In Spanje is volgens bevestigde berichten een besmetting met Afrikaanse varkenspest (AVP) met wilde zwijnen. Het betreft de regio net ten noordwesten van Barcelona.

Tot nu toe zijn er 40 kadavers gevonden waarvan vooralsnog 9 positief testen op AVP. Rondom de vindplaats van de eerste besmette kadavers is een beperkingszone met een straal van 6 kilometer ingesteld. Binnen deze straal zijn maatregelen getroffen waaronder een volledige sluiting van natuurgebieden voor het publiek en een verbod op alle jacht- en bosbouw- en recreatieve activiteiten.

Ook worden de gebruikelijke maatregelen getroffen om verdere verspreiding van AVP onder wilde zwijnen en naar varkenshouderijen te voorkomen. Dit wordt onder andere gedaan door het plaatsen van wildrasters en het implementeren van strikte bioveiligheidsmaatregelen. Naast de 6 kilometer beperkingszone is een extra beperkingszone met een straal van 20 kilometer ingesteld. In deze zone liggen in totaal 39 varkenshouderijen. Voor al deze varkenshouderijen zijn per direct transportverboden en verhoogde hygiënemaatregelen ingesteld. Deze bedrijven zijn verplicht aan extra monitoring op AVP te voldoen. De eerste uitslagen van de bedrijven zijn negatief.

Extra alertheid noodzakelijk
Deze uitbraak van Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen in Spanje komt als een verrassing, maar is illustrerend voor de verspreidingsvorm die AVP in Europa al jaren laat zien. De uitbraak vindt plaats ver van bestaande uitbraakgebieden in andere lidstaten en kan alleen zijn veroorzaakt doordat iemand het virus over lange afstand heeft meegenomen (menselijk handelen).

Deze uitbraak verandert niet direct het risico op insleep naar Nederland. Toch blijven we aandacht vragen voor het in acht nemen van de nodige bioveiligheidsmaatregelen op het primaire bedrijf én in de logistieke sector.

Door strikt alle bioveiligheidsmaatregelen na te leven kunnen we alleen samen er alles aan doen om AVP buiten Nederland te houden.

LTO roept alle sectoren op breed te communiceren om:

• Bioveiligheidsmaatregelen in acht te nemen, lege en geladen vervoermiddelen voor evenhoevigen, die terugkeren of komen uit landen met AVP moeten onmiddellijk na binnenkomst in Nederland een extra reiniging en ontsmetting (R&O) ondergaan. (meer info);
• laat geen varkensproducten achter in de natuur of bij een varkenshouderij;
• wees alert om een besmetting bij een houderij of wild zwijn, let op verschijnselen bij varkens en wilde zwijnen die lijken op AVP en meld die zo snel mogelijk bij de NVWA;
• alle kadavers van doodgevonden wilde zwijnen dienen bij de lokale grofwildcoorindator te worden gemeld.

LTO benadrukt nogmaals dat de impact van een uitbraak van Afrikaanse Varkenspest impact heeft op de totale veehouderij sector, met name bij een uitbraak onder wilde zwijnen. LTO vraagt daarnaast ook sectoren die intensief werken met seizoensarbeiders om extra aandacht te besteden aan bewustwording en informeren van hun medewerkers over de risico’s van het meenemen van mogelijk materiaal uit het thuisland.

De NVWA heeft verschillende folders beschikbaar om seizoensarbeiders in verschillende talen te informeren. Ook is het van belang om:

• Geen vleeswaren zoals gedroogde worst, salami of andere varkensproducten mee naar Nederland te nemen.
• Nooit etensresten achter te laten in de natuur. Gooi ze in een goed afgesloten afvalbak.
• Nooit varkens en wilde zwijnen te voeren, en zeker geen etensresten, ook niet op bijvoorbeeld een kinderboerderij.
• Je schoenen schoon te houden: ook onder je schoenen kun je het Afrikaanse varkenspest-virus mee naar Nederland nemen. Maak de schoenen waarmee je in de natuur komt dus goed schoon voor terugkomst naar Nederland en draag ze niet als je bijvoorbeeld naar een varkensbedrijf of kinderboerderij gaat.

Meer info:
Plan van aanpak preventie en bestrijdingsvoorbereiding Afrikaanse varkenspest (AVP) Wilde zwijnen

AVP voorkomen en bestrijden

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

Zestig dierenactivisten zijn vrijgesproken voor het binnendringen en bezetten van een varkensstal in Boxtel in 2019. Volgens het gerechtshof in Den Bosch kon niet bewezen worden dat zij staldeuren hebben geforceerd om binnen te komen, waardoor geen bewezen strafbare feiten zijn gepleegd. Wat LTO betreft is het een zwaar teleurstellende uitspraak, die alwéér aantoont dat de wet op dit gebied moet worden aangepast. Een aanpassing waar de Tweede Kamer al jarenlang om vraagt.

Deze uitspraak van het gerechtshof in Den Bosch valt niet uit te leggen aan veehouders en schept een ernstig precedent voor toekomstig dierenactivisme. Uit voorzorg worden stallen in praktijk vaak niet afgesloten. Hierdoor is bij stalbezettingen doorgaans geen sprake van geforceerde inbraak – en worden zij gekwalificeerd als een (lichte) verboden toegang-overtreding (art. 461). Gevolg is dat dierenextremisten vaak vrijuit gaan of slechts een lichte boete opgelegd krijgen, zoals door deze uitspraak wederom is aangetoond.

In 2023 diende Tweede Kamerleden Van Campen en Michon-Derkzen een motie in die het kabinet opriep om een voorstel uit te werken “waarbij het binnendringen/insluipen primair als huisvredebreuk/inbraak (art. 138) wordt geclassificeerd.” Deze motie is door een ruime meerderheid van de Tweede Kamer aangenomen. In juni van dit jaar riep demissionair minister Adema veehouders nog op om altijd aangifte te doen bij stalinsluiping of -bezetting omdat het een bedreiging in de persoonlijke levenssfeer is, aangezien bedrijf en woonhuis zich meestal op hetzelfde erf bevinden.

De uitspraak van gisteren toont aan dat de wet op dit gebied tekortschiet. De impact van stalinsluiping op gedupeerde boeren en hun gezinnen is groot. Het binnendringen in, en bezetten van, stallen moet categorisch gekwalificeerd worden als huis-, lokaal of erfvredebreuk. LTO roept de Tweede Kamer en het ministerie nogmaals met klem op om de wet op dit onderdeel afdoende aan te passen.

Afgelopen zondag 16 juni werd door het Friederich-Loeffler-Institut (FLI) bevestigd dat een zwijn in de deelstaat Hessen gevonden is die besmet bleek met Afrikaanse varkenspest (AVP). In een straal van ongeveer 15 kilometer rond de vindplaats in Hessen is een beperkingszone ingesteld, met een algemeen jachtverbod (op alle diersoorten). In dit gebied liggen 60 varkenshouderijen met ongeveer 5080 geregistreerde varkens.

Jeannette van de Ven, portefeuillehouder Gezonde Dieren bij LTO: “We zien deze ontwikkeling van de Afrikaanse varkenspest als zeer zorgelijk. Het virus heeft weer een grote sprong gemaakt van 500 km en de meest voor de hand liggende verklaring hiervoor is menselijk handelen. We roepen onze achterban, sectorbreed, op om hier alert op te zijn.”

LTO roept haar achterban in alle sectoren daarom ook op om:

• Bioveiligheidsmaatregelen in acht te nemen. Lege en geladen vervoersmiddelen voor evenhoevigen, die terugkeren of komen uit Duitsland, moeten onmiddellijk na binnenkomst in Nederland een extra reiniging en ontsmetting (R&O) ondergaan. (meer info)
• Geen varkensproducten achter te laten in de natuur of bij een varkenshouderij.
• Alert te zijn op een besmetting bij een houderij of wild zwijn. Let op verschijnselen bij varkens en wilde zwijnen die lijken op AVP en meld die zo snel mogelijk bij de NVWA.
• Alle kadavers van dood gevonden wilde zwijnen bij de lokale grofwild coördinator te melden.

We vragen ook sectoren die intensief werken met seizoensarbeiders om extra aandacht te besteden aan bewustwording en het informeren van hun medewerkers over de risico’s van het meenemen van mogelijk besmet materiaal uit het thuisland. De NVWA heeft verschillende folders beschikbaar om seizoenarbeiders in verschillende talen te informeren.

Mede vanwege de aanstaande zomervakantie verzoekt LTO met klem om rekening te houden met het volgende:

• Geen vleeswaren zoals gedroogde worst, salami of andere varkensproducten mee naar Nederland te nemen.
• Nooit etensresten achter te laten in de natuur. Gooi ze in een goed afgesloten afvalbak.
• Nooit varkens en wilde zwijnen voeren, en zeker geen etensresten, ook niet op bijvoorbeeld een kinderboerderij.
• Je schoenen schoon te houden: ook onder je schoenen kun je het Afrikaanse varkenspest-virus mee naar Nederland nemen. Maak de schoenen waarmee je in de natuur komt dus goed schoon voor terugkomst naar Nederland en draag ze niet als je bijvoorbeeld naar een varkensbedrijf of kinderboerderij gaat.

Afgelopen vrijdag publiceerde de SDa (autoriteit Diergeneesmiddelen) de antibioticacijfers van 2023 voor Nederlandse landbouwhuisdieren met weer positieve resultaten. Het gebruik van antibiotica stabiliseert en uit de gegevens blijkt dat veel dierhouders en dierenartsen succesvol zijn in hun streven om het gebruik van antibiotica structureel te verlagen.

In de melkgeiten-, pluimvee-, rundvee- en varkenssector is het gebruikspatroon vergelijkbaar met het jaar ervoor. In de kalkoensector is het antibioticumgebruik gedaald met 34,2% ten opzichte van het gebruik in 2022. Het antibioticumgebruik in de kalversector en konijnensector is gestegen met respectievelijk 7,6% en 8,5% ten opzichte van 2022. De verwachting is dat verdere reductie van het antibioticumgebruik in de gemonitorde diersectoren kan worden bereikt door het verlagen van het gebruik op bedrijven met een structureel hoog gebruik.

Focus blijft op hooggebruikers
De focus blijft ook de komende jaren liggen op een reductie van het antibioticumgebruik bij de structureel hoog gebruikende bedrijven en hun dierenartsen om daarmee de kans op het ontstaan en verspreiden van resistente bacteriën te verminderen.

Het is toch ieder jaar weer positief nieuws dat onze inzet in verschillende sectoren zijn vruchten afwerpt. Daar mogen we best trots op zijn en we blijven ons onverminderd inzetten, aldus portefeuillehouder Gezonde Dieren Jeannette van de Ven.

De SDa vergelijkt jaarlijks de gebruikscijfers van antibiotica met de verkoopcijfers. De verkoop van antibiotica is in 2023 met 4,5% gestegen ten opzichte van 2022. De daling ten opzichte van het door de overheid aangewezen referentiejaar 2009 is nu 76,4%. SDa ziet de resultaten van 2023 als overwegend positief.

Lees de begeleidende SDa-brief en -rapportage ‘Het gebruik van antibiotica bij landbouwhuisdieren in 2023’ hier.

De eerste warme dagen hebben we achter de rug en de temperaturen liepen in Nederland alweer op. We kunnen wel zeggen dat dit het startpunt is van een periode van warmte en hoge temperaturen. Het is dan ook goed om alert te zijn en te blijven op hittestress bij dieren, zowel in de stal als tijdens het transport.

Preventieve maatregelen
Door hoge temperaturen neemt het risico op hittestress bij dieren toe. Ook de luchtvochtigheid is van invloed hierop. Op www.hittestresscheck.nl kan de voorspelling per diersoort per locatie worden gevonden. Daarnaast is er op de website advies en informatie over (het voorkomen van) hittestress te vinden.

Oproep
LTO vraagt haar leden te anticiperen op hogere temperaturen, alert te blijven op tekenen van hittestress en eventueel gepaste maatregelen te nemen. Portefeuillehouder gezonde dieren Jeannette van de Ven legt in onderstaande video uit waarom dit zo belangrijk is en hoe je maatregelen kunt treffen.

Preventie, monitoring en bestrijding van dierziekten zijn belangrijke onderwerpen voor alle veehouders in Nederland. Om kosten die hiermee gepaard gaan gezamenlijk te dragen, is het diergezondheidsfonds (DGF) in het leven geroepen. Iedere vijf jaar worden afspraken over de verdeling van de kosten opnieuw vastgelegd in een convenant. Aangezien het huidige convenant DGF eind dit jaar afloopt zijn de sectoren in overleg gegaan met LNV over een nieuw convenant voor 2025 t/m 2029. De uitgangspunten van het huidige convenant zijn hierin grotendeels gehandhaafd, maar er zijn ook een aantal wijzigingen die van belang zijn.

Met het wegvallen van de productschappen vervielen ook de instrumenten om extra te investeren in diergezondheidsprogramma’s. Het nieuwe convenant geeft de sectoren de ruimte om op eigen initiatief onderzoek, monitoring en bestrijding van bepaalde dierziekten makkelijker te regelen.

“Het nieuwe convenant geeft ons de ruimte om in de toekomst sneller een vaccin te onderzoeken en beschikbaar te stellen als daar breed in de sector draagvlak voor is. Blauwtong leert ons dat het van belang is om snel een vaccin beschikbaar te hebben.” geeft Erik van Norel aan namens LTO Schapenhouderij.

Jeannette van de Ven, LTO-portefeuillehouder Gezonde Dieren vult aan: “Ook hebben we afspraken voor efficiëntere en effectievere monitoring op bepaalde dierziekten. Het is belangrijk dat we samen met de overheid kijken hoe we de kosten kunnen beheersen en eventueel verlagen, waarbij goede monitoring wel geborgd moet blijven.”

Hogere bijdragen High Containment Unit en monitoringskosten Brucellose fors verlaagd
De kosten van de High Containment Unit (HCU) van Wageningen University & Research, waarin onder andere het onderzoek naar besmettelijke dierziekten plaatsvindt, zijn in recente jaren toegenomen. Dit komt onder meer door hogere kosten van onderhoud en energie. In het nieuwe convenant is naast hogere bijdragen hieraan, vastgelegd dat de sector sterker wordt betrokken bij de kostenverantwoording van de HCU. Met name voor de rundveesector was de stijging van deze vaste kosten een struikelblok. Uiteindelijk is de rundveesector op een ander punt tegemoet gekomen, en worden de kosten van de Brucellose monitoring voortaan 50/50 verdeeld met de overheid. Dat is in lijn met de verdeling van andere dierziekten die op de Europese dierziektelijst staan. “We zijn blij dat we na onderhandeling de kosten van Brucellose monitoring hebben kunnen verdelen, omdat dit een grote kostenpost is.” geeft Ria Derks namens de rundveesector aan.

Plafondbedragen verhoogd
Het plafondbedrag is de maximale bijdrage per sector gedurende de convenantsperiode voor de kosten van bestrijding van dierziekte-uitbraken. De afgelopen jaren zijn de meeste plafondbedragen verlaagd, omdat het risico van besmettelijke dierziekten in de meeste sectoren is verlaagd. De uitbraken van vogelgriep en blauwtong hebben echter laten zien dat plafonds snel overschreden kunnen worden. Daarom heeft het ministerie van LNV deze keer niet alleen naar het risico gekeken maar ook naar de draagkracht van de sectoren en zijn de plafondbedragen verhoogd.

“We hebben ervoor gezorgd dat er op het eerst berekende plafondbedrag voor pluimvee nog correcties zijn doorgevoerd. Er was geen rekening gehouden met inmiddels aangepast preventief ruimingsbeleid, de inzet om te komen tot preventieve vaccinatie tegen vogelgriep en de krimp van de sector. Hierdoor is het aanvankelijk voorgestelde plafondbedrag nog fors verlaagd.”, aldus Kees de Jong, vakgroepvoorzitter LTO Pluimveehouderij.

De brief van de minister aan de Tweede Kamer over het DGF is hier te vinden.

De overheid moet meer voorlichting geven om het publiek bewuster te maken. Zij kunnen en moeten helpen voorkomen, dat Afrikaanse Varkenspest (AVP) in deze vakantietijd ons land binnenkomt. Een groot risico voor introductie van AVP  is het achterlaten van besmette voedselresten in de natuur of op parkeerplaatsen. Daarom hebben Linda Verriet (voorzitter POV), Jeannette van der Ven (portefeuillehouder Gezonde Dieren LTO Nederland),  Laurens Hoedemaker (voorzitter COV), Helma Lodders (Vee & Logistiek) en Frans Meulders (KNMvD) parkeerplaats Het Gevlocht aan de A67 schoongemaakt. Het publiek moet met matrixborden en voldoende, duidelijke informatie op parkeerplaatsen erop gewezen er geen etensresten te laten rondslingeren. De overheid moet in die voorlichting veel actiever zijn. In een brief aan minister Staghouwer (LNV) vragen de organisaties om snel meer actie.

Ook de laatste regio krijgt deze week vakantie. De kans dat terugkerend reizigersverkeer met achtergelaten voedselresten bijdraagt aan verspreiding van het AVP-virus neemt daarmee toe. Vanuit andere landen weten we dat het virus zo grote afstanden aflegt. POV, LTO, COV, Vee&Logistiek Nederland en KNMvD zijn zeer bezorgd dat AVP opduikt onder wilde zwijnen of in de Nederlandse varkenshouderij.

Te veel mensen zijn zich te weinig bewust van dit risico. Veel te vaak zien we op parkeerplaatsen overvolle vuilnisbakken, rondzwervend vuil en voedselresten. Zo kunnen wilde zwijnen besmet raken met ziekteverwekkers, zoals AVP en het verder verspreiden. Door etensresten of allerlei verpakkingen alleen in afgesloten vuilnisbakken weg te gooien of even mee naar huis te nemen, kunnen mensen bijdragen aan het voorkomen van de insleep van varkenspest.

De gevolgen zijn enorm als de ziekte in Nederland binnenkomt. Er is geen vaccin en het virus is onder de dieren zeer besmettelijk. Dit betekent dat de enige bestrijding het ruimen van varkens is in de omgeving van een geconstateerde besmetting. Met alle emotionele en economische gevolgen van dien.

Roadmap AVP
Eind mei 2020 ontving Minister Schouten (LNV) de roadmap ‘Preventie introductie Afrikaanse Varkenspest’. Deze is opgesteld door de taskforce voor de preventie van AVP met overheid, provincies, natuurorganisaties en brancheorganisaties.

De ‘routekaart’ bevat acties om de kans op een besmetting met AVP bij de gehouden varkens en onder wilde zwijnen verder te verkleinen. Belangrijk aandachtspunt is voorlichting, niet alleen binnen de sector, maar juist ook naar het publiek, naar reizigers en recreanten. Minister Staghouwer (LNV) wordt dringend opgeroepen deze taak met hoge prioriteit beter in te vullen.

Meer weten over AVP? Lees hier het bericht ‘Afrikaanse Varkenspest komt steeds dichterbij‘

Komende donderdag stemt het Europees Parlement over de aanbevelingen van haar eigen Enquêtecommissie Diertransport (ANIT). De wetenschappelijke basis voor aanbevelingen over reistijdlimieten en leeftijdsnormen mist, terwijl de impact op de Nederlandse veehouderijsectoren zeer groot zou zijn. LTO Nederland is daarom kritisch op het rapport. De enquêtecommissie focust op willekeurige politieke normen, in plaats van op kwaliteit en comfort van het transport. Dit is niet in het belang van dierwelzijn, -gezondheid en ondernemer.  

Portefeuillehouder Gezonde Dieren Jeannette van de Ven van LTO Nederland: “Als veehouder zorg je goed voor je dieren en wil je dat het transport ook netjes is geregeld. Terecht zijn hier op Europees niveau regels voor. Verdere verbetering kan alleen met draagvlak worden gerealiseerd als de normen een wetenschappelijke basis hebben. Verschillende aanbevelingen waar het Europees Parlement donderdag over stemt zijn niet gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en zijn niet in het belang van dier én boer. Het zou beter zijn als de bestaande regels, waar men in Nederland nauw bovenop zit, ook in andere landen goed worden gehandhaafd.”

Oproep aan Europarlementariërs
LTO Nederland roept daarom Nederlandse Europarlementariërs op te kijken naar de kennis en expertise die in Nederland uit de praktijk en wetenschappelijk onderzoek is ontstaan, en niet mee te gaan met vergaande en ongefundeerde aanbevelingen van de enquêtecommissie.

Zo stelt de enquêtecommissie voor om transport te verbieden als het buiten warmer dan 30°C is, zich kennelijk niet realiserend dat bijvoorbeeld extra ventilatie of airconditioning een optie is. Ook stelt de commissie voor het vervoer van dieren jonger dan 35 dagen volledig te verbieden, en de maximumduur van transport fors te reguleren. Ook hier geldt dat men niet naar de veel belangrijker kwaliteit en het comfort van het transportmiddel kijkt, maar puur naar politiek gemotiveerde normen. Dat terwijl verschillende veehouderijsectoren tegen grote problemen aanlopen als jongere dieren – die gezond en sterk zijn – helemaal niet meer vervoerd mogen worden.

Via Europese koepelorganisatie Copa Cogeca heeft LTO Nederland Europarlementariërs opgeroepen met wijzigingsvoorstellen op het rapport te komen. Verschillende leden van het Europees Parlement hebben aan deze oproep gehoor gegeven. Daarom wordt er donderdag opnieuw gestemd over onder andere de maximale duur van transport en het vervoer van jonge dieren. Het rapport kan ook volledig worden weggestemd, mochten er geen wijzigingen worden doorgevoerd dan is dat de beste optie.

EU-brede handhaving huidige wetgeving
LTO Nederland is van mening dat de handhaving van de bestaande dierenwelzijnswetgeving eerst moet worden verbeterd. De uitvoer van deze wetgeving is zeer verschillend in de Europese lidstaten. Nederlandse veehouders en de transportsector lopen binnen de EU voorop. Gelijke handhaving en interpretatie van normen door de gehele EU is noodzakelijk voor daadwerkelijke verbetering van dierenwelzijn. Om de kwaliteit van diertransport tot een hoger niveau te tillen heeft de sector eerder meegewerkt aan het uitwisselen van beste praktijken. Dit heeft geleid tot nieuwe Europese richtlijnen. Door grote verschillen in toepassing van deze beste praktijken ontbreekt er echter momenteel een eerlijk speelveld in de EU. Nieuwe normen helpen niet als nu al blijkt dat handhaving in delen van de EU achterblijft.

Aanbevelingen input voor wetsherziening Commissie
De aanbevelingen van de enquêtecommissie leiden niet direct tot nieuwe Europese wetgeving. Als het Parlement donderdag (in huidige of gewijzigde vorm) instemt met de aanbevelingen, wordt de Europese Commissie verzocht nieuwe wetgeving voor te stellen. Momenteel werkt de Commissie al aan een herziening van dierenwelzijnswetgeving in de EU. Deze aanbevelingen zullen daarvoor als input worden gebruikt.

Op 15 december 2021 presenteerden VVD, D66, CDA en ChristenUnie hun coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’.

LTO Nederland organiseerde de volgende dag een webinar voor haar leden. Daarin bespraken voorzitter Sjaak van der Tak en directeur Hans Van den Heuvel het resultaat van bijna twee jaar lobby voor dit nieuwe regeerakkoord en de inzet voor de toekomst.

Een uitgebreide versie van de slides is te downloaden via deze link.

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie & Veiligheid) gaat naast boeren, tuinders en ondernemers in de veelogistieke sector staan om samen dierenextremisme aan te pakken. Door zaken als Covid-19 was dit thema naar de achtergrond verdwenen, maar het onderwerp komt opnieuw op de agenda. Dat heeft hij maandagmorgen aangegeven bij een overleg met LTO, POV, NMV, NVP en Vee & Logistiek Nederland.

Voor de voorzitters van de agrarische belangenbehartigers is het van belang om namens de gehele sector samen met de overheid op te trekken in het belang van alle boeren, tuinders en ondernemers in de veelogistieke sector. “De minister heeft gezegd naast onze boeren en tuinders te willen staan,” zegt Sjaak van der Tak, voorzitter van LTO Nederland. “Samen moeten we invallen en extremistische acties tegengaan. Ook onderzoeken we samen hoe er strenger kan worden gestraft en we de schade beter kunnen verhalen! De extremisten beweren volstrekt ongefundeerd met de invallen ernstige misstanden aan te willen tonen, maar zelfs als hier al sprake van zou zijn, dan mag je nooit het ‘recht’ zelf in handen nemen.”

Om dierenextremisten steviger aan te pakken wordt de landelijke samenwerking binnen de politie versterkt. Daarnaast wordt een traject gestart om te onderzoeken of de straffen op insluiping kunnen worden verhoogd. “De impact op boerenbedrijven bij een inval is enorm. Dat hebben we in 2019 gezien in Boxtel, maar ook in de afgelopen weken waarin zesmaal is ingebroken bij diverse bedrijven door het hele land. Rond Boxtel zijn er afspraken gemaakt met het ministerie, daar is nog niet voldoende van terecht gekomen. Het is tijd dat er wordt ingegrepen. De radicale invallen moeten stoppen. Dit gaat niet meer over burgerlijke ongehoorzaamheid, dit gaat veel te ver. Deze groepen en personen hebben maar één doel: de veehouderij uit Nederland laten verdwijnen,” vertelt Linda Verriet, voorzitter van de POV.

Naast een verzwaarde strafrechtelijke vervolging wordt verkend wat mogelijk is vanuit het bestuurs- en privaatrecht. Henk Bleker, voorzitter van NMV: “Boeren die slachtoffer worden van invallen hebben vaak tienduizenden euro’s schade, maar dit bedrag staat niet in verhouding tot de paar honderd euro die door de rechter als vergoeding wordt toegekend.”

“We zien actiegroepen door heel Europa zwerven en steeds op andere plekken invallen doen,” legt Bart-Jan Oplaat, voorzitter van de NVP, uit. “Door de samenwerking met overheidsinstanties aan te gaan, kunnen we effectiever zijn om deze groep of personen aan te pakken.”

Naast het werk op internationaal niveau, moet ook op lokaal niveau meer mogelijk worden. “Daarom gaat de minister onderzoeken of het voor gemeenten mogelijk wordt om via de Algemene Plaatselijke Verordening boetes op te leggen. Dit geeft de burgemeester samen met de lokale politie en het Openbaar Ministerie de mogelijkheid om ook zelf op te treden,” aldus Van der Tak. Helma Lodders, voorzitter van Vee & Logistiek Nederland zegt: “Daarnaast roepen we alle boeren en tuinders, maar ook transporteurs en bedrijven in de keten, op om aangifte te doen als ze met dierenextremisme worden geconfronteerd. Met minister Grapperhaus hebben we afgesproken dat in zulke gevallen altijd aangifte moet worden gedaan. De overheid is er in zo’n geval voor ondernemers en kan niet langs de kant blijven staan.”

“Voor de agrarische belangenbehartigers en de minister blijft het van belang dat het maatschappelijk debat over dierenextremisme in de Nederlandse rechtsstaat wordt gevoerd,” zegt Dirk Bruins, voorzitter van LTO Noord. “Voor extremisme is geen plaats!”

De Miljoenennota biedt onvoldoende perspectief om de uitdagingen in de land- en tuinbouw daadwerkelijk aan te pakken. De begroting van het demissionaire kabinet mist urgentie. LTO Nederland draagt concrete oplossingen voor de vijf grootste opgaven aan, die alsnog – door een demissionair of nieuw kabinet – moeten worden begroot voor 2022.

“We missen een gevoel van urgentie in deze Miljoenennota. De agrarische inkomens staan onder druk en de onzekerheid onder boeren en tuinders is groot. Er komen veel eisen terecht op het boerenerf: stikstof, klimaat en waterkwaliteit. Het wordt steeds moeilijker om werknemers te vinden en te huisvesten. Ons vakmanschap bij dier- en plantgezondheid wordt bekneld. Daar hebben onze ondernemers oplossingen voor. Maar Den Haag blijft achter,” aldus Sjaak van der Tak, voorzitter van LTO Nederland.

Aan de slag met voorstellen sector
Voldoende verdienvermogen staat aan de basis van een gezonde onderneming en is onmisbaar voor de verdere verduurzaming van de sector. Ondanks alle aandacht van de Tweede Kamer voor het onderwerp is de situatie in de agrarische sector de afgelopen jaren niet verbeterd.

Van der Tak: “Ik daag het kabinet en de Kamers uit nu echt aan de slag te gaan met de voorstellen vanuit de sector, en het komende jaar géén beleid te maken dat boeren en tuinders meer geld kost dan het oplevert.”

In een brief aan de Staten-Generaal doet LTO Nederland een aantal concrete voorstellen:

• Investeer € 1 miljoen in pilots voor toekomstgerichte ketens om het verdienvermogen van boeren en tuinders te verbeteren.
• Voorkom verdere vertraging in stikstofdossier en begroot al in 2022 € 1,7 miljard om uit de impasse te komen, in lijn met het breed gedragen plan Duurzaam Evenwicht.
• Geef ondernemers de kans een fiscale klimaat- en calamiteitenreserve aan te leggen, om schade door bijvoorbeeld extreem weer op te vangen.
• Ga aan de slag met de zorgvuldige invoering van voedselkeuzelogo Nutri-Score, en laat boeren en tuinders bijdragen aan een gezonder eetpatroon en een volgend Preventieakkoord.
• Faciliteer het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer, waarin met waterschappen aan schoner en voldoende water en een betere bodem wordt gewerkt; en gebruik 10-punten plan Van mestbeleid naar bodembeheer in plaats van het onhaalbare, ontwrichtende en onbetaalbare 7^e Actieprogramma
• Biedt de land- en tuinbouw vanwege de seizoensproductie een uitzonderingspositie bij het beprijzen van flexibele contracten en laat arbeidsmigranten van buiten de EU voor een duur van maximaal 9 maanden toe.

De volledige brief is hier te lezen.