<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/" >
    <channel>
        <title>
            Platteland en omgeving Archieven - LTO        </title>
        <atom:link href="https://www.lto.nl/feed/?portefeuille=platteland-en-omgeving" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <link>
        https://www.lto.nl/thema/platteland-en-omgeving/        </link>
        <description>
            Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland        </description>
        <lastBuildDate>
            Sat, 21 Nov 2026 09:34:20 +0000        </lastBuildDate>
        <language>
            nl
        </language>
        <sy:updatePeriod>
            hourly        </sy:updatePeriod>
        <sy:updateFrequency>
            1        </sy:updateFrequency>
        <generator>https://wordpress.org/?v=7.1.5</generator>

<image>
	<url>https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2023/03/cropped-favicon_2023-150x150.png</url>
	<title>Platteland en omgeving Archieven - LTO</title>
	<link>https://www.lto.nl/thema/platteland-en-omgeving/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
                <item>
            <title>
                LTO wil nieuwe BKN eerst toetsen aan de praktijk            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/lto-wil-nieuwe-bkn-eerst-toetsen-aan-de-praktijk/            </link>
            <pubDate>
                Tue, 17 Nov 2026 14:41:24 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/lto-wil-nieuwe-bkn-eerst-toetsen-aan-de-praktijk/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[SoortenNL, Vogelbescherming Nederland en Sovon hebben een nieuw rapport over Basiskwaliteit Natuur (BKN) gepubliceerd. Het rapport bevat adviezen om natuur buiten beschermde natuurgebieden te versterken...]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2023/08/Stal-s-Gravenweg-luchtfoto-fotograaf_MennoHaanstra-300x166.jpg/>'<p><strong><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;"><a href="https://www.samenvoorbiodiversiteit.nl/toolbox/basiskwaliteitnatuur/tools-documenten/bibliotheek/category/bkn-in-beleid-en-gebiedsprocessen/2283?" target="_blank" rel="nofollow">SoortenNL, Vogelbescherming Nederland en Sovon hebben een nieuw rapport over Basiskwaliteit Natuur (BKN) gepubliceerd.</a></span><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;"> Het r</span></strong><b><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;">apport bevat adviezen om natuur buiten beschermde natuurgebieden te versterken, bijvoorbeeld door meer landschapselementen toe te voegen en bijvoorbeeld later te maaien. Omdat overheden BKN gebruiken bij de uitwerking van natuurbeleid, kunnen deze adviezen gevolgen hebben voor boeren en tuinders.</span></b></p>
<p><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;">Het rapport introduceert geen nieuwe verplichtingen voor ondernemers. De aanbevelingen kunnen echter wel worden door vertaald naar gebiedsplannen of subsidievoorwaarden en daarmee directe gevolgen hebben voor de agrarische bedrijfsvoering. Dit roept belangrijke vragen op: blijft er voldoende landbouwgrond beschikbaar voor productie? Welke gevolgen heeft later maaien voor de kwaliteit van het veevoer? En draagt nieuwe beplanting daadwerkelijk bij aan de aanwezigheid van nuttige insecten, of vergroot deze juist het risico op ziekten en plagen? De mogelijke effecten van dergelijke maatregelen op de bedrijfsvoering en het inkomen van ondernemers zijn vooralsnog onvoldoende onderzocht. </span><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;">LTO heeft eerder ingestemd met het <a href="https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2022/12/aanvalsplan-landschap.pdf" target="_blank">Aanvalsplan Landschap</a> en daarmee met de stimulering van landschapselementen. Daar zijn duidelijke randvoorwaarden bij geformuleerd: maatregelen mogen landbouwkundig geen nadeel opleveren en de kosten moeten volledig worden gedekt. Dat geldt voor aanleg en beheer, maar ook voor eventueel opbrengstverlies. Boeren moeten vooraf weten waar zij aan toe zijn.</span></p>
<p><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;">Het nieuwe rapport biedt op dit punt nog onvoldoende zekerheid. De voorgestelde advieswaarden vragen daarom om verdere toetsing. Ook bevat het rapport enkele feitelijke onjuistheden. Zo wordt gesuggereerd dat de toelatingsnormen voor gewasbeschermingsmiddelen uitsluitend gericht zijn op de bescherming van de volksgezondheid. Dat is onjuist: bij de toelating worden ook de risico&#8217;s voor dieren en het milieu beoordeeld, waaronder de effecten op bijen, vogels en waterorganismen. Deze aspecten maken al deel uit van het bestaande Europese en nationale beoordelingskader.</span></p>
<p><span style="font-size: 11.0pt; font-family: 'Fira Sans',sans-serif;">LTO vraagt om een zorgvuldige toetsing van de maatregelen in overleg met de vakgroepen en op basis van praktijkonderzoek voordat overheden deze uitwerking verder overnemen. Daarbij moeten ook de bijdragen van gemeenten, waterschappen en terreinbeheerders worden vastgelegd. LTO wil voorkomen dat agrarische ondernemers worden geconfronteerd met aanvullende beperkingen zonder dat de effectiviteit van de maatregelen is aangetoond, de uitvoerbaarheid in de praktijk is geborgd en de financiering volledig is geregeld.</span></p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Nota Ruimte biedt agrariërs onvoldoende perspectief            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/nota-ruimte-biedt-agrariers-onvoldoende-perspectief/            </link>
            <pubDate>
                Tue, 17 Nov 2026 09:42:40 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/nota-ruimte-biedt-agrariers-onvoldoende-perspectief/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[De minister van VRO heeft de Nota Ruimte naar de Tweede Kamer gestuurd. LTO heeft deze bekeken en betreurt het dat de eerder ingediende zienswijze uit 2025 op essentiële punten onvoldoende is verwerkt.]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/08/landschap-560x400-1-300x214.webp/>'<p><strong>De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft de </strong><a href="https://open.overheid.nl/details/d60d77c0-0206-493c-9e55-a36452223bbc" target="_blank" rel="nofollow"><strong>Nota Ruimte</strong></a><strong> naar de Tweede Kamer gestuurd. LTO Nederland heeft deze bekeken en betreurt het dat de eerder ingediende zienswijze uit 2025 op essentiële punten onvoldoende is verwerkt. Cruciale elementen ontbreken, waardoor de ruimtevraag en daarmee het perspectief van de land- en tuinbouw onder druk komen te staan.</strong></p>
<p><a href="https://www.lto.nl/landbouw-onvoldoende-beschermd-in-ontwerp-nota-ruimte/">In december 2025 diende LTO Nederland een zienswijze in op de Ontwerp-Nota Ruimte.</a> Nu de definitieve Nota Ruimte is gepubliceerd, maakt LTO de balans op. LTO is voorstander van een brede en samenhangende aanpak van de ruimte, maar daarin moet de land- en tuinbouw wel als volwaardige ruimtelijke functie worden beschouwd.</p>
<p><strong>Landbouwgrond onvoldoende juridisch verankerd<br />
</strong>De Nota Ruimte brengt de verschillende nationale ruimteclaims samen, maar biedt onvoldoende zekerheid dat de land- en tuinbouw daarin als volwaardige ruimtelijke functie wordt afgewogen. Daardoor dreigen ruimteclaims voor natuurherstel, water, woningbouw, defensie en energie vooral op landbouwgrond terecht te komen. Duidelijke regels zijn nodig om te voorkomen dat landbouwgrond te makkelijk plaatsmaakt voor andere functies. In de Ontwerp-Nota Ruimte werd aangekondigd dat er een afwegingskader zou komen voor het gebruik van landbouwgrond voor andere doeleinden. Dit kader ontbreekt echter in de definitieve Nota Ruimte. LTO vindt het goed dat er per gebied naar oplossingen wordt gekeken, maar dit geeft de land- en tuinbouw nog onvoldoende zekerheid en bescherming. Bovendien ligt de nadruk vooral op gebieden waar de landbouw moet inleveren, terwijl er weinig aandacht is voor gebieden waar de sector juist kansen krijgt om te groeien en zich te ontwikkelen.</p>
<p><strong>Zoneringsgebieden beperken de landbouwfunctie<br />
</strong>Bovenop ruimteclaims uit andere sectoren kan landbouwgrond te maken krijgen met zonering, bijvoorbeeld rond Natura 2000-gebieden. Binnen zones kunnen beperkende maatregelen volgens LTO de druk op agrarische gronden verder vergroten. De Nota Ruimte loopt hierop vooruit en schetst voor kwetsbare gebieden met meervoudige opgaven een ontwikkelrichting richting meer extensieve landbouw. Volgens LTO kan het agrarisch gebruik echter zodanig worden beperkt dat bedrijven onderaan de streep niet meer rendabel zijn.</p>
<p>Eerst moet worden beoordeeld of niet-agrarische opgaven op alternatieve locaties of door functiecombinaties kunnen worden gerealiseerd, voordat landbouwgrond wordt onttrokken. Een landbouwladder, die nu ontbreekt, zou moeten borgen dat keuzes over landbouwgrond overal systematisch en zorgvuldig worden afgewogen.</p>
<p><strong>Water en bodem vragen gebiedsgericht maatwerk<br />
</strong>Het kabinet maakt water en bodem sturend en legt daarmee nieuwe opgaven bij boeren neer, zoals hogere waterpeilen in veenweidegebieden en op de zandgronden en extensivering in kwetsbare watergebieden. Opvallend is dat maatregelen voor deze gebieden via instructieregels een wettelijke basis kunnen krijgen, terwijl de bescherming van landbouwgrond blijft steken in bestuurlijke afspraken zonder juridische borging. De Nota Ruimte laat open hoe de regels eruitzien en wie de financiële gevolgen draagt. LTO wil dat de begrenzing van gebieden, de maatregelen en de financiering helder zijn voordat regels in werking treden. In veenweidegebieden is een vast waterpeil niet overal de juiste oplossing. Eerst moet per gebied duidelijk zijn wat de gevolgen zijn.</p>
<p><strong>Energie-infrastructuur met oog voor landbouw<br />
</strong>Het kabinet wil de problemen met het volle elektriciteitsnet sneller aanpakken. Boeren en tuinders kunnen hieraan bijdragen door zonnepanelen op hun daken te plaatsen, energie op te slaan op hun erf en hun stroomverbruik beter af te stemmen op de beschikbare netcapaciteit. LTO Nederland wil dat het kabinet deze bijdrage erkent en de randvoorwaarden creëert om dit mogelijk te maken. Ruimte voor opslag en energiehubs op het erf kan het net ontlasten zonder extra landbouwgrond in beslag te nemen.</p>
<p>Tegelijkertijd maakt de Nota Ruimte energie tot een sturend principe in de ruimtelijke ordening. Tot 2040 komen er ruim 120.000 kilometer kabels en honderden hoogspanningsstations bij, voor een belangrijk deel op landbouwgrond. LTO steunt een snelle uitbreiding van het net, maar landbouw moet daarbij volwaardig worden meegewogen. Boeren en tuinders horen daarom aan tafel bij de planning, locatiekeuzes en prioritering van energie-infrastructuur.</p>
<p><strong>Duidelijke nationale keuzes nodig<br />
</strong>De Nota Ruimte legt veel ruimtelijke opgaven neer bij decentrale overheden, zonder op nationaal niveau voldoende richtinggevende keuzes te maken. LTO roept het kabinet op om de land- en tuinbouw expliciet als volwaardige ruimtelijke functie te behandelen en juridisch steviger te verankeren. Dat vraagt om nationale regie en duidelijke afwegingskaders, zodat de rol van landbouwgrond zorgvuldig wordt afgewogen voordat deze wordt onttrokken of het agrarisch gebruik ervan wordt beperkt.</p>
<p>LTO zal een meer uitgebreide analyse van de Nota Ruimte gebruiken voor de komende politieke discussie.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Erkende stalsystemen in buurlanden moeten ook in Nederland snel erkend worden            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/erkende-stalsystemen-in-buurlanden-moeten-ook-in-nederland-snel-erkend-worden/            </link>
            <pubDate>
                Wed, 11 Nov 2026 13:05:49 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/erkende-stalsystemen-in-buurlanden-moeten-ook-in-nederland-snel-erkend-worden/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Om het stikstofpakket voor boeren werkbaar te maken, moeten stalsystemen die in onze buurlanden erkend zijn, ook in Nederland op de kortst mogelijke termijn erkend worden. LTO heeft een overzicht aangeleverd van alle stalsystemen die op dit moment in Vlaanderen erkend zijn.]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2019/09/Melkveehouderij-Stal-219x300.jpg/>'<p><strong>Om het stikstofpakket voor boeren in praktijk werkbaar en haalbaar te maken, moeten stalsystemen die in onze buurlanden erkend zijn, ook in Nederland op de kortst mogelijke termijn erkend en vergunbaar worden. Die toezegging deed LVVN-minister Van Essen in zijn stikstofbrief van 3 november. LTO Nederland heeft een overzicht aangeleverd van alle stalsystemen die op dit moment in Vlaanderen erkend zijn. We <a href="https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/11/261111-Vlaamse-PAS-Maatregelen.pdf" target="_blank">roepen minister Van Essen op</a> om daar morgen duidelijkheid over te krijgen in zijn contact met Vlaams landbouwminister Jo Brouns.</strong></p>
<p>LTO heeft veel vertrouwen in de Vlaamse aanpak. Deze lijst is op een zorgvuldige en wetenschappelijke verantwoorde manier tot stand gekomen. We vragen minister Van Essen om deze lijst naast de Nederlandse Omgevingsregeling te leggen. Huisvestingsystemen en managementmaatregelen die op de Vlaamse lijst staan en die niet in Nederland erkend zijn, moeten zo snel als mogelijk ook hier erkend worden. Daarnaast vragen wij minister Van Essen om naar de stalvloeren te kijken. Veel van deze vloeren worden momenteel in Nederland uitgefaseerd. Maar ze staan wél op de Vlaamse lijst, met een lager reductiepercentage. Deze stalvloeren moeten ook in Nederland opnieuw erkend worden op basis van de Vlaamse reductiepercentages, zodat melkveehouders ze kunnen gebruiken om aan de emissienormen in 2035 te voldoen.</p>
<p>In de Kamerbrief van 3 november geeft de minister aan ook naar erkende emissie reducerende maatregelen in Duitsland en Denemarken te kijken. Daarop komen we binnenkort separaat terug.</p>
<p>Lees <a href="https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/11/261111-Vlaamse-PAS-Maatregelen.pdf" target="_blank">hier</a> de brief die LTO-voorzitter Ger Koopmans vandaag stuurde aan LVVN-minister Van Essen over het erkennen van Vlaamse stalsystemen.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Gezamenlijke inzet LTO en Biohuis loont: Europese bio-verordening beter voor biologische boeren en tuinders            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/gezamenlijke-inzet-lto-en-biohuis-loont-europese-bio-verordening-werkbaarder-voor-biologische-boeren-en-tuinders/            </link>
            <pubDate>
                Fri, 06 Nov 2026 10:36:24 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/gezamenlijke-inzet-lto-en-biohuis-loont-europese-bio-verordening-werkbaarder-voor-biologische-boeren-en-tuinders/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Het Europees Parlement, de Europese Raad en de Europese Commissie hebben een akkoord bereikt over een herziening van de Europese biologische verordening. LTO Nederland en Biohuis trokken samen op en zien belangrijke wensen terug.]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2019/09/Natuur-en-Landschap-Water-Sloot-e1569590432996-300x66.jpg/>'<p><strong>Het Europees Parlement, de Europese Raad en de Europese Commissie hebben een </strong><a href="https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2026/10/20/council-and-parliament-strike-deal-on-updated-measures-to-support-organic-farming-in-the-eu/" target="_blank" rel="nofollow"><strong>akkoord</strong></a><strong> bereikt over een herziening van de Europese biologische verordening. LTO Nederland en Biohuis trokken samen op en zien belangrijke wensen terug: biologische pluimvee- en varkenshouders mogen tot 2036 blijven werken met 5% niet-biologisch eiwitvoer, en biologische glastuinders hoeven in de kas geen peulvruchten als groenbemester meer te telen. Daarbovenop brengt het vereenvoudigingspakket de hele biologische sector minder regeldruk.</strong></p>
<p>De Europese Commissie presenteerde in december 2025 een voorstel om de biologische verordening gericht aan te passen. Het gaat niet om een fundamentele herziening van de biologische principes, maar om knelpunten die sinds 2022 in de praktijk naar boven zijn gekomen. Het doel: werkbare regels, minder administratieve lasten en een eerlijker speelveld met producten van buiten de EU. LTO en Biohuis verwelkomden het voorstel en trokken vanaf het begin samen op: met een gezamenlijk standpunt, concrete amendementen, gesprekken met Europarlementariërs, inbreng richting de Tweede Kamer en via de Europese boerenkoepel Copa-Cogeca en biologische koepelorganisatie IFOAM. Na één trialoogonderhandeling werd er een akkoord gesloten.</p>
<p><strong>Eiwitrijk veevoer: zekerheid voor biologische pluimvee- en varkenshouders<br />
</strong>De mogelijkheid om maximaal 5% gangbaar geteelde eiwitrijke grondstoffen te voeren in de biologische sector, zou eind 2026 aflopen. Biologische eiwitbronnen met de juiste aminozuren, zoals methionine en lysine, zijn nog onvoldoende beschikbaar. Zonder deze grondstoffen ontstaan tekorten in het rantsoen, met risico&#8217;s voor diergezondheid en dierenwelzijn. LTO en Biohuis pleitten daarom voor verlenging van de derogatie en voor ruimere regels voor jong pluimvee. Het akkoord verlengt de derogatie tot 2036, voor varkens en pluimvee van alle leeftijden. Positief is dat de nieuwe regel zekerheid geeft, maar helaas zet de algemene ontheffing voor varkens en pluimvee wel een stap terug in de sectorale ambitie om biologische dieren op termijn 100% biologisch te voeren. De Commissie kan de derogatie vanaf 2031 alleen eerder beëindigen als er aantoonbaar voldoende biologisch eiwitvoer beschikbaar is.</p>
<p><strong>Glastuinbouw: geen verplichte peulvruchten meer in de kas<br />
</strong>Biologische glastuinders telen in de volle grond en vallen daarom onder dezelfde eisen voor bodemvruchtbaarheid als biologische telers buiten, waaronder de verplichting om naast gewasrotatie, ook zowel groenbemesters als peulvruchten (vlinderbloemigen) te telen. In de kas heeft dat geen landbouwkundige meerwaarde en kost het waardevolle teeltruimte. Op voorstel van LTO en Biohuis is die verplichting voor kassen wat verlicht. De bodemvruchtbaarheid wordt er voortaan op peil gehouden met vruchtwisseling, kortlopende groenbemesters en plantendiversiteit: een praktische oplossing die past bij de biologische principes.</p>
<p><strong>Minder regeldruk voor de hele biologische sector<br />
</strong>Naast deze twee punten levert het vereenvoudigingspakket ook bredere winst op voor biologische boeren, tuinders en ketenpartijen:</p>
<ul>
<li><strong>Minder certificeringslast voor kleine bedrijven:</strong> kleine ondernemers die onverpakte biologische producten rechtstreeks aan consumenten verkopen, kunnen worden vrijgesteld van certificering tot een omzet van €40.000 (gemiddeld over vijf jaar) in plaats van €20.000. De volumegrens gaat van 5.000 naar 10.000 kilo. Onder voorwaarden geldt de vrijstelling ook voor kleine onlineverkopers van voorverpakte producten.</li>
<li><strong>Een eerlijker speelveld met import:</strong> producten uit landen met een gelijkwaardigheidsregeling mogen het EU-biologo alleen voeren als ze voldoen aan aanvullende Europese eisen. Er komt geen uitzondering voor gebruik van het EU-logo bij minder dan 5% niet-conforme ingrediënten.</li>
<li><strong>Meer ruimte bij beweiding:</strong> niet-biologische dieren mogen onder voorwaarden voor beperkte tijd, en gescheiden van biologische dieren, grazen op biologisch grasland.</li>
<li><strong>Geen onnodige verspilling:</strong> producten die al volgens de huidige regels zijn geëtiketteerd, mogen worden verkocht tot de voorraad op is.</li>
</ul>
<p><strong>Hoe nu verder<br />
</strong>Het akkoord moet nog formeel worden bekrachtigd door het Europees Parlement en de Raad, waarna de uitwerking in uitvoeringsregels volgt. LTO en Biohuis blijven deze ontwikkelingen volgen.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Reactie LTO op stikstofbrieven: ’Stappen gezet, maar fundamentele bezwaren nog niet weggenomen, uitwerking wordt cruciaal’            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/reactie-lto-op-stikstofbrieven-stappen-gezet-maar-fundamentele-bezwaren-nog-niet-weggenomen-uitwerking-wordt-cruciaal/            </link>
            <pubDate>
                Tue, 03 Nov 2026 15:43:46 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/reactie-lto-op-stikstofbrieven-stappen-gezet-maar-fundamentele-bezwaren-nog-niet-weggenomen-uitwerking-wordt-cruciaal/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[“Na maandenlange moeizame gesprekken ligt er een herzien stikstofpakket dat op belangrijke onderdelen minder slecht is dan de hoofdlijnenbrief van 26 juni. Maar dat nog lang niet goed genoeg is.” Dat is de reactie van LTO-voorzitter Ger Koopmans op ...]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2019/09/Natuur-en-Landschap-Melkvee-300x165.jpg/>'<p><strong>“Na maandenlange moeizame gesprekken ligt er een </strong><a href="https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/11/03/kabinet-legt-stikstofaanpak-vast-en-zet-steun-voor-boeren-klaar" target="_blank" rel="nofollow"><strong>herzien stikstofpakket</strong></a><strong> dat op belangrijke onderdelen minder slecht is dan de hoofdlijnenbrief van 26 juni. Maar dat nog lang niet goed genoeg is.” Dat is de reactie van LTO-voorzitter Ger Koopmans op de </strong><a href="https://open.overheid.nl/overheid/openbaarmakingen/api/v0/attachment/980a8861-4953-44de-bf40-3d5fb1b815ef" target="_blank" rel="nofollow"><strong>stikstofbrieven</strong></a><strong> die minister Van Essen vandaag naar de Tweede Kamer stuurde: “Er zijn stappen gezet op het gebied van zonering, grondgebondenheid, financiële ondersteuning en vergunningverlening. Op belangrijke onderdelen is dit pakket minder slecht dan de eerdere hoofdlijnenbrief. Tegelijkertijd zijn een aantal van onze fundamentele bezwaren nog niet of onvoldoende aangepast. Daarover gaan we nog heel pittige en intensieve gesprekken met het kabinet en de Kamers voeren. De onzekerheid waar boeren de voorbije maanden in leefden, is met deze nieuwe brieven niet weggenomen. Daar moét het kabinet echt zo snel mogelijk verandering in brengen. Zonder zekerheid is er ook geen perspectief.”</strong></p>
<p><strong>Randvoorwaarden</strong><br />
Belangrijke randvoorwaarden om tot een effectieve stikstofaanpak te komen, zijn nog steeds niet ingevuld. Het is wat LTO betreft onacceptabel dat het kabinet nog steeds geen dashboard heeft waarmee inzichtelijk wordt gemaakt wat de totale reductieopgave is en hoeveel reductie sinds 2019 al is gerealiseerd (landelijk, sectoraal, provinciaal en per Natura2000-gebied). Wel zegt het kabinet nu toe om dit dashboard met prioriteit te ontwikkelen. Doordat deze randvoorwaarde nog niet is ingevuld, weten boeren nog steeds niet <em>hoeveel</em> stikstofuitstoot zij <em>waar</em> moeten reduceren. Koopmans: “Daar ben ik helder over: zolang deze informatie niet in beeld is, zal LTO sowieso niet instemmen met de voorgestelde normeringen.”</p>
<p>Een andere randvoorwaarde gaat over ‘wederkerigheid’: boeren <em>willen</em> stappen zetten op de verdere verduurzaming van hun bedrijfsvoering, maar moeten die stappen ook <em>kunnen</em> zetten. Als de mogelijkheden daarvoor niet tijdig loskomen, kunnen boeren niet afgerekend worden op hun resultaat. Koopmans: “Terecht noemt het kabinet daarbij in deze Kamerbrief een harde grens: ‘<em>De boer is niet aan het onmogelijke gehouden. Het spreekt dan ook voor zich dat het kabinet aan de lat staat om samen met de medeoverheden de juridische en overige uitvoeringscondities op orde te hebben’</em>. Voor LTO is die zin niet-onderhandelbaar: als het kabinet niet ruim op tijd over de brug komt op het gebied van vergunningverlening, instrumenten (= het hele Trappetje van Remkes) en financiële ondersteuning, dan kunnen boeren er niet aan gehouden worden om de doelen in 2035 te realiseren. Punt.”</p>
<p><strong>Minder slecht, maar nog niet goed genoeg</strong><br />
In de stikstofaanpak zitten nog steeds structuurmaatregelen die weinig of niets met emissiereductie te maken hebben. Dat geldt met name voor de maatregelen rondom grondgebondenheid. Die komen neer op een platte (regionale) krimpopgave zonder dat het bijdraagt aan de stikstofdoelen. Koopmans: “Voor LTO is dat onacceptabel. Het kabinet kondigt nu aan dat ze alsnog gaat onderzoeken of grondgebondenheid ook via doelsturing ingevuld kan worden. Dat proces gaan wij maximaal beïnvloeden, zodat het realistisch en haalbaar is. Voor LTO is het een voorwaarde dat het beleid stuurt op doelen en niet op dit soort vergaande middelen.”</p>
<p>Op onderdelen ziet het pakket er minder slecht uit dan het hoofdlijnenpakket van 26 juni. Bijvoorbeeld als het gaat om het juridisch kader. Invoering van de Rekenkundige ondergrens (RKO) wordt vervroegd naar 1 juli 2027. En provincies moeten additionaliteit versneld onderbouwen. Dat is een randvoorwaarde voor vergunningverlening, en moet nu gereed komen in 2027. Tegelijkertijd moet ook daar nog veel worden uitgewerkt. PAS-melders en andere agrariërs die in een vergunnings-onzekere situatie verkeren, krijgen nog steeds geen absolute duidelijkheid over het tijdpad van vergunningverlening.</p>
<p>Op het vlak van grondgebondenheid zijn enkele verbeteringen doorgevoerd. De 85%-eis voor gras of rustgewassen op zand en löss komt te vervallen. De randvoorwaarden voor gras- of rustgewasverplichting worden nader uitgewerkt in combinatie met doelsturing. Op het vlak van bedrijfsemissienormen worden goede processtappen gezet ten aan van vloeren, voorwaarden, veldemissies en investeringsregelingen.</p>
<p><strong>Zonering</strong><br />
Provincies krijgen een nog belangrijkere rol bij de uitwerking en aanwijzing van de zonering. Zij krijgen ook meer tijd voor het uitwerken van de zogenaamde ‘omwisselbeslissingen’ (= meer maatwerk via gebiedsprocessen als alternatief voor generieke instructieregels).</p>
<p>In de vandaag gepubliceerde Kamerbrieven heeft de minister wel zeer zware concept-instructieregels opgenomen. Deze worden vervangen als de ‘omwisselbeslissingen’ worden goedgekeurd. Een voorbeeld van een rigide eis is 1,5 GVE per hectare, die dan weliswaar niet geldt voor individuele bedrijven, maar voor alle grond binnen de zone in totaliteit. Door deze concept-instructieregels vast te leggen, worden zij doorrekenbaar. Hiermee wordt het risico van een generieke korting ondervangen. Koopmans: “Dat het risico van een generieke korting hiermee van tafel gaat, is een verbetering voor de hele sector. Tegelijkertijd zet LTO erop in om die instructieregels zelf ook werkbaarder en haalbaarder te maken.”</p>
<p>De bekendmaking van welke gebieden alsnog uit de zonering worden gehaald, omdat die gebieden niet stikstofgevoelig zijn of omdat de depositie daar al onder de KDW zit, heeft het kabinet uitgesteld tot december. De inzet van LTO is dat alle gebieden waar stikstof geen dominante drukfactor is uit de begrenzing worden gehaald worden, waarbij de zones zo klein mogelijk moeten worden op basis van provinciaal maatwerk. En fundamenteel: generieke zonering met bijbehorende maatregelen, zoals nu in de brieven staat, mag nooit een doel op zich zijn. Het doel moet zijn: lokaal maatwerk ter onderbouwing van additionaliteit, natuurverbetering en vergunningverlening. De regionale LTO-organisaties LTO Noord, ZLTO en LLTB geven er alle prioriteit aan om deze benaderingswijze met lokaal precisiewerk in te vullen, zonder Haagse middelvoorschriften.</p>
<p><strong>Positie LTO</strong><br />
Het kabinet heeft niet met LTO onderhandeld. We hebben met maximale inzet verbetervoorstellen op tafel gelegd. Onze gesprekken met het kabinet betekenen dus <em>niet</em> dat er steun, begrip of draagvlak is voor een aantal keuzes in deze plannen. Koopmans: “We hebben niet met de plannen ingestemd en we zijn niet van tafel gelopen. We doen er alles aan om de plannen te blijven verbeteren. LTO richt zich voor de behandeling van de stikstofbrieven en het wetsvoorstel nu eerst op de Tweede en Eerste Kamer om noodzakelijke verbeteringen en invullingen aan te brengen, zodat de onnodig grote kaalslag die dreigt voor het platteland maximaal verkleind gaat worden.”</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Controlecijfers over naleving fosfaatregels weerspiegelen onzekerheid in de sector            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/controlecijfers-over-naleving-fosfaatregels-weerspiegelen-onzekerheid-in-de-sector/            </link>
            <pubDate>
                Sat, 24 Oct 2026 09:06:33 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/controlecijfers-over-naleving-fosfaatregels-weerspiegelen-onzekerheid-in-de-sector/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[NVWA-cijfers over fosfaatrechten in de melkveehouderij zijn ernstiger dan de signalen die LTO eerder uit het veld ontving. Maar LTO benadrukt dat overschrijdingen kunnen voortkomen uit overmacht: onzekerheid over het nieuwe beleid zet de sector op slot en ontneemt handelingsperspectief.
]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2022/10/vechtdal-2-1920x1280_72-300x200.jpg/>'<p><strong>De controlecijfers die NVWA </strong><a href="https://www.nvwa.nl/actueel/nieuws/2026/10/23/nvwa-waarschuwt-naleving-fosfaatregels-moet-beter" target="_blank" rel="nofollow"><strong>vrijdag publiceerde</strong></a><strong> over fosfaatrechten in de melkveehouderij zijn ernstiger dan de signalen die LTO eerder vanuit het veld ontving. Voor een eerlijk speelveld en om te voorkoming dat milieuplafonds worden overschreden, moet iedereen geldende regelgeving naleven.  Maar LTO benadrukt dat hierbij op grote schaal géén sprake is van moedwillige overtredingen: onzekerheid over het nieuwe beleid zet de sector op slot en ontneemt melkveehouders hun gebruikelijke handelingsperspectief.</strong></p>
<p><strong>Overschrijdingen kunnen voortkomen uit overmacht<br />
</strong>LTO neemt de <a href="https://www.nvwa.nl/actueel/nieuws/2026/10/23/nvwa-waarschuwt-naleving-fosfaatregels-moet-beter" target="_blank" rel="nofollow">cijfers</a> serieus. Het is zorgelijk dat ook buiten de risicogerichte controles bij een aanzienlijk deel van de gecontroleerde bedrijven onvoldoende fosfaatrechten beschikbaar waren. Wie moedwillig meer dieren houdt dan het aantal fosfaatrechten toestaat, benadeelt de grote groep collega&#8217;s die zich wel aan de regels houdt. Overschrijding van het fosfaatplafond vergroot het risico op een generieke korting en zet extra druk op de overvolle mestmarkt. De geconstateerde overtredingen schaden het vertrouwen in het fosfaatrechtensysteem en in de melkveesector, ook al betreft het maar een relatief kleine groep bedrijven. Toch is het noodzakelijk om de cijfers in context te plaatsen. Voor individuele bedrijven kan de overschrijding voortkomen uit overmacht.</p>
<p><strong>Onvoorspelbare dieren en markt<br />
</strong>Het aantal fosfaatrechten dat een melkveehouder nodig heeft, is afhankelijk van de feitelijke melkproductie in een jaar. Achteraf is dat eenvoudig vast te stellen. Maar gedurende het jaar is de productie van een melkkoe niet altijd nauwkeurig te voorspellen. De melkproductie kan veranderen en is afhankelijk van veel verschillende factoren. Dit ontslaat de melkveehouder niet van zijn verantwoordelijkheid, maar onderstreept het belang van een goed functionerende markt waarbij ondernemers tijdig voldoende rechten moeten kunnen verwerven.</p>
<p>Het verwerven van fosfaatrechten wordt echter steeds lastiger. De markt is onvoldoende transparant en kent sterke schommelingen in zowel prijs als aanbod. Door afroming en deelname aan opkoopregelingen zijn er steeds minder rechten beschikbaar. Onzekerheid over de aanstaande stikstofaanpak leidde ertoe dat veehouders soms extra vee aanhielden. Daarnaast houden ondernemers fosfaatrechten uit voorzorg vast vanwege de nieuwe koppeling tussen ammoniak en fosfaatrechten. Omdat afroming ook de verkoop en het verleasen van rechten minder aantrekkelijk maakt, neemt het aanbod verder af en loopt de prijs steeds verder op. De fosfaatrechtenmarkt zit, kortom, in hoge mate op slot.</p>
<p><strong>Situatie vraagt om aandacht en duidelijkheid<br />
</strong>“Fosfaatrechten zijn op dit moment duur en beperkt beschikbaar,” zegt Jos Verstraten, voorzitter van de vakgroep LTO Melkveehouderij: “We zijn terughoudend met uitspraken over de fosfaatrechtenmarkt, omdat we deze niet willen beïnvloeden. Tegelijkertijd zien we dat de markt steeds minder goed aansluit bij de dagelijkse praktijk van melkveehouders. Dat vraagt om bewustzijn bij veehouders, maar ook om meer duidelijkheid over het beleid. Transparantie van landelijke kengetallen zoals ontwikkeling van het aantal dieren en de melkproductie. Daarnaast vinden wij dat tijdelijke overdracht aantrekkelijker moet worden gemaakt. Samen kunnen deze maatregelen speculatie en prijsopdrijving tegengaan, en fosfaatrechten toegankelijker maken. Daarbij moeten we realistisch zijn: een aanpassing van regels voor tijdelijke overdracht zal voor dit jaar geen oplossing meer bieden.”</p>
<p>Ondanks het beperkte handelingsperspectief voor het resterende jaar, roept LTO haar leden op om de bedrijfssituatie scherp in de gaten te houden en tijdig na te gaan of er bijgestuurd moet worden. Een overtreding is een economisch delict, en kan hoge boetes opleveren en mogelijk zelfs een strafblad. Een individueel gevoel van overmacht is weliswaar begrijpelijk, maar geldt binnen deze wetgeving niet als geldig verweer.</p>
<p>&nbsp;</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Stikstofvoorstellen van landbouwpartijen verdienen serieuze beoordeling            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/stikstofvoorstellen-van-landbouwpartijen-verdienen-serieuze-beoordeling/            </link>
            <pubDate>
                Tue, 13 Oct 2026 12:39:05 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/stikstofvoorstellen-van-landbouwpartijen-verdienen-serieuze-beoordeling/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Vandaag presenteerden Agractie, NMV, NVP en DDB hun alternatieve voorstellen om Nederland van het stikstofslot te halen. LTO waardeert het zeer dat ook deze landbouworganisaties nu hun plannen ter bespreking op tafel hebben gelegd. In hun voorstellen ...]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2025/05/DSC09270-300x200.jpg/>'<p><strong>Vandaag presenteerden Agractie, NMV, NVP en DDB hun alternatieve voorstellen om Nederland van het stikstofslot te halen. LTO waardeert het zeer dat ook deze landbouworganisaties nu hun plannen ter bespreking op tafel hebben gelegd. In hun voorstellen zien we waardevolle onderdelen. Andere onderdelen roepen nog veel vragen op die om nadere toelichting of uitwerking vragen. De cruciale vraag is of deze plannen boeren voldoende rechtszekerheid bieden. Want daarover zijn we het eens: vergunningverlening moet zo snel mogelijk loskomen, en PAS-melders, Interimmers, positief-geweigerden en boeren die getroffen zijn door de ‘18 december-uitspraak’ over intern salderen moeten zo snel mogelijk worden gelegaliseerd.<br />
</strong><br />
<strong>Gedeelde probleemanalyse</strong><br />
De probleemanalyse die Agractie, NMV, NVP en DDB schetsen, komt grotendeels overeen met die van LTO. Terecht benadrukken zij daarbij het belang van een vitale landbouw en van het behoud van voedselzekerheid in een wereld die geopolitiek steeds instabieler wordt.</p>
<p>We delen de kritiek op de schijnnauwkeurigheid van zeer kleine depositieberekeningen. We delen ook de kritiek dat natuurdoelanalyses en beheerplannen beter moeten. Deze zijn te vaak gebaseerd op ontbrekende of gedateerde informatie over de natuurkwaliteit. En ze focussen te eenzijdig op stikstof, terwijl we weten dat de natuurkwaliteit wordt bepaald door een groot aantal drukfactoren (hydrologie, exoten, achterstallig natuurbeheer, recreatiedruk). Daarom moet veel meer prioriteit worden gegeven aan natuurmonitoring en aan (herstel)beheer in natuurgebieden zelf. Over die onderdelen zijn we het eens. Al deze onderwerpen legt LTO al jarenlang scherp op tafel in onze gesprekken met de minister.</p>
<p><strong>Maak ook de onderbouwing openbaar</strong><br />
Om vergunningverlening los te krijgen, pleiten de landbouwpartijen voor het invoeren van een drempelwaarde van 21 mol en 3% van de KDW, of voor significantiestroken van 250 meter langs stikstofgevoelige habitats. De partijen benadrukken dat in de rest van het land emissiereductiebeleid noodzakelijk is. Daarbij noemen zij bronmaatregelen, productieplafonds, afroming bij overdracht en de inzet van BBT bij nieuwe vergunningen. Het voorstel maakt echter niet duidelijk hoeveel reductie hiermee in de komende jaren bereikt wordt. Belangrijker nog: het voorstel maakt ook niet duidelijk hoe deze reductie geborgd wordt. Terwijl gerechtelijke uitspraken en politieke standpunten die borging wel degelijk vereisen. Daarom kiest LTO ervoor om de KDW te verwijderen uit de wet en de vergunningverlening, en te vervangen door geborgde emissiereductiedoelen in de wet.</p>
<p>In hun presentatie zeggen de landbouwpartijen dat er een juridische en wetenschappelijke onderbouwing is voor de invoering van de door hen voorgestelde drempelwaarden. Maar die onderbouwing zelf hebben zij niet openbaar gemaakt.  Voor de politieke besluitvorming in de komende weken en maanden zou het goed zijn als de genoemde wetenschappelijke en juridische onderbouwing van hun voorstellen ook naar buiten komt en wordt meegewogen in het debat en de besluitvorming.<br />
<strong><br />
Rechtszekerheid</strong><br />
Daarnaast blijft de vraag onbeantwoord hoe additonaliteit in deze voorstellen wordt opgelost. Daar zit een belangrijke vraag: emissiereductie wordt in de plannen niet (beleidsmatig en juridisch) geborgd. Terwijl gerechtelijke uitspraken al jarenlang laten zien dat <em>geborgde</em> emissiereductie een randvoorwaarde is voor vergunningverlening. Cruciaal is de vraag of dit alternatieve pakket, binnen de Nederlandse context, bijdraagt aan vergunningverlening, aan het legaliseren van PAS-melders en overige knelgevallen, en of het een antwoord biedt waardoor handhavings- en intrekkingsverzoeken afgewezen kunnen worden. Voor LTO is het een harde randvoorwaarde dat intrekkings- en handhavingsverzoeken met een pakket afgewezen kunnen worden.</p>
<p><strong>Aan tafel<br />
</strong>Slechte kabinetsplannen kunnen van tafel door zelf betere alternatieven op tafel te leggen. Vanuit die overtuiging proberen we sinds 26 juni om het stikstofpakket <a href="https://open.spotify.com/episode/6ZjLkYgyTRbzo8JWrJOXBH" target="_blank" rel="nofollow">aan te passen en te verbeteren</a>. En spreken we daarover met het kabinet, met Tweede en Eerste Kamerleden, met provincies en maatschappelijke organisaties. We zijn verheugd dat Agractie, NMV, NVP en DDB nu ook hun stikstofvoorstellen op tafel leggen. We roepen LVVN-minister Van Essen op om alle plannen serieus te bekijken en op korte termijn door te laten rekenen op doelbereik en rechtszekerheid.</p>
<p><strong>Inzet LTO</strong><br />
De partijen die zich verenigd hebben in de ‘Landbouw Alliantie, hebben LTO niet gevraagd om daaraan mee te doen. Wij menen ook dat iedere organisatie zijn eigen rol te vervullen heeft. We kiezen voor samenwerking waar dat kan (daarover lopen ook gesprekken), én we zien onze verschillende rollen en posities ook als een kracht die de sector in zijn geheel sterker maakt.</p>
<p>De inzet van LTO blijft ongewijzigd: LTO heeft steeds benadrukt dat de stikstofaanpak pas geslaagd is als die aan drie basisvoorwaarden voldoet: 1) geen enkele boer die wil investeren in de toekomst van het bedrijf moet gedwongen worden om te stoppen, 2) boeren moeten ruimte krijgen om keuzes te maken die passen bij het eigen vakmanschap en het karakter van het eigen bedrijf, en 3) iedere boer die stappen wil zetten, moet perspectief hebben op een toekomstbestendigheid bedrijf waarmee een goede boterham verdiend kan worden.</p>
<p>Daarbij zetten we ons in voor een goede toekomst voor <em>alle</em> agrarische bedrijven in Nederland: van extensief of biologisch tot intensief of hoogtechnologisch. Vanuit onze absolute overtuiging dat de verscheidenheid van onze land- en tuinbouw haar grootste kracht is!</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                LTO-ledenbijeenkomsten over stikstofpakket: boeren willen duidelijkheid én perspectief            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/lto-ledenbijeenkomsten-over-stikstofpakket-boeren-willen-duidelijkheid-en-perspectief/            </link>
            <pubDate>
                Mon, 12 Oct 2026 18:52:51 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/lto-ledenbijeenkomsten-over-stikstofpakket-boeren-willen-duidelijkheid-en-perspectief/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Sinds augustus organiseren LTO Noord, ZLTO en LLTB een groot aantal regionale bijeenkomsten waar zij met leden in gesprek gaan over het stikstofpakket van het kabinet en de inzet van LTO. Tot nu toe hebben ruim drieduizend boeren en tuinders hun vragen, zorgen en ...]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/10/Ledenbijeenkomst-stikstof-300x139.jpeg/>'<p><strong>Sinds augustus organiseren LTO Noord, ZLTO en LLTB een groot aantal regionale bijeenkomsten waar zij met leden in gesprek gaan over het stikstofpakket van het kabinet en de inzet van LTO. Tot nu toe hebben ruim drieduizend boeren en tuinders hun vragen, zorgen en voorstellen gedeeld tijdens 21 ledenbijeenkomsten. In de komende weken vinden nog meer bijeenkomsten plaats. Ook voor de zomer organiseerde LTO Nederland samen met de regio&#8217;s al <a href="https://www.lto.nl/lto-ledenbijeenkomsten-taskforce-landbouw-stikstof-en-natuur-meld-je-aan-en-praat-mee/">een regiotour</a>. In totaal namen meer dan zesduizend leden deel aan een van de LTO-ledenbijeenkomsten.  </strong></p>
<p>Tijdens de bijeenkomsten worden de ontwikkelingen in Den Haag besproken en is er aandacht voor de gevolgen van het beleid voor boeren en tuinders, in de eigen provincie en regio. Hoewel de lokale omstandigheden verschillen, komt uit de gesprekken een duidelijk gezamenlijk beeld naar voren: zorg voor perspectief voor ondernemers, breng vergunningverlening op gang en voorkom dat nieuwe maatregelen de ontwikkelruimte van bedrijven verder beperken. Leden steunen het overleg met het kabinet, maar verwachten ook een stevige inzet van LTO om de plannen te verbeteren.</p>
<p><strong>Duidelijkheid over de toekomst van het bedrijf</strong><br />
De meest genoemde thema’s tijdens de bijeenkomsten zijn duidelijkheid en toekomstperspectief. Boeren en tuinders willen weten waar ze aan toe zijn en welke mogelijkheden er zijn om hun bedrijf voort te zetten, te ontwikkelen of op termijn over te dragen aan de volgende generatie. Toekomstperspectief en vergunningverlening staan daarbij bovenaan de agenda.</p>
<p>De oproep om vergunningverlening weer op gang te brengen, klinkt breed. Leden vragen om rechtszekerheid, een oplossing voor PAS-melders, interimmers en andere knelgevallen, geen intrekkingen van natuurvergunningen en duidelijkheid over de gevolgen van de kabinetsplannen voor individuele bedrijven. Ook de mogelijke invoering van grondgebondenheid en de GVE-norm roept veel vragen op over de gevolgen voor bedrijfsontwikkeling.</p>
<p>Daarnaast maken leden zich grote zorgen over de stapeling van maatregelen en de gevolgen daarvan. Stikstof staat niet op zichzelf: ook opgaven rond water, gewasbescherming, CO₂ en natuur spelen een rol. Leden willen dat de samenhang tussen deze doelen wordt meegenomen en dat beleid uitvoerbaar blijft in de praktijk.</p>
<p><strong>Zorgen over zonering en te weinig maatwerk</strong><br />
Vooral rond Natura2000-gebieden, beekdalen en grondwaterbeschermingsgebieden maken leden zich zorgen over zonering. Zij vrezen gevolgen voor de bedrijfsvoering, grondwaarde, bedrijfsfinanciering en toekomstmogelijkheden.</p>
<p>Leden vragen om een goede onderbouwing van de voorgestelde zonering en vragen om maatwerk zonder generieke, vaste afstanden van 500 of 1.000 meter. Zij pleiten voor een gebiedsgerichte aanpak en betrokkenheid van boeren en tuinders van onderop en vanaf het begin. Alternatieven vanuit de praktijk moeten daarbij serieus worden onderzocht.</p>
<p>Ook vragen leden om ruimte voor innovatie en managementmaatregelen, mits deze aantoonbaar bijdragen aan emissiereductie en juridisch worden erkend. Verder noemen zij het schrappen van de kritische depositiewaarde (KDW) uit de wet, de invoering van een rekenkundige ondergrens en een eerlijke verdeling van de extra opgave in de zones over alle sectoren als belangrijke onderdelen van een oplossing.</p>
<p><strong>Blijf aan tafel, maar treed steviger op</strong><br />
De bijeenkomsten laten zien dat leden het belangrijk vinden dat LTO met de minister in gesprek blijft. Bij de ZLTO-bijeenkomsten werd de stelling “het is goed dat LTO aan tafel zit” expliciet in stemming gebracht; meer dan 80% van de ZLTO-leden steunde de keuze om deel te nemen aan het overleg. Tegelijkertijd klinkt in de verschillende regio’s de oproep om stevig op te komen voor de belangen van boeren en tuinders.</p>
<p>Leden willen een duidelijke boodschap richting politiek en overheid, meer eensgezindheid tussen landbouworganisaties en heldere grenzen in de onderhandelingen. Over de vraag hoeveel ruimte er is om mee te bewegen met voorstellen van het kabinet, lopen de meningen uiteen. De rode draad is dat overleg belangrijk is, maar niet ten koste mag gaan van de fundamentele belangen en ontwikkelruimte van ondernemers.</p>
<p>Ook vragen leden om betrouwbare, onafhankelijke monitoring en realistische natuurdoelen. Maatregelen moeten niet alleen op papier werken, maar ook in de praktijk effect hebben en juridisch houdbaar zijn.</p>
<p><strong>Inbreng van leden vormt de basis voor de verdere inzet</strong><br />
De signalen uit de bijeenkomsten geven richting aan de verdere belangenbehartiging van LTO. De regionale verschillen vragen om maatwerk, maar de gezamenlijke opdracht is helder: werk aan rechtszekerheid, perspectief en ruimte om te ondernemen.</p>
<p>LTO neemt de inbreng van leden mee in de gesprekken met het kabinet en de verdere uitwerking van de inzet op het stikstofdossier. Daarbij blijft het doel om het kabinetsbeleid op essentiële punten te verbeteren, zodat oplossingen aansluiten bij de praktijk van boeren en tuinders.</p>
<p><strong>De boodschap van onze leden is duidelijk: blijf in gesprek, wees helder over de inzet en vecht voor een werkbaar stikstofbeleid dat boeren en tuinders daadwerkelijk toekomstperspectief biedt.</strong></p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Werkbezoek staatssecretaris Erkens over de toekomst van het pachtstelsel            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/werkbezoek-staatssecretaris-erkens-over-de-toekomst-van-het-pachtstelsel/            </link>
            <pubDate>
                Sat, 10 Oct 2026 08:00:27 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/werkbezoek-staatssecretaris-erkens-over-de-toekomst-van-het-pachtstelsel/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Op maandag 5 oktober bracht staatssecretaris Silvio Erkens (LVVN) op uitnodiging van LTO Nederland, BLHB en NAJK een werkbezoek aan het melkveebedrijf van familie De Vries in Stolwijk. Tijdens het werkbezoek stond de voorgenomen herziening van pachtregelgeving centraal. ]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/10/Werkbezoek-Erkens-300x225.jpeg/>'<p><strong>Op maandag 5 oktober bracht staatssecretaris Erkens op uitnodiging van LTO Nederland, BLHB en NAJK een werkbezoek aan het melkveebedrijf van familie De Vries in Stolwijk. Tijdens het werkbezoek stond de voorgenomen herziening van de pachtregelgeving centraal. LTO Nederland, BLHB en NAJK zijn al geruime tijd nauw betrokken bij dit dossier en stonden mede aan de basis van de notitie </strong><a href="https://www.rijksoverheid.nl/documenten/2024/12/20/bijlage-2-transitie-in-de-pacht-voorstellen-voor-wijzigingen-in-de-pachtwetgeving-rapport-december-2024" target="_blank" rel="nofollow"><strong>Transitie in de pacht</strong></a><strong> die belangrijke bouwstenen heeft geleverd voor het huidige conceptwetsvoorstel.</p>
<p></strong>In het gesprek met staatssecretaris Erkens hebben we benadrukt dat bestaande reguliere pachtovereenkomsten gerespecteerd moeten worden. Voor veel (pachtafhankelijke) bedrijven vormen deze overeenkomsten namelijk een belangrijk fundament voor de continuïteit van de bedrijfsvoering. Ook hebben we gesproken over de pachtprijs bij de nieuwe pachtvorm standaardpacht. LTO Nederland, BLHB en NAJK hebben daarbij aangegeven dat langjarige pacht vooral succesvol kan zijn wanneer sprake is van een evenwichtige pachtprijs die in verhouding staat tot het opbrengend vermogen van de grond.</p>
<p><strong>Gelijk speelveld<br />
</strong>Met betrekking tot het maken van duurzaamheidsafspraken hebben we aangegeven dat generieke regelgeving hiervoor het meest geëigende instrument is. Verduurzaming via algemene regelgeving zorgt namelijk voor gelijke spelregels voor alle ondernemers ongeacht of grond in eigendom is of wordt gepacht.</p>
<p>Als toch de keuze wordt gemaakt voor het maken van duurzaamheidsafspraken binnen pachtcontracten dan gaat de voorkeur uit naar afspraken op vrijwillige basis en met wederzijdse instemming van pachter en verpachter met een focus op afspraken die bijdragen aan een gezonde en weerbare bodem.</p>
<p><strong>Eerlijke pachtprijs<br />
</strong>Tot slot hebben we bij staatssecretaris Erkens aandacht gevraagd voor een eerlijkere pachtprijssystematiek. Binnen bestaande pachtprijsgebieden kunnen aanzienlijke verschillen bestaan in grondkwaliteit en opbrengstvermogen. Daarom hebben we voorgesteld om te onderzoeken of met behulp van Kadastergegevens een verdere differentiatie van de regionormen mogelijk is zodat de pachtprijs beter aansluit bij de feitelijke kwaliteit en gebruikswaarde van de grond.</p>
<p><strong>Evenwichtig pachtstelsel<br />
</strong>LTO Nederland, NAJK en BLHB kijken terug op een constructief werkbezoek. Staatssecretaris Erkens nam ruim de tijd om kennis te nemen van de praktijkervaringen van pachters en ging open het gesprek aan over de uitdagingen en kansen binnen het toekomstige pachtstelsel. Vanuit het Ministerie van LVVN bestaat de bereidheid om samen met ons verder te werken aan een evenwichtig pachtstelsel met voldoende draagvlak in de praktijk.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Woningnood raakt ook de voedselproductie            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/woningnood-raakt-ook-de-voedselproductie/            </link>
            <pubDate>
                Wed, 07 Oct 2026 09:37:58 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/woningnood-raakt-ook-de-voedselproductie/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[Agrarische Week van de Huisvesting laat zien hoe gemeenten en werkgevers samen oplossingen realiseren Nederland heeft internationale werknemers hard nodig om groenten, fruit, bloemen en planten te telen en oogsten, maar biedt onvoldoende ruimte om deze mensen fatsoenlijk te huisvesten. Uit een landelijke peiling onder werkgevers in de land- en tuinbouw blijkt dat 71 procent [&hellip;]]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2026/10/AgrarischeWeekvandeHuisvesting_zonderlogo-240x300.png/>'<h4><strong>Agrarische Week van de Huisvesting laat zien hoe gemeenten en werkgevers samen oplossingen realiseren</strong></h4>
<p>Nederland heeft internationale werknemers hard nodig om groenten, fruit, bloemen en planten te telen en oogsten, maar biedt onvoldoende ruimte om deze mensen fatsoenlijk te huisvesten. Uit een landelijke peiling onder werkgevers in de land- en tuinbouw blijkt dat 71 procent zijn medewerkers het liefst op of nabij het eigen bedrijf huisvest, terwijl de helft van de ondernemers aangeeft dat gemeenten hiervoor weinig tot geen ruimte bieden. Daarmee dreigt de vastgelopen woningmarkt ook een probleem te worden voor de Nederlandse voedselproductie.</p>
<p>Jaarlijks werken naar schatting tussen de 100.000 en 150.000 internationale werknemers in de Nederlandse land- en tuinbouw. Zij spelen een belangrijke rol bij het telen, verzorgen, oogsten en verwerken van producten die dagelijks op tafel komen of hun weg vinden naar consumenten in binnen- en buitenland.</p>
<p>Volgens de organiserende partijen raakt dit vraagstuk niet alleen individuele bedrijven. Helma Vermuë, bestuurder LTO Noord: “Deze mensen zijn onmisbaar voor onze voedselproductie. Dan moeten wij ondernemers ook faciliteren met goed beleid om huisvesting mogelijk te maken. Als werknemers geen goede plek hebben om te wonen, wordt het uiteindelijk ook moeilijker om voldoende mensen te vinden voor de oogst en de productie. Gemeenten die wél ruimte bieden, laten zien dat het kan.”</p>
<p><strong>Het kan wél<br />
</strong>Een van die voorbeelden is te vinden in West Betuwe. Fruitteler Erik van Haarlem investeerde in kwalitatieve huisvesting op zijn bedrijf voor tijdelijke medewerkers. Volgens hem is goede huisvesting een belangrijke reden waarom veel medewerkers jaarlijks terugkeren. Ongeveer 70 tot 80 procent van zijn Poolse medewerkers komt ieder jaar opnieuw naar zijn bedrijf. &#8220;Als ik ergens tijdelijk zou werken, zou ik ook op een nette en fijne plek willen verblijven.&#8221; De gemeente werkte samen met de ondernemer aan een oplossing die past binnen de lokale situatie. Daarmee laat West Betuwe zien hoe maatwerk, leefbaarheid en goed werkgeverschap hand in hand kunnen gaan.</p>
<p><strong>Op weg naar oplossingen: Agrarische week van de Huisvesting<br />
</strong>Deze en andere praktijkvoorbeelden staan centraal tijdens de Agrarische Week van de Huisvesting. Tijdens deze week delen gemeenten, werkgevers, huisvesters en experts kennis, ervaringen en succesvolle aanpakken. Het doel is om bestuurders, beleidsmakers en ondernemers te inspireren met oplossingen die bijdragen aan goede huisvesting, een leefbare omgeving én een toekomstbestendige land- en tuinbouw.</p>
<p>De Agrarische Week van de Huisvesting – van 5 tot en met 9 oktober 2026 &#8211; valt bewust samen met de Week van Ons Eten. Helma Vermuë: &#8220;Tijdens de Week van Ons Eten staan we stil bij de herkomst van ons voedsel. Achter dat voedsel staan ook de mensen die het telen, oogsten en verwerken. Goede huisvesting is daarom niet alleen een woonvraagstuk, maar ook een onderdeel van een sterke en toekomstbestendige voedselketen.&#8221;</p>
<p>De Agrarische Week van de Huisvesting is een initiatief van LTO Nederland, LTO Noord, ZLTO, LLTB, Greenports Nederland, NFO, KAVB en andere vaktechnische organisaties uit de sector. De initiatiefnemers roepen gemeenten, provincies, ondernemers en andere betrokkenen op om kennis te delen, van elkaar te leren en samen te werken aan meer kwalitatieve huisvesting voor internationale werknemers.</p>
<p>Meer weten? Kijk op <a href="https://www.werkgeverslijn.nl/agrarischeweekvandehuisvesting" target="_blank" rel="nofollow">www.werkgeverslijn.nl/agrarischeweekvandehuisvesting</a> voor het programma.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Rechter staat openbaarmaking gevoelige gegevens toe: LTO bezorgd over impact            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/rechter-staat-openbaarmaking-gevoelige-gegevens-toe-lto-bezorgd-over-impact/            </link>
            <pubDate>
                Fri, 02 Oct 2026 15:54:20 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/rechter-staat-openbaarmaking-gevoelige-gegevens-toe-lto-bezorgd-over-impact/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[De voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland heeft het verzoek van LTO, POV, Vee&Logistiek en KAVB om een verstrekkend Woo-besluit te schorsen, afgewezen. We zijn teleurgesteld en maken ons zorgen over de gevolgen voor agrarische ondernemers en hun gezinnen.]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2019/09/Landschap-en-Natuur-Water-Sloot-200x300.jpg/>'<p><strong>De voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland heeft het verzoek van LTO, POV, Vee&amp;Logistiek en KAVB (de belangenbehartigers) om het Woo-besluit over agrarische gegevens (Woo/2023/066) te schorsen, afgewezen. Daardoor staat het de minister vrij de gevraagde informatie aan Mobilisation for the Environment (MOB) te verstrekken en openbaar te maken. We zijn teleurgesteld over deze uitkomst en maken ons grote zorgen over de gevolgen voor agrarische ondernemers en hun gezinnen.</strong></p>
<p><strong>Oordeel voorzieningenrechter</strong><br />
De rechtbank behandelt in de uitspraak uitvoerig de aangevoerde belangen en beroepsgronden. De voorzieningenrechter oordeelt onder meer dat de collectieve belangenorganisaties belanghebbende zijn en dat geen sprake is van misbruik van procesrecht.</p>
<p>De gevolgde zienswijzeprocedure via een publicatie in de Staatscourant acht de voorzieningenrechter voldoende geschikt en zorgvuldig. De publicatie was volgens de rechter wel verwarrend, omdat daarin werd gesproken over gegevens van “veehouders”, terwijl de openbaarmaking ook akkerbouwers raakt. Ook de brief waarmee derde-belanghebbenden over het Woo-besluit zijn geïnformeerd sloot niet goed aan bij het besluit en vermeldde ten onrechte dat bezwaar in plaats van beroep openstond. Volgens de voorzieningenrechter zijn agrariërs hierdoor echter niet zodanig of onevenredig in hun belangen geschaad dat dit tot schorsing moet leiden.</p>
<p>Inhoudelijk kwalificeert de voorzieningenrechter huisvestingsgegevens, locatiegegevens en dieraantallen als emissiegegevens. Dat een deel van deze informatie eerder openbaar is gemaakt, dat het om historische gegevens gaat of dat gegevens betrekking hebben op oudere huisvestingssystemen, staat volgens de rechter niet aan hernieuwde openbaarmaking in de weg. Gegevens uit de landbouwtelling over landgebruik en gewascodes worden als milieugegevens aangemerkt. Voor die gegevens bestaat ruimte voor een belangenafweging, maar de voorzieningenrechter laat het belang van openbaarheid in dit geval zwaarder wegen dan het belang van agrariërs bij niet-openbaarmaking. Ook de ingeroepen uitzonderingsgronden uit de Wet open overheid leiden volgens de rechter niet tot weigering van openbaarmaking.</p>
<p><strong>Grote impact op agrarische gezinnen</strong><br />
We beseffen hoe groot de impact van deze openbaarmaking is. Naar schatting beschikt circa 50 procent van de agrariërs buiten hun schuld niet over een volledige vergunning voor alle activiteiten. Zij mochten er op basis van het destijds geldende overheidsbeleid op vertrouwen dat daarvoor geen aanvullende vergunning nodig was en hebben vanuit dat uitgangspunt vaak forse investeringen gedaan.</p>
<p>Dat MOB nu gegevens over een lange reeks jaren uit de landbouwtelling en de Gecombineerde opgave kan ontvangen, zorgt voor extra onzekerheid en stress en heeft een diepe impact op agrarische gezinnen. We houden er rekening mee dat MOB de historische gegevens gebruikt om referentiesituaties vast te stellen en de gegevens inzet voor handhavingsverzoeken of verzoeken tot intrekking van vergunningen. Juist tegen de achtergrond van de bestaande vergunningenproblematiek vergroot dit de zorgen op het boerenerf.</p>
<p><strong>Vertrouwen in de overheid onder druk</strong><br />
Agrariërs hebben gegevens in de Gecombineerde opgave steeds aan de overheid verstrekt in de veronderstelling dat daarmee vertrouwelijk wordt omgegaan. Openbaarmaking van gevoelige, tot individuele bedrijven en gezinnen herleidbare informatie zet dat vertrouwen ernstig onder druk. We vinden dat de wetgever en overheid oog moet hebben voor de context waarin deze gegevens zijn verstrekt en voor de reële gevolgen van openbaarmaking.</p>
<p><strong>Maak werk van uitvoering van Kamermoties</strong><br />
We vinden het van groot belang dat de regering uitvoering geeft aan de aangenomen Kamermoties die oproepen tot inzet op herziening van de Europese regels over de openbaarmaking milieu-informatie. Het doel moet zijn dat gevoelige agrarische gegevens uitsluitend op een hoger abstractieniveau openbaar worden gemaakt, zodat deze niet tot individuele boerenbedrijven en -gezinnen zijn te herleiden. Transparantie en bescherming van de persoonlijke en bedrijfsmatige belangen van agrariërs moeten daarbij beter met elkaar in balans worden gebracht.</p>
<p>Nu het verzoek om een voorlopige voorziening is afgewezen, staat de door de belangenbehartigers verzochte voorlopige voorzieningen openbaarmaking niet meer in de weg. We onderzoeken de impact van de nog lopende verzoeken voor voorlopige voorzieningen van andere belanghebbenden (o.a. van individuele agrariërs) op de openbaarmaking. Verder bestuderen we de uitspraak en bespreken op korte termijn met de betrokken partijen en de advocaat welke vervolgstappen nog zinvol en mogelijk zijn.</p>
<p>Lees <a href="https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBMNE:2026:6712" target="_blank" rel="nofollow">hier</a> de volledige uitspraak.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
                <item>
            <title>
                Boeren- en natuurorganisaties roepen op: Europese doelen vragen om Europese financiering            </title>
            <link>
            https://www.lto.nl/boeren-en-natuurorganisaties-roepen-op-europese-doelen-vragen-om-europese-financiering/            </link>
            <pubDate>
                Tue, 29 Sep 2026 18:23:48 +0000            </pubDate>
            <guid isPermaLink="true">
                https://www.lto.nl/boeren-en-natuurorganisaties-roepen-op-europese-doelen-vragen-om-europese-financiering/            </guid>
            <description>
                <![CDATA[NAJK, BoerenNatuur, LandschappenNL, Biohuis en LTO Nederland roepen gezamenlijk op om voldoende structureel budget beschikbaar te stellen voor landbouw, natuur en groenblauwe diensten, passend bij de opgaven die de komende jaren moeten worden gerealiseerd.]]>
            </description>
            <content:encoded>
                <![CDATA[<img src='https://www.lto.nl/wp-content/uploads/2022/10/DSF2687-1920x1280_72-300x200.jpg/>'<p><strong>NAJK, BoerenNatuur, LandschappenNL, Biohuis en LTO Nederland roepen gezamenlijk op om voldoende structureel budget beschikbaar te stellen voor landbouw, natuur en groenblauwe diensten, passend bij de opgaven die de komende jaren moeten worden gerealiseerd.</strong></p>
<p>Het Nederlandse landschap wordt voor een groot deel beheerd door boeren, tuinders en terreinbeheerders. Naast voedsel- en groenproductie leveren zij belangrijke maatschappelijke diensten. Zoals het versterken van biodiversiteit, bijvoorbeeld door weidevogels te beschermen en het onderhouden van het landschap.</p>
<p>Met de voorstellen voor het EU-budget 2028-2034 en de introductie van NRPP’s (Nationale en Regionale Partnerschapsplannen) verandert de Europese financiering ingrijpend. Lidstaten krijgen meer ruimte voor eigen interpretatie en om nationale prioriteiten te stellen. Zo zit in het NRPP 25% vrije ruimte om door de lidstaten in te vullen. Dat biedt kansen voor maatwerk, maar brengt ook risico’s met zich mee. Met deze voorstellen komen budgetten onder druk, maatschappelijke opgaven gaan dus nog meer met elkaar concurreren en verschillen tussen lidstaten dreigen het gelijke speelveld op Europees niveau voor boeren en tuinders aan te tasten.</p>
<p>Nederland pleit traditioneel voor een kleinere Europese begroting. Dat klinkt aantrekkelijk vanuit het perspectief van de nationale schatkist, maar het is een eigen doelpunt. De Nederlandse economie profiteert enorm van de Europese samenwerking. Vele banen zijn er van afhankelijk. De Nederlandse inzet roept ook de vraag op wie uiteindelijk betaalt voor de maatschappelijke diensten die boeren, tuinders en terreinbeheerders leveren. Boeren- en natuurorganisaties roepen daarom gezamenlijk op om voldoende structureel budget beschikbaar te stellen voor landbouw, natuur en groenblauwe diensten, passend bij de opgaven die de komende jaren moeten worden gerealiseerd. Wij pleiten ervoor om de vrije ruimte maximaal te benutten voor inzet voor landbouw en natuur. Het incidentele stikstoffonds van €20 miljard biedt daarvoor geen structurele oplossing. Wie maatschappelijke prestaties en wettelijke resultaten verlangt, moet ook zorgen voor een stabiele, voorspelbare en meerjarige financiële basis.</p>
<p>De nieuwe Europese financieringsstructuur moet er niet toe leiden dat landbouw, natuur en water met andere nationale prioriteiten én met elkaar gaan concurreren. Nederland moet zich daarom inzetten voor voldoende afzonderlijk budget voor elk deze beleidsterreinen. Daarbij moet ook ruimte worden gecreëerd om groenblauwe diensten daadwerkelijk te kunnen belonen, zodat deze structureel kunnen bijdragen aan het verdienvermogen van agrariërs én aan het realiseren van natuur-, klimaat- en waterdoelen.<br />
Boeren- en natuurorganisaties roepen de Tweede Kamer daarom op tot:</p>
<ul>
<li>Een toereikend Europees budget voor landbouw, natuur en water, passend bij de maatschappelijke opgaven en wettelijke verplichtingen;</li>
<li>Hierbij hoort ruimhartige cofinanciering. De voorstellen van de Europese Commissie bevatten namelijk een verplichte cofinanciering van de diverse maatregelen, zoals voor groenblauwe diensten die agrariërs leveren;</li>
<li>Het realiseren van een krachtig GLB dat groenblauwe diensten niet alleen kostendekkend vergoedt, maar als volwaardig onderdeel van het verdienmodel kan belonen;</li>
<li>Een zelfstandig en herkenbaar budget voor natuur en water, voor investeringen in natuurgebieden, watersystemen, hydrologisch herstel en klimaatbestendige landschappen;</li>
<li>Tijdige en structurele betrokkenheid van boeren-, natuur-, landschaps- en milieuorganisaties bij de voorbereiding, uitvoering en monitoring van het Nederlandse NRPP. Als 2028 te snel komt, moet er snel duidelijkheid komen over een verlenging van de huidige regelingen.</li>
</ul>
<p>Een toekomstbestendig landelijk gebied vraagt om langjarige keuzes en structurele financiering. Een gezonde en concurrerende agrarische sector, sterke biodiversiteit, schoon en voldoende water en een klimaatbestendig landschap zijn geen concurrerende ambities, maar versterken elkaar. Een volwaardige beloning van maatschappelijke prestaties versterkt het verdienvermogen van boeren en stelt hen in staat om structureel bij te dragen aan natuur-, klimaat- en waterdoelen.</p>
<p>Dit is een gezamenlijke oproep van NAJK, BoerenNatuur, LandschappenNL, Biohuis en LTO Nederland.</p>
]]>
            </content:encoded>
                                </item>
            </channel>
</rss>
