LTO Nederland en Royal Anthos hebben dinsdag 10 februari een toekomstvisie op de boomkwekerijsector 2045 mét een petitie aangeboden aan de Tweede Kamer-commissie Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.

De toekomstvisie en de petitie is overhandigd aan de voorzitter van de Commissie VRO Sandra Beckerman, door de voorzitter van vakgroep LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen Erik Stuurbrink en Mark-Jan Terwindt, directeur Royal Anthos.

LTO Nederland en Royal Anthos bieden hun kennis en praktijkervaring aan om samen met de Commissie VRO te werken aan ruimtelijk beleid waarin groen, wonen en natuur elkaar versterken in plaats van beconcurreren.

In de petitie pleiten de standsorganisaties voor drie punten:

1. Groen is een randvoorwaarde voor VRO-beleid: de woningbouwopgave, verstedelijking en klimaatadaptatie zijn alleen haalbaar met voldoende bomen, vaste planten en struiken. Dit levend groen is essentieel en bewezen goed voor gezondheid, leefbaarheid, hittestressreductie en biodiversiteit. Veranker beplanting daarom als volwaardige randvoorwaarde in woningbouw- en verstedelijkingsbeleid, zodat het groen structureel wordt meegenomen in ruimtelijke keuzes en gebiedsontwikkelingen;
2. Ruimte voor kwekerijen: deze zijn hofleverancier van levend groen dat nodig is voor steden, dorpen, landschappen en de uitvoering van de Bossenstrategie. Kwekerijen hebben voldoende ruimte nodig om te kunnen produceren. De bedrijven zijn onmisbaar als strategische schakel in de groene keten. Borg voldoende ruimte in nationaal én regionaal beleid;
3. Consistent beleid en structurele samenwerking zijn noodzakelijk: de opkweek van bomen, vaste planten en struiken duurt meerdere jaren. Daarna worden ze uitgeplant in steden, dorpen, landschappen, bos- en natuurgebieden om langdurig te blijven staan, soms zelfs meerdere generaties. De sector investeert per definitie dus op de lange termijn, maar wordt geconfronteerd met versnipperde regelgeving en wisselend beleid. Dat belemmert innovatie en verduurzaming en zet de internationale koploperspositie van de sector onder druk. Zorg daarom voor consistent en uitvoerbaar beleid dat aansluit bij de praktijk. Maak teelt een onderdeel van de invulling van het landschap. Richt bovendien structureel overleg in tussen sector en overheden over de voortgang, knelpunten en beleidsontwikkeling.

LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen en Royal Anthos hebben de toekomstvisie op de boomkwekerijsector gezamenlijk opgesteld. De sector speelt in de toekomst een cruciale rol op het gebied van gezondheid, biodiversiteit en klimaat. Bedrijven zijn immers dé makers van het levend groen. Download hier de toekomstvisie (24 pagina’s) getiteld ‘Groen is leven’.

Na de overhandiging aan de Commissie VRO spraken Stuurbrink en Terwindt nog met diverse woordvoerders Ruimtelijke Ordening. Hierin brachten zij de meerwaarde van beplanting voor de leef- en werkomgeving naar voren, alsmede de recente publicatie ‘Groen op de Balans’ over de maatschappelijke en economische baten van de Groene Stad. Daarnaast stelden zij dat teelt van bomen, vaste planten en zomerbloemen goed kan plaatsvinden in overgangsgebieden tussen natuur en bebouwing.

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

Het ministerie van LNV heeft vandaag aan LTO Nederland gemeld dat agrarische ondernemers sloten, andere landschapselementen en onderhoudspaden in eigendom van de waterschappen en andere overheden in de Gecombineerde Opgave op mogen geven als landschapselementen voor het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Daarbij geldt als belangrijke voorwaarde wel dat het landschapselement binnen een straal van 5 meter grenst aan de rand van het betreffende landbouwperceel.

Landschapselementen waterschappen en andere overheden subsidiabel
In het nieuwe GLB worden landschapselementen in het bezit van waterschappen en andere overheden namelijk gezien als onderdeel van het perceel en zijn deze daarom subsidiabel en te gebruiken om te voldoen aan de basiseisen. Ook kunnen deze gebruikt worden bij deelname aan de ecoregeling. Enkele waterschappen, zoals de Waterschappen Scheldstromen, Hollands Noorderkwartier en Noorderzijlvest gaven agrarische ondernemers al groen licht om dergelijke landschapselementen, die in het bezit van deze waterschappen zijn, op te geven in de Gecombineerde Opgave, zodat zij er GLB-betalingen en subsidies voor kunnen aanvragen. LNV stelt daarnaast dat dit op ook bijdraagt aan de nationale doelstellingen van het GLB, het Nationaal Strategisch Plan (NSP).

RVO schrijft er het volgende over op haar website:
Voor het mee laten tellen van een waterloop van een waterschap, is onderhoud (of medeonderhoud) geen voorwaarde. Het waterschap moet wel toestemming geven, zodat u de sloot op kunt geven. Ook blijven andere voorwaarden voor het intekenen van landschapselementen van kracht. Het waterschap kan bovendien aanvullende voorwaarden stellen om een sloot op te geven, bijvoorbeeld deelname aan de eco-regeling. 

Reactie LTO
’LTO Nederland is verheugd met het feit dat dit initiatief, dat al door verschillende waterschappen toegepast werd, nu bevestigt is en ondersteunt wordt door LNV’, zo stelt Joris Baecke, portefeuillehouder Bodem en Water. Over de interpretatie van de voorwaarden was eerder al discussie ontstaan. ‘Er ontstond ruis omdat advieskantoren andere signalen aangeven. Met deze extra bevestiging van LNV is elke twijfel weggenomen. En kunnen we ook naar de volgende jaren kijken. Bovendien biedt het ook duidelijkheid voor andere waterschappen.’

Drie wetenschappers hebben op verzoek van minister Van der Wal een essay geschreven naar de vraag of er een alternatief mogelijk is voor de kritische depositiewaarde (KDW). Dit verzoek is gedaan naar aanleiding van de aanbeveling uit het rapport van Johan Remkes van 5 oktober 2022 om een juridisch houdbaar alternatief voor de KDW te zoeken, als maat om de kwaliteit van de natuur in beeld te brengen. De publicatie van het essay, afgelopen vrijdag, markeert de start van een verdere verkenning naar mogelijke alternatieven. LTO ziet in het essay waardevolle kansen voor een constructief vervolgtraject. Wel menen wij dat de hoofdvraag die de minister aan de wetenschappers heeft meegegeven, de verkeerde vraag was. Deze zou namelijk niet moeten zijn: “Is er een alternatief voor de KDW in de wet?”, maar: “Zijn er alternatieve methoden mogelijk om de staat van instandhouding van de natuur te borgen?”.

 Natuurkwaliteit
In het voortraject heeft LTO benadrukt dat de belangrijkste onderzoeksvraag zou moeten gaan over de zoektocht naar alternatieve methoden om de staat van instandhouding van de natuur te meten en te borgen. Relevant is de vraag of en hoe deze alternatieven voor de kwaliteit van de natuur uitgedrukt kunnen worden in een omgevingswaarde, en welk handelingsperspectief daaruit voortvloeit voor boeren en tuinders in relatie tot vergunningverlening.

Naar onze mening liet de minister mogelijk waardevolle inzichten en kansen liggen door de onderzoeks­opdracht op voorhand al te eenzijdig te focussen op de (veel smallere) vraag of er alternatieven voor de KDW mogelijk zijn. De betrokken wetenschappers – de heren Erisman, Backes en De Vries – hebben zich in hun essay strikt beperkt tot deze hoofdvraag van de minister. In dit essay lijken zij dan ook amper of niet gekeken te hebben naar alternatieve manieren om de staat van de natuur, in brede zin, te beoordelen en te borgen. LTO vind dat een gemiste kans omdat deze eenzijdige focus op stikstof juist de kern vormt van de huidige impasse. Het juridisch moeras dat ons land nu al ruim vier jaar lang gijzelt is ontstaan door de eenzijdige stikstoffocus in de wet.

LTO-portefeuillehouder Platteland & Omgeving Trienke Elshof: “Wij hoopten en verwachtten dat de wetenschappers zich met een onbevangen en kundige blik zouden buigen over de vraag hoe de staat van instandhouding van de natuur integraal beoordeeld kan worden, anders dan alleen naar de KDW en stikstof te kijken. Andere Europese landen doen dit immers ook op andere wijze. LTO vindt het een gemiste kans dat de auteurs niet ingaan op welke verschillende drukfactoren op de natuur aan de orde zijn en hoe een omgevingswaarde daar uitdrukking aan kan geven. Om de papieren stikstof-schijnwerkelijkheid te overstijgen zou juist aanvullend veldonderzoek een cruciale rol moeten spelen om de natuur te beoordelen. Alleen zo krijgen we in tal van natuurgebieden duidelijkheid over de werkelijke staat van de natuur, én het belang van andere drukfactoren zoals waterbeheer, recreatiedruk, klimaatverandering en de manier waarop het gebied beheerd wordt”.

Emissies
LTO is positief over de aanbeveling om in het beleid te gaan sturen op feitelijke, meetbare stikstofemissies op bedrijfsniveau. Terecht stellen Erisman et al. dat, als het gaat om de landbouw, agrarische bedrijven verantwoordelijk zijn voor emissiebijdragen uit de landbouw, maar dat zij niet verantwoordelijk gehouden mogen worden voor het al dan niet halen van KDW-normen. LTO onderschrijft de conclusie dat “de KDW een tot de overheid gerichte doelstelling is”. Tegelijkertijd lost deze constatering alleen het probleem niet op. Als de overheid haar doelstellingen niet haalt, blijven sectoren immers aan de lat staan om emissies verder te reduceren. Naar de mening van LTO is het heel goed mogelijk om uitsluitend op emissies te sturen, de KDW weliswaar te handhaven als een (van vele) relevante milieu-indicatoren, maar de ‘absolute status’ van de KDW te schrappen door haar uit de wet én de vergunningverlening te halen.

De wetenschappers hebben deze zienswijze vertaald in een aantal aanbevelingen, die een nadere verkenning rechtvaardigen. LTO heeft continue benadrukt dat er een alternatief moet komen voor de KDW in de vergunningverlening en dat er een langjarig  perspectief moet komen, waarin agrariërs ruimte krijgen om op hun eigen manier emissiedoelen te realiseren. Het is logisch daartoe oplossingen te zoeken in de sfeer van emissiesturing op bedrijfsniveau.

Elshof: “De auteurs van het essay leveren een waardevolle aanbeveling voor het beoordelen van agrarische bedrijven op hun feitelijke bijdrage aan de emissies en niet op basis van een veronderstelde bijdrage aan de stikstofdepositie. Hierin zien wij aanknopingspunten voor een vervolggesprek. LTO beoordeelt de suggestie voor het sturen op emissies als positief en ziet uit naar vervolggesprekken om dit nader te verkennen”. Tegelijkertijd zijn Elshofs zorgen niet weggenomen: “Als de regering volhard in het handhaven van de KDW in de wet, dan is niet duidelijk wat er qua emissie-eis gebeurt richting agrarische bedrijven wanneer doelstellingen voor Natura2000-gebieden niet gehaald worden. Als bijvoorbeeld de buitenlandse emissies niet of onvoldoende afnemen, zijn wij bezorgd dat het Rijk alsnog scherpere reductiedoelen aan de landbouw oplegt, terwijl niet duidelijk is of de staat van instandhouding van de natuur daar werkelijk mee geholpen is. De regering moet echt afscheid nemen van het sturen op stikstofdepositie en zorgdragen voor duidelijkheid over hoe de staat van de natuur wél beoordeeld moet worden. Het verstoppen achter KDW-waarden die een metafysische betekenis voor de staat van natuur wordt toegedicht moet stoppen. Het moet weer gaan over wat werkelijk de staat van de natuur is en wat er reëel gezien nodig is om de natuur in stand te houden”.

Zojuist gaf het kabinet een eerste reactie op de adviezen van Remkes. Het kabinet ziet het rapport als kans voor een nieuwe start en omarmt veel van de aanbevelingen, en geeft tegelijkertijd aan dat de meeste adviezen en denkrichtingen nog verder uitgewerkt moeten worden. De focus is om daarvoor de komende maanden tot een breed landbouwakkoord te komen met de sector. LTO constateert dat ook de kritiek vanuit de sector serieus lijkt te worden genomen en staat, gesterkt door de uitkomsten van de ledenconsultatie, in principe welwillend tegenover een dergelijk akkoord. Vanzelfsprekend vergt dat wel dat er serieus over stikstof, water, klimaat en vooral verdienvermogen en toekomstperspectief gesproken kan worden en niet alles bij voorbaat al vast ligt.

Het kabinet lijkt de kritiek van Remkes op een aantal belangrijke punten serieus te nemen. De KDW wordt vervangen zo snel er een ander juridisch houdbare systematiek is die de natuurkwaliteit centraal zet. Het stikstofkaartje met blauwdrukken van bovenaf wordt van tafel gehaald en in plaats daarvan komen regionale kaarten die van onderop ontstaan. Zonering van bovenaf is voor LTO geen oplossing, invulling van ruimte en verdienvermogen moet altijd vanuit ondernemer en gebied gebeuren. Ook neemt het kabinet de kritiek over van LTO Nederland dat het tijdpad van één jaar voor de piekbelasters-aanpak van innoveren, verplaatsen of stoppen (met een goede regeling) te krap is. Hier wordt meer tijd voor genomen, geen deadline op gezet en er wordt geen melding gemaakt van gedwongen uitkoop.

Remkes riep vorige week op tot forse bijsturing van het ingezette kabinetsbeleid. Hoewel het kabinet zegt de aanbevelingen van Remkes te omarmen, wordt in de eerste reactie nog niet tot in detail ingegaan op de 25 aanbevelingen en denkrichtingen van Remkes en het bijbehorende proces. In de kabinetsreactie staat dat in november het kabinet met een uitgebreidere reactie komt op de adviezen en hoe deze uitpakken. Ook wordt in de eerste week van november een debat in de Tweede Kamer verwacht over de aanbevelingen van Remkes en de appreciatie van het kabinet.

Landbouwakkoord
Eerder deze week presenteerde LTO Nederland de resultaten van de ledenconsultatie. Daarbij gaven de boeren en tuinders de voorstellen van Remkes een krappe voldoende, maar met de nodige scepsis richting het kabinet. Er is een stevige vertrouwenscrisis en het zal tijd, begrip en goede keuzes vergen om dit vertrouwen te herstellen. Het omarmen van de kritiek van Remkes op het kabinet biedt al voorzichtige openingen naar dat herstel. Richting een landbouwakkoord moeten alle opgaven op tafel komen en leiden naar oprecht landbouwperspectief. Het streven van het kabinet is dit akkoord in het begin van 2023 te sluiten.

“Vandaag heeft minister-president Mark Rutte mij opgebeld. Dit naar aanleiding van de uitnodiging om onder leiding van de heer Remkes zonder taboes in gesprek te gaan. LTO is helder geweest: een gesprek heeft alleen zin als er zonder taboes kan worden gesproken. Premier Rutte heeft mij toegezegd dat er ook voor het kabinet géén taboes zijn.

Daarmee wordt aan onze voorwaarden voor een eerste verkennend gesprek voldaan. Dat zal volgende week plaatsvinden en dan spreken we over doel, tijdspad en inhoudelijke aanpak. Na dit verkennend gesprek beraden we ons als LTO met bestuur en leden over eventuele voortzetting van gesprekken.

De zorgen in de sector zijn groot en daarom voeren we actie. Dat doet het overgrote deel van de sector op een keurige manier, passend binnen de wet en met oog voor maatschappelijk draagvlak. Ik roep nogmaals individuen die kiezen voor buitenwettelijke acties op daarvan af te zien. De druk van positieve acties helpt in gesprekken, buitenwettelijke acties zorgt alleen voor verlies van draagvlak en het telkens moeten verdedigen van de sector.”

Vandaag heeft het Kabinet een Kamerbrief verzonden met vervolgstappen op het stikstofdossier. Als LTO hebben we eerder aangegeven onder de huidige omstandigheden niet het gesprek met bemiddelaar Remkes aan te gaan. Er moet gesproken kunnen worden over tijdspad, doel en middelen. Opnieuw herhalen we onze oproep om het daar in alle openheid wél over te kunnen hebben met een door de sector gedragen bemiddelaar zoals prof. dr. Elbert Dijkgraaf.

Positief punt in de brief is het versneld oplossen van PAS-melders door ruimte te geven aan provincies om snelle stappen te kunnen zetten. Dat is door LTO al meerdere jaren bepleit. Na lang aandringen komt het kabinet onze kant op. Over de precieze invulling zijn nog vragen, maar dat is ook grotendeels in samenspraak met provincies.

In de kabinetsbrief van vandaag zien we tevens openingen rondom het beter benutten van kansen voor technologie en innovatie. Het naar voren halen van natuuranalyses die ons van de wettelijke KDW moeten bevrijden is een teken dat ook het kabinet overtuigd raakt dat dit cruciaal is. Conform moties in de Tweede Kamer is dit een essentiële stap om draagvlak van de sector te verwerven.

We willen de brief in alle rust bespreken met onze leden en bestuurders, op lokaal, regionaal en landelijk niveau. Daarna zullen we met een verdiepte reactie komen.

Johan Remkes is een bestuurlijk zwaargewicht met diepe kennis van het stikstofdossier. We zijn niet betrokken geweest of gekend in de keuze voor Remkes, maar in beginsel staan we open voor een gesprek.

Het is daarbij echter cruciaal dat we het met de bemiddelaar en het kabinet dan wel over de échte pijnpunten kunnen hebben. Dus over de doelen, het tijdspad en de manier waarop reducties kunnen worden gehaald. Is die ruimte er niet, dan heeft een gesprek simpelweg geen zin.

LTO tekent volledigheidshalve aan dat in tegenstelling tot het voorstel van oud-minister Veerman en de Kamer het kabinet in haar brief over een ‘gespreksleider’ spreekt. Wij gaan conform Kamerdebat en eigen wens uit van een bemiddelaar en bijbehorende opdracht.

Bij het Kamerdebat van donderdag 30 juni jl. stelde een ruime politieke meerderheid voor om een bemiddelaar te zoeken voor de ontstane politiek-maatschappelijke impasse.

Wat LTO betreft omvat de opdracht van de bemiddelaar het in kaart brengen van de standpunten van betrokkenen om tot oplossingen met draagvlak te komen. De inhoud is daarbij cruciaal. Het is onmogelijk om de huidige zorg en onrust te bespreken zonder daarbij de échte pijnpunten van de aanpak van de stikstofproblematiek te adresseren. We moeten dus kunnen praten over het kaartje met ‘richtinggevende doelen’, tijdpad en het doel van de 50% reductie in 2030.

Een geschikte bemiddelaar zou wat LTO Nederland betreft prof. dr. Elbert Dijkgraaf zijn, hoogleraar, voormalig Kamerlid en lid van de Commissie-Remkes. Hij heeft immers het vertrouwen onder zowel boeren en tuinders als bij de overheid.

Wij zijn met onze leden boos en radeloos over het kabinetsbeleid. Dat brengen we op een passende en waardige wijze onder de aandacht. Door toegestane demonstraties en acties, door publieksvriendelijke acties en door het organiseren van gesprekken met burgers. Positief, met creativiteit en door gebruik te maken van het grondwettelijke demonstratierecht.

Het overgrote deel van boeren en tuinders spreekt dan ook haar afkeuring uit over de manier waarop een kleine minderheid op ongepaste of zelfs onwettelijke wijze hun boosheid uit. Boeren en tuinders kijken hier op de zelfde manier naar als de rest van Nederland: zulke acties zijn onaanvaardbaar.

We willen de steun van de samenleving behouden. Die steun hebben we volop blijkt uit alle onderzoeken. Het moet gaan over de kaalslag van het platteland, niet over verontwaardiging over acties.

De Tweede Kamer heeft het onhaalbare, onrealistische stikstofbeleid vandaag enigszins bijgestuurd – maar de hoofdlijn blijft overeind. LTO Nederland maakt zich daarmee grote zorgen over de kaalslag van het platteland, en roept op tot een onmiddellijk onderzoek naar de economische, sociale en culturele impact van dit verwoestende stikstofbeleid.

“Boeren en tuinders voelen zich machteloos en radeloos. Het kabinet wil 25 miljard belastinggeld inzetten voor plannen die niet zijn doorgerekend. De economische, sociale en culturele impact van dit verwoestende stikstofbeleid is onbekend, hoe kun je dan over toekomstperspectief spreken? De Kamer draait vandaag enigszins aan de knoppen – ten positieve – maar de zorg voor een kaalslag van het platteland blijft levensgroot,” zegt Sjaak van der Tak, voorzitter LTO Nederland. “De provincies zijn nu aan zet om dit Haagse dictaat te veranderen in beleid waarmee we op het platteland goed eten en mooi groen kunnen blijven produceren. Boeren en tuinders hebben daar, samen met anderen, talloze voorstellen voor gedaan die wél realistisch zijn.”

Impactanalyse
Het is onbegrijpelijk dat dit vergaande traject wordt ingezet zonder sociale, culturele en economische toets vooraf. De overheid gaat 25 miljard euro uitgeven aan een kaalslag van het platteland, maar heeft daarbij geen analyse van de gevolgen als mogelijk duizenden boerenbedrijven verdwijnen. Terecht maken politieke partijen zich druk over de leefbaarheid op het platteland. Het is daarom teleurstellend dat moties om in kaart te brengen wat de sociale, economische en maatschappelijke gevolgen van zowel SGP als BBB en JA21 niet zijn aangenomen. Wel is het te prijzen dat de sociaaleconomische impactanalyse een verplicht onderdeel wordt van de gebiedsplannen dankzij een aangenomen motie van Volt en CDA. Onder meer Omtzigt en CDA waren kritisch op het gebruik van de vaak onhaalbare kritische depositiewaarde (KDW) als absolute waarheid in het beleid. De minister gaf echter, net als een Kamermeerderheid, geen ruimte om breder te kijken – terwijl ook het PBL reeds sterke kanttekeningen plaatste bij de KDW.

Maatwerk, innovatie en koplopers
Het kabinet benadrukt steeds dat de provincies aan zet zijn om in een jaar tijd de ‘richtinggevende doelen’ te halen met de gebiedsplannen. Dankzij een motie van het CDA draagt de Kamer het ministerie op provincies echt de regie te geven over hoe beleid en budget wordt ingezet voor innovatie, verplaatsen en opkoop – ook al blijft het onrealistische landelijke doel staan. Ook innovatie wordt gesteund: met een VVD-motie wordt LNV opgedragen om de onzekerheid rondom innovatieve oplossingen weg te nemen en een aangenomen SGP-motie vraagt om innovatie vanuit de boer. Ook is een motie van D66 aangenomen om biologische bedrijven te beschermen als ze zich in gebieden met hoge reductiedoelen bevinden. Voor PAS-melders wordt dankzij een motie van de SGP voorrang gegeven bij de legalisatie van deze bedrijven.

Toekomstperspectief
“Bij het debat was brede kritiek op het ministerie vanwege het gebrek aan toekomstperspectief. Tegelijkertijd gaat de Kamer akkoord met deze stap richting kaalslag van het platteland. Voor de nieuwe toekomstperspectiefbrief van minister Staghouwer is het dus noodzaak om een financiële doorrekening te hebben. Voor ondernemers is dat het startpunt van perspectief: inkomen en rendement. Wij willen dus geen nieuwe opsomming van bestaande beleidsmaatregelen, maar harde cijfers. Wat is het inkomensverlies, en hoe denkt de overheid dit aan te pakken? Als dat er is kunnen we, met de feiten op tafel, volop aan de slag met provincies en gemeenten voor een realistisch beleid met boerenverstand,” aldus Van der Tak.

Op 14 juni organiseert LTO Nederland een webinar over de Kamerbrieven over stikstof, het Nationaal Programma Landelijk Gebied en het toekomstperspectief van de agrarische sector.

LTO verzet zich tegen de stikstofplannen van het kabinet, die een kaalslag van het platteland betekenen. De ‘perspectiefbrief’ bevat enige positieve handvatten maar benadrukt vooral wat er allemaal níet meer kan.

De plannen die op 10 juni werden gepresenteerd komen hard binnen bij boeren en tuinders. Wij gaan daarom graag digitaal met u in gesprek over de Kamerbrieven, wat er aan vooraf ging, en waar we de komende tijd op inzetten.

Datum en tijdstip: dinsdag 14 juni, 20.00 – 21.30 uur

Registreren: noodzakelijk indien u vragen wil stellen, via deze link.

Meekijken: ook mogelijk zonder registratie, via deze link.

Sprekers:

Sjaak van der Tak, voorzitter

Trienke Elshof, portefeuillehouder Platteland en Omgeving

Erwin Wunnekink, voorzitter vakgroep Melkveehouderij

Mark Heijmans, themacoördinator

Herman Litjens, themaspecialist

Hans Van den Heuvel, algemeen directeur (moderator)