<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/" >
    <channel>
        <title>
            Bodem en water Archieven - LTO        </title>
        <atom:link href="https://www.lto.nl/feed/?portefeuille=bodem-en-water" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <link>
        https://www.lto.nl/thema/bodem-en-water/        </link>
        <description>
            Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland        </description>
        <lastBuildDate>
            Tue, 17 Nov 2026 14:41:24 +0000        </lastBuildDate>
        <language>
            nl
        </language>
        <sy:updatePeriod>
            hourly        </sy:updatePeriod>
        <sy:updateFrequency>
            1        </sy:updateFrequency>
        <generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2023/03/cropped-favicon_2023-150x150.png</url>
	<title>Bodem en water Archieven - LTO</title>
	<link>https://www.lto.nl/thema/bodem-en-water/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
                <item>
            <title>
                Erkende stalsystemen in buurlanden moeten ook in Nederland snel erkend worden            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/erkende-stalsystemen-in-buurlanden-moeten-ook-in-nederland-snel-erkend-worden/            </link>
            <pubDate>
                Wed, 11 Nov 2026 13:05:49 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/erkende-stalsystemen-in-buurlanden-moeten-ook-in-nederland-snel-erkend-worden/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Om het stikstofpakket voor boeren werkbaar te maken, moeten stalsystemen die in onze buurlanden erkend zijn, ook in Nederland op de kortst mogelijke termijn erkend worden. LTO heeft een overzicht aangeleverd van alle stalsystemen die op dit moment in Vlaanderen erkend zijn.]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2019/09/Melkveehouderij-Stal-219x300.jpg/>'<p><strong>Om het stikstofpakket voor boeren in praktijk werkbaar en haalbaar te maken, moeten stalsystemen die in onze buurlanden erkend zijn, ook in Nederland op de kortst mogelijke termijn erkend en vergunbaar worden. Die toezegging deed LVVN-minister Van Essen in zijn stikstofbrief van 3 november. LTO Nederland heeft een overzicht aangeleverd van alle stalsystemen die op dit moment in Vlaanderen erkend zijn. We <a href="https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/11/261111-Vlaamse-PAS-Maatregelen.pdf" target="_blank">roepen minister Van Essen op</a> om daar morgen duidelijkheid over te krijgen in zijn contact met Vlaams landbouwminister Jo Brouns.</strong></p>
<p>LTO heeft veel vertrouwen in de Vlaamse aanpak. Deze lijst is op een zorgvuldige en wetenschappelijke verantwoorde manier tot stand gekomen. We vragen minister Van Essen om deze lijst naast de Nederlandse Omgevingsregeling te leggen. Huisvestingsystemen en managementmaatregelen die op de Vlaamse lijst staan en die niet in Nederland erkend zijn, moeten zo snel als mogelijk ook hier erkend worden. Daarnaast vragen wij minister Van Essen om naar de stalvloeren te kijken. Veel van deze vloeren worden momenteel in Nederland uitgefaseerd. Maar ze staan wél op de Vlaamse lijst, met een lager reductiepercentage. Deze stalvloeren moeten ook in Nederland opnieuw erkend worden op basis van de Vlaamse reductiepercentages, zodat melkveehouders ze kunnen gebruiken om aan de emissienormen in 2035 te voldoen.</p>
<p>In de Kamerbrief van 3 november geeft de minister aan ook naar erkende emissie reducerende maatregelen in Duitsland en Denemarken te kijken. Daarop komen we binnenkort separaat terug.</p>
<p>Lees <a href="https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/11/261111-Vlaamse-PAS-Maatregelen.pdf" target="_blank">hier</a> de brief die LTO-voorzitter Ger Koopmans vandaag stuurde aan LVVN-minister Van Essen over het erkennen van Vlaamse stalsystemen.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Gezamenlijke inzet LTO en Biohuis loont: Europese bio-verordening beter voor biologische boeren en tuinders            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/gezamenlijke-inzet-lto-en-biohuis-loont-europese-bio-verordening-werkbaarder-voor-biologische-boeren-en-tuinders/            </link>
            <pubDate>
                Fri, 06 Nov 2026 10:36:24 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/gezamenlijke-inzet-lto-en-biohuis-loont-europese-bio-verordening-werkbaarder-voor-biologische-boeren-en-tuinders/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Het Europees Parlement, de Europese Raad en de Europese Commissie hebben een akkoord bereikt over een herziening van de Europese biologische verordening. LTO Nederland en Biohuis trokken samen op en zien belangrijke wensen terug.]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2019/09/Natuur-en-Landschap-Water-Sloot-e1569590432996-300x66.jpg/>'<p><strong>Het Europees Parlement, de Europese Raad en de Europese Commissie hebben een </strong><a href="https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2026/10/20/council-and-parliament-strike-deal-on-updated-measures-to-support-organic-farming-in-the-eu/" target="_blank" rel="nofollow"><strong>akkoord</strong></a><strong> bereikt over een herziening van de Europese biologische verordening. LTO Nederland en Biohuis trokken samen op en zien belangrijke wensen terug: biologische pluimvee- en varkenshouders mogen tot 2036 blijven werken met 5% niet-biologisch eiwitvoer, en biologische glastuinders hoeven in de kas geen peulvruchten als groenbemester meer te telen. Daarbovenop brengt het vereenvoudigingspakket de hele biologische sector minder regeldruk.</strong></p>
<p>De Europese Commissie presenteerde in december 2025 een voorstel om de biologische verordening gericht aan te passen. Het gaat niet om een fundamentele herziening van de biologische principes, maar om knelpunten die sinds 2022 in de praktijk naar boven zijn gekomen. Het doel: werkbare regels, minder administratieve lasten en een eerlijker speelveld met producten van buiten de EU. LTO en Biohuis verwelkomden het voorstel en trokken vanaf het begin samen op: met een gezamenlijk standpunt, concrete amendementen, gesprekken met Europarlementariërs, inbreng richting de Tweede Kamer en via de Europese boerenkoepel Copa-Cogeca en biologische koepelorganisatie IFOAM. Na één trialoogonderhandeling werd er een akkoord gesloten.</p>
<p><strong>Eiwitrijk veevoer: zekerheid voor biologische pluimvee- en varkenshouders<br />
</strong>De mogelijkheid om maximaal 5% gangbaar geteelde eiwitrijke grondstoffen te voeren in de biologische sector, zou eind 2026 aflopen. Biologische eiwitbronnen met de juiste aminozuren, zoals methionine en lysine, zijn nog onvoldoende beschikbaar. Zonder deze grondstoffen ontstaan tekorten in het rantsoen, met risico&#8217;s voor diergezondheid en dierenwelzijn. LTO en Biohuis pleitten daarom voor verlenging van de derogatie en voor ruimere regels voor jong pluimvee. Het akkoord verlengt de derogatie tot 2036, voor varkens en pluimvee van alle leeftijden. Positief is dat de nieuwe regel zekerheid geeft, maar helaas zet de algemene ontheffing voor varkens en pluimvee wel een stap terug in de sectorale ambitie om biologische dieren op termijn 100% biologisch te voeren. De Commissie kan de derogatie vanaf 2031 alleen eerder beëindigen als er aantoonbaar voldoende biologisch eiwitvoer beschikbaar is.</p>
<p><strong>Glastuinbouw: geen verplichte peulvruchten meer in de kas<br />
</strong>Biologische glastuinders telen in de volle grond en vallen daarom onder dezelfde eisen voor bodemvruchtbaarheid als biologische telers buiten, waaronder de verplichting om naast gewasrotatie, ook zowel groenbemesters als peulvruchten (vlinderbloemigen) te telen. In de kas heeft dat geen landbouwkundige meerwaarde en kost het waardevolle teeltruimte. Op voorstel van LTO en Biohuis is die verplichting voor kassen wat verlicht. De bodemvruchtbaarheid wordt er voortaan op peil gehouden met vruchtwisseling, kortlopende groenbemesters en plantendiversiteit: een praktische oplossing die past bij de biologische principes.</p>
<p><strong>Minder regeldruk voor de hele biologische sector<br />
</strong>Naast deze twee punten levert het vereenvoudigingspakket ook bredere winst op voor biologische boeren, tuinders en ketenpartijen:</p>
<ul>
<li><strong>Minder certificeringslast voor kleine bedrijven:</strong> kleine ondernemers die onverpakte biologische producten rechtstreeks aan consumenten verkopen, kunnen worden vrijgesteld van certificering tot een omzet van €40.000 (gemiddeld over vijf jaar) in plaats van €20.000. De volumegrens gaat van 5.000 naar 10.000 kilo. Onder voorwaarden geldt de vrijstelling ook voor kleine onlineverkopers van voorverpakte producten.</li>
<li><strong>Een eerlijker speelveld met import:</strong> producten uit landen met een gelijkwaardigheidsregeling mogen het EU-biologo alleen voeren als ze voldoen aan aanvullende Europese eisen. Er komt geen uitzondering voor gebruik van het EU-logo bij minder dan 5% niet-conforme ingrediënten.</li>
<li><strong>Meer ruimte bij beweiding:</strong> niet-biologische dieren mogen onder voorwaarden voor beperkte tijd, en gescheiden van biologische dieren, grazen op biologisch grasland.</li>
<li><strong>Geen onnodige verspilling:</strong> producten die al volgens de huidige regels zijn geëtiketteerd, mogen worden verkocht tot de voorraad op is.</li>
</ul>
<p><strong>Hoe nu verder<br />
</strong>Het akkoord moet nog formeel worden bekrachtigd door het Europees Parlement en de Raad, waarna de uitwerking in uitvoeringsregels volgt. LTO en Biohuis blijven deze ontwikkelingen volgen.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Reactie LTO op stikstofbrieven: ’Stappen gezet, maar fundamentele bezwaren nog niet weggenomen, uitwerking wordt cruciaal’            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/reactie-lto-op-stikstofbrieven-stappen-gezet-maar-fundamentele-bezwaren-nog-niet-weggenomen-uitwerking-wordt-cruciaal/            </link>
            <pubDate>
                Tue, 03 Nov 2026 15:43:46 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/reactie-lto-op-stikstofbrieven-stappen-gezet-maar-fundamentele-bezwaren-nog-niet-weggenomen-uitwerking-wordt-cruciaal/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[“Na maandenlange moeizame gesprekken ligt er een herzien stikstofpakket dat op belangrijke onderdelen minder slecht is dan de hoofdlijnenbrief van 26 juni. Maar dat nog lang niet goed genoeg is.” Dat is de reactie van LTO-voorzitter Ger Koopmans op ...]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2019/09/Natuur-en-Landschap-Melkvee-300x165.jpg/>'<p><strong>“Na maandenlange moeizame gesprekken ligt er een </strong><a href="https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/11/03/kabinet-legt-stikstofaanpak-vast-en-zet-steun-voor-boeren-klaar" target="_blank" rel="nofollow"><strong>herzien stikstofpakket</strong></a><strong> dat op belangrijke onderdelen minder slecht is dan de hoofdlijnenbrief van 26 juni. Maar dat nog lang niet goed genoeg is.” Dat is de reactie van LTO-voorzitter Ger Koopmans op de </strong><a href="https://open.overheid.nl/overheid/openbaarmakingen/api/v0/attachment/980a8861-4953-44de-bf40-3d5fb1b815ef" target="_blank" rel="nofollow"><strong>stikstofbrieven</strong></a><strong> die minister Van Essen vandaag naar de Tweede Kamer stuurde: “Er zijn stappen gezet op het gebied van zonering, grondgebondenheid, financiële ondersteuning en vergunningverlening. Op belangrijke onderdelen is dit pakket minder slecht dan de eerdere hoofdlijnenbrief. Tegelijkertijd zijn een aantal van onze fundamentele bezwaren nog niet of onvoldoende aangepast. Daarover gaan we nog heel pittige en intensieve gesprekken met het kabinet en de Kamers voeren. De onzekerheid waar boeren de voorbije maanden in leefden, is met deze nieuwe brieven niet weggenomen. Daar moét het kabinet echt zo snel mogelijk verandering in brengen. Zonder zekerheid is er ook geen perspectief.”</strong></p>
<p><strong>Randvoorwaarden</strong><br />
Belangrijke randvoorwaarden om tot een effectieve stikstofaanpak te komen, zijn nog steeds niet ingevuld. Het is wat LTO betreft onacceptabel dat het kabinet nog steeds geen dashboard heeft waarmee inzichtelijk wordt gemaakt wat de totale reductieopgave is en hoeveel reductie sinds 2019 al is gerealiseerd (landelijk, sectoraal, provinciaal en per Natura2000-gebied). Wel zegt het kabinet nu toe om dit dashboard met prioriteit te ontwikkelen. Doordat deze randvoorwaarde nog niet is ingevuld, weten boeren nog steeds niet <em>hoeveel</em> stikstofuitstoot zij <em>waar</em> moeten reduceren. Koopmans: “Daar ben ik helder over: zolang deze informatie niet in beeld is, zal LTO sowieso niet instemmen met de voorgestelde normeringen.”</p>
<p>Een andere randvoorwaarde gaat over ‘wederkerigheid’: boeren <em>willen</em> stappen zetten op de verdere verduurzaming van hun bedrijfsvoering, maar moeten die stappen ook <em>kunnen</em> zetten. Als de mogelijkheden daarvoor niet tijdig loskomen, kunnen boeren niet afgerekend worden op hun resultaat. Koopmans: “Terecht noemt het kabinet daarbij in deze Kamerbrief een harde grens: ‘<em>De boer is niet aan het onmogelijke gehouden. Het spreekt dan ook voor zich dat het kabinet aan de lat staat om samen met de medeoverheden de juridische en overige uitvoeringscondities op orde te hebben’</em>. Voor LTO is die zin niet-onderhandelbaar: als het kabinet niet ruim op tijd over de brug komt op het gebied van vergunningverlening, instrumenten (= het hele Trappetje van Remkes) en financiële ondersteuning, dan kunnen boeren er niet aan gehouden worden om de doelen in 2035 te realiseren. Punt.”</p>
<p><strong>Minder slecht, maar nog niet goed genoeg</strong><br />
In de stikstofaanpak zitten nog steeds structuurmaatregelen die weinig of niets met emissiereductie te maken hebben. Dat geldt met name voor de maatregelen rondom grondgebondenheid. Die komen neer op een platte (regionale) krimpopgave zonder dat het bijdraagt aan de stikstofdoelen. Koopmans: “Voor LTO is dat onacceptabel. Het kabinet kondigt nu aan dat ze alsnog gaat onderzoeken of grondgebondenheid ook via doelsturing ingevuld kan worden. Dat proces gaan wij maximaal beïnvloeden, zodat het realistisch en haalbaar is. Voor LTO is het een voorwaarde dat het beleid stuurt op doelen en niet op dit soort vergaande middelen.”</p>
<p>Op onderdelen ziet het pakket er minder slecht uit dan het hoofdlijnenpakket van 26 juni. Bijvoorbeeld als het gaat om het juridisch kader. Invoering van de Rekenkundige ondergrens (RKO) wordt vervroegd naar 1 juli 2027. En provincies moeten additionaliteit versneld onderbouwen. Dat is een randvoorwaarde voor vergunningverlening, en moet nu gereed komen in 2027. Tegelijkertijd moet ook daar nog veel worden uitgewerkt. PAS-melders en andere agrariërs die in een vergunnings-onzekere situatie verkeren, krijgen nog steeds geen absolute duidelijkheid over het tijdpad van vergunningverlening.</p>
<p>Op het vlak van grondgebondenheid zijn enkele verbeteringen doorgevoerd. De 85%-eis voor gras of rustgewassen op zand en löss komt te vervallen. De randvoorwaarden voor gras- of rustgewasverplichting worden nader uitgewerkt in combinatie met doelsturing. Op het vlak van bedrijfsemissienormen worden goede processtappen gezet ten aan van vloeren, voorwaarden, veldemissies en investeringsregelingen.</p>
<p><strong>Zonering</strong><br />
Provincies krijgen een nog belangrijkere rol bij de uitwerking en aanwijzing van de zonering. Zij krijgen ook meer tijd voor het uitwerken van de zogenaamde ‘omwisselbeslissingen’ (= meer maatwerk via gebiedsprocessen als alternatief voor generieke instructieregels).</p>
<p>In de vandaag gepubliceerde Kamerbrieven heeft de minister wel zeer zware concept-instructieregels opgenomen. Deze worden vervangen als de ‘omwisselbeslissingen’ worden goedgekeurd. Een voorbeeld van een rigide eis is 1,5 GVE per hectare, die dan weliswaar niet geldt voor individuele bedrijven, maar voor alle grond binnen de zone in totaliteit. Door deze concept-instructieregels vast te leggen, worden zij doorrekenbaar. Hiermee wordt het risico van een generieke korting ondervangen. Koopmans: “Dat het risico van een generieke korting hiermee van tafel gaat, is een verbetering voor de hele sector. Tegelijkertijd zet LTO erop in om die instructieregels zelf ook werkbaarder en haalbaarder te maken.”</p>
<p>De bekendmaking van welke gebieden alsnog uit de zonering worden gehaald, omdat die gebieden niet stikstofgevoelig zijn of omdat de depositie daar al onder de KDW zit, heeft het kabinet uitgesteld tot december. De inzet van LTO is dat alle gebieden waar stikstof geen dominante drukfactor is uit de begrenzing worden gehaald worden, waarbij de zones zo klein mogelijk moeten worden op basis van provinciaal maatwerk. En fundamenteel: generieke zonering met bijbehorende maatregelen, zoals nu in de brieven staat, mag nooit een doel op zich zijn. Het doel moet zijn: lokaal maatwerk ter onderbouwing van additionaliteit, natuurverbetering en vergunningverlening. De regionale LTO-organisaties LTO Noord, ZLTO en LLTB geven er alle prioriteit aan om deze benaderingswijze met lokaal precisiewerk in te vullen, zonder Haagse middelvoorschriften.</p>
<p><strong>Positie LTO</strong><br />
Het kabinet heeft niet met LTO onderhandeld. We hebben met maximale inzet verbetervoorstellen op tafel gelegd. Onze gesprekken met het kabinet betekenen dus <em>niet</em> dat er steun, begrip of draagvlak is voor een aantal keuzes in deze plannen. Koopmans: “We hebben niet met de plannen ingestemd en we zijn niet van tafel gelopen. We doen er alles aan om de plannen te blijven verbeteren. LTO richt zich voor de behandeling van de stikstofbrieven en het wetsvoorstel nu eerst op de Tweede en Eerste Kamer om noodzakelijke verbeteringen en invullingen aan te brengen, zodat de onnodig grote kaalslag die dreigt voor het platteland maximaal verkleind gaat worden.”</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Stikstofvoorstellen van landbouwpartijen verdienen serieuze beoordeling            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/stikstofvoorstellen-van-landbouwpartijen-verdienen-serieuze-beoordeling/            </link>
            <pubDate>
                Tue, 13 Oct 2026 12:39:05 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/stikstofvoorstellen-van-landbouwpartijen-verdienen-serieuze-beoordeling/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Vandaag presenteerden Agractie, NMV, NVP en DDB hun alternatieve voorstellen om Nederland van het stikstofslot te halen. LTO waardeert het zeer dat ook deze landbouworganisaties nu hun plannen ter bespreking op tafel hebben gelegd. In hun voorstellen ...]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2025/05/DSC09270-300x200.jpg/>'<p><strong>Vandaag presenteerden Agractie, NMV, NVP en DDB hun alternatieve voorstellen om Nederland van het stikstofslot te halen. LTO waardeert het zeer dat ook deze landbouworganisaties nu hun plannen ter bespreking op tafel hebben gelegd. In hun voorstellen zien we waardevolle onderdelen. Andere onderdelen roepen nog veel vragen op die om nadere toelichting of uitwerking vragen. De cruciale vraag is of deze plannen boeren voldoende rechtszekerheid bieden. Want daarover zijn we het eens: vergunningverlening moet zo snel mogelijk loskomen, en PAS-melders, Interimmers, positief-geweigerden en boeren die getroffen zijn door de ‘18 december-uitspraak’ over intern salderen moeten zo snel mogelijk worden gelegaliseerd.<br />
</strong><br />
<strong>Gedeelde probleemanalyse</strong><br />
De probleemanalyse die Agractie, NMV, NVP en DDB schetsen, komt grotendeels overeen met die van LTO. Terecht benadrukken zij daarbij het belang van een vitale landbouw en van het behoud van voedselzekerheid in een wereld die geopolitiek steeds instabieler wordt.</p>
<p>We delen de kritiek op de schijnnauwkeurigheid van zeer kleine depositieberekeningen. We delen ook de kritiek dat natuurdoelanalyses en beheerplannen beter moeten. Deze zijn te vaak gebaseerd op ontbrekende of gedateerde informatie over de natuurkwaliteit. En ze focussen te eenzijdig op stikstof, terwijl we weten dat de natuurkwaliteit wordt bepaald door een groot aantal drukfactoren (hydrologie, exoten, achterstallig natuurbeheer, recreatiedruk). Daarom moet veel meer prioriteit worden gegeven aan natuurmonitoring en aan (herstel)beheer in natuurgebieden zelf. Over die onderdelen zijn we het eens. Al deze onderwerpen legt LTO al jarenlang scherp op tafel in onze gesprekken met de minister.</p>
<p><strong>Maak ook de onderbouwing openbaar</strong><br />
Om vergunningverlening los te krijgen, pleiten de landbouwpartijen voor het invoeren van een drempelwaarde van 21 mol en 3% van de KDW, of voor significantiestroken van 250 meter langs stikstofgevoelige habitats. De partijen benadrukken dat in de rest van het land emissiereductiebeleid noodzakelijk is. Daarbij noemen zij bronmaatregelen, productieplafonds, afroming bij overdracht en de inzet van BBT bij nieuwe vergunningen. Het voorstel maakt echter niet duidelijk hoeveel reductie hiermee in de komende jaren bereikt wordt. Belangrijker nog: het voorstel maakt ook niet duidelijk hoe deze reductie geborgd wordt. Terwijl gerechtelijke uitspraken en politieke standpunten die borging wel degelijk vereisen. Daarom kiest LTO ervoor om de KDW te verwijderen uit de wet en de vergunningverlening, en te vervangen door geborgde emissiereductiedoelen in de wet.</p>
<p>In hun presentatie zeggen de landbouwpartijen dat er een juridische en wetenschappelijke onderbouwing is voor de invoering van de door hen voorgestelde drempelwaarden. Maar die onderbouwing zelf hebben zij niet openbaar gemaakt.  Voor de politieke besluitvorming in de komende weken en maanden zou het goed zijn als de genoemde wetenschappelijke en juridische onderbouwing van hun voorstellen ook naar buiten komt en wordt meegewogen in het debat en de besluitvorming.<br />
<strong><br />
Rechtszekerheid</strong><br />
Daarnaast blijft de vraag onbeantwoord hoe additonaliteit in deze voorstellen wordt opgelost. Daar zit een belangrijke vraag: emissiereductie wordt in de plannen niet (beleidsmatig en juridisch) geborgd. Terwijl gerechtelijke uitspraken al jarenlang laten zien dat <em>geborgde</em> emissiereductie een randvoorwaarde is voor vergunningverlening. Cruciaal is de vraag of dit alternatieve pakket, binnen de Nederlandse context, bijdraagt aan vergunningverlening, aan het legaliseren van PAS-melders en overige knelgevallen, en of het een antwoord biedt waardoor handhavings- en intrekkingsverzoeken afgewezen kunnen worden. Voor LTO is het een harde randvoorwaarde dat intrekkings- en handhavingsverzoeken met een pakket afgewezen kunnen worden.</p>
<p><strong>Aan tafel<br />
</strong>Slechte kabinetsplannen kunnen van tafel door zelf betere alternatieven op tafel te leggen. Vanuit die overtuiging proberen we sinds 26 juni om het stikstofpakket <a href="https://open.spotify.com/episode/6ZjLkYgyTRbzo8JWrJOXBH" target="_blank" rel="nofollow">aan te passen en te verbeteren</a>. En spreken we daarover met het kabinet, met Tweede en Eerste Kamerleden, met provincies en maatschappelijke organisaties. We zijn verheugd dat Agractie, NMV, NVP en DDB nu ook hun stikstofvoorstellen op tafel leggen. We roepen LVVN-minister Van Essen op om alle plannen serieus te bekijken en op korte termijn door te laten rekenen op doelbereik en rechtszekerheid.</p>
<p><strong>Inzet LTO</strong><br />
De partijen die zich verenigd hebben in de ‘Landbouw Alliantie, hebben LTO niet gevraagd om daaraan mee te doen. Wij menen ook dat iedere organisatie zijn eigen rol te vervullen heeft. We kiezen voor samenwerking waar dat kan (daarover lopen ook gesprekken), én we zien onze verschillende rollen en posities ook als een kracht die de sector in zijn geheel sterker maakt.</p>
<p>De inzet van LTO blijft ongewijzigd: LTO heeft steeds benadrukt dat de stikstofaanpak pas geslaagd is als die aan drie basisvoorwaarden voldoet: 1) geen enkele boer die wil investeren in de toekomst van het bedrijf moet gedwongen worden om te stoppen, 2) boeren moeten ruimte krijgen om keuzes te maken die passen bij het eigen vakmanschap en het karakter van het eigen bedrijf, en 3) iedere boer die stappen wil zetten, moet perspectief hebben op een toekomstbestendigheid bedrijf waarmee een goede boterham verdiend kan worden.</p>
<p>Daarbij zetten we ons in voor een goede toekomst voor <em>alle</em> agrarische bedrijven in Nederland: van extensief of biologisch tot intensief of hoogtechnologisch. Vanuit onze absolute overtuiging dat de verscheidenheid van onze land- en tuinbouw haar grootste kracht is!</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                LTO-ledenbijeenkomsten over stikstofpakket: boeren willen duidelijkheid én perspectief            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/lto-ledenbijeenkomsten-over-stikstofpakket-boeren-willen-duidelijkheid-en-perspectief/            </link>
            <pubDate>
                Mon, 12 Oct 2026 18:52:51 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/lto-ledenbijeenkomsten-over-stikstofpakket-boeren-willen-duidelijkheid-en-perspectief/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Sinds augustus organiseren LTO Noord, ZLTO en LLTB een groot aantal regionale bijeenkomsten waar zij met leden in gesprek gaan over het stikstofpakket van het kabinet en de inzet van LTO. Tot nu toe hebben ruim drieduizend boeren en tuinders hun vragen, zorgen en ...]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/10/Ledenbijeenkomst-stikstof-300x139.jpeg/>'<p><strong>Sinds augustus organiseren LTO Noord, ZLTO en LLTB een groot aantal regionale bijeenkomsten waar zij met leden in gesprek gaan over het stikstofpakket van het kabinet en de inzet van LTO. Tot nu toe hebben ruim drieduizend boeren en tuinders hun vragen, zorgen en voorstellen gedeeld tijdens 21 ledenbijeenkomsten. In de komende weken vinden nog meer bijeenkomsten plaats. Ook voor de zomer organiseerde LTO Nederland samen met de regio&#8217;s al <a href="https://www.lto.nl/lto-ledenbijeenkomsten-taskforce-landbouw-stikstof-en-natuur-meld-je-aan-en-praat-mee/">een regiotour</a>. In totaal namen meer dan zesduizend leden deel aan een van de LTO-ledenbijeenkomsten.  </strong></p>
<p>Tijdens de bijeenkomsten worden de ontwikkelingen in Den Haag besproken en is er aandacht voor de gevolgen van het beleid voor boeren en tuinders, in de eigen provincie en regio. Hoewel de lokale omstandigheden verschillen, komt uit de gesprekken een duidelijk gezamenlijk beeld naar voren: zorg voor perspectief voor ondernemers, breng vergunningverlening op gang en voorkom dat nieuwe maatregelen de ontwikkelruimte van bedrijven verder beperken. Leden steunen het overleg met het kabinet, maar verwachten ook een stevige inzet van LTO om de plannen te verbeteren.</p>
<p><strong>Duidelijkheid over de toekomst van het bedrijf</strong><br />
De meest genoemde thema’s tijdens de bijeenkomsten zijn duidelijkheid en toekomstperspectief. Boeren en tuinders willen weten waar ze aan toe zijn en welke mogelijkheden er zijn om hun bedrijf voort te zetten, te ontwikkelen of op termijn over te dragen aan de volgende generatie. Toekomstperspectief en vergunningverlening staan daarbij bovenaan de agenda.</p>
<p>De oproep om vergunningverlening weer op gang te brengen, klinkt breed. Leden vragen om rechtszekerheid, een oplossing voor PAS-melders, interimmers en andere knelgevallen, geen intrekkingen van natuurvergunningen en duidelijkheid over de gevolgen van de kabinetsplannen voor individuele bedrijven. Ook de mogelijke invoering van grondgebondenheid en de GVE-norm roept veel vragen op over de gevolgen voor bedrijfsontwikkeling.</p>
<p>Daarnaast maken leden zich grote zorgen over de stapeling van maatregelen en de gevolgen daarvan. Stikstof staat niet op zichzelf: ook opgaven rond water, gewasbescherming, CO₂ en natuur spelen een rol. Leden willen dat de samenhang tussen deze doelen wordt meegenomen en dat beleid uitvoerbaar blijft in de praktijk.</p>
<p><strong>Zorgen over zonering en te weinig maatwerk</strong><br />
Vooral rond Natura2000-gebieden, beekdalen en grondwaterbeschermingsgebieden maken leden zich zorgen over zonering. Zij vrezen gevolgen voor de bedrijfsvoering, grondwaarde, bedrijfsfinanciering en toekomstmogelijkheden.</p>
<p>Leden vragen om een goede onderbouwing van de voorgestelde zonering en vragen om maatwerk zonder generieke, vaste afstanden van 500 of 1.000 meter. Zij pleiten voor een gebiedsgerichte aanpak en betrokkenheid van boeren en tuinders van onderop en vanaf het begin. Alternatieven vanuit de praktijk moeten daarbij serieus worden onderzocht.</p>
<p>Ook vragen leden om ruimte voor innovatie en managementmaatregelen, mits deze aantoonbaar bijdragen aan emissiereductie en juridisch worden erkend. Verder noemen zij het schrappen van de kritische depositiewaarde (KDW) uit de wet, de invoering van een rekenkundige ondergrens en een eerlijke verdeling van de extra opgave in de zones over alle sectoren als belangrijke onderdelen van een oplossing.</p>
<p><strong>Blijf aan tafel, maar treed steviger op</strong><br />
De bijeenkomsten laten zien dat leden het belangrijk vinden dat LTO met de minister in gesprek blijft. Bij de ZLTO-bijeenkomsten werd de stelling “het is goed dat LTO aan tafel zit” expliciet in stemming gebracht; meer dan 80% van de ZLTO-leden steunde de keuze om deel te nemen aan het overleg. Tegelijkertijd klinkt in de verschillende regio’s de oproep om stevig op te komen voor de belangen van boeren en tuinders.</p>
<p>Leden willen een duidelijke boodschap richting politiek en overheid, meer eensgezindheid tussen landbouworganisaties en heldere grenzen in de onderhandelingen. Over de vraag hoeveel ruimte er is om mee te bewegen met voorstellen van het kabinet, lopen de meningen uiteen. De rode draad is dat overleg belangrijk is, maar niet ten koste mag gaan van de fundamentele belangen en ontwikkelruimte van ondernemers.</p>
<p>Ook vragen leden om betrouwbare, onafhankelijke monitoring en realistische natuurdoelen. Maatregelen moeten niet alleen op papier werken, maar ook in de praktijk effect hebben en juridisch houdbaar zijn.</p>
<p><strong>Inbreng van leden vormt de basis voor de verdere inzet</strong><br />
De signalen uit de bijeenkomsten geven richting aan de verdere belangenbehartiging van LTO. De regionale verschillen vragen om maatwerk, maar de gezamenlijke opdracht is helder: werk aan rechtszekerheid, perspectief en ruimte om te ondernemen.</p>
<p>LTO neemt de inbreng van leden mee in de gesprekken met het kabinet en de verdere uitwerking van de inzet op het stikstofdossier. Daarbij blijft het doel om het kabinetsbeleid op essentiële punten te verbeteren, zodat oplossingen aansluiten bij de praktijk van boeren en tuinders.</p>
<p><strong>De boodschap van onze leden is duidelijk: blijf in gesprek, wees helder over de inzet en vecht voor een werkbaar stikstofbeleid dat boeren en tuinders daadwerkelijk toekomstperspectief biedt.</strong></p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Maximale capaciteit Nmin-meetcampagne 2026 bereikt            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/maximale-capaciteit-nmin-meetcampagne-2026-bereikt/            </link>
            <pubDate>
                Mon, 14 Sep 2026 12:02:18 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/maximale-capaciteit-nmin-meetcampagne-2026-bereikt/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Het aantal aanmeldingen voor de Nmin-meetcampagne, die op 1 september van start ging, heeft de verwachtingen ruimschoots overtroffen...]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/09/nminmeting-Identiteit-300x160.jpg/>'<p><strong>Het aantal aanmeldingen voor de Nmin-meetcampagne, die op 1 september van start ging, heeft de verwachtingen ruimschoots overtroffen. Op donderdag 10 september is de maximale capaciteit voor monstername bereikt. Agrariërs kunnen zich dus niet meer aanmelden. In slechts tien dagen tijd hebben deelnemers in totaal 12.680 percelen aangemeld voor de Nmin-meetcampagne.</strong></p>
<p><strong>Hoe gaat het nu verder?<br />
</strong>Na de oogst, in de periode van 15 oktober tot en met 30 november, worden de monsters genomen volgens een vastgesteld meetprotocol. De resultaten verschijnen vervolgens automatisch in de Nmin-tool, die is te vinden op de website <a href="http://www.nminmeting.nl/" target="_blank" rel="nofollow">www.Nminmeting.nl</a>. De resultaten zijn alleen zichtbaar voor de deelnemers zelf. Alleen met hun toestemming worden gegevens gedeeld met bijvoorbeeld teeltadviseurs of met projecten waaraan zij deelnemen. De geanonimiseerde gegevens worden gebruikt voor een analyse op landelijk niveau, uitgesplitst naar gewassen en grondsoorten.</p>
<p><strong>Uitgebreide Q&amp;A beschikbaar<br />
</strong>Op de website is een <a href="https://framerusercontent.com/assets/kQooL5KegJj2rYU1ebtwoFvW0Fo.pdf" target="_blank" rel="nofollow">uitgebreid overzicht</a> van veel gestelde vragen en antwoorden beschikbaar met relevante informatie voor deelnemers die meedoen aan de metingen en voor andere geïnteresseerden.</p>
<p><em>Nmin-meetcampagne is een initiatief van LTO Nederland, BO Akkerbouw en NAJK. De metingen worden gefinancierd door het ministerie van LVVN.</em></p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Minister Karremans bezoekt LTO Nederland: innovatie en samenwerking rond waterkwaliteit            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/minister-karremans-bezoekt-lto-nederland-innovatie-en-samenwerking-rond-waterkwaliteit/            </link>
            <pubDate>
                Fri, 11 Sep 2026 13:42:01 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/minister-karremans-bezoekt-lto-nederland-innovatie-en-samenwerking-rond-waterkwaliteit/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Het vertrouwen van boeren en tuinders in hun eigen onderneming is in het tweede kwartaal van 2026 verder afgenomen. De Agro Vertrouwensindex daalde met 5 punten ten opzichte van het...]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/09/DH202609010EmissiereductieR52_0735-300x200.jpg/>'<p><strong>Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) bracht gisteren een werkbezoek aan akkerbouwbedrijf Maatschap Groeneveld in Vierpolders. Het familiebedrijf wordt geleid door de derde generatie ondernemers: Maurice en Ruben Groeneveld. Tijdens het bezoek kreeg de minister een inkijkje in de dagelijkse praktijk van een modern akkerbouwbedrijf op Voorne-Putten. Water stond daarbij centraal, met speciale aandacht voor gewasbescherming en waterkwaliteit.</strong></p>
<p>Op het bedrijf worden verschillende gewassen geteeld, waaronder tafelaardappelen, frietaardappelen, zaaiuien, sjalotten, witlofpennen, tarwe, wintergerst en suikerbieten. Daarbij maken de ondernemers gebruik van moderne technieken zoals sensoren, drones en slim datagebruik. Hierdoor kunnen zij per plant en per vierkante meter de juiste behandeling toepassen.</p>
<p><strong>Slim omgaan met gewasbeschermingsmiddelen<br />
</strong>Ruben Groeneveld liet zien hoe zijn bedrijf het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen sterk terugdringt. Dat gebeurt onder meer door technieken die drift tijdens het spuiten beperken en door plaatsgericht te spuiten. Met behulp van drones en GPS-technologie kan op sommige percelen tot wel 95 procent minder gewasbeschermingsmiddel worden gebruikt.<br />
Daarnaast werkt de maatschap aan de ontwikkeling van een gezamenlijke was- en spoelplaats voor landbouwmachines op het eiland. Hiermee wordt voorkomen dat resten van gewasbeschermingsmiddelen in het milieu terechtkomen.</p>
<p><strong>Aanpak op Zuid-Hollandse Eilanden<br />
</strong>Projectleider Ton Kempenaar (LTO Noord) presenteerde vervolgens het traject dat op de Zuid-Hollandse Eilanden wordt uitgevoerd. Hieraan doen meer dan 350 akkerbouwbedrijven mee. Het doel is om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen verder te verminderen en de waterkwaliteit te verbeteren.<br />
De aanpak richt zich niet alleen op maatregelen op het land, maar ook op het erf. Denk daarbij aan zorgvuldig omgaan met middelen, machines en reststromen. Maatschap Groeneveld neemt deel aan dit traject. Provincie Zuid-Holland, Waterschap Hollandse Delta en Deltaplan Agrarisch Waterbeheer zijn hierbij belangrijke partners. Ook het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat draagt financieel bij aan deze aanpak.</p>
<p><strong>Gesprek over waterbeleid en gebiedsgerichte aanpak<br />
</strong>Na het bedrijfsbezoek sprak minister Karremans met Ger Koopmans, voorzitter van LTO Nederland, en Tineke de Vries, voorzitter van de vakgroep Akkerbouw van LTO Nederland. Tijdens dit gesprek kwamen de Kaderrichtlijn Water (KRW), het Convenant Gewasbescherming en de voorgenomen gebiedsgerichte aanpak aan bod.<br />
De minister toonde zich volgens de aanwezigen zeer betrokken en geïnteresseerd in de praktijk van de landbouw. Die betrokkenheid is belangrijk, omdat de land- en tuinbouw en het ministerie de komende jaren intensief met elkaar in gesprek zullen blijven over vraagstukken rond waterkwaliteit en waterbeschikbaarheid.</p>
<p><strong>Praktijk als basis voor beleid<br />
</strong>Ger Koopmans benadrukte het belang van samenwerking tussen overheid en sector:<br />
<em>&#8220;Boeren en tuinders willen niets liever dan hun bedrijf toekomstbestendig maken en zorgvuldig omgaan met water, bodem en gewasbeschermingsmiddelen. Dat vraagt om samenwerking tussen overheid, sector en ketenpartners. Het is belangrijk dat beleid aansluit bij de praktijk op het erf en dat ondernemers de ruimte en middelen krijgen om verdere stappen te zetten. Een werkbezoek als dit is waardevol, omdat je direct ziet welke innovaties bijdragen aan de doelen voor waterkwaliteit en waar ondernemers in de praktijk nog tegen knelpunten aanlopen.&#8221;</em></p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Boeren en tuinders nog lang niet klaar met gevolgen van droogte en hitte            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/boeren-en-tuinders-nog-lang-niet-klaar-met-gevolgen-van-droogte-en-hitte/            </link>
            <pubDate>
                Tue, 08 Sep 2026 11:22:54 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/boeren-en-tuinders-nog-lang-niet-klaar-met-gevolgen-van-droogte-en-hitte/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Hoewel er inmiddels weer regen valt, zijn boeren en tuinders nog lang niet af van de gevolgen van de aanhoudende droogte en hitte. Voor verschillende teelten zijn de productieverliezen aanzienlijk.]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2019/09/Water-en-Bodem-Kraan-Water-Druppels-Droogte-1-199x300.jpg/>'<p><strong>Hoewel er inmiddels weer regen valt, zijn boeren en tuinders nog lang niet af van de gevolgen van de aanhoudende droogte en hitte. Voor verschillende teelten zijn de productieverliezen aanzienlijk. Daar komen de sterk gestegen kosten voor energie en kunstmest nog bij. Ook de internationale ontwikkelingen drukken zwaar op de agrarische sector.</strong></p>
<p>Voor veehouders verslechtert de ruwvoerpositie. Tegelijkertijd lopen de prijzen van graan, oliezaden en maïs op. De oorlog in Oekraïne versterkt deze ontwikkeling. Door de beperkte toegankelijkheid van de Zwarte Zee voor de scheepvaart en de vernietiging van opslag- en distributiefaciliteiten door bombardementen staat de aanvoer verder onder druk. In de regio Kyiv en langs de frontlinie zou naar schatting 80 tot 90 procent van de opslagfaciliteiten zijn beschadigd of vernietigd.</p>
<p><strong>Beperkte Europese steun</strong><br />
De Europese Commissie heeft het GLB-crisisfonds iets uitgebreid om boeren tegemoet te komen in de gestegen kosten. Nederland ontvangt uit dit fonds bijna 15 miljoen euro. Lidstaten moeten uiterlijk 30 september aan Brussel melden hoe zij deze middelen willen inzetten. Daarbij bestaat de mogelijkheid om de Europese bijdrage met maximaal 200 procent aan te vullen met nationale middelen. LTO Nederland is benieuwd met welke invulling het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) komt. Tegelijkertijd is duidelijk dat de Europese bijdrage voor veel boeren slechts een druppel op de gloeiende plaat zal zijn. Of hogere marktprijzen voldoende compensatie bieden voor tegenvallende opbrengsten, moet nog blijken. Agrariërs kunnen bovendien niet altijd profiteren van hogere prijzen, bijvoorbeeld omdat zij gebonden zijn aan contracten of specifieke kwaliteitseisen.</p>
<p><strong>Verschillen tussen lidstaten</strong><br />
Andere Europese lidstaten trekken aanzienlijk meer geld uit om hun agrarische sector te ondersteunen.<br />
Frankrijk kondigde op vrijdag 4 september een steunpakket aan van ruim 1 miljard euro. Oostenrijk maakt 240 miljoen euro vrij. Deze steun zal waarschijnlijk worden vormgegeven als staatssteun, bovenop de middelen uit het GLB-crisisfonds.</p>
<p>LTO ziet dat de gevolgen van de droogte en hitte per regio sterk kunnen verschillen. Tegelijkertijd baart het verschil in steunmaatregelen tussen lidstaten zorgen. Een gelijk speelveld op de interne Europese markt is van groot belang voor de concurrentiepositie van Nederlandse boeren en tuinders.<br />
LTO blijft de ontwikkelingen en de gevolgen van droogte, hitte en de internationale marktsituatie nauwlettend volgen. Waar nodig zal LTO in Den Haag en Brussel aandacht blijven vragen voor passende ondersteuning en een gelijk speelveld voor Nederlandse boeren en tuinders.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Doorrekening PBL bevestigt noodzaak om het stikstofpakket fors te verbeteren            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/doorrekening-pbl-bevestigt-noodzaak-om-het-stikstofpakket-fors-te-verbeteren/            </link>
            <pubDate>
                Thu, 03 Sep 2026 21:03:36 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/doorrekening-pbl-bevestigt-noodzaak-om-het-stikstofpakket-fors-te-verbeteren/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Vanavond publiceerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) haar reflectie op het stikstofpakket van het kabinet. De doorrekening bevestigt noodzaak om het stikstofpakket fors te verbeteren.]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2019/09/Natuur-en-Landschap-Melkvee-300x165.jpg/>'<p><strong>Vanavond publiceerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) haar <a href="https://www.pbl.nl/actueel/nieuws/ambitieus-kabinetspakket-brengt-nieuw-stikstofdoel-binnen-bereik-maar-uitvoering-vraagt-uiterste-van-boeren-en" target="_blank" rel="nofollow">reflectie</a> op het </strong><a href="https://open.overheid.nl/overheid/openbaarmakingen/api/v0/attachment/bc6acef2-0bb5-4ea6-976d-c7630b45ac89" target="_blank" rel="nofollow"><strong>stikstofpakket</strong></a><strong> van het kabinet. Het PBL concludeert dat een generieke korting op productierechten van 5 tot 10% ‘vooralsnog nodig is’ voor doelbereik. Maar terecht zegt het PBL ook dat het risico van een generieke korting funest is voor boeren: geen enkele boer kan investeren in de toekomst van het bedrijf als onzeker is of dat bedrijf in de toekomst alsnog gedwongen moet krimpen. Het spreken over generieke krimp is onnodig, werkt averechts en is voor LTO onbespreekbaar. Koplopers moeten beloond worden; niet afgeremd door spookbeelden over gedwongen krimp. We vertrouwen erop dat de regering nogmaals bevestigt dat dit niet nodig is.</strong></p>
<p><strong>Onzekerheid<br />
</strong>Bij publicatie van het stikstofpakket benadrukte LVVN-minister Van Essen dat veel maatregelen verder uitgewerkt moeten worden. In de doorrekening van het PBL zijn deze maatregelen – zoals de invulling van zonering, de Veluweaanpak en de inzet op veldemissies – niet (of onvoldoende) meegenomen in de rekensommen. Op basis van die onvolledige set aan doorrekenbare maatregelen concludeert het PBL dat de stikstofdoelen binnen bereik komen, maar dat er een gat resteert. De sommenmakers van het PBL vegen die onzekerheid op één hoop: generieke korting. Een betekenisloze rekensom.</p>
<p><strong>Meer mogelijkheden<br />
</strong>Het raakt aan een belangrijke reden waarom LTO aan tafel zit en eist dat de plannen verbeterd worden. Boeren moeten meer mogelijkheden krijgen waaruit zij kunnen kiezen om de stikstofdoelen te halen. Meer maatregelen moeten concreet uitgewerkt worden. Er moeten, zo snel mogelijk, meer stalvloeren en -systemen beschikbaar komen die positief inrekenbaar en vergunbaar zijn. Al die maatregelen bij elkaar moeten ervoor zorgen dat boeren vanuit vakmanschap en ondernemerschap keuzes kunnen maken die passen bij het eigen bedrijf.</p>
<p>LTO heeft steeds benadrukt dat de stikstofaanpak pas geslaagd is als die aan drie basisvoorwaarden voldoet: 1) geen enkele boer die wil investeren in de toekomst van het bedrijf moet gedwongen worden om te stoppen, 2) boeren moeten ruimte krijgen om keuzes te maken die passen bij het eigen vakmanschap en het karakter van het eigen bedrijf, en 3) iedere boer die stappen wil zetten, moet perspectief hebben op een toekomstbestendigheid bedrijf waarmee een goede boterham verdiend kan worden.</p>
<p><strong>Niemand is gehouden aan het onmogelijke<br />
</strong>De PBL-reflectie laat zien dat het voldoen aan de normen en regels uit het stikstofpakket grote inspanningen van boeren vraagt die, in de woorden van het PBL: ‘<em>niet voor alle bedrijven financieel haalbaar zijn</em>’. Tegelijkertijd heeft de minister bij de presentatie van het stikstofpakket meermaals benadrukt dat niemand gehouden is aan het onmogelijke. Wat LTO betreft moet het stikstoffonds van 20 miljard euro dan ook prioriteit geven aan het financieel ondersteunen van boeren die emissiebeperkende maatregelen en/of aanpassingen in de bedrijfsvoering willen nemen. Dit budget moet zo geoormerkt worden dat boeren die willen investeren in extensivering, managementmaatregelen, innovatieve technieken of stalaanpassingen daarbij geholpen worden en daartoe in staat worden gesteld. Voor LTO was, is en blijft dat een prioriteit in onze gesprekken met het ministerie.</p>
<p><strong>Rechtszekerheid<br />
</strong>Als de overheid van boeren vraagt om te investeren in een toekomstbestendig bedrijf, dan moeten zij de zekerheid hebben dat zij ook vergunningen krijgen (en houden!) om die stappen te kunnen zetten. Zowel de <a href="https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2025/07/Gezamenlijke-bouwsteen-emissiereductie-landbouw.pdf" target="_blank">Bouwsteen Emissiereductie</a> als de <a href="https://open.overheid.nl/overheid/openbaarmakingen/api/v0/attachment/bc6acef2-0bb5-4ea6-976d-c7630b45ac89" target="_blank" rel="nofollow">Kamerbrief van 26 juni</a> stelt dat provincies zo snel mogelijk plannen moeten opleveren waarmee additionaliteit wordt onderbouwd. Daarmee kan vergunningverlening weer los komen. LTO werkt graag met alle provincies samen om deze plannen uiterlijk 31 december van dit jaar op te leveren.</p>
<p>Boeren mogen afgerekend worden op datgene waarop zij invloed hebben: hun stikstofuitstoot. Niet op de stikstofneerslag op natuurgebieden kilometers verderop, en niet op de hele mix aan drukfactoren die bij elkaar bepalend zijn voor de staat van de natuur. Zoals het PBL ook aanstipt, is het daarbij wezenlijk hoe de ‘additionaliteitsvereiste’ wordt ingevuld. Boeren kunnen en mogen niet verantwoordelijk worden gemaakt voor KDW-doelen, voor andere drukfactoren en voor de kwaliteit van het natuurbeheer. Additionaliteit wordt wat LTO betreft ingevuld op basis van de emissiereductie uit het stikstofpakket. Op die basis moet vergunningverlening weer mogelijk worden. Voor deze cruciale onderwerpen laat de PBL-reflectie zien dat de stikstofaanpak verder uitgewerkt en verbeterd moet worden. Daar willen we vanuit LTO in de komende periode maximaal op inzetten.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Aanmelding Nmin-najaarsmetingen 2026 geopend            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/aanmelding-nmin-najaarsmetingen-2026-geopend/            </link>
            <pubDate>
                Tue, 01 Sep 2026 12:26:57 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/aanmelding-nmin-najaarsmetingen-2026-geopend/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Agrariërs met bouw- en/of grasland kunnen zich vanaf dinsdag 1 september aanmelden voor de Nmin-najaarsmetingen 2026 op www.Nminmeting.nl...]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/09/nminmeting-Identiteit-300x160.jpg/>'<p><strong>Agrariërs met bouw- en/of grasland kunnen zich vanaf dinsdag 1 september aanmelden voor de Nmin-najaarsmetingen 2026 op <a href="http://www.Nminmeting.nl" target="_blank" rel="nofollow">www.Nminmeting.nl</a>. Met deze gratis meting kunnen deelnemers zien hoeveel minerale stikstof er na de oogst nog in hun bodem aanwezig is.  Aanmelden kan tot 15 oktober 2026, zolang er meetcapaciteit beschikbaar is.</strong></p>
<p><strong>Slim boeren begint met weten<br />
</strong>Je kunt pas sturen als je weet wat er in de bodem gebeurt. Met een Nmin-meting ontdekt een agrariër hoeveel minerale stikstof er na de oogst nog in de bodem aanwezig is. Die kennis helpt om betere keuzes te maken voor bemesting, bouwplan en waterkwaliteit. Zo ontstaat meer inzicht in de bodem en daarmee meer grip op de teelt, wat bijdraagt aan een toekomstbestendige bedrijfsvoering.</p>
<p>Tineke de Vries, voorzitter vakgroep Akkerbouw bij LTO Nederland: “Meten is weten, zeker als het om stikstof gaat. Een Nmin-meting laat zien wat de bodem al levert en waar nog winst te behalen is. Zo maak je van ieder groeiseizoen een kans om de stikstofbenutting verder te verbeteren&#8221;.</p>
<p><strong>Wat levert een Nmin-meting op? </strong></p>
<ul>
<li>Inzicht in hoeveel stikstof er na de oogst in de bodem achterblijft</li>
<li>Meer grip op de bemestingsstrategie, bouwplan en gewasrotatie</li>
<li>Zicht op welke maatregelen op het eigen bedrijf effect hebben</li>
<li>Vermijden van onnodig stikstofverlies en nitraatuitspoeling</li>
<li>Handvatten voor bouwplan en gewasrotatie</li>
<li>Kennis over de gemeten percelen</li>
</ul>
<p><strong>Hoe werkt het?<br />
</strong>Deelname is eenvoudig en gratis. Na aanmelding op de website <a href="http://www.Nminmeting.nl" target="_blank" rel="nofollow">www.Nminmeting.nl</a> kunnen deelnemers aangeven met welke percelen zij willen meedoen en een laboratorium kiezen dat de meting uitvoert. Er geldt geen maximum voor het aantal percelen. Na de oogst worden de monsters genomen volgens een vastgesteld meetprotocol. De resultaten verschijnen vervolgens automatisch in de Nmin-tool, die is te vinden op de website. Hier kunnen deelnemers hun eigen meetresultaten bekijken.</p>
<p><strong>Veilig omgaan met gegevens  </strong><em><br />
</em>De meetresultaten zijn alleen zichtbaar voor de deelnemer zelf. Alleen met toestemming van de deelnemer kunnen uitslagen anoniem worden gebruikt voor analyses en onderzoek door de sector. Bedrijfs- en meetgegevens worden niet gedeeld met de overheid.</p>
<p><strong>Deelname en aanmelden<br />
</strong>Deelname is in 2026 gratis, zolang er capaciteit beschikbaar is. De metingen vinden plaats van 15 oktober tot en met 30 november 2026. Wie verzekerd wil zijn van deelname doet er goed aan zich zo snel mogelijk aan te melden via  <a href="https://www.nminmeting.nl/" target="_blank" rel="nofollow">www.Nminmeting.nl</a>.</p>
<p>De Nmin-najaarsmeting is een initiatief van LTO, NAJK en BO Akkerbouw. De metingen worden gefinancierd door het Ministerie van LVVN.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                LTO vraagt om zorgvuldig CDM-advies over verlenging mestuitrijdperiode            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/lto-vraagt-om-zorgvuldig-cdm-advies-over-verlenging-mestuitrijdperiode/            </link>
            <pubDate>
                Thu, 13 Aug 2026 10:01:32 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/lto-vraagt-om-zorgvuldig-cdm-advies-over-verlenging-mestuitrijdperiode/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[LTO Nederland vindt het positief dat minister Van Essen de Commissie Deskundigen Meststoffenwet (CDM) om advies vraagt over een mogelijke verlenging van de uitrijdperiode voor dierlijke drijfmest op grasland. LTO had de minister daartoe verzocht,]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2022/03/16B9427-e1648716509277-300x193.jpg/>'<p><b><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;">LTO Nederland vindt het positief dat minister Van Essen de Commissie Deskundigen Meststoffenwet (CDM) <a href="https://open.overheid.nl/overheid/openbaarmakingen/api/v0/attachment/cda209a9-23f2-4f0f-8c28-1e8d53f20b41" target="_blank" rel="nofollow">om advies vraagt</a> over een mogelijke verlenging van de uitrijdperiode voor dierlijke drijfmest op grasland. LTO heeft hier <a href="https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/08/LTO-Memo-verzoek-uitstel-uitrij-datum-mest.docx">op 11 augustus zelf om verzocht</a>, omdat de uitzonderlijke droogte en hoge temperaturen het uitrijden van mest op veel plaatsen al langere tijd onmogelijk of landbouwkundig onverstandig maken. Tegelijkertijd is de periode tot de huidige einddatum van 31 augustus inmiddels zeer kort.</span></b></p>
<p><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;">De huidige weersomstandigheden vragen om ruimte om mest op een landbouwkundig verantwoord moment toe te dienen. Door de droogte staat de grasgroei op veel plaatsen stil en kan mest onvoldoende worden benut. Wanneer de omstandigheden verbeteren, moet er bovendien voldoende tijd zijn om de grasmat te laten herstellen en nog een goede najaars-snede te realiseren. Een verlenging kan daarmee zowel bijdragen aan een betere benutting van nutriënten als voorkomen dat ondernemers door kalenderdata worden gedwongen mest onder ongunstige omstandigheden aan te wenden.</span></p>
<p><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;">LTO vindt het belangrijk dat het CDM tot een kwalitatief goed en bruikbaar advies komt. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar het scenario waarin de droogte aanhoudt, maar ook naar situaties waarin de komende weken voldoende regen valt. De gevolgen voor gewasgroei, nutriëntenbenutting en waterkwaliteit kunnen immers sterk verschillen per weersverloop. Juist door verschillende weersscenario’s mee te nemen, kan een zorgvuldig onderbouwd besluit worden genomen dat aansluit bij de praktijk.</span></p>
<p><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;">De minister heeft <a href="https://open.overheid.nl/overheid/openbaarmakingen/api/v0/attachment/cda209a9-23f2-4f0f-8c28-1e8d53f20b41" target="_blank" rel="nofollow">in antwoord op Kamervragen</a> van Caroline van der Plas (BBB) bevestigd dat het CDM om advies wordt gevraagd. Daarbij erkent het kabinet dat weers- en bodemomstandigheden het uitrijden van dierlijke mest kunnen beperken en dat in uitzonderlijke omstandigheden van de vastgestelde uitrijdperiode kan worden afgeweken, mits daar landbouwkundige noodzaak voor is en dit geen nadelige milieukundige effecten heeft. LTO wacht het advies met belangstelling af en blijft zich inzetten voor een oplossing die recht doet aan zowel de landbouwpraktijk als de waterkwaliteit.</span></p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Intrekken natuurvergunningen is onacceptabel en raakt de rechtsstaat            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/intrekken-natuurvergunningen-is-onacceptabel-en-raakt-de-rechtsstaat/            </link>
            <pubDate>
                Sun, 19 Jul 2026 07:02:09 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/intrekken-natuurvergunningen-is-onacceptabel-en-raakt-de-rechtsstaat/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[“De boosheid wordt, hoe langer je erover nadenkt, alleen maar groter. Dit kan niet in een rechtsstaat." Zo reageert LTO-voorzitter Ger Koopmans op het voornemen van provincie Noord-Brabant om de natuurvergunningen van vijf Brabantse pluimveehouders in te trekken]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2023/01/LTO-Avatar-IcoonArtboard-hr-300x300.png/>'<p><strong>“De boosheid wordt, hoe langer je erover nadenkt, alleen maar groter. Dit kan niet in een rechtsstaat.&#8221; Zo reageert LTO-voorzitter Ger Koopmans op het voornemen van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant om de rechtsgeldige </strong><strong>natuurvergunningen van vijf Brabantse pluimveehouders in te trekken naar aanleiding van intrekkingsverzoeken van Mobilisation for the Environment (MOB): &#8220;</strong><strong>Ondernemers die jarenlang keurig meewerken, investeren en hun uitstoot aantoonbaar terugdringen, worden nu door hun eigen overheid in de steek gelaten. Dat is onacceptabel.”</strong></p>
<p><strong>Wie meewerkt, mag niet worden afgestraft</strong><br />
De vijf getroffen ondernemers waren juist in opdracht van de rechter met een plan richting de provincie gekomen om hun emissies nog verder terug te dringen. “Deze boeren doen precies wat de overheid van hen vraagt: meebewegen, reduceren, investeren. Al maandenlang liggen er vergaande reductieplannen van de ondernemers bij de provincie die daar taal noch teken over heeft gegeven. Onbestaanbaar!”, zegt Koopmans: “En dan wordt alsnog je vergunning afgenomen. Dat is aan niemand uit te leggen. Wie ondernemers vraagt te investeren in een oplossing, moet hen ook rechtsbescherming bieden zolang zij aantoonbaar aan die oplossing werken.” LTO Nederland roept Gedeputeerde Staten op om náást de ondernemers te gaan staan in plaats van tegenover hen: verdedig de reductieplannen in de rechtszaal en werk niet zelf mee aan het intrekken van rechtsgeldige vergunningen.</p>
<p><strong>Geen incident, maar een landelijk gevaar</strong><br />
Voor LTO Nederland reikt het Brabantse besluit veel verder dan deze vijf bedrijven. “Dit is geen Brabants probleem, dit is een landelijk probleem”, aldus Koopmans. Ook in andere provincies liggen reeds tientallen verzoeken van MOB, en boeren en tuinders door het hele land maken zich grote zorgen. “Als een provincie rechtsgeldige vergunningen zomaar kan intrekken, is geen enkele ondernemer in Nederland nog zeker van zijn bedrijf. En dit raakt niet alleen de landbouw: ook duizenden niet-agrarische bedrijven in Nederland lopen hetzelfde risico. Daarmee wordt het vertrouwen ondergraven waarop het nieuwe stikstofbeleid en alle gebiedsprocessen zouden moeten worden gebouwd.”</p>
<p><strong>Minister spreekt zichzelf tegen<br />
</strong>Scherpe kritiek heeft LTO Nederland ook op de reactie van minister Van Essen (LVVN). De minister heeft geen enkele formele rol in het besluit van de provincie, maar sloot zich er nog geen uur na de bekendmaking publiekelijk bij aan. “Onbegrijpelijk”, noemt Koopmans dat: “De minister vraagt met de kabinetsbrief van 26 juni om vertrouwen van boeren, provincies en gebiedsprocessen. Dan kun je niet accepteren dat vergunningen worden ingetrokken van ondernemers die juist op dat beleid anticiperen. Daarmee spreekt de minister zijn eigen beleid tegen.” LTO Nederland eist dat de minister publiekelijk uitspreekt dat het intrekken van rechtsgeldige vergunningen van ondernemers &#8211; die aantoonbaar uitvoering geven aan de stikstofaanpak &#8211; onacceptabel is. En dat hij alle beschikbare bestuurlijke en juridische middelen inzet om dit te voorkomen.</p>
<p><strong>Volledige steun aan de getroffen ondernemers</strong><br />
LTO Nederland staat pal achter de vijf Brabantse pluimveehouders en achter ZLTO, en steunt alle andere ondernemers die met vergelijkbare handhavings- of intrekkingsverzoeken worden geconfronteerd. “We laten onze mensen niet vallen”, benadrukt Koopmans. “De LTO-familie staat naast deze ondernemers en hun gezinnen en zal juridische stappen tegen een intrekkingsbesluit waar mogelijk ondersteunen.” LTO Nederland ziet uit naar de extra vergadering van Provinciale Staten van Noord-Brabant op 14 augustus en verwacht dat de politiek daar haar verantwoordelijkheid neemt.</p>
<p>“Boeren willen vooruit en nemen hun verantwoordelijkheid. Dan mag de overheid hen niet in de rug aanvallen. Een betrouwbare overheid doet wat zij zegt — en dat betekent: bescherm de ondernemers die leveren”, besluit Koopmans.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
            </channel>
</rss>
