Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

Het ministerie van LNV heeft vandaag aan LTO Nederland gemeld dat agrarische ondernemers sloten, andere landschapselementen en onderhoudspaden in eigendom van de waterschappen en andere overheden in de Gecombineerde Opgave op mogen geven als landschapselementen voor het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Daarbij geldt als belangrijke voorwaarde wel dat het landschapselement binnen een straal van 5 meter grenst aan de rand van het betreffende landbouwperceel.

Landschapselementen waterschappen en andere overheden subsidiabel
In het nieuwe GLB worden landschapselementen in het bezit van waterschappen en andere overheden namelijk gezien als onderdeel van het perceel en zijn deze daarom subsidiabel en te gebruiken om te voldoen aan de basiseisen. Ook kunnen deze gebruikt worden bij deelname aan de ecoregeling. Enkele waterschappen, zoals de Waterschappen Scheldstromen, Hollands Noorderkwartier en Noorderzijlvest gaven agrarische ondernemers al groen licht om dergelijke landschapselementen, die in het bezit van deze waterschappen zijn, op te geven in de Gecombineerde Opgave, zodat zij er GLB-betalingen en subsidies voor kunnen aanvragen. LNV stelt daarnaast dat dit op ook bijdraagt aan de nationale doelstellingen van het GLB, het Nationaal Strategisch Plan (NSP).

RVO schrijft er het volgende over op haar website:
Voor het mee laten tellen van een waterloop van een waterschap, is onderhoud (of medeonderhoud) geen voorwaarde. Het waterschap moet wel toestemming geven, zodat u de sloot op kunt geven. Ook blijven andere voorwaarden voor het intekenen van landschapselementen van kracht. Het waterschap kan bovendien aanvullende voorwaarden stellen om een sloot op te geven, bijvoorbeeld deelname aan de eco-regeling. 

Reactie LTO
’LTO Nederland is verheugd met het feit dat dit initiatief, dat al door verschillende waterschappen toegepast werd, nu bevestigt is en ondersteunt wordt door LNV’, zo stelt Joris Baecke, portefeuillehouder Bodem en Water. Over de interpretatie van de voorwaarden was eerder al discussie ontstaan. ‘Er ontstond ruis omdat advieskantoren andere signalen aangeven. Met deze extra bevestiging van LNV is elke twijfel weggenomen. En kunnen we ook naar de volgende jaren kijken. Bovendien biedt het ook duidelijkheid voor andere waterschappen.’

Inperkingen voor de hele agrarische sector, dat is wat de derogatiebeschikking naast een afbouw te bieden heeft. Enkele weken geleden heeft het Nitraatcomité gestemd over de concept derogatiebeschikking voor Nederland. En nu is deze voor finale goedkeuring en publicatie plots openbaar gemaakt. Na maanden van onderhandelen tussen kabinet en Europese Commissie, druk van agrarische belangenbehartigers en speculaties in de media is er eindelijk duidelijkheid voor Nederlandse boeren en tuinders – en die is ernstig. LTO pleit voor een heronderhandeling, betere invulling en om te beginnen een overgangsjaar om te voorkomen dat al ingezaaide gewassen en lopende contracten overhoop moeten.

De duidelijkheid is een hard gelag voor de sector. Niet alleen wordt kringlooplandbouw een utopie, ook het verbeteren van de waterkwaliteit wordt in de praktijk tot een halt geroepen. Daarbij krijgt het verdienvermogen van boeren en tuinders een grote klap te verduren. Dat geldt niet alleen boeren die gebruik maken en/of maakten van de derogatie maar het verdienvermogen van de hele sector.

Naast de afbouw van de derogatie worden er namelijk vele andere voorwaarden opgelegd. In deels onduidelijk of onbegrijpelijk gedefinieerde bepaalde gebieden extra hard getroffen. De beschikking heeft ook een grote impact voor plantaardige sectoren vanwege het verlagen van de gebruiksnormen. De veehouderijsectoren krijgen te maken met een verlaging van de mestproductieplafonds. Tot slot zal ook de administratieve last verhoogd worden door invoering van extra voorwaarden op o.a. registratie van gebruik van mineralen. Hoewel nog verschillende onderdelen hiervan ingevuld moeten worden, is in ieder geval duidelijk dat dit verstrekkende gevolgen met zich meebrengt.

1. Aanwijzen van verontreinigde gebieden

Aanwijzen verontreinigde gebieden per 1 januari 2024 op basis van slechte waterkwaliteit, ook bij een trend in toenemende eutrofiëring en een risico geëutrofiëerd te raken. Tot dat deze aanwijzing is gebeurd, zullen vanaf 1 januari 2023 onder de verontreinigde gebieden vallen: de Zuidelijke en Centrale zand- en lössgronden en de gebieden uit de Nationale Analyse Waterkwaliteit (2020, PBL) die een gemiddeld tot slechte waterkwaliteit hebben.

In deze verontreinigde gebieden zal de gebruiksnorm gradueel worden verlaagd naar uiteindelijk minus 20% per 1 januari 2025 ten opzichte van de gebruiksnormen zoals in het 7^e Actieprogramma (7^e APN).

2. Afbouw van de derogatie

In 2026 geen derogatie meer en dus naar een gebruiksnorm van 170 kg N/ha.

3. Gebieden uitsluiten van derogatie

Percelen uitsluiten van derogatie per 1 januari 2023 in:

• Grondwaterbeschermingsgebieden;
• N2000-gebieden,
• Nog nader te definiëren bufferzones rondom N2000-gebieden, dit gebeurt in het NPLG in 2023, worden per 1 januari 2024 uitgesloten van derogatie.

De grondwaterbeschermingsgebieden zullen ook nog een aanvullend pakket van verplichte maatregelen opgelegd krijgen per 1 januari 2024.

4. Jaarlijks bemestingsplan en invoering bemestingsregister

Alle bedrijven dienen een jaarlijks bemestingsplan voorafgaand aan het groeiseizoen op te stellen, inclusief gewasrotatie en geplande bemesting.

Per 1 januari 2024 invoering van een elektronisch bemestingsregister, waarin kunstmestgebruik, mestproductie en mestaanwending geregistreerd wordt. Per 1 januari 2025 dienen alle bedrijven dit register te gebruiken.

5. Mestproductieplafonds naar beneden bijstellen

De mestproductieplafonds mogen het niveau van 2020 niet overschrijden. In 2025 dienen de productieplafonds met zo’n 10% ten opzichte van 2020 afgenomen te zijn naar 440 miljoen kg stikstof en 135 miljoen kg fosfaat, als een resultaat uit de extra maatregelen die in het Addendum zijn aangekondigd.

6. Intensiveren uitrol versterkte handhavingsstrategie

Verder uitrollen van de versterkte handhavingsstrategie voor mestfraude, met daarbij o.a. invoering van rVDM per 1 januari 2023.

7. Invoering bufferstroken

Bufferstroken langs alle waterlopen waar geen bemesting is toegestaan per 1 januari 2023:

• Langs ecologisch gevoelige waterlopen minimaal 5 meter;
• Andere waterlopen minimaal 3 meter;

In waterrijke gebieden kan dit tot maximaal 4% van het totale areaal oplopen, in geval van meer dan 4% dan:

• Maximaal 1 meter bij waterlopen niet breder dan 10 meter;
• Maximaal 0,5 meter in gebieden waar het maximum van 1 meter ook de 4% overschrijd.
• Langs droge waterlopen (droog tussen 1 april en 1 oktober) minimaal 1 meter.

Vervolg
Een nadere duiding en invulling moet nog worden gegeven, hiervoor zal LTO Nederland o.a. over in gesprek treden met het ministerie van LNV. Wat wel al als paal boven water staat is dat de derogatie die is ‘binnengehaald’ een schijnoverwinning is. Meer dan ooit heeft de sector behoefte aan perspectief. De Nederlandse overheid zal terug naar Brussel moeten om daar met de vuist op tafel te slaan en nog steviger te onderhandelen.

De Europese Commissie benadrukt in de beschikking dat de insteek is om hiermee de transitie van de landbouw, zoals in het NPLG staat beschreven, te ondersteunen. Maar gezien alle onduidelijkheid rondom de invulling van het op stapel staande beleid zal deze transitie een hele slechte start beleven. Onderdelen van het 7^e APN en het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB) moeten nog uitgewerkt worden door de overheid. Ook wat er volgens deze derogatiebeschikking precies tot ‘verontreinigde gebieden’ behoort is onduidelijk en zal tot discussies leiden. De invulling van het beleid is dus nog onzeker en ondernemers weten niet waar zij exact rekening mee moeten houden, terwijl dit beleid wel al per 2023 in zou moeten gaan.

Dat is volstrekt onwerkbaar. De eerste gewassen voor volgend teeltseizoen zijn alweer gezaaid en afspraken met andere telers of afnemers voor 2023 al zijn gemaakt. Om dit alles nog schrijnender te maken, wordt nu deze derogatiebeschikking gepresenteerd. Voor LTO Nederland is dan ook het onontkoombaar om 2023 aan te merken als overgangsjaar; met vereenvoudigingen binnen het GLB en uitstel van middelvoorschriften binnen het 7e APN tot 2024. LTO zet zich daar ten volste voor in.

Ook voor de periode daarna blijft LTO zich inzetten. Naast de fundamentele heronderhandeling zal bijvoorbeeld de aanwijzing van zo genoemde verontreinigde gebieden minimaal moeten zijn. De algemene maatregelen hebben al een gigantische impact, verdere verzwaring is niet gepast.

De volksvertegenwoordigers in de Tweede Kamer zullen zich, gezien de impact die de derogatiebeschikking heeft, ook uit moeten spreken over hoe ze dit willen rijmen met het ook door de Kamer gewenste toekomstperspectief.

Vandaag laat minister Staghouwer in een Kamerbrief weten dat boeren en tuinders nu nog géén duidelijkheid krijgen over derogatie voor het bijna afgeronde mestseizoen en de volgende jaren. LTO Nederland, gesteund door diverse Kamerleden, heeft herhaaldelijk aangedrongen dat het laten voortbestaan van onzekerheid fnuikend is voor het perspectief.

Zowel voor dit jaar als voor de jaren daarna blijft er onzekerheid over voortbestaan en inhoud van de derogatie. Zeker voor dit jaar is er sprake van onbehoorlijk bestuur. Het is inmiddels half juli en het bemestingsseizoen op gras nadert z’n einde. Achteraf zullen boeren dus pas te horen krijgen of ze wel of geen gebruik hadden kunnen maken van derogatie. Dat betekent dat boeren ofwel onnodig aangekochte kunstmest in plaats van dierlijke mest hebben gebruikt en dus onnodig hoge kosten hebben gemaakt , of achteraf het risico lopen zich niet aan de norm gehouden te hebben.

Deze situatie is wat LTO Nederland betreft onbestaanbaar. We roepen het kabinet en de coalitiepartijen in de Tweede Kamer dan ook op om alsnog en per omgaande te stellen dat derogatie in 2022 met dezelfde gebruiksnormen en onder dezelfde voorwaarden als in 2021 zal kunnen gelden. Ondernemers nu geen duidelijkheid bieden is weglopen voor de verantwoordelijkheid die de overheid heeft richting boeren en burgers. Het toch al zeer broze draagvlak zal hierdoor een volgende knauw krijgen.

Lees hier meer over het belang van derogatie en de inzet van LTO Nederland.

Op 14 juni organiseert LTO Nederland een webinar over de Kamerbrieven over stikstof, het Nationaal Programma Landelijk Gebied en het toekomstperspectief van de agrarische sector.

LTO verzet zich tegen de stikstofplannen van het kabinet, die een kaalslag van het platteland betekenen. De ‘perspectiefbrief’ bevat enige positieve handvatten maar benadrukt vooral wat er allemaal níet meer kan.

De plannen die op 10 juni werden gepresenteerd komen hard binnen bij boeren en tuinders. Wij gaan daarom graag digitaal met u in gesprek over de Kamerbrieven, wat er aan vooraf ging, en waar we de komende tijd op inzetten.

Datum en tijdstip: dinsdag 14 juni, 20.00 – 21.30 uur

Registreren: noodzakelijk indien u vragen wil stellen, via deze link.

Meekijken: ook mogelijk zonder registratie, via deze link.

Sprekers:

Sjaak van der Tak, voorzitter

Trienke Elshof, portefeuillehouder Platteland en Omgeving

Erwin Wunnekink, voorzitter vakgroep Melkveehouderij

Mark Heijmans, themacoördinator

Herman Litjens, themaspecialist

Hans Van den Heuvel, algemeen directeur (moderator)

Zonder derogatie raakt kringlooplandbouw buiten bereik. Kabinetsambities voor vermindering van het kunstmestgebruik, een grondgebonden melkveehouderij en verbetering van de waterkwaliteit zijn nauw verbonden met Brusselse toestemming om meer dierlijke mest te mogen gebruiken bij het aanvullen van mineralen in de bodem. Afschaffing van derogatie kan bovendien tot twee derde van het inkomen van een gemiddelde melkveehouder kosten. Daarvoor waarschuwt LTO ministers Staghouwer en Van der Wal vandaag.

“De agrarische sector moet, kan en wil bijdragen aan oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen zoals natuurherstel, klimaatverandering, waterkwaliteit, ruimtegebruik, voedselzekerheid en grondstoffenschaarste. Derogatie, oftewel lokaal meer gebruik van dierlijke mest in plaats van kunstmest dan de EU-brede norm, is daarbij een essentiële bouwsteen. Zonder derogatie raken de kabinetsambities voor kringlooplandbouw buiten bereik,” zegt Sjaak van der Tak, voorzitter van LTO Nederland.

Derogatie is van groot belang voor de Nederlandse land- en tuinbouw, zowel voor de plantaardige als dierlijke sectoren. Zo’n 17.000 ondernemers maken gebruik van de regeling, op ongeveer de helft van het agrarisch areaal in Nederland. Afschaffing leidt tot wel € 20.000 inkomensverlies per ondernemer. Derogatie is ook in belang van het milieu: de waterkwaliteit bij derogatiebedrijven is beter dan gemiddeld. Het is bovendien de ultieme vorm van kringlooplandbouw: een betere benutting van organische mest en minder kunstmestgebruik.

Derogatie wordt normaal gesproken voor vier jaar verleend. De laatste derogatie, van slechts twee jaar, liep vorig jaar af. Het is onbestaanbaar dat ondernemers midden in het seizoen nog in onzekerheid verkeren, LTO wil voor hen dus voor 1 mei duidelijkheid van het ministerie van LNV. Voor de periode tot 2025 pleit LTO daarnaast ook voor gewasderogatie. Dat is een keuzeoptie voor gras en bijvoorbeeld wintertarwe, waarmee koolstofvastlegging (in het kader van het klimaat) en bodemgezondheid wordt gestimuleerd. Voor de langere termijn is duidelijk dat de Nitraatrichtlijn, een verouderde Europese wet die geen rekening houdt met de actuele klimaat-  en stikstofdiscussie, en kringlooplandbouw frustreert, fundamenteel moet worden aangepast of ingetrokken.

Het ministerie van LNV heeft aangegeven zich in Brussel in te zetten voor verlenging van de derogatie. LTO Nederland vraagt van de overheid echter geen inspanningsverplichting maar een resultaatsverplichting. Zonder een juiste en passende derogatie is kringlooplandbouw onmogelijk en zullen ook andere grote transitievraagstukken zoals de gebiedsgerichte aanpak vanuit het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) onhaalbaar zijn.

Lees hier de brief van LTO Nederland aan ministers Staghouwer en Van der Wal. 

In het tweede deel van het LNV-hoofdlijnendebat was er in de Tweede Kamer meer aandacht voor de agrarische ondernemer. De focus lag terecht meer op het toekomstperspectief voor de sector, investeren in innovatie en legalisatie van de PAS-melders. In het eerste deel van het debat, vorige week, lag de nadruk veel te veel op opkoop. Ondanks verschillende terechte vragen en vele suggesties uit de Kamer deden ministers Staghouwer (LNV) en Van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof) nog te weinig concrete toezeggingen. Met name de inzet voor PAS-melders moet sneller en beter. LTO spreekt de komende dagen met verschillende Kamerleden om suggesties te doen die kunnen worden meegenomen in moties en stemmingen.

Het is goed dat er in het debat – eindelijk – veel aandacht was voor het landbouwperspectief. Succesvol stikstofbeleid kan niet zonder rendabele en gezonde boerenbedrijven. Onder meer VVD, CDA, ChristenUnie, SGP en BBB wilden van de nieuwe ministers weten hoe ze het perspectief van de blijvers gaan verbeteren. Waar het vorige week vooral over opkoop van stoppende boeren ging was er nu meer aandacht voor de overgrote meerderheid, de blijvers, wiens toekomstperspectief een cruciale randvoorwaarde voor succes is. LTO pleit ervoor dat in de gebiedsgerichte aanpak het landbouwperspectief net zo zwaar meetelt als de gestelde doelen op het gebied van stikstof, water en klimaat. Boerenbedrijfsvoering mag nooit een sluitpost zijn!

PAS-melders
Inmiddels is er van links tot rechts aandacht voor de duizenden gedupeerde boeren die nu als PAS-melder wachten op legalisatie. LTO Nederland vroeg hier voorafgaand aan het debat aandacht voor in een interview in de Telegraaf. Voor onder meer CDA, VVD, ChristenUnie, SGP en BBB moet hier prioriteit op komen om het vertrouwen van de sector te krijgen voor de stikstofaanpak.

Minister Van der Wal gaf aan de urgentie te voelen en open te staan voor suggesties om tot snellere legalisering te komen. LTO staat hierover met LNV en Kamer in contact en ziet twee routes. Bij de ene route vindt een vorm van ‘generaal pardon’ plaats die wordt onderbouwd door het afgesproken pakket van maatregelen, het omvangrijke stikstoffonds en de gebiedsgerichte aanpak. Die inzet is voldoende robuust om deze groep te legaliseren. De andere route is een zogenaamde (regionale) ADC-toets (alternatief niet voor handen, dwingende redenen, compensatie volgt). Wat LTO betreft is rechtsstatelijkheid een zeer dwingende reden. Het risico op handhaving van een PAS-melder is op dit moment te groot en is voor LTO absoluut onaanvaardbaar.

Enthousiasme over innovatie
Uit de inbreng van de beide bewindspersonen bleek duidelijk dat opkoop de laatste tijd te veel aandacht heeft gekregen. Het kabinet staat volop achter innovatie, van staltechnieken tot management en extensivering. De waardering hiervoor bleek ook bij het bezoek van minister Van der Wal aan een bedrijf waar verschillende stikstofreducerende innovaties. Bij dit bezoek, op uitnodiging van LTO, was ook Caroline van der Plas (BBB) aanwezig. In het debat werd deze inspirerende middag verschillende malen aangehaald. Het stikstoffonds biedt ruimte voor innovatie en emissiearme technologieën, waarbij LTO volop inzet op een juiste verdeling van de budgetten

KDW en natuur
Minister Van der Wal wil pas op termijn kijken of er meer ruimte is om alternatieven te hanteren voor de kritische depositiewaarde (KDW). De minister wil zich niet blind staren op de KDW (alhoewel formeel vastgelegd in de wet!), maar ziet dat rechters deze vaak toepassen (want in de wet!) en dat Nederland deze fors overschrijdt. In de toekomst hoopt ze te kijken of er alternatieven mogelijk zijn.

Een onafhankelijke ecologische autoriteit kan deze alternatieven dan ook meenemen bij het vaststellen en monitoren van gebiedsgerichte processen. LTO roept op vanaf het eerste moment te kijken wat er in een gebied nodig is om natuur te verbeteren en daarnaar te handelen in balans met economisch en sociaalcultureel perspectief. Dat is ook waar de Vogel- en Habitatrichtlijn (VHR) vanuit gaat. Een strikte koers op enkel het behalen van stikstofnormen vormt een lange weg naar teleurstellingen met maar een beperkt effect op natuurherstel, laat staan het boerenperspectief.

En verder
Minister Staghouwer gaf aan de zorgen van boeren in de beekdalen te begrijpen. Het CDA en de SGP pleiten daarom bij de minister om de teeltvrijezones van 200 naar 25 meter terug te brengen. De minister hoopt boeren te kunnen helpen opdat zij niet te veel productiegrond verliezen, maar gaf aan dat er grote nitraatopgaven in het gebied zijn die moeten worden opgelost.

De landbouwminister deed in navolging van D66 een hartenkreet aan ketenpartijen om boeren in de transitie te ondersteunen. Het is immers een omslag die de boer niet alleen kan maken. Als ketenpartijen dit niet eigenhandig doen, zal het kabinet dit juridisch afdwingen. Ook de samenleving zal solidair moeten zijn nu zij vraagt om een transitie. Al ruim 70 jaar heeft de maatschappij geprofiteerd van goedkoop voedsel als gevolg van efficiënte landbouw. Ketenafspraken moeten duurzaamheidsbeprijzing inzichtelijk maken en kunnen consumenten zo helpen duurzamer boodschappen te doen.

Vervolg
Door het CDA is een Tweeminutendebat aangevraagd om moties in te kunnen dienen. Over minimaal een week zal dit ingepland worden in de Tweede Kamer. Daarnaast komen in juni de LNV-bewindspersonen met een Kamerbrief waarin zij concreet in zullen gaan op het toekomstperspectief van de Nederlandse boer.

Omdat voormalig portefeuillehouder Tineke de Vries is benoemd tot vakgroep voorzitter Akkerbouw is er een vacature ontstaan voor de Portefeuille Bodem en Water.

LTO Nederland vindt het belangrijk dat alle leden die ambitie hebben de kans hebben om te solliciteren voor het portefeuillehouderschap.

De volledige profielschets en taakbeschrijving van de portefeuille Bodem en Water is hier te bekijken.

Neem voor meer informatie contact op met Mark Heijmans, Themacoördinator LTO Nederland, via mheijmans@lto.nl

Solliciteren kan tot en met vrijdag 8 april 2022. Je kunt reageren door een e-mail met motivatie en CV te sturen naar Gineke van Don, directiesecretaris LTO Nederland (gvdon@lto.nl).

Op 15 december 2021 presenteerden VVD, D66, CDA en ChristenUnie hun coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’.

LTO Nederland organiseerde de volgende dag een webinar voor haar leden. Daarin bespraken voorzitter Sjaak van der Tak en directeur Hans Van den Heuvel het resultaat van bijna twee jaar lobby voor dit nieuwe regeerakkoord en de inzet voor de toekomst.

Een uitgebreide versie van de slides is te downloaden via deze link.

Onzekerheid over derogatie zorgt voor onzekerheid over de bedrijfsvoering van boeren en tuinders. Het bericht dat de derogatieaanvraag van Nederland deze week niet in Brussel wordt besproken, zoals valt op te maken uit de brief  die demissionair minister Schouten zojuist aan de Tweede Kamer stuurde, is dan ook zorgelijk. LTO Nederland heeft morgen een overleg met het ministerie van LNV om dit te bespreken, waarbij zij deze zorgen van haar leden dan ook zal delen.

Derogatie is van groot belang voor de Nederlandse land- en tuinbouw, zowel voor de plantaardige als dierlijke sectoren. Derogatie is ook in belang van het milieu: de waterkwaliteit bij derogatiebedrijven is beter dan gemiddeld. Het is bovendien de ultieme vorm van kringlooplandbouw: een betere benutting van organische mest en minder kunstmestgebruik. Het volgende kabinet, dat aanstaande schijnt te zijn, moet dus ook met alle urgentie blijven inzetten op verlenging van de derogatie.

LTO Nederland constateert dat de scherpste randjes van 7^e Actieprogramma Nitraatrichtlijn zijn afgehaald. Dat neemt niet weg dat de impact van de generieke maatregelen groot was en groot blijft. Om het verdienvermogen van ondernemers veilig te stellen en tegelijkertijd de waterkwaliteit te verbeteren is het noodzakelijk dat boeren en tuinders voor een maatwerkaanpak kunnen kiezen. LNV heeft een goede aanzet gedaan om het maatwerkplan van de sector als alternatief voor de generieke maatregelen mogelijk te maken. Dat zegt LTO in een eerste reactie op de Kamerbrief die minister Schouten zojuist aan de Kamer verstuurde.

Het eerdere ontwerp 7^e APN was onhaalbaar, ontwrichtend en onbetaalbaar, aldus LTO Nederland en partners. Tineke de Vries, portefeuillehouder Bodem & Water, ziet resultaat van een intensieve consultatie: “De minister heeft naar ons geluisterd. De scherpste kantjes zijn van het generieke beleid af. Niettemin blijft de impact van dit actieprogramma op onze leden nog steeds erg groot. Des te belangrijker is het dat LNV ook echt met ons aan de slag blijft om het maatwerkplan komend jaar verder te ontwikkelen.”

Het actieprogramma is lang en gedetailleerd, maar onze leden wezen bepaalde plannen aan als bovenmatig problematisch:

• Rotatieschema rustgewas op alle percelen;
• Vanggewas uiterlijk 1 oktober op alle percelen op zand- en lössgrond;
• Voor graasdierbedrijven een percentage rustgewassen op in gebruik zijnde areaal;
• Voor graasdierbedrijven een permanent aandeel grasland;
• Verbreding teeltvrije zones.

Er zijn verschillende aanpassingen doorgevoerd:

• Het instellen van een commissie die adviseert over het inzaaien van een vanggewas na mais vóór 1 oktober en een uitzondering op de ‘1 oktober maatregel’ voor winterteelten;
• Voor niet-mais gewassen en niet-winterteelten wordt de inzaai van een vanggewas per 2023 verplicht op 100% voor alle zand- en lössgrond. Kan hier niet aan voldaan worden dan geldt een gedifferentieerde korting op de gebruiksnorm van het jaar erop;
• De stikstofgebruiksnorm voor groenbemesters voor niet-vlinderbloemige groenbemesters die voor 1 september gezaaid zijn en geteeld worden na graan- en graszaad en koolzaad wordt niet geschrapt;
• De rotatie van rustgewassen geldt alleen voor zand- en lössgronden, met uitzondering van biologische en langjarige teelten;
• Het nog in te vullen aandeel (permanent) grasland voor graasdierbedrijven en de koppeling ervan aan het spoor grondgebondenheid van het toekomstig mestbeleid wordt met de sector uitgewerkt;
• Bij het aanwijzen van bufferstroken zal nadrukkelijk ook de huidige oppervlaktewaterkwaliteit als criterium worden meegenomen;
• Bij grasland kan een teeltvrije zone van 1 meter in plaats van 2 meter worden gehanteerd indien deze zone uit kruidenrijk grasland bestaat (behalve bij KRW-waterlichamen en ecologisch kwetsbare waterlopen), uiteraard mits de waterkwaliteit voldoet, en verder wordt op de teeltvrije zone beweiding toegestaan;
• De wet Verantwoorde en grondgebonden groei melkveehouderij zal ingetrokken worden en de definiëring van grondgebondenheid in de fosfaatbankregeling zal zodanig ingevuld worden dat teeltvrije zones de voor de fosfaatbank vereiste grondgebondenheid niet beïnvloeden;
• De invoering van de gecombineerde fosfaatindicator zal onverkort doorgaan;
• Als compenserende maatregelen voor de tegemoetkomingen wordt de uitrijdperiode verkort (uitrijden bouwland per 15 maart) en ingeperkt in het najaar (na 1 augustus voor bouwland beperkt tot maximaal 60 kg N/ha uit dunne fractie dierlijke mest en drijfmest) en wordt de inzaai van een vanggewas per 2023 verplicht op 100% voor alle zand- en lössgrond. De in het ontwerp 7e AP voorgenomen verruiming van de uitrijdperiode voor vaste mest op zand- en lössgrond met twee weken (van 1 september naar 15 september) wordt niet door gevoerd.

Maatwerkaanpak nog steeds op tafel

“Nadat afgelopen september het concept 7^e Actie programma door LNV naar buiten is gebracht, hebben we met een brede groep belangenbehartigers en ketenpartijen nog een en ander bij kunnen sturen in de generieke maatregelen. Voor alle duidelijkheid: hierbij is geen sprake van een onderhandelingsakkoord met de overheid. Tegelijkertijd zijn we met dezelfde sectorpartijen onder hoge tijdsdruk het eigen plan verder uit gaan werken, als alternatief voor de generieke maatregelen kan dienen. Het definitieve actieprogramma, met daarin ons maatwerkplan, wordt in december door LNV in Brussel besproken. Het is dus nog steeds afwachten of  de EU dit programma voldoende vindt om de doelen van de nitraatrichtlijn en KRW te halen.  Als daar groen licht voor komt, kunnen we verder met de uitwerking van het Maatwerkplan, zodat ondernemers ook een keuze hebben.

Op dit moment wordt het 7^e APN verder inhoudelijk geanalyseerd en zal een uitgebreidere reactie volgen om onze leden te informeren.

Meer weten over de inzet van LTO en partners en het maatwerkplan? Kijk hier de webinar van afgelopen maandag terug.

Het concept 7^e Actieprogramma Nitraatrichtlijn (APN) heeft vergaande gevolgen voor boeren, tuinders en de verwerkende ketens. Verschillende partijen en vertegenwoordigers vanuit de agrarische sector werken samen aan een effectief, haalbaar en betaalbaar alternatief voor dit programma via een maatwerkaanpak. Inmiddels is het concept door de consultatie, contacten met de Tweede Kamer en met het ministerie van LNV aangepast.

Op maandagavond 22 november organiseren de samenwerkende partijen van 20:00 – 21:00 uur een webinar over de stand van zaken rondom het 7^e Actieprogramma. Onder leiding van Esther de Snoo (hoofdredacteur Nieuwe Oogst) gaan Roy Meijer (voorzitter NAJK), Tineke de Vries (portefeuillehouder Bodem & Water bij LTO Nederland) en bestuurlijk vertegenwoordigers uit de akkerbouw-/vollegrondsgroenteteelt en melkveehouderij in gesprek. De volgende onderwerpen komen in ieder geval aan bod:

• Wat is de stand van zaken rondom het 7^e Actieprogramma?
• Welke weg hebben we met verschillende partijen bewandeld?
• Wat houdt de Maatwerk Aanpak in die we gezamenlijk hebben bedacht?

Er is nadrukkelijk ook ruimte voor jouw vragen en opmerkingen.

Deelnemen
Laat hier weten dat je er aanstaande maandag bij bent (niet verplicht) en sluit aan via deze link!

Vragen
Zijn er voorafgaand aan het webinar al vragen? Deel deze dan via onderstaand formulier, zodat we ze tijdens het webinar kunnen behandelen.

LTO Nederland
BO Akkerbouw
Cumela
NAJK
NAV
POV
NZO
Rabobank