarmaking van hun I&R-gegevens. LTO bekijkt ook hoe collectief tegen de openbaarmaking opgekomen kan worden.

LTO Nederland in beroep tegen beslissingen op bezwaar RVO
Veel boeren hebben bezwaar gemaakt tegen de besluiten van RVO om de gegevens uit de gecombineerde opgaven en de Basiskaart Agrarische Bedrijfssituatie (BAB) openbaar te maken (Woo/2024/040) en de gegevens uit de gecombineerde opgaven van 2023 openbaar te maken (Woo/2024/073).

RVO heeft er vervolgens voor gekozen om de bezwaarschriften van boeren niet individueel te behandelen en zelfs af te zien van het verplichte horen tijdens het proces. Dit omdat volgens RVO de bezwaren “kennelijk” ongegrond waren. RVO heeft iedereen een identieke brief verstuurd zonder boeren in de gelegenheid te stellen om mondeling aan te geven waarom boeren bezwaar hebben tegen de openbaarmaking van deze gevoelige gegevens en zonder in te gaan op de individueel aangevoerde bezwaargronden. LTO Nederland vindt het onbehoorlijk hoe RVO de bezwaarprocedure heeft doorlopen. Veel leden voelden zich begrijpelijkerwijs niet serieus genomen door RVO. RVO wijkt hiermee ook af van de zorgvuldige wijze waarop bijvoorbeeld het ministerie van I&W de bezwaarprocedure invult. LTO Nederland vindt het belangrijk dat een rechter kijkt naar de wijze waarop RVO met deze bezwaarschriften is omgegaan en is daarom in beroep gegaan tegen de beslissing op bezwaar.

Vanwege de o.a. door LTO-Nederland aangevraagde voorlopige voorziening is het besluit nog steeds opgeschort waardoor de openbaarmaking van de gevoelige gegevens (Woo/2024/040 en Woo/2024/073) vooralsnog niet plaatsvindt.

LTO Nederland heeft deze week samen met betrokken sectororganisaties een brief gestuurd aan minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat met het dringende verzoek om een erkenningstraject te starten voor buitenlandse T-rijbewijzen, te beginnen met rijbewijzen uit Polen, Roemenië en Bulgarije. Aanleiding is een breed onderzoek onder agrarische ondernemers waaruit blijkt dat de huidige regels leiden tot dagelijkse problemen op het erf en in de bedrijfsvoering.

De oproep volgt op een verzoek van het ministerie om de omvang van de problematiek nader in kaart te brengen. LTO, NFO, VGO en KAVB hebben daarom in het voorjaar van 2026 een enquête gehouden onder hun achterban. De uitkomsten laten zien dat het niet erkennen van buitenlandse T-rijbewijzen geen incidenteel knelpunt is, maar een structureel probleem binnen grote delen van de agrarische sector.

Grote impact op dagelijkse bedrijfsvoering
Van de 279 respondenten geeft 87,5 procent aan problemen te ervaren met buitenlandse werknemers die beschikken over een T-rijbewijs uit hun eigen land. Veel bedrijven werken jaarlijks met meerdere buitenlandse medewerkers die hierdoor niet volledig inzetbaar zijn.

De gevolgen zijn aanzienlijk. Zo geeft 79 procent van de ondernemers aan dat er onvoldoende werknemers met een Nederlands T-rijbewijs beschikbaar zijn. Daarnaast moet bij 78 procent van de bedrijven materieel door iemand anders over de openbare weg worden verplaatst, terwijl 74 procent aangeeft dat werknemers daardoor niet overal inzetbaar zijn. Ook vertragingen in werkzaamheden (63 procent) en extra personeelsinzet (49 procent) komen veel voor.

De problematiek leidt bovendien vaak tot acute verstoringen. Bij bijna 72 procent van de bedrijven speelt het probleem zelfs dagelijks. Voor meer dan de helft van de ondernemers is het een knelpunt dat het hele jaar door aanwezig is.

Vooral werknemers uit Polen, Roemenië en Bulgarije getroffen
Uit de enquête blijkt dat het probleem zich vooral voordoet bij werknemers uit Polen, Roemenië en Bulgarije. Van de respondenten werkt 81 procent met Poolse werknemers en bijna 39 procent met Roemeense werknemers die over een buitenlands T-rijbewijs beschikken.

Juist daarom vraagt LTO in de brief aan de minister om prioriteit te geven aan erkenning van T-rijbewijzen uit deze landen. Volgens de organisatie vormen deze werknemers een essentieel onderdeel van het arbeidsaanbod in de Nederlandse land- en tuinbouw.

Alternatieven bieden onvoldoende oplossing
De enquête laat zien dat de alternatieven die momenteel worden genoemd in de praktijk vaak niet werkbaar zijn. Maar liefst 91 procent van de ondernemers vindt het behalen van een Nederlands T-rijbewijs voor deze werknemers niet goed haalbaar. De belangrijkste redenen zijn de verplichte verblijfsduur van 185 dagen in Nederland en taalbarrières. Beide worden door 74 procent van de respondenten genoemd.

Ook het behalen van een C-rijbewijs in het thuisland wordt niet als een realistisch alternatief gezien. Bijna de helft van de ondernemers vindt dit niet goed haalbaar en veel respondenten noemen de oplossing praktisch niet uitvoerbaar of niet passend bij de werkzaamheden in de agrarische sector.

Oproep aan minister
In de brief stelt LTO dat met het onderzoek voldoende inzicht is gegeven in de omvang en gevolgen van het probleem. De organisatie vraagt de minister daarom om op korte termijn een positief besluit te nemen over het starten van een erkenningstraject voor T-rijbewijzen uit Polen, Roemenië en Bulgarije. Daarnaast vraagt LTO om te onderzoeken of er in de tussentijd een overgangsregeling mogelijk is om de meest urgente knelpunten te verlichten.

De wens van ondernemers is daarbij duidelijk: buitenlandse T-rijbewijzen moeten worden erkend.

De Subsidie voor Emissieloos Landbouwmaterieel (SEL) is binnen enkele dagen zwaar overtekend. Boeren en tuinders hebben samen zevenmaal meer subsidie aangevraagd dan hetgeen op dit moment beschikbaar is. Dit laat zien dat de sector met enthousiasme wil verduurzamen, maar daarin wordt geremd door een tekort aan ondersteunend budget.

Boeren en tuinders willen investeren
Boeren en tuinders investeren massaal in elektrische trekkers en machines. Daarmee verminderen zij het gebruik van diesel en verlagen zij hun uitstoot. Dit zorgt voor minder broeikasgassen en minder stikstofuitstoot. Deze investeringen helpen ook om kosten in de toekomst te voorkomen. Door schoner te werken, kunnen boeren en tuinders ETS2-heffingen vermijden.

Beperkte regeling remt verduurzaming af
De SEL-regeling loopt vast door het (te) lage budget. Veel ondernemers willen investeren, maar dreigen buiten de boot te vallen. Dat heeft duidelijke gevolgen:

• Voorbereide investeringen gaan niet door;
• Emissiereductie blijft liggen;
• Ondernemers krijgen minder investeringszekerheid;

LTO Nederland roept het kabinet op om direct actie te nemen:

• Maak het volledige gereserveerde budget van €77 miljoen nu beschikbaar;
• Zorg dat alle passende aanvragen worden goedgekeurd;
• Kom met nieuwe openstellingen en nieuw budget in de komende jaren;

Gebruik het momentum
Wat LTO betreft is het van belang om het beschikbare budget te verhogen en de ingediende subsidieaanvragen niet af te wijzen. De hoge vraag komt niet uit de lucht vallen. Diesel is duur, duurzame stroom is vaak beschikbaar en ondernemers willen vooruit. De sector staat klaar om te investeren. Nu is het moment om door te pakken!

Uit onderzoek van LTO Noord, ZLTO, LLTB en Greenports blijkt dat agrarische ondernemers in diverse sectoren door een tekort aan huisvesting moeite hebben om internationale werknemers op of nabij het werk te huisvesten. Daardoor wordt het lastiger om arbeidskrachten aan te trekken. Ook neemt de druk op het lokale woningenbestand toe.
LTO Nederland ondersteunt de oproep van de betrokken organisaties aan lokale overheden om werk te maken van passend en uitvoerbaar woonbeleid.

De nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting die op 1 juli 2026 ingaat, verplicht gemeenten en provincies om doelgroepen op te nemen in hun woonbeleid. Dit biedt volgens LTO Nederland kansen om te kijken naar specifieke doelgroepen zoals internationale werknemers die vaak seizoensgebonden werk verrichten bij agrarische ondernemers.

Internationale werknemers zijn onmisbaar voor de land- en tuinbouw. Zonder goede huisvesting lopen bedrijven én de voedselvoorziening vast. Gemeenten en provincies kunnen dit niet los van elkaar oplossen. Juist regionale samenwerking is nodig om voldoende en passende huisvesting mogelijk te maken.

Meer informatie over de cijfers van de peiling onder werkgevers lees hier:
Werkgevers slaan alarm: tekort aan huisvesting remt agrarische sector – Werkgeverslijn

De zorglandbouw stond in de belangstelling tijdens een werkbezoek van Carsten Herstel, Directeur-Generaal Langdurige Zorg bij het ministerie van VWS. Op uitnodiging van de Federatie Landbouw en Zorg (FLZ) en de vakgroep Multifunctionele Landbouw (MFL) van LTO Nederland bezocht hij zorgboerderij De Buytenhof in Rhoon.

Het verdiepen van de kennis over de zorglandbouw stond centraal, evenals het bespreken van wet- en regelgeving die deze sector raakt. De Buytenhof vormde hiervoor een inspirerend voorbeeld. Het bedrijf combineert akker- en tuinbouw en een boomgaard met uiteenlopende activiteiten, zoals zorgverlening, een boerderijwinkel, een theeschenkerij met terras, vergadermogelijkheden en evenementen.

Ondernemer Wiard Visser gaf een bevlogen toelichting op de ontwikkeling van het bedrijf. Hij schetste hoe de verschillende activiteiten elkaar versterken en hoe zorg en landbouw op een waardevolle manier samenkomen. Daarbij ging hij ook in op de knelpunten waar zorgboeren in de praktijk tegenaan lopen, waarmee hij de bredere uitdagingen binnen de sector tastbaar maakte.

Een belangrijk onderdeel van het werkbezoek was het gesprek over actuele beleidsthema’s. Er werd uitgebreid stilgestaan bij de gevolgen van wet- en regelgeving zoals het wetsvoortsel Wibz en de Wtza (zie ook Ontwikkelingen bij Wibz en Wtza in de zorglandbouw – LTO). Vanuit de sector werd de wens uitgesproken om regels te vereenvoudigen en beter aan te laten sluiten op de dagelijkse praktijk.

Carsten Herstel gaf aan onder de indruk te zijn van de inzet en passie van ondernemers in de zorglandbouw. Hij benadrukte dat de manier waarop zij zorg en welzijn, landbouw en landschap met elkaar weten te verbinden, leidt tot waardevolle zorgzame gemeenschappen en aansluit op de visie die VWS hierop heeft.

Ook LTO-voorzitter Ger Koopmans en Bart Pijnenburg, voorzitter van de vakgroep Multifunctionele Landbouw, kijken terug op een geslaagd werkbezoek. Zij zien het bezoek als een belangrijke stap in het versterken van de samenwerking en de verdere ontwikkeling van de zorglandbouw in Nederland.

De arbeidsmarkt binnen de agrarische sector kent net als andere sectoren in ons land de nodige, vaak grote, uitdagingen. Vergrijzing, aanbod van personeel en hedendaagse vaardigheden eisen dat ook boeren en tuinders moeten meebewegen met wat nodig is voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering en een duurzame arbeidsinzet. Vaardigheden worden daarbij steeds belangrijker.

LTO is als lid van de SER betrokken bij de ontwikkeling van de visie en kennisdeling op gebied van een Leven Lang Ontwikkelen. Er is meer nodig dan diploma’s en een goed cv. Vaardigheden – ookwel skills genoemd – moeten actueel blijven en beter in kaart gebracht worden. Ervaring, praktische kennis en ontwikkelvermogen is belangrijk voor een juiste inzet van werknemers en helpt bij een goede matching met bedrijf en arbeidspotentieel.
Met het kennisdocument dat de SER hierover heeft gepubliceerd kunnen vaardigheden, talenten en capaciteiten van werknemers optimaal in kaart worden gebracht en benut worden in o.a. het agrarisch bedrijf.

Voor meer informatie: Op weg naar een skillgerichte arbeidsmarkt

LTO Nederland vindt het een verstandige keuze van het kabinet om de plannen voor een versnelde verhoging van de AOW-leeftijd van tafel te halen. Vandaag kwam minister Vijlbrief met een reactie op het ultimatum van de vakbonden op voorstellen van het kabinet over AOW, WW en WIA.

“LTO hoopt dat dit een opening biedt voor werkgevers en bonden om met elkaar in gesprek te gaan over het sociaal stelsel voor een gezonde en duurzame arbeidsmarkt. Ook voor agrarische ondernemers en werknemers,” stelt voorzitter Ger Koopman. “LTO Nederland werkt samen met sociale partners aan passende en gedragen oplossingen.”

De krapte op de arbeidsmarkt en onzekerheid van een toekomstbestendige bedrijfsvoering met voldoende en goedgeschoold personeel is ook bij agrariërs een zorg. Voor de agrarische sectoren is het van belang dat het sociale zekerheidsstelsel eenvoudig en betaalbaar is voor boeren en tuinders én hun medewerkers voldoende zekerheden biedt. LTO werkt samen met partners in de Stichting van de Arbeid o.a. naar een beter stelsel van werk naar werk. Die bevindingen zullen we meenemen in de gesprekken met het kabinet en bonden.

De Wet Versterking Regie Volkshuisvesting is een stap dichterbij. Het wetsvoorstel is inmiddels aangenomen door de Tweede Kamer en ligt nu voor aan de Eerste Kamer. Met de wet wil het kabinet ervoor zorgen dat Rijk, provincies en gemeenten meer kunnen sturen op hoeveel woningen er gebouwd worden, waar gebouwd wordt en voor welke doelgroepen. Een goede ontwikkeling vindt LTO. De wet biedt betere kansen voor huisvesting van internationale werknemers.

Een belangrijk onderdeel van de wet is de nieuwe programmatische aanpak. Gemeenten, provincies en Rijk moeten straks gezamenlijk werken aan regionale woonopgaven. Provincies krijgen daarbij ook meer mogelijkheden om regie te voeren en gemeenten aan te sturen op woningbouw en huisvesting.

Internationale werknemers als doelgroep
Voor werkgevers in de land- en tuinbouw is vooral belangrijk dat gemeenten internationale werknemers expliciet kunnen meenemen in hun volkshuisvestingsbeleid. Dat biedt kansen voor betere en snellere vergunningverlening voor huisvesting op of nabij het eigen bedrijf.
LTO ziet dat als een belangrijke ontwikkeling. Goede huisvesting voor internationale werknemers helpt namelijk niet alleen werkgevers en werknemers, maar kan ook druk wegnemen van de reguliere woningmarkt.
Werknemers die dichtbij het werk wonen, zijn minder afhankelijk van schaarse huurwoningen in dorpen en steden. Tegelijkertijd kunnen werkgevers beter zorgen voor kwaliteit, beheer en toezicht. Volgens LTO is het daarom belangrijk dat gemeenten ruimte bieden voor goede huisvesting op of nabij agrarische bedrijven.

Regionale aanpak sluit beter aan op praktijk
De nieuwe wet moet er ook voor zorgen dat woonbeleid minder versnipperd raakt. Er is behoefte aan huisvesting voor internationale werknemers op regionaal niveau, het houdt niet op bij gemeentegrenzen.
Om die behoefte beter inzichtelijk te maken, hebben Greenports Nederland, de LTO’s en vaktechnische organisaties eerder een werkgeversraadpleging uitgevoerd. Daarmee is per gemeente in beeld gebracht hoeveel extra huisvesting voor internationale werknemers nodig is binnen de land- en tuinbouw.
Die inzichten helpen gemeenten, regio’s en provincies om beter onderbouwd beleid te maken en gerichter locaties aan te wijzen voor huisvesting.

Hoe staat het wetsvoorstel ervoor?
De behandeling van de wet in de Eerste Kamer loopt nog. Daarnaast werkt het kabinet aan een aanvullende wetswijziging, een zogenoemde novelle, om enkele onderdelen juridisch en praktisch aan te passen. Het streven van het kabinet is om de wet per 1 juli 2026 in werking te laten treden.
Voor werkgevers is dit een goed moment om in gesprek te gaan met gemeenten en provincies. Overheden die internationale werknemers meenemen in hun woonbeleid, kunnen werken aan oplossingen die goed zijn voor werknemers, ondernemers én de lokale woningmarkt.

LTO werkt samen met sociale partners aan een arbeidsmarkt in de brede agrarische sector waarin werkenden sneller op de juiste werkplek komen en duurzaam werk vinden. Het is belangrijk dat mensen in een vroeg stadium worden begeleid naar passend werk.

Werk en met voldoening naar je werk gaan is belangrijk. Ook binnen de agrarische sector speelt dit een sterke rol. Mensen op de juiste plek, naar hun eigen kennis en kunde inzetten is van belang voor boeren en tuinders en hun werknemers, voor een duurzame inzet om tijdig uitval en werkloosheid te voorkomen.

De werkgevers- en werknemersorganisatie die zitting hebben in de Stichting van de Arbeid, hebben aanbevelingen opgesteld aan de partijen die aan tafel zitten over de cao’s. Zo kunnen er goede afspraken gemaakt worden over loopbaanadvies, scholing en zij-instroom structureel in te bedden in hun cao-overleg.

Ter ondersteuning van deze aanbeveling is een praktische handreiking beschikbaar. Deze handreiking biedt cao-partijen bouwstenen en concrete voorbeelden uit verschillende sectoren om invulling te geven aan onafhankelijk loopbaanadvies, loopbaangerichte scholing, mobiliteit in sociaal plan, zij-instroom en de vindbaarheid en toegankelijkheid van voorzieningen