LTO Nederland ondersteunt de ambitie van het kabinet om de productie van groen gas op te schalen, maar vindt dat de voorgestelde regeling sterker moet sturen op nieuwe Nederlandse productiecapaciteit en maatschappelijke meerwaarde. Dat schrijft LTO in haar reactie op de internetconsultatie van de Regeling bijmengverplichting groen gas.

“Groen gas is veel meer dan alleen duurzame energie,” zegt LTO-voorzitter Ger Koopmans. “Met name monomestvergisting levert tegelijkertijd een bijdrage aan methaan- en stikstofreductie, kringlooplandbouw, energiezekerheid, strategische energievoorziening en een toekomstbestendig verdienmodel voor boeren. Juist die stapeling van maatschappelijke baten maakt groen gas zo waardevol voor Nederland.”

Positieve stap richting verduurzaming
LTO begrijpt de gedachte achter de voorgestelde bijmengverplichting. Het stimuleren van de marktvraag naar groen gas kan een belangrijke stap zijn naar verdere verduurzaming van het energiesysteem en minder afhankelijkheid van subsidies. En minder afhankelijkheid van (buitenlands) fossiel gas. Ook ziet LTO positieve elementen in de voorgestelde systematiek.

Tegelijkertijd plaatst de organisatie vraagtekens bij de mate waarin de regeling daadwerkelijk leidt tot nieuwe Nederlandse productiecapaciteit. De huidige uitwerking stuurt vooral op gerealiseerde ketenemissiereductie. Daardoor bestaat het risico dat doelstellingen worden gehaald met bestaande productie of buitenlandse certificaten, terwijl investeringen in nieuwe Nederlandse installaties achterblijven.

Brede maatschappelijke baten
Volgens LTO moet beleid niet alleen worden beoordeeld op CO₂-reductie, maar ook op de bredere maatschappelijke waarde die ermee wordt gerealiseerd. Groen gas uit Nederlandse monomestvergisting draagt naast klimaatdoelen bij aan de aanpak van methaan- en stikstofemissies, versterking van regionale kringlopen, betere mestverwaarding en een grotere energieonafhankelijkheid van Nederland.

Daarmee levert de sector niet alleen een bijdrage aan de energietransitie, maar ook aan de landbouwtransitie en de leefbaarheid van het platteland.

Oproep aan kabinet
LTO roept het kabinet daarom op de bijmengverplichting aan te passen. En een directe stimulans te organiseren voor de ontwikkeling van nieuwe Nederlandse productiecapaciteit. Op die manier kan de regeling niet alleen bijdragen aan emissiereductie, maar ook aan energiezekerheid, kringlooplandbouw en een toekomstbestendige Nederlandse economie. Kosten en baten zijn voor Nederland.

“Als we de maatschappelijke waarde van groen gas volledig willen benutten, moeten we investeren in nieuwe Nederlandse productie. Alleen dan realiseren we zowel onze klimaatdoelen als de bredere voordelen voor landbouw, economie en samenleving,” aldus Koopmans.

De Europese Commissie voert een stresstest uit van de Vogel- en Habitatrichtlijn om te beoordelen of de huidige regels nog werkbaar en effectief zijn. Voor Nederland is dit proces van groot belang, omdat de vergunningsverlening door de Nederlandse toepassing van deze richtlijnen volledig is vastgelopen voor veel bedrijven en projecten. Naast de inzet in Nederland om vergunningsverlening weer los te krijgen, doet LTO ook voorstellen voor maatregelen die de EU kan nemen in het kader van de stresstest.

De stresstest bestaat uit verschillende consultatierondes met stakeholders en wordt afgerond met een eindrapportage en mogelijk nieuwe wetsvoorstellen. LTO Nederland behoorde tot een beperkte groep organisaties die kon deelnemen aan een gesloten consultatieronde. Daarnaast leverde LTO een bijdrage aan de publieke consultatie en voerde de afgelopen periode meerdere gesprekken met vertegenwoordigers van de Europese Commissie en leden van het Europees Parlement.

De inbreng van LTO is mede gebaseerd op een juridische analyse die LTO heeft laten uitvoeren door het advocatenkantoor Houthoff. Het rapport identificeert drie juridische knelpunten die zijn ontstaan in vergunningsverlening en doet voorstellen voor maatregelen die de EU kan nemen om deze op te lossen. Het gaat dan om een EU-borging van intern salderen, een geharmoniseerde Europese invulling van de significantietoets en het verduidelijken van de additionaliteitsvereiste. Deze maatregelen kunnen bijdragen aan het doorbreken van de vastgelopen vergunningverlening en aan herstel van rechtszekerheid voor ondernemers.  De oplossing van de stikstofcrisis ligt daarmee niet alleen in Nederland. Ook de EU kan een belangrijke bijdrage leveren aan het oplossen van de juridische knelpunten die zijn ontstaan.

Europarlementsleden brengen advies nu al in praktijk
Europarlementariërs uit meerdere EU-landen en politieke groepen, waaronder de VVD, het CDA en de BBB, namen dat advies al ter harte en dienden amendementen in bij de milieucommissie van het Europees Parlement. Die amendementen zijn ingediend op een recent wetsvoorstel dat als doel heeft om vergunningsverlening in de EU te versnellen, maar op dit moment nog geen oplossingen biedt voor de Nederlandse situatie. De komende maanden onderhandelt het Europees Parlement nog over dit wetsvoorstel, waarna ook nog onderhandeld moet worden met de Europese Raad. Als de wijzigingsvoorstellen worden overgenomen, kan dit een belangrijke doorbraak bieden voor de stikstofcrisis. De amendementen zijn hier terug te vinden: deel 1 & deel 2.

Inzet kabinet nog onvoldoende duidelijk
Ook het kabinet is door de Europese Commissie gevraagd om input te leveren voor de stresstest. Het ministerie van LVVN draagt ook bij aan verschillende consultaties, maar hierbij is niet duidelijk welke wensen en vraagstukken naar voren worden gebracht. LTO roept het kabinet dan ook op om in het kader van de stresstest te pleiten voor de oplossingen zoals voorgesteld in het adviesrapport van advocatenkantoor Houthoff.

LTO Nederland vindt het positief dat minister Van Essen de Commissie Deskundigen Meststoffenwet (CDM) om advies vraagt over een mogelijke verlenging van de uitrijdperiode voor dierlijke drijfmest op grasland. LTO heeft hier op 11 augustus zelf om verzocht, omdat de uitzonderlijke droogte en hoge temperaturen het uitrijden van mest op veel plaatsen al langere tijd onmogelijk of landbouwkundig onverstandig maken. Tegelijkertijd is de periode tot de huidige einddatum van 31 augustus inmiddels zeer kort.

De huidige weersomstandigheden vragen om ruimte om mest op een landbouwkundig verantwoord moment toe te dienen. Door de droogte staat de grasgroei op veel plaatsen stil en kan mest onvoldoende worden benut. Wanneer de omstandigheden verbeteren, moet er bovendien voldoende tijd zijn om de grasmat te laten herstellen en nog een goede najaars-snede te realiseren. Een verlenging kan daarmee zowel bijdragen aan een betere benutting van nutriënten als voorkomen dat ondernemers door kalenderdata worden gedwongen mest onder ongunstige omstandigheden aan te wenden.

LTO vindt het belangrijk dat het CDM tot een kwalitatief goed en bruikbaar advies komt. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar het scenario waarin de droogte aanhoudt, maar ook naar situaties waarin de komende weken voldoende regen valt. De gevolgen voor gewasgroei, nutriëntenbenutting en waterkwaliteit kunnen immers sterk verschillen per weersverloop. Juist door verschillende weersscenario’s mee te nemen, kan een zorgvuldig onderbouwd besluit worden genomen dat aansluit bij de praktijk.

De minister heeft in antwoord op Kamervragen van Caroline van der Plas (BBB) bevestigd dat het CDM om advies wordt gevraagd. Daarbij erkent het kabinet dat weers- en bodemomstandigheden het uitrijden van dierlijke mest kunnen beperken en dat in uitzonderlijke omstandigheden van de vastgestelde uitrijdperiode kan worden afgeweken, mits daar landbouwkundige noodzaak voor is en dit geen nadelige milieukundige effecten heeft. LTO wacht het advies met belangstelling af en blijft zich inzetten voor een oplossing die recht doet aan zowel de landbouwpraktijk als de waterkwaliteit.

LTO Nederland heeft gereageerd op de consultatie van de Uitvoeringswet Natuurherstelverordening. Natuurherstel moet worden uitgevoerd met oog voor een vitale economie, voedselproductie, woningbouw, energievoorziening, infrastructuur en een leefbaar landelijk gebied.

Nederland heeft al een uitgebreid stelsel voor natuurbescherming en natuurbeheer, waaronder Natura 2000, de Vogel- en Habitatrichtlijn, het Natuurnetwerk Nederland en bestaande beheer- en herstelprogramma’s. Ook is de afgelopen decennia veel geïnvesteerd in natuurontwikkeling en natuurherstel.
LTO vindt daarom dat eerst duidelijk moet zijn wat bestaand beleid al oplevert, welke resterende Europese opgave er nog is en waarom nieuwe regels nodig zijn.

De Uitvoeringswet moet niet leiden tot een nieuwe algemene laag van natuurregels. Nieuwe bevoegdheden of beperkingen zijn alleen aanvaardbaar als zij noodzakelijk, effectief, evenredig, uitvoerbaar en financieel gedekt zijn. Waar meerdere maatregelen hetzelfde ecologische resultaat kunnen bereiken, moet worden gekozen voor de maatregel die de meeste ruimte laat voor bestaand gebruik, investeringen, voedselproductie en ondernemerschap.

LTO vraagt daarnaast om een scherp onderscheid tussen wat in de Uitvoeringswet moet worden geregeld en wat thuishoort in het Natuurplan, lagere regelgeving en gebiedsbesluiten. Keuzes over maatregelen, gebieden, financiering en landbouwkundige gevolgen mogen niet vooruitlopend juridisch worden vastgezet. Voor boeren en tuinders zijn rechtszekerheid, ontwikkelruimte en vergoeding cruciaal. Bestaande agrarische natuurprestaties moeten volledig meetellen. Vrijwillige inzet via agrarisch natuurbeheer, natuurinclusieve landbouw of KPI’s mag niet achteraf veranderen in een wettelijke ondergrens zonder passende beloning.

LTO vraagt het kabinet daarom om de wet aan te passen: geen nationale koppen, geen onnodige stapeling van regels, bescherming van bestaande rechten en investeringen, en vooraf duidelijkheid over impact, financiering en compensatie.

De overheid en de rundveesector werken gezamenlijk aan de verdere bestrijding van Bovine Virus Diarree (BVD) in Nederland. De start van het nationale bestrijdingsprogramma staat gepland voor 1 januari 2028. Het uiteindelijke doel is het verkrijgen van een officiële EU-vrijstatus voor BVD.

Het bestrijdingsprogramma wordt vastgelegd in een algemene maatregel van bestuur (AMvB) en sluit aan bij de Europese regelgeving voor dierziektebestrijding. Een officiële EU-vrijstatus biedt voordelen voor de diergezondheid en versterkt de positie van de Nederlandse rundveehouderij binnen Europa.

Gevolgen voor handel en import
Voor vleesveehouders is het van belang om rekening te houden met veranderingen in de handel van runderen. Wanneer Nederland een EU-goedgekeurd bestrijdingsprogramma heeft en toewerkt naar een BVD-vrije status, worden de voorwaarden voor de import van runderen uit niet-BVD-vrije landen strenger.
Dit betekent dat bij de aanvoer van runderen steeds nadrukkelijker gekeken wordt naar de BVD-status van het land of gebied van herkomst. Deze maatregelen zijn bedoeld om verdere verspreiding van het virus te voorkomen en de weg vrij te maken naar een BVD-vrij Nederland.

Ontwikkelingen in Europa
Verschillende Europese landen beschikken al over een officiële EU BVD-vrijstatus. Dat geldt onder meer voor Duitsland, Denemarken, Oostenrijk, Zweden en Finland. Frankrijk en België voeren momenteel een nationaal bestrijdingsprogramma uit.
Ierland bevindt zich in de fase waarin het via een door de EU goedgekeurd bestrijdingsprogramma werkt aan het verkrijgen van een BVD-vrije status.

Vakgroep volgt ontwikkelingen
De vakgroep Vleesveehouderij volgt de ontwikkelingen rond de nationale BVD-bestrijding en de gevolgen voor de handel en import van vleesvee nauwgezet. Zodra meer duidelijkheid bestaat over de verdere uitwerking van de regelgeving en de praktische gevolgen voor ondernemers, zal LTO Nederland hierover informeren.

ZLTO, LLTB, LTO Noord en LTO Nederland roepen hun leden op om op vrijdagochtend 14 augustus massaal naar het voorplein van het provinciehuis in Den Bosch te komen. Op dat moment organiseert ZLTO een vreedzame en waardige demonstratie tegen het voornemen om de natuurvergunning van vijf pluimveehouders in Noord-Brabant in te trekken. In het begin van de zomer maakte het college van Gedeputeerde Staten bekend om met ingang van 1 oktober 2026 de procedure voor onteigening te willen starten.

Dit nieuws is bij agrariërs in het hele land als een bom ingeslagen. “Als een provincie rechtsgeldige vergunningen zomaar kan intrekken, is geen enkele ondernemer in Nederland nog zeker van zijn bedrijf. En dit raakt niet alleen de landbouw: ook duizenden niet-agrarische bedrijven in Nederland lopen hetzelfde risico. Dit heb ik nog nooit meegemaakt en gaat zwaar in tegen het beleid!” aldus LTO-voorzitter Ger Koopmans.

LTO staat pal achter de vijf Brabantse pluimveehouders en steunt alle andere ondernemers die met vergelijkbare handhavings- of intrekkingsverzoeken worden geconfronteerd. Koopmans: “We laten onze mensen niet vallen, het is belangrijk dat we onze stem laten horen. Boeren, tuinders, maar ook burgers die de agrarische sector een warm hart toedragen. Het is belangrijk dat we onze boosheid en ongerustheid kenbaar maken op 14 augustus”.

Deze oproep gericht is op het beschermen van de rechtszekerheid van ondernemers. De landelijke stikstofaanpak moet op een aantal onderdelen fundamenteel worden aangepast. Dat heeft alleen zin als er voldoende rechtszekerheid bestaat voor ondernemers. Het protest op 14 augustus is daarom geen oproep om de volledige stikstofaanpak van tafel te halen, maar om een duidelijke grens te trekken als het gaat om het intrekken van bestaande vergunningen. Ondernemers moeten erop kunnen vertrouwen dat verleende vergunningen niet zomaar worden ingetrokken en dat beleidswijzigingen zorgvuldig, voorspelbaar en juridisch houdbaar worden uitgevoerd.

LTO Nederland ontving gisteren Tweede Kamerlid Maarten Goudzwaard (JA21) en beleidsmedewerker Ronald Oenema op het melkveebedrijf van Jolmer de Vries in It Heidenskip. Aanleiding voor het werkbezoek waren de door het kabinet voorgestelde zoneringsplannen rondom een klein stuk veenmosrietland bij de Fûgelhoeke in Hemelum. Deze plannen kunnen grote gevolgen hebben voor honderden agrarische bedrijven in de omgeving.

Tijdens het gesprek brachten Jolmer de Vries, tevens voorzitter van LTO Noord-afdeling Súdwest-Fryslân, Anna-Jet Leijenaar (LTO Noord), Coen van Rooyen (LTO Nederland) en Harmen Bouma (LTO Noord Súdwest-Fryslân) hun zorgen over de sociaaleconomische impact van de voorgestelde zonering onder de aandacht.

Daarnaast werd gesproken over de gevolgen voor grondgebondenheid, de rol die doelsturing daarin kan spelen en het belang van een duidelijk handelingsperspectief voor boeren. Ook kwamen de provinciale gebiedsprocessen in Fryslân en het agrarisch natuur- en landschapsbeheer aan bod.

Het werkbezoek werd afgesloten met een rondleiding over het melkveebedrijf van De Vries en een bezoek aan het betreffende stuk veenmosrietland, zodat de impact van de voorgestelde maatregelen ter plaatse kon worden bekeken.

De nieuwe directeur van LTO Nederland, Coen van Rooyen, maakte afgelopen vrijdag kennis met de vakgroep en de multifunctionele landbouw bij zorgtuinderij Tuin de Es in Haaren (NB).

Coen van Rooyen is in juni gestart als LTO-directeur en bezoekt alle vakgroepen van LTO alsmede een bedrijf uit de sector. Bij de kennismaking in de multifunctionele landbouw waren voorzitter Bart Pijnenburg, bestuursleden Linda de Groot en Alex Spieker en strategisch beleidsadviseur Marloes van Schaik aanwezig.

Er is gesproken over de diversiteit in de sector en de meerwaarde van de sector; zij kan bijdragen aan maatschappelijke opgaven en gebiedskwaliteiten. MFL-ondernemers zijn in staat om boerenerf, landschap en gemeenschap met elkaar te verbinden. Ook de uitdagingen in ruimtelijke ordening kwamen aan bod. Uiteraard kon een rondleiding niet ontbreken. Naast zorg biedt Tuin de Es ook de mogelijkheid tot vergaderen, workshops & events en is er een boerderijwinkel.

Coen blikt op LinkedIn terug op zijn bezoek en noemt MFL “ondernemerschap in het kwadraat”.

De aanhoudende droogte en hitte zorgen voor toenemende problemen in de Nederlandse land- en tuinbouw. LTO Nederland ziet de gevolgen inmiddels in vrijwel alle sectoren terug. Van lagere opbrengsten en kwaliteitsverlies tot zorgen over veevoer en oplopende marktonrust: de impact van het aanhoudend droge weer wordt met de dag zichtbaarder.

De inmiddels vrijwel afgeronde graanoogst laat de eerste effecten van de droogte zien. Graaninnamebedrijven melden tegenvallende opbrengsten als gevolg van de droge maand juli. Ook in andere teelten nemen de zorgen toe. Voor aardappelen wordt momenteel uitgegaan van een opbrengst die ten minste 8 procent lager ligt dan in 2025.

Gewassen hebben te maken met hitte- en droogtestress, kwaliteitsverlies, afstervende planten en een versnelde rijping. De gevolgen beperken zich niet tot het land: ook logistieke processen, marktontwikkelingen en de beschikbaarheid van veevoer komen steeds verder onder druk te staan.

Zorgen nemen toe in de veehouderij
Ook voor de veehouderij wordt de situatie steeds spannender. Maïs bevindt zich momenteel in de cruciale fase van kolfzetting en korrelvulling, waarin voldoende vocht essentieel is. Als de hitte en droogte aanhouden, rijpt de maïs versneld af en blijven de kolven klein. Daarnaast groeit het gras op veel bedrijven nauwelijks meer. Sommige melkveehouders vrezen daardoor later dit seizoen een tekort aan ruwvoer.

Ook de Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO) trekt aan de bel. Vooral de perenteelt staat door de aanhoudende droogte en hitte onder grote druk.

Regionale verschillen, landelijke impact
Hoewel de droogte in heel Nederland merkbaar is, verschillen de uitdagingen per regio. In Zeeland staat de beschikbare zoetwatervoorziening zwaar onder druk. De landbouwleiding die in de jaren tachtig is aangelegd, draait op volle capaciteit. Ondanks dat er ruim 800 kubieke meter water per uur doorheen wordt gepompt, blijkt dat onder de huidige omstandigheden onvoldoende.

Ook elders in het land zijn de bodems sterk uitgedroogd. Beregenen biedt vaak slechts tijdelijk verlichting en in verschillende gebieden gelden inmiddels beregeningsverboden of een verbod op het gebruik van oppervlaktewater zoals in Midden-Delfland.

Gevolgen voor markt en consument
De droogte beperkt zich niet tot Nederland. Ook in grote delen van Europa is sprake van aanhoudende droogte, wat de onrust op verschillende landbouwmarkten vergroot. Op de aardappelmarkt lopen de prijzen inmiddels weer voorzichtig op. Waar telers eerder moeite hadden hun aardappelen af te zetten, neemt de vraag geleidelijk weer toe.

Ook consumenten kunnen de gevolgen merken. Door de hitte en droogte zijn verschillende groenten sneller afgerijpt dan normaal. Daardoor moeten oogst, transport en verwerking opnieuw op elkaar worden afgestemd. Dat kan tijdelijk leiden tot schommelingen in het aanbod en incidenteel tot minder goed gevulde groenteschappen in de supermarkt.

Brede weersverzekering blijft belangrijk
Boeren kunnen zich verzekeren tegen weerschade via de brede weersverzekering. Deze verzekering kent echter verschillende voorwaarden, waaronder een minimumneerslagtekort, schadedrempels, een eigen risico en een maximum aan de totale uitkering.

LTO ziet de brede weersverzekering als een belangrijk instrument om de risico’s van extreem weer in de akkerbouw en open teelten te beheersen. Tegelijkertijd pleit de organisatie ervoor om samen met verzekeraars en de overheid te blijven werken aan een betaalbare premie en een dekking die beter aansluit bij de toenemende schade als gevolg van weersextremen.

Het aantal deelnemers aan de brede weersverzekering is de afgelopen jaren gestegen. Inmiddels heeft ongeveer 15 procent van de bedrijven met een weersgevoelige hoofdteelt een dergelijke verzekering afgesloten. Dat onderstreept volgens LTO het groeiende belang van een goed functionerend systeem om ondernemers weerbaarder te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Warme zomerdagen vragen steeds meer aandacht van paardenhouders. Het voorkomen van hittestress is geen eenmalige actie, maar hoort bij verantwoord stal- en weidemanagement, voor elke dierhouder en dus ook voor paardenhouders.  Het Besluit houders van dieren (artikel 1.6 lid 3) verplicht houders om dieren die buiten worden gehouden bescherming te bieden tegen slechte weersomstandigheden. Ook de NVWA controleert meer en meer paardenhouders hebben bij eerdere warmere dagen een waarschuwing ontvangen.

Met een goede voorbereiding en tijdige maatregelen kunnen veel problemen worden voorkomen. Voldoende drinkwater, schaduw en ventilatie vormen daarbij de basis voor het welzijn van paarden tijdens warme periodes. Daarmee wordt niet alleen voldaan aan de wettelijke verplichting om dieren te beschermen tegen extreme weersomstandigheden, maar draagt  vooral ook bij aan het welzijn van paarden.

Protocol extreme weersomstandigheden voor paarden
De Sectorraad Paarden, waar LTO Nederland onderdeel van is, heeft in 2023 een protocol geschreven voor extreme weersomstandigheden voor paarden. In het protocol vindt u meer informatie en adviezen over het voorkomen van hittestress bij paarden, ook tijdens transport.

NVWA
De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) besteedt tijdens warme perioden extra aandacht aan de bescherming van paarden tegen hitte. Bij temperaturen vanaf 27 graden Celsius wordt gecontroleerd op de aanwezigheid van voldoende drinkwater en schaduw. Ook deze zomer ontvingen verschillende paardenhouders een waarschuwing omdat hun paarden onvoldoende bescherming tegen de zon hadden. Daarbij hoeft er nog geen sprake te zijn van hittestress om in overtreding te zijn.

Meer informatie over hittestress bij paarden:

Protocol-extreme-temperaturen-voor-paarden-versie-3-9-2023_Def.pdf

Regels voor veehouders bij hitte | NVWA

wetten.nl – Regeling – Besluit houders van dieren – BWBR0035217

Hittestress en koudestress bij dieren voorkomen | NVWA

Veel agrariërs hebben vragen over de vervolgstappen in Woo-procedure Woo/2023/066. In deze zaak heeft RVO eerdere bezwaarschriften doorgestuurd naar de rechtbank. In dit document geven we een update naar aanleiding van de regiezitting van 9 juli 2026. In dit bericht wordt toelichting gegeven op de stand van zaken is, welke keuzes agrariërs nu hebben rond het griffierecht en wat LTO blijft doen om openbaarmaking van gevoelige bedrijfsgegevens zo veel mogelijk te beperken. Ook zitten voorbeeldteksten in bijgevoegd document.

Kort samengevat:
Tijdens de regiezitting bleek dat partijen uiteenlopende opvattingen hadden over de wijze waarop het proces vormgegeven kan worden. De rechtbank heeft slechts een beperkt aantal procesbeslissingen genomen. Het is op dit moment nog niet duidelijk hoe de rechtbank het grote aantal zaken op gaat pakken.

Veel agrariërs ontvangen ondertussen wel herinneringen voor het griffierecht.
Zij moeten daarom zelf kiezen of zij hun individuele procedure willen voortzetten (dan wel betalen), intrekken of laten eindigen (dan niet betalen).

LTO blijft via de collectieve procedure opkomen voor de sector en zich inzetten om openbaarmaking van gevoelige bedrijfsgegevens zo veel mogelijk te beperken. De volgende zitting, over het verzoek van LTO tot schorsing van het openbaarmakingsbesluit, vindt waarschijnlijk plaats op 17 september 2026.

Lees voor meer informatie hier verder: Update Woo.2023.066 – 20260727

Ondernemers in de multifunctionele landbouw (MFL) benoemen ruimtelijke ordening (RO) als grootste knelpunt binnen hun bedrijfsontwikkeling. Ruimtelijke ordening is voornamelijk lokaal belegd bij gemeenten. De omgevingswet biedt ondernemers met multifunctionele landbouw kansen om meer ruimte te geven; multifunctionele activiteiten dragen namelijk bij  aan (maatschappelijke en landschappelijke) doelen voor het gebied.

Daarom zijn er nu twee toolboxen RO voor de MFL, voor twee doelgroepen:

A. Ondernemers en afdelingsbestuurders, die in gesprek zijn met gemeenten en provincie, om het belang van een goed en werkbaar RO-beleid voor MFL extra te kunnen benadrukken.

B. Ambtenaren en bestuurders van provincies en gemeenten, om weloverwogen keuzes te maken t.a.v. MFL-beleid en inspiratie op te doen bij andere gemeenten.

De toolbox bevat onder andere de handreiking Multifunctionele Landbouw en de omgevingswet, goede voorbeelden van beleid uit andere gemeenten en het onderzoek van Berenschot naar vergunningverlening in de Multifunctionele Landbouw. De toolboxen zijn dynamisch en worden aangepast aan de ontwikkelingen.

De toolbox RO voor de MFL is hier beschikbaar.