Maandag 13 oktober vond Het Grote Landbouwdebat van LTO en Nieuwe Oogst plaats. We kijken terug op een prikkelend en informatief verkiezingsdebat, dat duidelijk maakt dat er écht iets te kiezen valt.

Onder leiding van presentator Roelof Hemmen gaven 7 politici hun visie op uiteenlopende onderwerpen als het stikstofslot, de bescherming van boerenland en doelsturing. Met rechtstreekse verhalen van het erf deelden boeren en tuinders hun ervaring en vragen aan de kandidaat-Kamerleden. Op de vraag “wat gaat u doen als u minister van Landbouw wordt?” gaven de politici een bevlogen pitch in 1 minuut.

Kijk terug: Het Grote Landbouwdebat – Nieuwe Oogst

Foto’s door Dirk Hol

Roelof Hemme

Caroline van der Plas(BBB) en Laura Bromet (GL-PvdA)

  Annemarijke Podt (D66) en Pieter Grinwis (CU)
  Jan-Arie Koorevaar (CDA) en Thom van Campen (VVD)

André Flach (SGP)
Esther de Snoor en Roelof Hemmen

De deelnemers aan het debat

  Reacties uit het publiek: Ger Koopmans

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

Gerard Schouw is de nieuwe voorzitter van het Convenant Milieu-impact potgrond en substraten. Dit convenant werd in 2022 ondertekend door vijftien partijen (overheid, bedrijfsleven, wetenschap en ngo’s). Doel van het convenant is het verduurzamen van substraten voor de professionele teelt van groenten, bloemen, fruit en planten en potgrond voor de consumentenmarkt.

Potgrond en substraten vormen de basis voor een efficiënte en duurzame teelt. Daarom worden ze veel gebruikt in de professionele teelt van groenten, fruit, bloemen en planten én door consumenten. Potgrond en substraten bevatten grondstoffen met een milieu-impact zoals veen. Daarom sloten de vijftien partijen een convenant met afspraken over het verduurzamen van substraten.

Vanuit het convenant is een uitgebreide studie door Wageningen University & Research uitgevoerd naar de beschikbaarheid van hernieuwbare grondstoffen voor substraten in 2030. Om deze studie verder te brengen is onlangs de Route- en Kansenkaart Hernieuwbare Grondstoffen voor Groeimedia gelanceerd. Deze Route- en Kansenkaart geeft een overzicht van wat er nodig is op het gebied van onderzoek, samenwerking en communicatie voor het veilig versnellen van de transitie.

Ervaren bestuurder met kennis van de sector
Gerard Schouw is een ervaren bestuurder. Hij was fractievoorzitter van D66 in de Eerste Kamer. Namens die partij was hij ook lid van de Tweede Kamer. Hij was daarnaast onder meer voorzitter van de Raad van Advies van de Raad voor Rechtsbijstand, wethouder in Dordrecht en directeur van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen. Schouw is ambassadeur namens de Drechtsteden bij Smart Delta.

Schouw over zijn aanstelling: “Ik ben een geboren Westlander en wilde eigenlijk boer worden. Daardoor weet ik hoe belangrijk potgronden en substraten zijn voor de teelt van groenten, fruit, bloemen en planten. Het convenant kun je zien als publiek-private afspraken om samen de productie van die mengsels te verduurzamen. Het is best een bijzondere samenwerking, waar we trots op mogen zijn. Want de partners van het convenant realiseren daadwerkelijk milieu-impact door hun gezamenlijke aanpak.”

Verbindend bestuurder
De convenantspartijen zijn blij met de aanstelling van Gerard Schouw als voorzitter. Hij is een verbindend bestuurder met veel kennis van de tuinbouw en veel ervaring op het gebied van samenwerking tussen bedrijven en overheid. Gerard Schouw kan het convenant helpen koersvast te blijven en de benodigde resultaten te boeken.

Gerard Schouw is op 1 maart 2025 aangesteld als voorzitter van het Convenant Milieu-impact potgrond en substraten. Hij volgt in die functie Arne Weverling op, die vorig jaar werd aangesteld als gedeputeerde van de Provincie Zuid-Holland.

De partners van het convenant zijn: Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, Ministerie Klimaat en Groene Groei, Vereniging Potgrond- en Substraatfabrikanten Nederland, LTO Nederland, Glastuinbouw Nederland, Plantum NL, Tuinbranche Nederland, Branchevereniging voor Organische Reststoffen, Vereniging van Groothandelaren in Bloemkwekerijproducten, Vereniging van Bloemenveilingen, Nederlandse Fruittelers Organisatie, Stichting RHP, Stichting RPP en Stichting Turfvrij.

De kranten staan er vol van: gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater. Er is dus werk aan de winkel. In het webinar ‘Emissiereductie: zo doe je dat!’ op maandag 24 maart geven een akkerbouwer, emissiecoach en inspecteur van de NVWA duiding bij de huidige normoverschrijdingen én wat jij praktisch kunt doen om emissie te voorkomen.

Tijdens het webinar op 24 maart vertelt een akkerbouwer over de maatregelen die hij heeft genomen om emissies te reduceren en waar hij tegenaan loopt. Emissiecoach Wim in ’t Veld zoomt in op tips en trics om erf- en perceelemissie te voorkomen. Dit doet hij vanuit zijn ervaring als emissiecoach op de Zuid-Hollandse eilanden. Een inspecteur van de NVWA vertelt over wat zij in de praktijk tegenkomen tijdens bedrijfscontroles en waar een akkerbouwer zelf op kan letten.

De akkerbouwer vertelt over zijn eigen werkwijze
Steeds meer akkerbouwers willen zelf meten in hun (perceel)sloten. Een gebiedsgerichte aanpak is ook de wens van het bedrijfsleven. Dit jaar start dan ook de landelijke pilot. Tjeerd Hoekstra vertelt over de opzet, waarbij in vijf gebieden samen met boeren extra gemeten wordt op waterkwaliteit. Hoekstra is hier als DAW-coördinator bij betrokken.

Het webinar start om 19.30 uur. Aanmelden kan hier. Iedereen die zich aanmeldt, ontvangt achteraf automatisch een terugkijk video.

#emissiereductiesprint
Het webinar wordt gehouden onder de vlag van #emissiereductiesprint, een samenwerking van BO Akkerbouw, Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) en LTO Nederland. De waterkwaliteit verbeteren en normoverschrijdingen terugdringen, vormt al enkele jaren een speerpunt in de gezamenlijke inzet van deze drie partijen. Juist omdat voor akkerbouwers het steeds beperktere middelenpakket de grootste zorg is op het gebied van plantgezondheid. Alle reden om er samen, van fabrikant tot teler, stevig de schouders onder te zetten en die emissiereductiesprint tot een goed einde te brengen. Dit wordt ingevuld door ondernemers praktische informatie en inspirerende voorbeelden te geven hoe ze emissies kunnen voorkomen. Kijk hiervoor op de website: www.emissiereductiesprint.nu

Boeren en tuinders krijgen het advies om komend groeiseizoen het werken met een gesloten vulsysteem bij het vullen van gewasbeschermingsapparatuur in hun bedrijfsvoering op te nemen. Hoewel komend jaar nog niet verplicht, zetten LTO en verschillende samenwerkingspartners in op het sectorbreed invoeren van dit systeem.

LTO vindt het advies om nu al gesloten vulsystemen te gaan gebruiken van belang met het oog op de sectorbrede invoering in de toekomst en de bescherming van ondernemers en hun werknemers. Door het werken met een gesloten vulsysteem te integreren in de bedrijfsvoering, zorgen ondernemers er voor dat hun werkplek en die van hun werknemers veiliger wordt. Werkgevers hebben vanuit de arbo-wetgeving een belangrijke verantwoordelijkheid voor gezond en veilig werken. Ook wordt spetteren en morsen voorkomen waarmee de belasting op het milieu en waterkwaliteit sterk wordt verminderd.

Het gebruik van gesloten vulsystemen heeft ook andere voordelen zoals het direct kunnen spoelen van de verpakking en het direct afmeten van de dosering.

Meerdere gesloten systemen beschikbaar
De samenwerkende partijen zijn van mening dat er alle reden is om het gesloten vulsysteem snel en breed in te voeren in de komende anderhalf jaar. Aanbieders van deze systemen zijn er voldoende, de systemen zijn in de praktijk uitgebreid getest en in de loop van volgend jaar zullen er steeds meer cans komen die voorzien zijn van de uniforme doppen.  Deze oproep maakt onderdeel uit van het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie Gewasbescherming 2030; een samenwerking van de ministeries van LVVN en I&W, LTO en andere brancheorganisaties.

Begin 2025 organiseert de vakgroep Paddenstoelen drie kantinebijeenkomsten. De vakgroep wil hiervoor de leden alvast uitnodigen door nu alvast de data en plaatsen door te geven. U kunt deze dan alvast in de agenda plaatsen.

• Woensdag 29 januari 2025 bij Maasland champignons, Ammerzodenseweg 11, Hedel
• Dinsdag 4 februari 2025 bij Sikes, Steegse Peelweg 138, Ysselstein
• Woensdag 5 februari 2025 bij Van Asseldonk champignons, Musthoek 8, Boekel

U bent van harte uitgenodigd. De avonden starten om 19.30 uur en actuele thema’s worden besproken.

‘Goed eten, mooi groen en sterk ondernemerschap’. Nederlandse boeren en tuinders geven daar met overtuiging inhoud aan: ze dragen bij aan een gezond eetpatroon en een veilige werk- en leefomgeving. Boeren en tuinders zetten zich bovendien in voor gezond water, lucht en natuur, maar kunnen dat niet alleen. Om hun teelten nóg verder te verduurzamen, is actieve steun van ketenpartijen en overheden hard nodig.

“Het debat in de Tweede Kamer over gewasbescherming op 27 november laat zien dat er brede politieke steun voor is onder andere het Uitvoeringsprogramma en het plan van LTO en NAJK voor schoon water, maar de financiële en beleidsmatige steun van de minister van LVVN blijft hierbij op dit moment nog uit”, zegt Ron Mulders, Portefeuillehouder Gezonde Planten, over het recente debat.

LTO roept de minister en de politieke partijen dan ook op om in te zetten op het organiseren van de financiële en beleidsmatige steun. De sectoren werken met overtuiging aan verduurzaming van de teelten en aan schoon water, nu is het tijd hen daarbij te ondersteunen. Dat kan door middelen beschikbaar voor de verschillende initiatieven van de sector en door serieus werk te maken van het elimineren van ‘nationale koppen’ op Europees beleid.

Met de oproep van Portefeuillehouder Gezonde Planten Ron Mulders komt er een einde aan de serie die gedeeld is in aanloop van het debat over Gewasbescherming in de Tweede Kamer. Alle oproepen zijn op het kanaal van LTO te zien en hier te lezen.

Nederlandse boeren en tuinders staan aan de basis van de Nederlandse, en Europese, voedselzekerheid en groenvoorziening. Ook bieden zij met hun producten de mogelijkheid tot een gezond eetpatroon en een gezonde werk- en leefomgeving. Als geen ander beseffen zij, door hun afhankelijkheid van de natuur, dat dit duurzamer moet en kan. Het Grondvest voor Gezonde Groei laat zien dat de sectoren verder willen en dat de ondersteuning van  de politiek en de gehele keten noodzakelijk is voor deze verduurzaming. Alleen samen kan er gebouwd worden aan de doorontwikkeling van duurzame teeltsystemen.

Boeren en tuinders willen bijdragen aan een gezonde bodem, lucht en water. Zij doen dit al en gaan daar mee door. We vragen de overheid boeren en tuinders te ondersteunen. Deze oproep hebben bestuurders uit de plantaardige sectoren de afgelopen week gedaan, met urgente aandacht voor:

• Actief meewerken aan en het beschikbaar stellen van voldoende budget voor het plan van aanpak van LTO en NAJK voor het behalen van de KRW-doelen in 2027: gebiedsgerichte aanpak met een snelle terugkoppeling van de monitoringsresultaten;
• Voldoende capaciteit budget voor de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie Gewasbescherming 2030;
• Effectieve financiële en beleidsmatige ondersteuning van ondernemers die verduurzamen;
• Opheffen overbodige en contraproductieve nationale koppen.

Grondvest voor Gezonde Groei
Het grondvest, dat vorige week aan de landbouw woordvoerders van de Tweede Kamer is overhandigd, ademt de ambities van de plantaardige sectoren en sectororganisaties (Glastuinbouw Nederland, KAVB en NFO), met inzet op de reductie van het gebruik van chemische beschermingsmiddelen. Zo kan de sector die in Nederland en ver daar buiten bijdraagt aan gezond eetpatroon en groene leefomgeving, werken aan verduurzaming van de teeltsystemen.

Oproepen vakgroepen en sectororganisaties
Op de dag van het debat over gewasbescherming wordt de laatste oproep gedeeld. Bestuurder van de KAVB, Sandra Munster, deelt vanaf het perceel van haar bedrijf de inzet van het bedrijf, maar deelt ze ook de zorgen over de toekomst. Er wordt hard gewerkt aan innovatie, maar de gereedschapskist wordt leger, zonder dat er op korte termijn alternatieven zijn. LTO herhaalt hier dan de oproep dat zij zich in wilt zetten voor het verlagen van de inzet van gewasbeschermingsmiddelen wanneer er alternatieven zijn, niet wanneer deze alternatieven er niet zijn.

Donderdag wordt de terugblik van Ron Mulders, Portefeuillehouder Gezonde Planten bij LTO, op het debat gedeeld. Verder zijn alle video’s hier te vinden op YouTube.

‘Afgelopen twee jaren hebben we als akkerbouwers en vollegrondsgroentetelers te maken gehad met een hoge  ziektedruk en met een verschraling van het middelenpakket. Te samen verhoogt dit het risico op normoverschrijdingen in het oppervlaktewater. De enige manier om dit aan te pakken is de akkerbouwers en tuinders zelf aan het roer te zetten, hierbij: rondom een meetpunt met normoverschrijdingen telers bij elkaar brengen en zelf laten bepalen welke maatregelen ze nemen’. Vanuit haar schuur roept Tineke de Vries, voorzitter Vakgroep Akkerbouw en Vollegrondsgroente bij LTO, de regering, en in het specifiek het ministerie van LVVN en I&W, op om het Grondvest van Gezonde Groei te ondersteunen.

In aanloop van het debat van 27 november over gewasbescherming in de Tweede Kamer deelt LTO de oproepen van de plantaardige vakgroepen en sectororganisaties. In de oproepen vragen we de inzet van de Tweede Kamer en de ministers voor de doorontwikkeling van duurzame teeltsystemen.

Gezond groen biedt de basis voor een gezond en gelukkig leven. Bomen, vaste planten en zomerbloemen zijn essentieel voor het groener maken van onze steden. In een tijd waar er een fors tekort is aan openbaar groen in grote gemeentes, kan deze sector de uitkomst bieden. Daarnaast kan het om de woningen bijdragen aan geluk en een verhoogd welzijn. Vanuit de boomkwekerij is de boodschap van Erik Stuurbrink, voorzitter van de Vakgroep Bomen, Vaste Planten en Zomerbloemen bij LTO dan ook “een boom van tien jaar, vervangt immers tien airco’s”.

In aanloop van het debat van 27 november over gewasbescherming in de Tweede Kamer deelt LTO de oproepen van de plantaardige vakgroepen en sectororganisaties. In de oproepen vragen we de inzet van de Tweede Kamer en de ministers voor de doorontwikkeling van duurzame teeltsystemen en praktijkinnovaties.

Vandaag heeft LTO-bestuurder Tineke de Vries het Grondvest voor Gezonde Groei namens LTO en NAJK aangeboden aan de landbouwwoordvoerders van de Tweede Kamer. Ze overhandigde het eerste exemplaar aan Kamerlid Laura Bromet. Het grondvest ademt de ambities van de plantaardige sectoren en sectororganisaties (Glastuinbouw Nederland, KAVB en NFO) waarbij ingezet wordt op de reductie van het gebruik van chemische beschermingsmiddelen. Zo kan de sector die in Nederland en ver daar buiten bijdraagt aan gezond eetpatroon en groene leefomgeving, werken aan verduurzaming van de teeltsystemen.

LTO en NAJK roepen in het grondvest zo veel mogelijk partijen op om zich hierbij aan te sluiten en mee te helpen het grondvest te verdiepen én uit te voeren. Het verduurzamen van de teeltsystemen is namelijk een uitdaging waarvoor de gehele keten in beweging dient te komen. Alleen samen kan de doorontwikkeling van duurzame teeltsystemen voortgezet worden. Op de korte termijn ligt er de opgave om in 2027 te voldoen aan de KRW-doelen. LTO en NAJK zetten zich hiervoor in en daarbij is de ondersteuning van de politiek, overheid en bedrijfsleven noodzakelijk om deze doelen te bereiken.

Het grondvest is hier te lezen.

Oproepen vakgroepen en sectororganisaties
Naast het aanbieden van het Grondvest voor Gezonde Groei, deelt LTO in aanloop van het debat van 27 november over gewasbescherming in de Tweede Kamer de oproepen van de plantaardige vakgroepen en sectororganisaties. In deze inbreng vraagt de sector politieke steun voor de doorontwikkeling van duurzame teeltsystemen en voor samenwerking om de KRW-doelen te halen.

In de Nederlandse kassen wordt de basis gelegd voor een gezond eetpatroon en een gezonde werk- en leefomgeving. In de kassen worden de producten en gewassen gekweekt die in Nederland, en tot ver daar buiten zorgen voor gezondheid en geluk. “Door het telen in kassen, is er de mogelijkheid om grondstoffen tot hoge mate te hergebruiken en effectief te werken met groene gewasbeschermingsmiddelen”, aldus Adri Bom-Lemstra, voorzitter van Glastuinbouw Nederland.

In aanloop van het debat van 27 november over gewasbescherming in de Tweede Kamer deelt LTO de oproepen van de plantaardige vakgroepen en sectororganisaties. In de oproepen vragen we de inzet van de Tweede Kamer en de ministers voor de doorontwikkeling van duurzame teeltsystemen.