Het belang van voedselzekerheid en een toekomstbestendige land- en tuinbouw  politiek wordt steeds meer erkent in Brussel. Oplossingen in beleid blijven vaak nog uit. De Europese landbouwkoepel Copa Cogeca, waar LTO lid van is, organiseert vandaag een grootschalige protestmars om de Europese Unie op te roepen haar beloftes voor een betere toekomst voor boeren en tuinders waar te maken.

In de nieuwe voorstellen voor de Europese begroting wordt ingezet op drastische vermindering van het landbouwbudget, prijzen komen onder druk door oneerlijke handel en de regeldruk vanuit Brussel blijft vooralsnog enorm. LTO leden en bestuurders sluiten aan bij de protestactie. LTO Hoofdbestuurslid Thijs Rompelberg gaat vandaag met de vertegenwoordigers van landbouworganisaties uit heel Europa in gesprek met Eurocommissaris Christophe Hansen.

Bij de protestmars zijn boeren aanwezig uit alle 27 landen van de Europese Unie. Zij lopen een protestmars dwars door de Europese wijk van Brussel. De mars stopt op verschillende plekken. Op grote podia worden speeches gehouden door landbouwvertegenwoordigers uit alle EU-landen.
Terwijl de boeren op straat protesteren, komen bij de Europese Raad alle staatshoofden bijeen om te spreken over de Europese Begroting en het Mercosur handelsverdrag.

Ondanks de grote diversiteit in landbouw door de EU, verenigden de boeren zich rond drie oproepen:

• Houd de begroting van het gemeenschappelijk landbouwbeleid op peil;
• verlaag de regeldruk en zorg voor werkbare Europese milieuregels en juridische zekerheid voor boeren en tuinders;
• zorg voor eerlijke concurrentie en een gelijk speelveld in handelsafspraken met landen buiten de EU.

Landbouwvertegenwoordigers benadrukken in het gesprek met Eurocommissaris Hansen om voedselzekerheid in de Europese Unie serieus te nemen en dat er integraal gekeken moet worden naar alle knelpunten waar boeren tegenaanlopen. LTO Nederland blijft zich in Brussel, samen met Copa Cogeca, inzetten om de oproepen van het protest op te volgen met beleidsmakers.

Beluister het interview bij BNR Nieuwsradio met Thijs Rompelberg https://youtu.be/mkMDLXWjy4E

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

In 2019 is er in de EU een richtlijn aangenomen over oneerlijke handelspraktijken in de relatie tussen ondernemingen in de landbouw- en voedselvoorzieningsketen. Nederland diende dit op 1 mei 2021 in nationale wetgeving te hebben omgezet. Om de doeltreffendheid van deze Europese maatregel te onderzoeken, is er een vragenlijst uitgebracht. LTO roept haar leden dan ook op om deze vragenlijst in te vullen omdat het van groot belang is dat ook hun ervaringen mee worden genomen: voor deze wetgeving en voor de inzet bij toekomstige wetgeving. 

Het invullen van de vragenlijst kan via deze link en duurt ongeveer tien minuten. De resultaten zullen anoniem worden verwerkt. Verder lijkt de vragenlijst in het Engels, maar de taal kan worden aangepast zodat deze gemakkelijk kan worden ingevuld.

De Europese voedselketen wordt hard geraakt door onbetaalbare energieprijzen. De Russische invasie in Oekraïne heeft geleid tot excessieve kostenstijgingen op het erf van boeren en tuinders die niet door kunnen worden berekend. Onmiddellijke maatregelen zijn daarom nodig om betaalbaar en voldoende voedsel in Europa te kunnen blijven produceren en de energietransitie voort te kunnen zetten. Die boodschap geven COPA-COGECA en andere partners in de Europese voedselketen, op aandringen van Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland, mee aan de 27 Europese energieministers. Zij vergaderen vrijdag 30 september over een mogelijk ingrijpen in de energiemarkt.

 De oorlog in Oekraïne heeft het belang van voedselzekerheid en betaalbaar voedsel pijnlijk duidelijk gemaakt. De stijgende energieprijzen zetten de Europese voedselproductie sterk onder druk. Hoewel de sector de afgelopen jaren fors heeft ingezet op duurzame energieproductie, treffen boeren en tuinders waar mogelijk verdere maatregelen om hun gasvraag te verminderen. Aanvullende Europese steun om de energielasten het hoofd te kunnen bieden is echter hard nodig.

Financiële steun voor voedselzekerheid
Rusland voert niet alleen een hartverscheurende oorlog tegen Oekraïense soevereiniteit, maar ook tegen de Europese energievoorziening. Europa staat op de rand van de grootste energiecrisis ooit. COPA-COGECA en de Europese voedselketen roepen daarom de Europese energieministers op met een plan te komen om op de lange termijn de energieprijzen te laten dalen. Dit biedt boeren en tuinders ook de nodige zekerheid om plannen te kunnen maken en om te kunnen investeren in verduurzaming.

Daarnaast moet het Europese steunpakket beter aansluiten op de behoeften van de land- en tuinbouw. Een groot deel van de sector krijgt in 2023 te maken met grote liquiditeitsproblemen als geen maatregelen worden getroffen. Daarom pleit COPA-COGECA ervoor het steunpakket te verlengen tot eind 2023 en de maximale steun te verhogen. Ook moet het makkelijker worden om aanspraak te maken op financiële steun. In plaats van verliezen aan te moeten tonen, zou het voor boeren en tuinders voldoende moeten zijn om te verwijzen naar de huidige situatie in de sector. Ten slotte vraagt COPA-COGECA om de glastuinbouw te erkennen als energie-intensieve sector, waardoor aanvullende steun mogelijk is.

Geef land- en tuinbouw prioriteit
Lidstaten worden verplicht hun stroomverbruik tijdens piekuren met vijf procent te verlagen. Voedselproductie is echter een doorlopend proces. Ieder moment van de dag werken boeren en tuinders aan gezond en duurzaam voedsel. Daarnaast produceren ze de hele dag door duurzame energie. Om verstoring van de voedselketen en energiemarkt te voorkomen pleit COPA-COGECA nadrukkelijk voor een uitzondering voor land- en tuinbouwbedrijven op deze energiebesparingsplicht. Voorts roept de Europese voedselketen lidstaten op om land- en tuinbouw prioriteit te geven in gasvoorziening in het kader van voedselzekerheid in Europa.

Dinsdag publiceerde het kabinet haar besluit om de beschikbare EU-crisisreserve in te zetten voor compensatie van de gestegen kosten als gevolg van de Oekraïne-crisis voor een deel van de ondernemers in de pluimveehouderij en varkenshouderij. De sector is ronduit teleurgesteld dat het kabinet niet de mogelijkheid benut om het beschikbare geld op te hogen naar 24 miljoen zoals België en Duitsland wel doen en alle agrarische ondernemers te compenseren voor de sterk gestegen kosten als gevolg van de Oekraïne-crisis.

De sector heeft het kabinet voortdurend gewezen op de sterk gestegen kosten voor kunstmest, voer en energie in alle sectoren van de land- en tuinbouw. Het kabinet kiest nu voor een eenmalige compensatie van varkens- en pluimveehouders met minimaal 50 varkens respectievelijk stuks 250 pluimvee met grond die directe betalingen hebben aangevraagd en de vergroening toepassen. Veel varkens- en pluimveehouderijen hebben geen of weinig grond en daarbij is het maar de vraag of er betalingsrechten op de grond zitten. Velen vissen dus achter het net.

“De toegezegde tegemoetkoming is een druppel op de gloeiende plaat” zegt Sjaak van der Tak. “En die druppel valt ook nog deels naast de plaat omdat maar een klein deel van alle agrarische ondernemers gecompenseerd wordt.”

LTO Nederland is, met de vakgroep Pluimveehouder/NOP en POV, ronduit teleurgesteld dat het kabinet geen gebruik maakt van de ruime steunkaders van de EU. Agrarische ondernemers hebben financiële steun hard nodig zeker gezien het feit dat zij niet of nauwelijks iets terug zien van de gestegen consumentenprijzen in hun opbrengstprijzen. Het grootste deel van de rekening komt daarmee dus op het bord van boeren en tuinders.

Vanaf heden zijn er twee nieuwe regelingen van de RVO die we graag onder de aandacht van onze leden brengen. In tijden van crisis kan ondernemen soms een extra uitdaging zijn en zet LTO zich in om handelsbelemmeringen bij onze agrarische ondernemers zoveel mogelijk te minimaliseren.

SIB subsidie
Vanaf 1 april is deze regeling van kracht in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken. De regeling bestaat uit verschillende subsidies waar internationale ondernemers gebruik van kunnen maken. Specifiek voor ondernemers die getroffen zijn door de oorlog in Oekraïne en de sancties in Rusland is er een subsidie onder SIB toegevoegd. Voor een bedrag van maximaal €2500 kan een expert worden ingehuurd voor advies naar alternatieve afzetmarkten i.v.m. de oorlog in Oekraïne.

Subsidie SIB Alternatieve markten (rvo.nl)

EU-Handelsprogramma (Brexit-fonds)
Ook het EU-Handelsprogramma kan ondernemers helpen met het zoeken naar alternatieve afzetmarkten. Voor dit programma is €32 miljoen gereserveerd voor Nederlandse bedrijven die vóór 31 januari 2020 al zaken hebben gedaan met het Verenigd Koninkrijk. LTO heeft zich hard gemaakt in Brussel dat de land- en tuinbouwsector ook toegang zou krijgen tot deze regeling.

Brexit Adjustment Reserve (BAR): EU-Handelsprogramma (rvo.nl)

Ondernemers die zowel getroffen zijn door Brexit als door de oorlog in Oekraïne, kunnen op beide regelingen een beroep doen.

De oorlog in Oekraïne heeft verschrikkelijke gevolgen voor de inwoners van dat land. Ook in de rest van de wereld zullen mensen en bedrijven de impact voelen. Voor Nederlandse boeren en tuinders heeft de veiligheidssituatie in Oekraïne en aandacht voor de slachtoffers prioriteit. LTO ondersteunt haar leden door de (potentiële) gevolgen en maatregelen die nodig zijn op de korte en langere termijn te inventariseren, samen met ketenpartners te duiden, en onder de aandacht te brengen bij Nederlandse en Europese overheden.

Algemeen

• LTO pleit bij LNV voor het eerder uitbetalen van GLB-gelden.
• Op 8 april is een nieuw sanctiepakket door de EU afgekondigd, met ook sectorspecifieke impact (zie hieronder). Ondernemers met vragen kunnen contact opnemen met het Ondernemersloket sancties Rusland van de RVO.
• De Oekraïense ambassadeur Maksym Kononenko ging in gesprek met Sjaak van der Tak over de impact van de oorlog op de land- en tuinbouw in dat land. LTO brengt de zorgen over de voedselvoorziening en de hulpvraag van Oekraïne onder de aandacht bij de EU.
• Oekraïners hebben als vluchteling naast huisvesting ook recht op zorg, onderwijs en toegang tot de arbeidsmarkt. De Werkgeverslijn biedt op de themapagina een actueel overzicht van de belangrijkste zaken om rekening mee te houden.
• Leden die vragen hebben of tegen problemen in hun bedrijfsvoering aanlopen worden opgeroepen zich te melden bij hun regionale LTO-organisatie.

Grondstoffen

• Het ministerie van LNV heeft akkoord gegeven op het derogatieverzoek van Bionext in samenwerking met LTO voor het tijdelijk toestaan van niet-biologische grondstoffen in biologisch veevoer voor éénmagige landbouwhuisdieren (pluimvee en varkens).

Sectorspecifiek

• Onder het nieuwe sanctiepakket vallen ook bloembollen en boomkwekerijproducten. Er geldt per direct een exportstop. Uitgezonderd zijn contracten die voor 9 april zijn afgesloten, die mogen tot 10 juli a.s. worden uitgeleverd. Meer informatie over de producten die onder de sancties vallen via de website van LTO of bij het Ondernemersloket sancties Rusland van de RVO.
• Bij biologische varkens en pluimvee mag vanwege het acute tekort aan biologische grondstoffen tot vijf procent gangbare grondstoffen worden gebruikt in het biologische veevoer. LNV is akkoord met deze derogatie, meer informatie volgt binnenkort via Skal.

De oorlog in Oekraïne heeft verschrikkelijke gevolgen voor de inwoners van dat land. Ook in de rest van de wereld zullen mensen en bedrijven de impact voelen. Voor Nederlandse boeren en tuinders heeft de veiligheidssituatie in Oekraïne en aandacht voor de slachtoffers prioriteit. LTO ondersteunt haar leden door de (potentiële) gevolgen en maatregelen die nodig zijn op de korte en langere termijn te inventariseren, samen met ketenpartners te duiden, en onder de aandacht te brengen bij Nederlandse en Europese overheden.

Algemeen

• De Europese Commissie heeft woensdag een steunpakket aangekondigd, mede dankzij onze inzet. LTO Nederland en Europese koepelorganisatie Copa Cogeca hebben meerdere malen aandacht gevraagd voor de enorme kostenstijgingen en verzocht tot noodsteun. Lees hier meer over de concrete maatregelen.
• Vanaf 1 april wordt het mogelijk voor Oekraïense vluchtelingen om aan het werk te gaan in Nederland als ze dat willen. Dat bleek deze week uit een Kamerbrief van staatssecretaris Van der Burg (J&V). De aanpassing betekent dat de overheid de verplichting voor werkgevers om een tewerkstellingsvergunning aan te vragen voor Oekraïners tijdelijk laat vervallen. Wel krijgen werkgevers die Oekraïners in dienst nemen een meldplicht bij het UWV. Werkgevers kunnen bij de Werkgeverslijn land- en tuinbouw meer informatie vinden.
• Dinsdag had LTO een gesprek met minister Staghouwer over de situatie in voedselketen en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne.

Energie

• Minister Jetten (Klimaat & Energie) gaf aan dat de gaskraan van de glastuinbouw niet dichtgedraaid wordt bij de groeiende krapte in de voorraad.

Grondstoffen

• LTO Nederland onderzoekt hoe kostprijsstijgingen boeren en tuinders raken, of dit wordt doorberekend aan volgende schakel in de keten, en wat de bedrijfseconomische gevolgen zijn. Doe via deze link mee aan de enquête.
• Afgelopen week spraken de EU-landbouwministers elkaar onder andere over mineralenconcentraten uit dierlijke mest (RENURE). LTO Nederland vraagt al jaren voor ruim baan voor dit duurzame alternatief voor kunstmest. Landbouwminster Staghouwer heeft, gesteund door de Tweede Kamer, de Europese Commissie nu gevraagd om RENURE goed te keuren als korte termijnoplossing, via een uitzondering op de EU-nitraatrichtlijn.

Sectorspecifiek

• Nederlandse boomkwekers ondervinden grote problemen met vervoer en betalingen van vruchtbomen naar Rusland. Het grootste probleem zijn de betalingen meldt de NFO.
• Door de tekorten aan biologische grondstoffen vraagt Nevedi de overheid om flexibiliteit bij de normen voor biologisch voer.

De oorlog in Oekraïne heeft verschrikkelijke gevolgen voor de inwoners van dat land. Ook in de rest van de wereld zullen mensen en bedrijven de impact voelen. Voor Nederlandse boeren en tuinders heeft de veiligheidssituatie in Oekraïne en aandacht voor de slachtoffers prioriteit. LTO ondersteunt haar leden door de (potentiële) gevolgen en maatregelen die nodig zijn op de korte en langere termijn te inventariseren, samen met ketenpartners te duiden, en onder de aandacht te brengen bij Nederlandse en Europese overheden.

Algemeen

De economische impact van de Oekraïne-crisis is stevig voelbaar bij boeren en tuinders. De kosten voor agrogrondstoffen, kunstmest en energie (gas, diesel) lopen sterk op terwijl de opbrengstprijzen hoogst onzeker zijn.

• LTO organiseerde een rondetafelgesprek met onder andere Kees Huizinga (boer in Oekraïne), Louise van Schaik (Clingendael) en LTO-sectorvertegenwoordigers over de oorlog in Oekraïne, de impact op de land- en tuinbouw en de betekenis voor Europees strategisch voedselbeleid. Er is wettelijke borging van onze strategische voedselautonomie nodig, concludeerden de experts. Het gesprek kreeg veel aandacht in media.
• LTO Nederland onderzoekt hoe kostprijsstijgingen boeren en tuinders raken, of dit wordt doorberekend aan volgende schakel in de keten, en wat de bedrijfseconomische gevolgen zijn. Met de uitkomsten van de enquête in de hand gaat LTO het gesprek aan met vertegenwoordigers van de ketens en de overheid. Doe via deze link mee aan de enquête!
• Op 11 maart heeft het kabinet een pakket aan koopkrachtmaatregelen gepresenteerd om huishoudens te compenseren voor de sterk gestegen energieprijzen. LTO heeft hiervoor gepleit. Er is bijna 3 miljard euro vrijgemaakt.
• Ondernemers kunnen met vragen over sancties contact opnemen met het Informatieloket ‘Oekraïne-Rusland’ bij RVO.

Energie

• In de Tweede Kamer zijn verschillende moties over energie in relatie tot de situatie in de glastuinbouw aangenomen.
• Per 1 april gaat de accijns op benzine met 17,3 cent per liter en diesel met 11,1 cent per liter omlaag. Per 1 juli gaat de BTW op gas en elektriciteit omlaag van 21% naar 9%. Beide maatregelen gelden tot eind 2022. LTO pleitte hiervoor, en voor de herintroductie van rode diesel.

Grondstoffen

• Op aandringen van LTO staan kunstmestvervangers op de agenda van de Brusselse LNV-raad, komende week. Staghouwer zal daar pleiten voor het toestaan van producten van bewerkte organische mest. Ook is een volgende stap in de derogatieaanvraag genomen.

Sectorspecifiek

• De LTO/NOP-oproep om prijs die leghennenhouders voor hun eieren krijgen te verhogen vanwege de geëxplodeerde voerkosten is succesvol: verschillende supermarkten verhogen de uitbetalingsprijzen.
• Glastuinbouw Nederland organiseerde een online spreekuur over de energiecrisis.
• De biologische keten zoekt oplossingen nu de productie van biologisch mengvoer vastloopt.

Overige

• Er is vanuit Waardecreatie in Ketens (WIK) wekelijks contact met de vier grote supermarkten. In al deze gesprekken komt de situatie Oekraïne aan de orde. LTO pleit voor gedeelde ketenverantwoordelijkheid en de onvermijdelijke stijging van de consumentenprijzen in de supermarkten. Van het gesprek bij Lidl, vorige week, werd een videoverslag gemaakt.
• Op 17 maart nam Sjaak van der Tak deel aan een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over verdienmodellen in de agrarische sector. Ook de oorlog in Oekraïne kwam ter sprake.

Humanitaire initiatieven

• LTO Noord, ZLTO en LLTB hebben op verzoek van leden het initiatief genomen om welkomstpakketten met voedsel en bloemen voor vluchtelingen samen te stellen. Op 18 maart is al € 42.500 gedoneerd. Meer informatie of doneren? Klik hier!
• Oekraïense vluchtelingen hebben recht op huisvesting, zorg, onderwijs en toegang tot de arbeidsmarkt. Werkgevers een bijdrage willen leveren kunnen hier meer informatie vinden.
• Verschillende leden willen zelf iets doen, wij adviseren hen om aansluiting te zoeken bij initiatieven die kennis hebben van de situatie ter plekke en/of samen te werken met lokale hulporganisaties, bijvoorbeeld via Refugee Help (van Vluchtelingenwerk).

Op 15 maart vroeg LTO Nederland in een rondetafelgesprek aandacht voor de oorlog in Oekraïne en de impact op de land- en tuinbouw. Verschillende experts gingen met elkaar in gesprek over de directe gevolgen van de oorlog, onze strategische voedselautonomie én vooruitgang op gebied van klimaat en duurzaamheid. Aan tafel zaten onder andere Louise van Schaik, hoofd EU & Global Affairs bij Clingendael; Kees Huizinga, Nederlands boer in Oekraïne; en vertegenwoordigers van verschillende LTO-sectoren. Er was veel aandacht voor het gesprek in landelijke en vakmedia.

ANP deed in een tweetal artikelen verslag over voedselzekerheid en de zorgen die Louise van Schaik (Clingendael) daarover uitte (via Nederlands Dagblad) en de precaire positie van de Nederlandse land- en tuinbouw, en in het bijzonder enkele honderden glastuinbouwbedrijven (via Reformatorisch Dagblad).  De Telegraaf schreef dat de oorlog een herziening van de Nederlandse landbouw afdwingt, en Trouw beschrijft dat de oorlog voedselveiligheid in gevaar brengt. Ook Nu.nl nam het over.

Hans Van den Heuvel kon voorafgaand aan het rondetafelgesprek al via videoverbinding een toelichting geven aan het AD.

Verschillende vakbladen volgenden het rondetafelgesprek, zoals te lezen is in onder andere Nieuwe Oogst, Boerderij.nl en Agrio bladen zoals Pig Business, Veldpost en Melkvee.

Het rondetafelgesprek gemist? Kijk het hieronder terug, en lees hier het bericht ‘Wet nodig om belang landbouw te beschermen‘

De oorlog in Oekraïne heeft verschrikkelijke gevolgen voor de inwoners van dat land. Ook in de rest van de wereld zullen mensen en bedrijven de impact voelen. Voor Nederlandse boeren en tuinders heeft de veiligheidssituatie in Oekraïne en aandacht voor de slachtoffers prioriteit. LTO ondersteunt haar leden door de (potentiële) gevolgen en maatregelen die nodig zijn op de korte en langere termijn te inventariseren, samen met ketenpartners te duiden, en onder de aandacht te brengen bij Nederlandse en Europese overheden.

Humanitaire initiatieven

• LTO Noord, ZLTO en LLTB hebben op verzoek van leden het initiatief genomen om welkomstpakketten met voedsel en bloemen voor vluchtelingen samen te stellen. Meer informatie via Nieuwe Oogst, doneren kan via In Actie voor Giro 555.
• Werkgevers die overwegen huisvesting aan te bieden kunnen hier meer informatie vinden.
• Verschillende leden willen zelf iets doen, wij adviseren hen om aansluiting te zoeken bij initiatieven die kennis hebben van de situatie ter plekke en/of samen te werken met lokale hulporganisaties.

Algemeen

De economische impact van de Oekraïne-crisis is stevig voelbaar bij boeren en tuinders. De kosten voor agrogrondstoffen, kunstmest en energie (gas, diesel) lopen sterk op terwijl de opbrengstprijzen hoogst onzeker zijn.

• Overleg met minister Staghouwer (LNV) over brede impact agroketen m.b.t. energie, grondstoffen, kostenstijgingen en gewenste beleidsoplossingen.
• Overleg met minister Van Gennip (SZW) samen met werkgeversorganisaties en vakbonden over o.m. koopkracht (ook van ondernemers) en opvang vluchtelingen.
• Intensief contact met diverse andere ketenpartijen en overheden in Brussel en Den Haag.
• LTO organiseert dinsdag 15 maart een rondetafelgesprek Oekraïne met onder ander Kees Huizinga (boer in Oekraïne) en Louise van Schaik (Clingendael): boeren, tuinders en strategisch voedselbeleid. Aanmelden voor de livestream kan hier.
• WEcR heeft in opdracht van LNV, mede op verzoek van LTO, een eerste impactanalyse op de oorlog in Oekraïne gepubliceerd. De focus ligt op handel, de volgende rapportages zijn breder.
• Ondernemers kunnen met vragen over sancties en ondersteuning contact opnemen met het Informatieloket ‘Oekraïne-Rusland bij RVO

Energie

• Glastuinbouw Nederland heeft bij de ministeries van LNV en EZK de noodzaak van noodoplossingen vanwege de extreem gestegen gasprijzen onder de aandacht gebracht, waar een lichtpuntje in de vorm een borgstellingsregeling is besproken. De beschikbaarheid van gas is niet in het gedrang maar de prijsstijgingen raken veel ondernemers.
• LTO pleit vanwege de extreem gestegen brandstofkosten voor een verlaging van accijnzen (al dan niet in de vorm van rode diesel). Inmiddels blijkt dat het kabinet hier inderdaad per 1 april stappen in neemt.

Grondstoffen

• De veevoermarkt is verstoord met sterk gestegen prijzen als gevolg. LTO is in overleg met Nevedi, ketenpartners en overheden over grondstoffenkrapte en het aanpassen van receptuur, certificering en labeling als er geen alternatieven zijn.
• Hetzelfde geldt voor kunstmest. LTO pleit in de EU voor het toestaan van kunstmestvervangers uit organische mest en benadrukt het belang van derogatie.

Sectorspecifiek

• De gevolgen worden breed gevoeld en vereist brede actie en discussie strategische waarde voedselproductie in Nederland en Europa (o.a. Green Deal en GLB), zoals geduid in dit bericht.
• LTO/NOP pleit voor hogere prijzen eieren, noodzakelijk door kostenstijgingen veevoer in de pluimveehouderij.
• LTO werkt met Glastuinbouw Nederland en de tuinbouwketen samen om urgente problemen als gevolg van gestegen gasprijzen op te lossen.

Overige

• In overleg met Lidl (samen met NAJK, Glastuinbouw Nederland en NFO) de kostenstijgingen voor boeren en tuinders door situatie Oekraïne en de noodzaak dat in de keten en de schappen op te vangen onder de aandacht gebracht. Gesprek in het kader van Waardecreatie in Ketens.
• Bij inbreng stikstofdebat Tweede Kamer aangegeven dat stappen nodig zijn, ook nu er oorlog woedt, maar dat aandacht voor bedrijfseconomisch perspectief des te belangrijker is.

LTO organiseert op dinsdag 15 maart een rondetafelgesprek over de oorlog in Oekraïne, de impact op de land- en tuinbouw en de betekenis voor Europees strategisch voedselbeleid.

“De situatie in Oekraïne is verschrikkelijk en de berichten over het leed van de mensen die zich in het oorlogsgebied bevinden zijn hartverscheurend. De ontwikkelingen volgen elkaar snel op en de gevolgen voor de langere termijn laten zich moeilijk voorspellen. Met dit rondetafelgesprek vragen we aandacht voor de situatie ter plekke, wat dit voor de Nederlandse land- en tuinbouw betekent en kan gaan betekenen, en hoe dit de discussie over de geopolitiek van voedsel beïnvloedt,” zegt Sjaak van der Tak, voorzitter van LTO Nederland.

Sprekers

• Kees Huizinga, al 20 jaar boer in Oekraïne. Huizinga is op verzoek van zijn Oekraïense landbouworganisatie in Nederland om te waarschuwen voor de gevolgen als de oorlog voortduurt.
• Louise van Schaik, hoofd EU & Global Affairs bij Clingendael. Van Schaik coördineert daar het onderzoek naar duurzame ontwikkeling en klimaat, en is expert op het gebied van onder meer grondstoffenschaarste.
• Sjaak van der Tak, voorzitter LTO Nederland
• Jaap van Wenum, voorzitter vakgroep Akkerbouw en Vollegrondsgroente LTO Nederland
• Kees de Jong, voorzitter vakgroep Pluimveehouderij LTO Nederland/NOP
• Ruud Paauwe, directeur Glastuinbouw Nederland
• Hans Van den Heuvel, algemeen directeur LTO Nederland (moderator)

Het rondetafelgesprek vindt plaats op dinsdag 15 maart om 15.30 uur en zal ongeveer een uur duren.

Aanmelden
Het rondetafelgesprek is via een livestream door iedereen te volgen. Na aanmelding via onderstaand formulier ontvangt u ongeveer een uur voor de uitzending een link. U kunt het webinar volgen vanaf computer, tablet of telefoon.