LTO Nederland, BO Akkerbouw, het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW), KAVB en Agrodis trekken al jaren gezamenlijk op om het zo zorgvuldig mogelijk gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te stimuleren.
Zo wordt in het project emissiereductiesprint met succes kennis en bewustwording gecreëerd voor de beste praktijkvoorbeelden om emissies zo veel mogelijk te beperken.
Deze vijf organisaties zetten in lijn met deze inzet een volgende stap met een bewustwordingscampagne gericht op een vijftal middelen waarvoor verdere emissiereductie nodig is.

Ondanks de vele initiatieven in de akkerbouwsector, zoals emissie-protocollen, Toolbox Water, Erfemissiescan en Perceelsemissiescan, campagne Emissiereductiesprint.nu en de Brochure Emissie beperken? Dat kan zó!, blijft er nog altijd extra aandacht nodig voor het zorgvuldig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Dit is niet alleen van belang voor het milieu, maar ook voor de teler zelf. Telers willen namelijk gewasbeschermingsmiddelen inzetten waar ze voor bedoeld zijn: om gewassen te kunnen beschermen tegen ziekten in plagen. Door op eigen initiatief gewasbeschermingsmiddelen zorgvuldig te gebruiken en zo emissies te voorkomen kan het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) de middelen ook op een verantwoorde wijze blijven toestaan, en kunnen strengere verplichte gebruiksvoorwaarden telers bespaard blijven.

Stickeractie: ´Houd het middelenpakket uit de sloot´
Om bewustwording op erf- en perceelniveau te vergroten, hebben de vijf organisaties, op initiatief van de LTO-vakgroep Akkerbouw, een sticker ontwikkeld met de namen van de vijf middelen waarvoor verdere emissiereductie nodig is.
Het gaat om de middelen DECIS, FANDANGO, SIGNUM, TRACER en STOMP. De sticker – met de oproep ‘Houd het middelenpakket uit de sloot´- is bedoeld als dagelijkse herinnering op de middelenkast. Telers ontvangen de sticker via winterbijeenkomsten of via teeltadviseurs.

Telers worden daarbij herinnerd aan de maatregelen die ze kunnen nemen om emissies te beperken, zoals het toepassen van driftarme technieken, het schoonhouden van het erf, het controleren van bufferzones en het veilig opslaan en afvoeren van middelen via STORL.

Sector neemt verantwoordelijkheid
“We willen dat telers voldoende mogelijkheden behouden om gewassen op een duurzame manier te kunnen beschermen tegen ziekten en plagen. Dat vraagt om zorgvuldigheid, elke dag opnieuw.” aldus Tineke de Vries, vakgroepvoorzitter LTO Akkerbouw.

Hester Maij, voorzitter KAVB: “Het Ctgb beoordeelt gewasbeschermingsmiddelen streng, en dat is goed. We moeten laten zien dat we zorgvuldig omgaan met de gewasbeschermingsmiddelen die we tot onze beschikking hebben. Dat is in belang van de gehele sector. Vandaar deze gezamenlijke stickeractie.”

Maandag 13 oktober vond Het Grote Landbouwdebat van LTO en Nieuwe Oogst plaats. We kijken terug op een prikkelend en informatief verkiezingsdebat, dat duidelijk maakt dat er écht iets te kiezen valt.

Onder leiding van presentator Roelof Hemmen gaven 7 politici hun visie op uiteenlopende onderwerpen als het stikstofslot, de bescherming van boerenland en doelsturing. Met rechtstreekse verhalen van het erf deelden boeren en tuinders hun ervaring en vragen aan de kandidaat-Kamerleden. Op de vraag “wat gaat u doen als u minister van Landbouw wordt?” gaven de politici een bevlogen pitch in 1 minuut.

Kijk terug: Het Grote Landbouwdebat – Nieuwe Oogst

Foto’s door Dirk Hol

Roelof Hemme

Caroline van der Plas(BBB) en Laura Bromet (GL-PvdA)

  Annemarijke Podt (D66) en Pieter Grinwis (CU)
  Jan-Arie Koorevaar (CDA) en Thom van Campen (VVD)

André Flach (SGP)
Esther de Snoor en Roelof Hemmen

De deelnemers aan het debat

  Reacties uit het publiek: Ger Koopmans

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

Eenvoudige aanpassingen leiden al tot veel minder normoverschrijdingen van gewasbeschermingsmiddelen in oppervlaktewateren. “Telers, ga goed voorbereid het nieuwe teeltseizoen in!”, was de hoofdboodschap van het webinar ‘Emissiereductie, zo doe je dat!’.

Door structurele normoverschrijdingen staan steeds meer middelen op de tocht, gaf tafelhost Peter Knippels (LTO Nederland) als aftrap van het webinar aan. Hij verwees daarbij naar een aankondiging van het Ctgb, eind december 2024. Vervolgens liet hij overzichten van stoffen zien die normoverschrijdend zijn aangetroffen. “Deze kunnen we niet missen”, reageerde akkerbouwer Sjaak Huetink uit Lemelerveld. “Zonder deze middelen wordt een aantal teelten heel problematisch”, luidde de aanvulling van Wim in ’t Veld, emissiecoach bij een project van DAW, Hollandse Delta, KAVB en LTO Noord op de Zuid-Hollandse Eilanden.

Het webinar terugkijken kan hier.

Niet scherp genoeg
In ’t Veld deed de projectopzet uit de doeken: extra meetpunten, snellere terugkoppeling van meetresultaten van het waterschap en bezoek van alle telers door een emissiecoach. Die trof hoofdzakelijk goedwillende telers, die desondanks niet scherp genoeg waren met maatregelen. In ’t Veld: ”Telers gaven vooraf aan correct te handelen. Toch gaat het vaak fout met het stallen en reinigen van de veldspuit. Met een eenvoudig proefje toonden we aan dat het hierbij snel mis gaat en middelen afstromen naar de sloot. Dit is laaghangend fruit, zorg dat dit steeds in orde is!” Huetink erkende dat het bij hem ook wel eens fout ging. Totdat een onderzoek aantoonde hoe verontreinigd water van het erf naar de sloot liep. “Dus: de tank binnen stallen en vullen. Een vloeistofdichte vloer. Een wasplaats voor de spuitmachine en het erf anders ingericht”, somde hij enkele aanpassingen aan. Met succes: “Bij volgende metingen was het water schoon.” Zo doe je dat!

Inspectieresultaten NVWA
Martine van IJzendoorn van de NVWA gaf eveneens een opsomming van maatregelen. Zij vertelde over resultaten van NVWA-inspecties, deels gericht op het toepassen van middelen op het perceel, en deels bedrijfsinspecties. Bij inspecties op het veld voldeed in de akkerbouw ongeveer eenderde van de telers niet. Ze hadden bijvoorbeeld geen kantdop of deze stond niet aan, de juiste drifreductie ontbrak, het wettelijk gebruiksvoorschrift werd niet nageleefd, of er was geen bewijs van vakbekwaamheid. “Lees de voorschriften en het etiket goed door. Pas de middelen correct toe, met de juiste instelling van de spuitapparatuur. Pas verplichte teeltvrije zones toe. Let op in grondwaterschermingsgebieden welke middelen niet zijn toegestaan. Heb je vakbekwaamheidsbewijs en de spuitkeuring op orde”, somde ze op.

Spreek je buurman aan
Presentaties over inspectieresultaten aan groepen telers resulteren in goede gesprekken, zo ervaart Van IJzendoorn. En ook in verontwaardiging bij deelnemers, over collega’s die nalatig bleken. Vaak weten telers zelf wel waar ze de mist in gaan, was de overtuiging aan tafel. Het blijkt lastig om de buurman erop aan te spreken, zo klonk het. Dat is ook voor adviseurs het geval bij hun klanten, vulde Tjeerd Hoekstra (DAW) aan. “Ik proef daarin terughoudendheid om hun klantrelatie niet te schaden. Terwijl juist die adviseurs goed mee kunnen denken over hoe het beter kan.”

Gebiedsgerichte aanpak
Net als In ’t Veld is Hoekstra betrokken bij een gebiedsgericht aanpak, maar dan in het werkgebied van Wetterskip Fryslân. Ook hier extra metingen en een snellere terugkoppeling van meetresultaten. En telers die samen die resultaten beoordelen en extra maatregelen nemen om overschrijdingen te voorkomen. Hoekstra: “Bijvoorbeeld met een infiltratiegeul: voorkom dat water rechtsreeks vanaf het perceel via een greppel een sloot in kan stromen.” Hoekstra vertelde over het initiatief Waterdichte Kaders van een aantal organisaties, die samen met een gebiedsgerichte aanpak tot betere waterkwaliteit willen komen. Volgens In ’t Veld gaat dit succes opleveren: “Het gaat dan om je eigen gebied waar je woont en werkt, waar telers goed mee om willen gaan. Ik ben ervan overtuigd dat we samen de normoverschrijdingen tot een minimum kunnen terugbrengen.”

Meer informatie
Het webinar is een activiteit van #Emissiereductiesprint, een campagne van BO Akkerbouw, DAW en LTO Nederland. Meer informatie en tips is te vinden op de campagnepagina, bij de Toolbox Water en de zelfinspectietool en de video ‘Ons toezicht Gewasbescherming’ van de NVWA.

De kranten staan er vol van: gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater. Er is dus werk aan de winkel. In het webinar ‘Emissiereductie: zo doe je dat!’ op maandag 24 maart geven een akkerbouwer, emissiecoach en inspecteur van de NVWA duiding bij de huidige normoverschrijdingen én wat jij praktisch kunt doen om emissie te voorkomen.

Tijdens het webinar op 24 maart vertelt een akkerbouwer over de maatregelen die hij heeft genomen om emissies te reduceren en waar hij tegenaan loopt. Emissiecoach Wim in ’t Veld zoomt in op tips en trics om erf- en perceelemissie te voorkomen. Dit doet hij vanuit zijn ervaring als emissiecoach op de Zuid-Hollandse eilanden. Een inspecteur van de NVWA vertelt over wat zij in de praktijk tegenkomen tijdens bedrijfscontroles en waar een akkerbouwer zelf op kan letten.

De akkerbouwer vertelt over zijn eigen werkwijze
Steeds meer akkerbouwers willen zelf meten in hun (perceel)sloten. Een gebiedsgerichte aanpak is ook de wens van het bedrijfsleven. Dit jaar start dan ook de landelijke pilot. Tjeerd Hoekstra vertelt over de opzet, waarbij in vijf gebieden samen met boeren extra gemeten wordt op waterkwaliteit. Hoekstra is hier als DAW-coördinator bij betrokken.

Het webinar start om 19.30 uur. Aanmelden kan hier. Iedereen die zich aanmeldt, ontvangt achteraf automatisch een terugkijk video.

#emissiereductiesprint
Het webinar wordt gehouden onder de vlag van #emissiereductiesprint, een samenwerking van BO Akkerbouw, Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) en LTO Nederland. De waterkwaliteit verbeteren en normoverschrijdingen terugdringen, vormt al enkele jaren een speerpunt in de gezamenlijke inzet van deze drie partijen. Juist omdat voor akkerbouwers het steeds beperktere middelenpakket de grootste zorg is op het gebied van plantgezondheid. Alle reden om er samen, van fabrikant tot teler, stevig de schouders onder te zetten en die emissiereductiesprint tot een goed einde te brengen. Dit wordt ingevuld door ondernemers praktische informatie en inspirerende voorbeelden te geven hoe ze emissies kunnen voorkomen. Kijk hiervoor op de website: www.emissiereductiesprint.nu

De NVWA heeft op 30 mei jl. de zelfinspectietool gelanceerd. Met deze tool kunnen ondernemers zelf beoordelen of ze gewasbeschermingsmiddelen volgens de regelgeving toepassen en kunnen ze daar waar nodig aanpassingen doorvoeren. De NVWA heeft LTO Nederland eerder geïnformeerd over de ontwikkeling van de tool en heeft LTO deze mogen testen. De nu beschikbare tool is een goede eerste stap in de verbetering van de ondersteuning van ondernemers in de juiste toepassing van gewasbeschermingsmiddelen. LTO roept andere partijen op om het voorbeeld van de NVWA te volgen.

Portefeuillehouder gezonde planten Ron Mulders vindt de zelfinspectietool een goede ontwikkeling: ‘We hebben meermaals met ondernemers gesproken in vervolg op eerdere publicaties van de NVWA over de naleving van de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen. Uit de gesprekken blijkt dat de gewasbeschermingsregelgeving zeer complex is om na te leven. Deze zelfinspectietool is een goede eerste stap in de ondersteuning van de telers in deze complexe materie’. Hij roept andere organisaties, met name adviseurs, op om de tool mee te nemen in de adviesgesprekken met boeren en tuinders.

LTO investeert, samen met andere brancheorganisaties, in bewustwording en informatie­voorziening richting telers en tuinders. Dat doen we door middel van de langjarige campagne ‘Emissiereductiesprint’, webinars, praktijkproeven en gerichte, sectorale communicatie. Verschillende deelsectoren hebben de laatste jaren laten zien dat de naleving fors verbeterd kan worden door gerichte inzet en communicatie. Hier blijven we in de toekomst prioriteit aan geven.

Iedere druppel gewasbeschermingsmiddel dat in de sloot komt kan bijdragen aan een normoverschrijding, wat kan leiden tot beperkingen in het middelenpakket. Akkerbouwers die daarom vandaag hun emissie willen aanpakken, doen er goed aan om het webinar ‘Middelenpakket uit de sloot’ terug te kijken.

Want met de uitspoeling van gewasbeschermingsmiddelen via erf, perceel of drift groeit ook de kans op meer restricties op de beschikbaarheid . Omdat de bedrijfssituatie en weersomstandigheden een grote rol spelen, komen in het webinar diverse maatregelen en oplossingen voorbij om emissie te voorkomen.
Diverse deskundigen uit werkveld – van middelenfabrikant tot teeltadviseur – bespreken tijdens het webinar de emissieroutes en -risico’s en hoe die te verminderen.  Zij gaan in op de recente cijfers over normoverschrijdingen per regio. Verder geven zij uitleg over de inzet van online hulpmiddelen als de Toolbox Emissiebeperking en Farmmaps.

Grootste zorg rond plantgezondheid
Het webinar is de derde onder de noemer #Emissiereductiesprint, een samenwerking van LTO Nederland, Brancheorganisatie Akkerbouw en het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW). De waterkwaliteit verbeteren en normoverschrijdingen terugdringen, vormt al enkele jaren een speerpunt in de gezamenlijke inzet van deze drie partijen. Juist omdat voor akkerbouwers het steeds beperktere middelenpakket de grootste zorg is op het gebied van plantgezondheid. Alle reden om er samen, van fabrikant tot teler, stevig de schouders onder te zetten en die emissiereductiesprint tot een goed einde te brengen. Dit wordt ingevuld door ondernemers praktische informatie en inspirerende voorbeelden te geven hoe ze emissies kunnen voorkomen. Kijk hiervoor op de website www.emissiereductiesprint.nl.

Nieuwsgierig naar de praktijkoplossingen? Kijk het webinar ‘Middelenpakket uit de sloot’ hier terug.