De Europese Commissie werkt aan een herziening van de richtlijn tegen oneerlijke handelspraktijken in de voedselketen (UTP-richtlijn). In dat kader organiseerde landbouwcommissaris Christophe Hansen afgelopen 6 maart een Implementation Dialogue met vertegenwoordigers uit verschillende lidstaten. Namens LTO en POV nam Hendrik Jan ten Cate, vakgroepbestuurder Akkerbouw, deel aan het gesprek.
Tijdens de bijeenkomst bracht LTO verschillende knelpunten onder de aandacht die akkerbouwers in de praktijk ervaren. Hoewel de richtlijn een belangrijke stap is geweest om oneerlijke handelspraktijken tegen te gaan, blijkt uit de praktijk dat er nog steeds situaties voorkomen waarin boeren en tuinders een zwakke positie hebben in contractonderhandelingen.

Prijsafspraken soms pas achteraf
In bepaalde sectoren, zoals de frietaardappelsector, worden producten wel gecontracteerd, maar wordt de uiteindelijke prijs (voor een deel van het gecontracteerde deel) pas tijdens het seizoen of zelfs achteraf bepaald. Bij een eenzijdige bekendmaking achteraf hebben telers vaak geen reële onderhandelingspositie meer. LTO pleit ervoor dat, wanneer een prijs niet vooraf vastligt, de uiteindelijke prijs altijd tot stand moet komen via overleg met de teler of producentenorganisatie en niet eenzijdig door de afnemer kan worden vastgesteld.

Tussentijdse contractwijzigingen
Hoewel de richtlijn eenzijdige contractwijzigingen verbiedt, zien telers dat dit verbod soms wordt omzeild. Als voorbeeld werd de recente casus uit de aardappelsector genoemd, waarbij telers na de oogst werden gevraagd akkoord te gaan met strengere kwaliteitskortingen. LTO vindt dat de richtlijn nadrukkelijker moet vermelden dat contractwijzigingen niet onder druk of met dreiging van negatieve gevolgen mogen plaatsvinden en dat kwaliteitseisen niet achteraf kunnen worden aangescherpt nadat de oogst al heeft plaatsgevonden.

Productierisico’s liggen nu vooral bij de boer
Door strengere regelgeving en het wegvallen van bepaalde gewasbeschermingsmiddelen nemen risico’s in de teelt toe. Tegelijkertijd blijven afnemers vaak dezelfde cosmetische kwaliteitseisen hanteren, of worden deze zelfs aangescherpt wanneer het aanbod groot is. LTO vindt dat contracten meer aandacht moeten besteden aan het delen van risico’s in de keten, bijvoorbeeld door flexibiliteit in kwaliteitsnormen of afspraken over hoe wordt omgegaan met teeltrisico’s door extreme weersomstandigheden of veranderingen in middelenpakket.

Verschillen tussen lidstaten
Tot slot wees LTO op verschillen in de manier waarop lidstaten de richtlijn interpreteren en handhaven en pleit voor een harmonsatie in definities, implementatie en handhaving ter bevordering van het level-playing-field in de Europeese interne markt.

Kennisniveau van de toezichthouder schiet tekort
LTO en POV contacteren ook dat bij de behandeling van klachten het bij de toezichthouder, in dit geval de ACM, vaak aan specifieke kennis van de landbouwmarkten ontbreekt. Bijvoorbeeld: in de praktijk stuurt de afnemer vaak een ‘afrekening’ naar de levernacier in plaats van dat de leverancier een rekening stuurt. Dit verhindert snelle en adequat behandeling van klachten, en de uitspraak valt daardoor nogal eens in het voordeel uit van de grote afnemer. Dit terwijl de wetgeving bedoeld is om de kleine leverancier te beschermen tegen de macht van de grote afnemer.

Vervolg
De inbreng van LTO en POV is van belang omdat de Europese Commissie later in 2026 met een voorstel voor herziening van de wetgeving wil komen. De organisaties steunen de wetgeving maar constateren dat er nog het nodige verbeterd kan worden om de effectiviteit te vergroten.

Het belang van voedselzekerheid en een toekomstbestendige land- en tuinbouw  politiek wordt steeds meer erkent in Brussel. Oplossingen in beleid blijven vaak nog uit. De Europese landbouwkoepel Copa Cogeca, waar LTO lid van is, organiseert vandaag een grootschalige protestmars om de Europese Unie op te roepen haar beloftes voor een betere toekomst voor boeren en tuinders waar te maken.

In de nieuwe voorstellen voor de Europese begroting wordt ingezet op drastische vermindering van het landbouwbudget, prijzen komen onder druk door oneerlijke handel en de regeldruk vanuit Brussel blijft vooralsnog enorm. LTO leden en bestuurders sluiten aan bij de protestactie. LTO Hoofdbestuurslid Thijs Rompelberg gaat vandaag met de vertegenwoordigers van landbouworganisaties uit heel Europa in gesprek met Eurocommissaris Christophe Hansen.

Bij de protestmars zijn boeren aanwezig uit alle 27 landen van de Europese Unie. Zij lopen een protestmars dwars door de Europese wijk van Brussel. De mars stopt op verschillende plekken. Op grote podia worden speeches gehouden door landbouwvertegenwoordigers uit alle EU-landen.
Terwijl de boeren op straat protesteren, komen bij de Europese Raad alle staatshoofden bijeen om te spreken over de Europese Begroting en het Mercosur handelsverdrag.

Ondanks de grote diversiteit in landbouw door de EU, verenigden de boeren zich rond drie oproepen:

• Houd de begroting van het gemeenschappelijk landbouwbeleid op peil;
• verlaag de regeldruk en zorg voor werkbare Europese milieuregels en juridische zekerheid voor boeren en tuinders;
• zorg voor eerlijke concurrentie en een gelijk speelveld in handelsafspraken met landen buiten de EU.

Landbouwvertegenwoordigers benadrukken in het gesprek met Eurocommissaris Hansen om voedselzekerheid in de Europese Unie serieus te nemen en dat er integraal gekeken moet worden naar alle knelpunten waar boeren tegenaanlopen. LTO Nederland blijft zich in Brussel, samen met Copa Cogeca, inzetten om de oproepen van het protest op te volgen met beleidsmakers.

Beluister het interview bij BNR Nieuwsradio met Thijs Rompelberg https://youtu.be/mkMDLXWjy4E

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

In 2019 is er in de EU een richtlijn aangenomen over oneerlijke handelspraktijken in de relatie tussen ondernemingen in de landbouw- en voedselvoorzieningsketen. Nederland diende dit op 1 mei 2021 in nationale wetgeving te hebben omgezet. Om de doeltreffendheid van deze Europese maatregel te onderzoeken, is er een vragenlijst uitgebracht. LTO roept haar leden dan ook op om deze vragenlijst in te vullen omdat het van groot belang is dat ook hun ervaringen mee worden genomen: voor deze wetgeving en voor de inzet bij toekomstige wetgeving. 

Het invullen van de vragenlijst kan via deze link en duurt ongeveer tien minuten. De resultaten zullen anoniem worden verwerkt. Verder lijkt de vragenlijst in het Engels, maar de taal kan worden aangepast zodat deze gemakkelijk kan worden ingevuld.

De Europese voedselketen wordt hard geraakt door onbetaalbare energieprijzen. De Russische invasie in Oekraïne heeft geleid tot excessieve kostenstijgingen op het erf van boeren en tuinders die niet door kunnen worden berekend. Onmiddellijke maatregelen zijn daarom nodig om betaalbaar en voldoende voedsel in Europa te kunnen blijven produceren en de energietransitie voort te kunnen zetten. Die boodschap geven COPA-COGECA en andere partners in de Europese voedselketen, op aandringen van Glastuinbouw Nederland en LTO Nederland, mee aan de 27 Europese energieministers. Zij vergaderen vrijdag 30 september over een mogelijk ingrijpen in de energiemarkt.

 De oorlog in Oekraïne heeft het belang van voedselzekerheid en betaalbaar voedsel pijnlijk duidelijk gemaakt. De stijgende energieprijzen zetten de Europese voedselproductie sterk onder druk. Hoewel de sector de afgelopen jaren fors heeft ingezet op duurzame energieproductie, treffen boeren en tuinders waar mogelijk verdere maatregelen om hun gasvraag te verminderen. Aanvullende Europese steun om de energielasten het hoofd te kunnen bieden is echter hard nodig.

Financiële steun voor voedselzekerheid
Rusland voert niet alleen een hartverscheurende oorlog tegen Oekraïense soevereiniteit, maar ook tegen de Europese energievoorziening. Europa staat op de rand van de grootste energiecrisis ooit. COPA-COGECA en de Europese voedselketen roepen daarom de Europese energieministers op met een plan te komen om op de lange termijn de energieprijzen te laten dalen. Dit biedt boeren en tuinders ook de nodige zekerheid om plannen te kunnen maken en om te kunnen investeren in verduurzaming.

Daarnaast moet het Europese steunpakket beter aansluiten op de behoeften van de land- en tuinbouw. Een groot deel van de sector krijgt in 2023 te maken met grote liquiditeitsproblemen als geen maatregelen worden getroffen. Daarom pleit COPA-COGECA ervoor het steunpakket te verlengen tot eind 2023 en de maximale steun te verhogen. Ook moet het makkelijker worden om aanspraak te maken op financiële steun. In plaats van verliezen aan te moeten tonen, zou het voor boeren en tuinders voldoende moeten zijn om te verwijzen naar de huidige situatie in de sector. Ten slotte vraagt COPA-COGECA om de glastuinbouw te erkennen als energie-intensieve sector, waardoor aanvullende steun mogelijk is.

Geef land- en tuinbouw prioriteit
Lidstaten worden verplicht hun stroomverbruik tijdens piekuren met vijf procent te verlagen. Voedselproductie is echter een doorlopend proces. Ieder moment van de dag werken boeren en tuinders aan gezond en duurzaam voedsel. Daarnaast produceren ze de hele dag door duurzame energie. Om verstoring van de voedselketen en energiemarkt te voorkomen pleit COPA-COGECA nadrukkelijk voor een uitzondering voor land- en tuinbouwbedrijven op deze energiebesparingsplicht. Voorts roept de Europese voedselketen lidstaten op om land- en tuinbouw prioriteit te geven in gasvoorziening in het kader van voedselzekerheid in Europa.

Dinsdag publiceerde het kabinet haar besluit om de beschikbare EU-crisisreserve in te zetten voor compensatie van de gestegen kosten als gevolg van de Oekraïne-crisis voor een deel van de ondernemers in de pluimveehouderij en varkenshouderij. De sector is ronduit teleurgesteld dat het kabinet niet de mogelijkheid benut om het beschikbare geld op te hogen naar 24 miljoen zoals België en Duitsland wel doen en alle agrarische ondernemers te compenseren voor de sterk gestegen kosten als gevolg van de Oekraïne-crisis.

De sector heeft het kabinet voortdurend gewezen op de sterk gestegen kosten voor kunstmest, voer en energie in alle sectoren van de land- en tuinbouw. Het kabinet kiest nu voor een eenmalige compensatie van varkens- en pluimveehouders met minimaal 50 varkens respectievelijk stuks 250 pluimvee met grond die directe betalingen hebben aangevraagd en de vergroening toepassen. Veel varkens- en pluimveehouderijen hebben geen of weinig grond en daarbij is het maar de vraag of er betalingsrechten op de grond zitten. Velen vissen dus achter het net.

“De toegezegde tegemoetkoming is een druppel op de gloeiende plaat” zegt Sjaak van der Tak. “En die druppel valt ook nog deels naast de plaat omdat maar een klein deel van alle agrarische ondernemers gecompenseerd wordt.”

LTO Nederland is, met de vakgroep Pluimveehouder/NOP en POV, ronduit teleurgesteld dat het kabinet geen gebruik maakt van de ruime steunkaders van de EU. Agrarische ondernemers hebben financiële steun hard nodig zeker gezien het feit dat zij niet of nauwelijks iets terug zien van de gestegen consumentenprijzen in hun opbrengstprijzen. Het grootste deel van de rekening komt daarmee dus op het bord van boeren en tuinders.

Vanaf heden zijn er twee nieuwe regelingen van de RVO die we graag onder de aandacht van onze leden brengen. In tijden van crisis kan ondernemen soms een extra uitdaging zijn en zet LTO zich in om handelsbelemmeringen bij onze agrarische ondernemers zoveel mogelijk te minimaliseren.

SIB subsidie
Vanaf 1 april is deze regeling van kracht in opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken. De regeling bestaat uit verschillende subsidies waar internationale ondernemers gebruik van kunnen maken. Specifiek voor ondernemers die getroffen zijn door de oorlog in Oekraïne en de sancties in Rusland is er een subsidie onder SIB toegevoegd. Voor een bedrag van maximaal €2500 kan een expert worden ingehuurd voor advies naar alternatieve afzetmarkten i.v.m. de oorlog in Oekraïne.

Subsidie SIB Alternatieve markten (rvo.nl)

EU-Handelsprogramma (Brexit-fonds)
Ook het EU-Handelsprogramma kan ondernemers helpen met het zoeken naar alternatieve afzetmarkten. Voor dit programma is €32 miljoen gereserveerd voor Nederlandse bedrijven die vóór 31 januari 2020 al zaken hebben gedaan met het Verenigd Koninkrijk. LTO heeft zich hard gemaakt in Brussel dat de land- en tuinbouwsector ook toegang zou krijgen tot deze regeling.

Brexit Adjustment Reserve (BAR): EU-Handelsprogramma (rvo.nl)

Ondernemers die zowel getroffen zijn door Brexit als door de oorlog in Oekraïne, kunnen op beide regelingen een beroep doen.

De oorlog in Oekraïne heeft verschrikkelijke gevolgen voor de inwoners van dat land. Ook in de rest van de wereld zullen mensen en bedrijven de impact voelen. Voor Nederlandse boeren en tuinders heeft de veiligheidssituatie in Oekraïne en aandacht voor de slachtoffers prioriteit. LTO ondersteunt haar leden door de (potentiële) gevolgen en maatregelen die nodig zijn op de korte en langere termijn te inventariseren, samen met ketenpartners te duiden, en onder de aandacht te brengen bij Nederlandse en Europese overheden.

Algemeen

• LTO pleit bij LNV voor het eerder uitbetalen van GLB-gelden.
• Op 8 april is een nieuw sanctiepakket door de EU afgekondigd, met ook sectorspecifieke impact (zie hieronder). Ondernemers met vragen kunnen contact opnemen met het Ondernemersloket sancties Rusland van de RVO.
• De Oekraïense ambassadeur Maksym Kononenko ging in gesprek met Sjaak van der Tak over de impact van de oorlog op de land- en tuinbouw in dat land. LTO brengt de zorgen over de voedselvoorziening en de hulpvraag van Oekraïne onder de aandacht bij de EU.
• Oekraïners hebben als vluchteling naast huisvesting ook recht op zorg, onderwijs en toegang tot de arbeidsmarkt. De Werkgeverslijn biedt op de themapagina een actueel overzicht van de belangrijkste zaken om rekening mee te houden.
• Leden die vragen hebben of tegen problemen in hun bedrijfsvoering aanlopen worden opgeroepen zich te melden bij hun regionale LTO-organisatie.

Grondstoffen

• Het ministerie van LNV heeft akkoord gegeven op het derogatieverzoek van Bionext in samenwerking met LTO voor het tijdelijk toestaan van niet-biologische grondstoffen in biologisch veevoer voor éénmagige landbouwhuisdieren (pluimvee en varkens).

Sectorspecifiek

• Onder het nieuwe sanctiepakket vallen ook bloembollen en boomkwekerijproducten. Er geldt per direct een exportstop. Uitgezonderd zijn contracten die voor 9 april zijn afgesloten, die mogen tot 10 juli a.s. worden uitgeleverd. Meer informatie over de producten die onder de sancties vallen via de website van LTO of bij het Ondernemersloket sancties Rusland van de RVO.
• Bij biologische varkens en pluimvee mag vanwege het acute tekort aan biologische grondstoffen tot vijf procent gangbare grondstoffen worden gebruikt in het biologische veevoer. LNV is akkoord met deze derogatie, meer informatie volgt binnenkort via Skal.

De oorlog in Oekraïne woedt helaas in alle hevigheid voort, met weerzinwekkende humanitaire gevolgen voor de inwoners van het land. Steeds meer mensen en bedrijven voelen de impact; ook Nederlandse boeren en tuinders. De kosten voor agrogrondstoffen, meststoffen en energie zijn omhoog geschoten, terwijl de opbrengstprijzen hoogst onzeker zijn. In diverse sectoren zijn er acute en grote problemen die het ondernemersrisico te boven gaan. Bovendien blijkt dat boeren en tuinders tot nu toe een onevenredig groot deel van de last dragen. LTO Nederland vindt dat het kabinet snel werk moet maken van de mogelijkheden die de Europese Commissie biedt om ondernemers in de land- en tuinbouw te ondersteunen en komt met vier voorstellen.

Het kabinet moet de mogelijkheden van het steunpakket van de Europese Commissie maximaal benutten en specifieke regelingen treffen voor sectoren. Op korte termijn zien wij acute problemen in de glastuinbouw, varkenshouderij en pluimveehouderij en op de middellange termijn ook in andere sectoren, zoals in onder meer de akkerbouw, fruitteelt, de boom- en vaste planten teelt en biologische land- en tuinbouw. De toekomstbestendigheid van in zichzelf gezonde bedrijven moet worden ondersteund zodat de benodigde transities ongehinderd voort kunnen gaan.

LTO Nederland verzoekt het kabinet:

1. Volg het voorbeeld van onder meer Duitsland en plus de beschikbare € 8 miljoen euro uit de GLB-crisisreserve met 200% cofinanciering op tot € 24 miljoen en zorg dat deze gelden direct bij boeren en tuinders terecht komen als compensatie voor de gestegen kosten en om ervoor te zorgen dat bedrijven over voldoende liquiditeit blijven beschikken;
2. Introduceer een specifieke steunregeling voor boeren en tuinders waarmee gebruik wordt gemaakt om maximaal € 35.000 aan getroffen ondernemingen in de land- en tuinbouw toe te kennen. LTO Nederland stelt voor om hiervoor de bestaande regeling Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL) aan te passen en open te stellen voor de land- en tuinbouw;
3. Zorg voor liquiditeitssteun in de vorm van garantie- of borgstellingsregelingen, zodat banken leningen blijven verstrekken aan ondernemingen die in de kern gezond zijn, maar tijdelijk met liquiditeitsproblemen geconfronteerd worden als gevolg van de sterk gestegen kosten en de achterblijvende opbrengstprijzen;
4. Introduceer een steunregeling ter compensatie van de sterk gestegen gas-, elektriciteit en dieselprijzen voor de energie-intensieve sectoren.

Veel bedrijven zitten midden in transitie, maar nu de liquiditeitspositie van ondernemers in verschillende sectoren fors onder druk komt te staan, dreigt deze tot stilstand te komen. Dat moet absoluut worden voorkomen, zodat boeren en tuinders zich volop kunnen blijven inzetten op een toekomstbestendige sector.

Lees hier de eerdere reactie op het EU-pakket.

De oorlog in Oekraïne heeft verschrikkelijke gevolgen voor de inwoners van dat land. Ook in de rest van de wereld zullen mensen en bedrijven de impact voelen. Voor Nederlandse boeren en tuinders heeft de veiligheidssituatie in Oekraïne en aandacht voor de slachtoffers prioriteit. LTO ondersteunt haar leden door de (potentiële) gevolgen en maatregelen die nodig zijn op de korte en langere termijn te inventariseren, samen met ketenpartners te duiden, en onder de aandacht te brengen bij Nederlandse en Europese overheden.

Algemeen

• De Europese Commissie heeft woensdag een steunpakket aangekondigd, mede dankzij onze inzet. LTO Nederland en Europese koepelorganisatie Copa Cogeca hebben meerdere malen aandacht gevraagd voor de enorme kostenstijgingen en verzocht tot noodsteun. Lees hier meer over de concrete maatregelen.
• Vanaf 1 april wordt het mogelijk voor Oekraïense vluchtelingen om aan het werk te gaan in Nederland als ze dat willen. Dat bleek deze week uit een Kamerbrief van staatssecretaris Van der Burg (J&V). De aanpassing betekent dat de overheid de verplichting voor werkgevers om een tewerkstellingsvergunning aan te vragen voor Oekraïners tijdelijk laat vervallen. Wel krijgen werkgevers die Oekraïners in dienst nemen een meldplicht bij het UWV. Werkgevers kunnen bij de Werkgeverslijn land- en tuinbouw meer informatie vinden.
• Dinsdag had LTO een gesprek met minister Staghouwer over de situatie in voedselketen en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne.

Energie

• Minister Jetten (Klimaat & Energie) gaf aan dat de gaskraan van de glastuinbouw niet dichtgedraaid wordt bij de groeiende krapte in de voorraad.

Grondstoffen

• LTO Nederland onderzoekt hoe kostprijsstijgingen boeren en tuinders raken, of dit wordt doorberekend aan volgende schakel in de keten, en wat de bedrijfseconomische gevolgen zijn. Doe via deze link mee aan de enquête.
• Afgelopen week spraken de EU-landbouwministers elkaar onder andere over mineralenconcentraten uit dierlijke mest (RENURE). LTO Nederland vraagt al jaren voor ruim baan voor dit duurzame alternatief voor kunstmest. Landbouwminster Staghouwer heeft, gesteund door de Tweede Kamer, de Europese Commissie nu gevraagd om RENURE goed te keuren als korte termijnoplossing, via een uitzondering op de EU-nitraatrichtlijn.

Sectorspecifiek

• Nederlandse boomkwekers ondervinden grote problemen met vervoer en betalingen van vruchtbomen naar Rusland. Het grootste probleem zijn de betalingen meldt de NFO.
• Door de tekorten aan biologische grondstoffen vraagt Nevedi de overheid om flexibiliteit bij de normen voor biologisch voer.

De oorlog in Oekraïne heeft verschrikkelijke gevolgen voor de inwoners van dat land. Ook in de rest van de wereld zullen mensen en bedrijven de impact voelen. Voor Nederlandse boeren en tuinders heeft de veiligheidssituatie in Oekraïne en aandacht voor de slachtoffers prioriteit. LTO ondersteunt haar leden door de (potentiële) gevolgen en maatregelen die nodig zijn op de korte en langere termijn te inventariseren, samen met ketenpartners te duiden, en onder de aandacht te brengen bij Nederlandse en Europese overheden.

Algemeen

De economische impact van de Oekraïne-crisis is stevig voelbaar bij boeren en tuinders. De kosten voor agrogrondstoffen, kunstmest en energie (gas, diesel) lopen sterk op terwijl de opbrengstprijzen hoogst onzeker zijn.

• LTO organiseerde een rondetafelgesprek met onder andere Kees Huizinga (boer in Oekraïne), Louise van Schaik (Clingendael) en LTO-sectorvertegenwoordigers over de oorlog in Oekraïne, de impact op de land- en tuinbouw en de betekenis voor Europees strategisch voedselbeleid. Er is wettelijke borging van onze strategische voedselautonomie nodig, concludeerden de experts. Het gesprek kreeg veel aandacht in media.
• LTO Nederland onderzoekt hoe kostprijsstijgingen boeren en tuinders raken, of dit wordt doorberekend aan volgende schakel in de keten, en wat de bedrijfseconomische gevolgen zijn. Met de uitkomsten van de enquête in de hand gaat LTO het gesprek aan met vertegenwoordigers van de ketens en de overheid. Doe via deze link mee aan de enquête!
• Op 11 maart heeft het kabinet een pakket aan koopkrachtmaatregelen gepresenteerd om huishoudens te compenseren voor de sterk gestegen energieprijzen. LTO heeft hiervoor gepleit. Er is bijna 3 miljard euro vrijgemaakt.
• Ondernemers kunnen met vragen over sancties contact opnemen met het Informatieloket ‘Oekraïne-Rusland’ bij RVO.

Energie

• In de Tweede Kamer zijn verschillende moties over energie in relatie tot de situatie in de glastuinbouw aangenomen.
• Per 1 april gaat de accijns op benzine met 17,3 cent per liter en diesel met 11,1 cent per liter omlaag. Per 1 juli gaat de BTW op gas en elektriciteit omlaag van 21% naar 9%. Beide maatregelen gelden tot eind 2022. LTO pleitte hiervoor, en voor de herintroductie van rode diesel.

Grondstoffen

• Op aandringen van LTO staan kunstmestvervangers op de agenda van de Brusselse LNV-raad, komende week. Staghouwer zal daar pleiten voor het toestaan van producten van bewerkte organische mest. Ook is een volgende stap in de derogatieaanvraag genomen.

Sectorspecifiek

• De LTO/NOP-oproep om prijs die leghennenhouders voor hun eieren krijgen te verhogen vanwege de geëxplodeerde voerkosten is succesvol: verschillende supermarkten verhogen de uitbetalingsprijzen.
• Glastuinbouw Nederland organiseerde een online spreekuur over de energiecrisis.
• De biologische keten zoekt oplossingen nu de productie van biologisch mengvoer vastloopt.

Overige

• Er is vanuit Waardecreatie in Ketens (WIK) wekelijks contact met de vier grote supermarkten. In al deze gesprekken komt de situatie Oekraïne aan de orde. LTO pleit voor gedeelde ketenverantwoordelijkheid en de onvermijdelijke stijging van de consumentenprijzen in de supermarkten. Van het gesprek bij Lidl, vorige week, werd een videoverslag gemaakt.
• Op 17 maart nam Sjaak van der Tak deel aan een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over verdienmodellen in de agrarische sector. Ook de oorlog in Oekraïne kwam ter sprake.

Humanitaire initiatieven

• LTO Noord, ZLTO en LLTB hebben op verzoek van leden het initiatief genomen om welkomstpakketten met voedsel en bloemen voor vluchtelingen samen te stellen. Op 18 maart is al € 42.500 gedoneerd. Meer informatie of doneren? Klik hier!
• Oekraïense vluchtelingen hebben recht op huisvesting, zorg, onderwijs en toegang tot de arbeidsmarkt. Werkgevers een bijdrage willen leveren kunnen hier meer informatie vinden.
• Verschillende leden willen zelf iets doen, wij adviseren hen om aansluiting te zoeken bij initiatieven die kennis hebben van de situatie ter plekke en/of samen te werken met lokale hulporganisaties, bijvoorbeeld via Refugee Help (van Vluchtelingenwerk).

Op 15 maart vroeg LTO Nederland in een rondetafelgesprek aandacht voor de oorlog in Oekraïne en de impact op de land- en tuinbouw. Verschillende experts gingen met elkaar in gesprek over de directe gevolgen van de oorlog, onze strategische voedselautonomie én vooruitgang op gebied van klimaat en duurzaamheid. Aan tafel zaten onder andere Louise van Schaik, hoofd EU & Global Affairs bij Clingendael; Kees Huizinga, Nederlands boer in Oekraïne; en vertegenwoordigers van verschillende LTO-sectoren. Er was veel aandacht voor het gesprek in landelijke en vakmedia.

ANP deed in een tweetal artikelen verslag over voedselzekerheid en de zorgen die Louise van Schaik (Clingendael) daarover uitte (via Nederlands Dagblad) en de precaire positie van de Nederlandse land- en tuinbouw, en in het bijzonder enkele honderden glastuinbouwbedrijven (via Reformatorisch Dagblad).  De Telegraaf schreef dat de oorlog een herziening van de Nederlandse landbouw afdwingt, en Trouw beschrijft dat de oorlog voedselveiligheid in gevaar brengt. Ook Nu.nl nam het over.

Hans Van den Heuvel kon voorafgaand aan het rondetafelgesprek al via videoverbinding een toelichting geven aan het AD.

Verschillende vakbladen volgenden het rondetafelgesprek, zoals te lezen is in onder andere Nieuwe Oogst, Boerderij.nl en Agrio bladen zoals Pig Business, Veldpost en Melkvee.

Het rondetafelgesprek gemist? Kijk het hieronder terug, en lees hier het bericht ‘Wet nodig om belang landbouw te beschermen‘