LTO Nederland heeft gereageerd op de consultatie van de Uitvoeringswet Natuurherstelverordening. Natuurherstel moet worden uitgevoerd met oog voor een vitale economie, voedselproductie, woningbouw, energievoorziening, infrastructuur en een leefbaar landelijk gebied.

Nederland heeft al een uitgebreid stelsel voor natuurbescherming en natuurbeheer, waaronder Natura 2000, de Vogel- en Habitatrichtlijn, het Natuurnetwerk Nederland en bestaande beheer- en herstelprogramma’s. Ook is de afgelopen decennia veel geïnvesteerd in natuurontwikkeling en natuurherstel.
LTO vindt daarom dat eerst duidelijk moet zijn wat bestaand beleid al oplevert, welke resterende Europese opgave er nog is en waarom nieuwe regels nodig zijn.

De Uitvoeringswet moet niet leiden tot een nieuwe algemene laag van natuurregels. Nieuwe bevoegdheden of beperkingen zijn alleen aanvaardbaar als zij noodzakelijk, effectief, evenredig, uitvoerbaar en financieel gedekt zijn. Waar meerdere maatregelen hetzelfde ecologische resultaat kunnen bereiken, moet worden gekozen voor de maatregel die de meeste ruimte laat voor bestaand gebruik, investeringen, voedselproductie en ondernemerschap.

LTO vraagt daarnaast om een scherp onderscheid tussen wat in de Uitvoeringswet moet worden geregeld en wat thuishoort in het Natuurplan, lagere regelgeving en gebiedsbesluiten. Keuzes over maatregelen, gebieden, financiering en landbouwkundige gevolgen mogen niet vooruitlopend juridisch worden vastgezet. Voor boeren en tuinders zijn rechtszekerheid, ontwikkelruimte en vergoeding cruciaal. Bestaande agrarische natuurprestaties moeten volledig meetellen. Vrijwillige inzet via agrarisch natuurbeheer, natuurinclusieve landbouw of KPI’s mag niet achteraf veranderen in een wettelijke ondergrens zonder passende beloning.

LTO vraagt het kabinet daarom om de wet aan te passen: geen nationale koppen, geen onnodige stapeling van regels, bescherming van bestaande rechten en investeringen, en vooraf duidelijkheid over impact, financiering en compensatie.

De overheid en de rundveesector werken gezamenlijk aan de verdere bestrijding van Bovine Virus Diarree (BVD) in Nederland. De start van het nationale bestrijdingsprogramma staat gepland voor 1 januari 2028. Het uiteindelijke doel is het verkrijgen van een officiële EU-vrijstatus voor BVD.

Het bestrijdingsprogramma wordt vastgelegd in een algemene maatregel van bestuur (AMvB) en sluit aan bij de Europese regelgeving voor dierziektebestrijding. Een officiële EU-vrijstatus biedt voordelen voor de diergezondheid en versterkt de positie van de Nederlandse rundveehouderij binnen Europa.

Gevolgen voor handel en import
Voor vleesveehouders is het van belang om rekening te houden met veranderingen in de handel van runderen. Wanneer Nederland een EU-goedgekeurd bestrijdingsprogramma heeft en toewerkt naar een BVD-vrije status, worden de voorwaarden voor de import van runderen uit niet-BVD-vrije landen strenger.
Dit betekent dat bij de aanvoer van runderen steeds nadrukkelijker gekeken wordt naar de BVD-status van het land of gebied van herkomst. Deze maatregelen zijn bedoeld om verdere verspreiding van het virus te voorkomen en de weg vrij te maken naar een BVD-vrij Nederland.

Ontwikkelingen in Europa
Verschillende Europese landen beschikken al over een officiële EU BVD-vrijstatus. Dat geldt onder meer voor Duitsland, Denemarken, Oostenrijk, Zweden en Finland. Frankrijk en België voeren momenteel een nationaal bestrijdingsprogramma uit.
Ierland bevindt zich in de fase waarin het via een door de EU goedgekeurd bestrijdingsprogramma werkt aan het verkrijgen van een BVD-vrije status.

Vakgroep volgt ontwikkelingen
De vakgroep Vleesveehouderij volgt de ontwikkelingen rond de nationale BVD-bestrijding en de gevolgen voor de handel en import van vleesvee nauwgezet. Zodra meer duidelijkheid bestaat over de verdere uitwerking van de regelgeving en de praktische gevolgen voor ondernemers, zal LTO Nederland hierover informeren.

ZLTO, LLTB, LTO Noord en LTO Nederland roepen hun leden op om op vrijdagochtend 14 augustus massaal naar het voorplein van het provinciehuis in Den Bosch te komen. Op dat moment organiseert ZLTO een vreedzame en waardige demonstratie tegen het voornemen om de natuurvergunning van vijf pluimveehouders in Noord-Brabant in te trekken. In het begin van de zomer maakte het college van Gedeputeerde Staten bekend om met ingang van 1 oktober 2026 de procedure voor onteigening te willen starten.

Dit nieuws is bij agrariërs in het hele land als een bom ingeslagen. “Als een provincie rechtsgeldige vergunningen zomaar kan intrekken, is geen enkele ondernemer in Nederland nog zeker van zijn bedrijf. En dit raakt niet alleen de landbouw: ook duizenden niet-agrarische bedrijven in Nederland lopen hetzelfde risico. Dit heb ik nog nooit meegemaakt en gaat zwaar in tegen het beleid!” aldus LTO-voorzitter Ger Koopmans.

LTO staat pal achter de vijf Brabantse pluimveehouders en steunt alle andere ondernemers die met vergelijkbare handhavings- of intrekkingsverzoeken worden geconfronteerd. Koopmans: “We laten onze mensen niet vallen, het is belangrijk dat we onze stem laten horen. Boeren, tuinders, maar ook burgers die de agrarische sector een warm hart toedragen. Het is belangrijk dat we onze boosheid en ongerustheid kenbaar maken op 14 augustus”.

Deze oproep gericht is op het beschermen van de rechtszekerheid van ondernemers. De landelijke stikstofaanpak moet op een aantal onderdelen fundamenteel worden aangepast. Dat heeft alleen zin als er voldoende rechtszekerheid bestaat voor ondernemers. Het protest op 14 augustus is daarom geen oproep om de volledige stikstofaanpak van tafel te halen, maar om een duidelijke grens te trekken als het gaat om het intrekken van bestaande vergunningen. Ondernemers moeten erop kunnen vertrouwen dat verleende vergunningen niet zomaar worden ingetrokken en dat beleidswijzigingen zorgvuldig, voorspelbaar en juridisch houdbaar worden uitgevoerd.

LTO Nederland ontving gisteren Tweede Kamerlid Maarten Goudzwaard (JA21) en beleidsmedewerker Ronald Oenema op het melkveebedrijf van Jolmer de Vries in It Heidenskip. Aanleiding voor het werkbezoek waren de door het kabinet voorgestelde zoneringsplannen rondom een klein stuk veenmosrietland bij de Fûgelhoeke in Hemelum. Deze plannen kunnen grote gevolgen hebben voor honderden agrarische bedrijven in de omgeving.

Tijdens het gesprek brachten Jolmer de Vries, tevens voorzitter van LTO Noord-afdeling Súdwest-Fryslân, Anna-Jet Leijenaar (LTO Noord), Coen van Rooyen (LTO Nederland) en Harmen Bouma (LTO Noord Súdwest-Fryslân) hun zorgen over de sociaaleconomische impact van de voorgestelde zonering onder de aandacht.

Daarnaast werd gesproken over de gevolgen voor grondgebondenheid, de rol die doelsturing daarin kan spelen en het belang van een duidelijk handelingsperspectief voor boeren. Ook kwamen de provinciale gebiedsprocessen in Fryslân en het agrarisch natuur- en landschapsbeheer aan bod.

Het werkbezoek werd afgesloten met een rondleiding over het melkveebedrijf van De Vries en een bezoek aan het betreffende stuk veenmosrietland, zodat de impact van de voorgestelde maatregelen ter plaatse kon worden bekeken.

De nieuwe directeur van LTO Nederland, Coen van Rooyen, maakte afgelopen vrijdag kennis met de vakgroep en de multifunctionele landbouw bij zorgtuinderij Tuin de Es in Haaren (NB).

Coen van Rooyen is in juni gestart als LTO-directeur en bezoekt alle vakgroepen van LTO alsmede een bedrijf uit de sector. Bij de kennismaking in de multifunctionele landbouw waren voorzitter Bart Pijnenburg, bestuursleden Linda de Groot en Alex Spieker en strategisch beleidsadviseur Marloes van Schaik aanwezig.

Er is gesproken over de diversiteit in de sector en de meerwaarde van de sector; zij kan bijdragen aan maatschappelijke opgaven en gebiedskwaliteiten. MFL-ondernemers zijn in staat om boerenerf, landschap en gemeenschap met elkaar te verbinden. Ook de uitdagingen in ruimtelijke ordening kwamen aan bod. Uiteraard kon een rondleiding niet ontbreken. Naast zorg biedt Tuin de Es ook de mogelijkheid tot vergaderen, workshops & events en is er een boerderijwinkel.

Coen blikt op LinkedIn terug op zijn bezoek en noemt MFL “ondernemerschap in het kwadraat”.

De aanhoudende droogte en hitte zorgen voor toenemende problemen in de Nederlandse land- en tuinbouw. LTO Nederland ziet de gevolgen inmiddels in vrijwel alle sectoren terug. Van lagere opbrengsten en kwaliteitsverlies tot zorgen over veevoer en oplopende marktonrust: de impact van het aanhoudend droge weer wordt met de dag zichtbaarder.

De inmiddels vrijwel afgeronde graanoogst laat de eerste effecten van de droogte zien. Graaninnamebedrijven melden tegenvallende opbrengsten als gevolg van de droge maand juli. Ook in andere teelten nemen de zorgen toe. Voor aardappelen wordt momenteel uitgegaan van een opbrengst die ten minste 8 procent lager ligt dan in 2025.

Gewassen hebben te maken met hitte- en droogtestress, kwaliteitsverlies, afstervende planten en een versnelde rijping. De gevolgen beperken zich niet tot het land: ook logistieke processen, marktontwikkelingen en de beschikbaarheid van veevoer komen steeds verder onder druk te staan.

Zorgen nemen toe in de veehouderij
Ook voor de veehouderij wordt de situatie steeds spannender. Maïs bevindt zich momenteel in de cruciale fase van kolfzetting en korrelvulling, waarin voldoende vocht essentieel is. Als de hitte en droogte aanhouden, rijpt de maïs versneld af en blijven de kolven klein. Daarnaast groeit het gras op veel bedrijven nauwelijks meer. Sommige melkveehouders vrezen daardoor later dit seizoen een tekort aan ruwvoer.

Ook de Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO) trekt aan de bel. Vooral de perenteelt staat door de aanhoudende droogte en hitte onder grote druk.

Regionale verschillen, landelijke impact
Hoewel de droogte in heel Nederland merkbaar is, verschillen de uitdagingen per regio. In Zeeland staat de beschikbare zoetwatervoorziening zwaar onder druk. De landbouwleiding die in de jaren tachtig is aangelegd, draait op volle capaciteit. Ondanks dat er ruim 800 kubieke meter water per uur doorheen wordt gepompt, blijkt dat onder de huidige omstandigheden onvoldoende.

Ook elders in het land zijn de bodems sterk uitgedroogd. Beregenen biedt vaak slechts tijdelijk verlichting en in verschillende gebieden gelden inmiddels beregeningsverboden of een verbod op het gebruik van oppervlaktewater zoals in Midden-Delfland.

Gevolgen voor markt en consument
De droogte beperkt zich niet tot Nederland. Ook in grote delen van Europa is sprake van aanhoudende droogte, wat de onrust op verschillende landbouwmarkten vergroot. Op de aardappelmarkt lopen de prijzen inmiddels weer voorzichtig op. Waar telers eerder moeite hadden hun aardappelen af te zetten, neemt de vraag geleidelijk weer toe.

Ook consumenten kunnen de gevolgen merken. Door de hitte en droogte zijn verschillende groenten sneller afgerijpt dan normaal. Daardoor moeten oogst, transport en verwerking opnieuw op elkaar worden afgestemd. Dat kan tijdelijk leiden tot schommelingen in het aanbod en incidenteel tot minder goed gevulde groenteschappen in de supermarkt.

Brede weersverzekering blijft belangrijk
Boeren kunnen zich verzekeren tegen weerschade via de brede weersverzekering. Deze verzekering kent echter verschillende voorwaarden, waaronder een minimumneerslagtekort, schadedrempels, een eigen risico en een maximum aan de totale uitkering.

LTO ziet de brede weersverzekering als een belangrijk instrument om de risico’s van extreem weer in de akkerbouw en open teelten te beheersen. Tegelijkertijd pleit de organisatie ervoor om samen met verzekeraars en de overheid te blijven werken aan een betaalbare premie en een dekking die beter aansluit bij de toenemende schade als gevolg van weersextremen.

Het aantal deelnemers aan de brede weersverzekering is de afgelopen jaren gestegen. Inmiddels heeft ongeveer 15 procent van de bedrijven met een weersgevoelige hoofdteelt een dergelijke verzekering afgesloten. Dat onderstreept volgens LTO het groeiende belang van een goed functionerend systeem om ondernemers weerbaarder te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Warme zomerdagen vragen steeds meer aandacht van paardenhouders. Het voorkomen van hittestress is geen eenmalige actie, maar hoort bij verantwoord stal- en weidemanagement, voor elke dierhouder en dus ook voor paardenhouders.  Het Besluit houders van dieren (artikel 1.6 lid 3) verplicht houders om dieren die buiten worden gehouden bescherming te bieden tegen slechte weersomstandigheden. Ook de NVWA controleert meer en meer paardenhouders hebben bij eerdere warmere dagen een waarschuwing ontvangen.

Met een goede voorbereiding en tijdige maatregelen kunnen veel problemen worden voorkomen. Voldoende drinkwater, schaduw en ventilatie vormen daarbij de basis voor het welzijn van paarden tijdens warme periodes. Daarmee wordt niet alleen voldaan aan de wettelijke verplichting om dieren te beschermen tegen extreme weersomstandigheden, maar draagt  vooral ook bij aan het welzijn van paarden.

Protocol extreme weersomstandigheden voor paarden
De Sectorraad Paarden, waar LTO Nederland onderdeel van is, heeft in 2023 een protocol geschreven voor extreme weersomstandigheden voor paarden. In het protocol vindt u meer informatie en adviezen over het voorkomen van hittestress bij paarden, ook tijdens transport.

NVWA
De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) besteedt tijdens warme perioden extra aandacht aan de bescherming van paarden tegen hitte. Bij temperaturen vanaf 27 graden Celsius wordt gecontroleerd op de aanwezigheid van voldoende drinkwater en schaduw. Ook deze zomer ontvingen verschillende paardenhouders een waarschuwing omdat hun paarden onvoldoende bescherming tegen de zon hadden. Daarbij hoeft er nog geen sprake te zijn van hittestress om in overtreding te zijn.

Meer informatie over hittestress bij paarden:

Protocol-extreme-temperaturen-voor-paarden-versie-3-9-2023_Def.pdf

Regels voor veehouders bij hitte | NVWA

wetten.nl – Regeling – Besluit houders van dieren – BWBR0035217

Hittestress en koudestress bij dieren voorkomen | NVWA

Veel agrariërs hebben vragen over de vervolgstappen in Woo-procedure Woo/2023/066. In deze zaak heeft RVO eerdere bezwaarschriften doorgestuurd naar de rechtbank. In dit document geven we een update naar aanleiding van de regiezitting van 9 juli 2026. In dit bericht wordt toelichting gegeven op de stand van zaken is, welke keuzes agrariërs nu hebben rond het griffierecht en wat LTO blijft doen om openbaarmaking van gevoelige bedrijfsgegevens zo veel mogelijk te beperken. Ook zitten voorbeeldteksten in bijgevoegd document.

Kort samengevat:
Tijdens de regiezitting bleek dat partijen uiteenlopende opvattingen hadden over de wijze waarop het proces vormgegeven kan worden. De rechtbank heeft slechts een beperkt aantal procesbeslissingen genomen. Het is op dit moment nog niet duidelijk hoe de rechtbank het grote aantal zaken op gaat pakken.

Veel agrariërs ontvangen ondertussen wel herinneringen voor het griffierecht.
Zij moeten daarom zelf kiezen of zij hun individuele procedure willen voortzetten (dan wel betalen), intrekken of laten eindigen (dan niet betalen).

LTO blijft via de collectieve procedure opkomen voor de sector en zich inzetten om openbaarmaking van gevoelige bedrijfsgegevens zo veel mogelijk te beperken. De volgende zitting, over het verzoek van LTO tot schorsing van het openbaarmakingsbesluit, vindt waarschijnlijk plaats op 17 september 2026.

Lees voor meer informatie hier verder: Update Woo.2023.066 – 20260727

Ondernemers in de multifunctionele landbouw (MFL) benoemen ruimtelijke ordening (RO) als grootste knelpunt binnen hun bedrijfsontwikkeling. Ruimtelijke ordening is voornamelijk lokaal belegd bij gemeenten. De omgevingswet biedt ondernemers met multifunctionele landbouw kansen om meer ruimte te geven; multifunctionele activiteiten dragen namelijk bij  aan (maatschappelijke en landschappelijke) doelen voor het gebied.

Daarom zijn er nu twee toolboxen RO voor de MFL, voor twee doelgroepen:

A. Ondernemers en afdelingsbestuurders, die in gesprek zijn met gemeenten en provincie, om het belang van een goed en werkbaar RO-beleid voor MFL extra te kunnen benadrukken.

B. Ambtenaren en bestuurders van provincies en gemeenten, om weloverwogen keuzes te maken t.a.v. MFL-beleid en inspiratie op te doen bij andere gemeenten.

De toolbox bevat onder andere de handreiking Multifunctionele Landbouw en de omgevingswet, goede voorbeelden van beleid uit andere gemeenten en het onderzoek van Berenschot naar vergunningverlening in de Multifunctionele Landbouw. De toolboxen zijn dynamisch en worden aangepast aan de ontwikkelingen.

De toolbox RO voor de MFL is hier beschikbaar.

De internetconsultatie over het wetsvoorstel Passende huurcontracten is geopend. Het voorstel past de regels voor tijdelijke huurcontracten voor internationale medewerkers aan. Daarnaast vraagt het kabinet om input voor een bredere verkenning van het stelsel van tijdelijke huurcontracten. Sinds de invoering van de Wet vaste huurcontracten wordt onderzocht waar de huidige regels in de praktijk knellen en welke aanpassingen nodig zijn.

Een belangrijk onderdeel van het wetsvoorstel is het begrenzen van de uitzondering voor korte-duur-verhuur (short stay) tot maximaal 30 dagen. Het kabinet wil hiermee voorkomen dat deze uitzondering wordt gebruikt in situaties waarin huurders eigenlijk recht hebben op reguliere huurbescherming. Voor de seizoensmatige huisvesting in de land- en tuinbouw is een termijn van 30 dagen echter niet werkbaar. Internationale medewerkers verblijven vaak enkele maanden in Nederland voor seizoenswerk en hebben in die periode behoefte aan passende én tijdelijke huisvesting.

Daarnaast introduceert het wetsvoorstel een tijdelijk huurcontract voor arbeidsmigranten met een maximale duur van twee jaar, gekoppeld aan huurbescherming, huurprijsregels en aanvullende kwaliteitseisen voor de huisvesting. Hiermee erkent het kabinet dat een vast huurcontract niet altijd aansluit bij tijdelijk verblijf in Nederland. LTO ziet echter dat ook deze regeling onvoldoende aansluit op de praktijk van seizoensarbeid. De voorgestelde voorwaarden zijn vooral gericht op langduriger verblijf, terwijl seizoensmedewerkers doorgaans slechts gedurende een seizoen in Nederland verblijven en veelal beschikken over woonruimte in hun land van herkomst.

De voorstellen raken direct aan de huisvesting van internationale medewerkers in de land- en tuinbouw. LTO bereidt daarom een reactie voor op de internetconsultatie. Daarbij beoordelen we in hoeverre de voorgestelde wijzigingen aansluiten bij de praktijk van seizoensarbeid, bijdragen aan passende bescherming van internationale medewerkers en voldoende ruimte bieden voor werkbare huisvestingsoplossingen in de land- en tuinbouw.

De staatssecretarissen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en Infrastructuur en Waterstaat (I&W) hebben tijdelijke vrijstellingen verleend voor het gebruik van Movento in meerdere onbedekte vollegrondsgroenteteelten. Met de vrijstellingen kunnen telers belangrijke schadelijke insecten, zoals melige koolluis, koolwittevlieg, koolgalmug en groene slaluis, bestrijden.

Naast de eerder verleende vrijstelling voor spruitkool geldt de vrijstelling nu ook voor broccoli, bloemkool, witlof, sla en zaaiuien. De aangevraagde vrijstelling voor sluitkool is helaas niet toegekend.
De vakgroep Vollegrondsgroenten van LTO Nederland is tevreden met dit besluit. De vakgroep heeft zich de afgelopen periode intensief ingezet om de noodzaak van deze vrijstellingen onder de aandacht te brengen. Een nieuwe voorwaarde binnen het vrijstellingsproces is dat er een plan van aanpak moet worden opgesteld om uiterlijk eind 2027 een effectief alternatief beschikbaar te hebben voor het gebruik van Movento. De vakgroep benadrukt dat dit resultaat niet mogelijk was geweest zonder de inzet van de andere betrokken partijen, waaronder VollegrondsgroenteNet, Delphy, de toelatingshouder en de telers die de noodzaak van de vrijstellingen hebben onderbouwd.

Evaluatie van het proces
Het aanvragen van de noodvrijstellingen was voor alle betrokken partijen een nieuw proces. Door wijzigingen tijdens de procedure was het traject complex en nam de afhandeling aanzienlijk meer tijd in beslag dan gewenst. De vakgroep waardeert de constructieve opstelling van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), maar constateert tegelijkertijd dat de doorlooptijd voor telers te lang is geweest.
Daar komt bij dat de vrijstellingen pas laat in het teeltseizoen beschikbaar zijn gekomen. Voor diverse gewassen is de teelt inmiddels ver gevorderd of loopt deze al ten einde. Voor sla geldt bijvoorbeeld dat het middel slechts tot 1 augustus 2026 mag worden toegepast, terwijl voor andere teelten de vrijstelling loopt tot eind september.

Blik vooruit
De vakgroep Vollegrondsgroenten wil de komende periode met de betrokken instanties in gesprek om het vrijstellingsproces te evalueren. Doel is om de procedure beter inzichtelijk te maken, de doorlooptijd waar mogelijk te verkorten en eerder duidelijkheid te krijgen over de kans op een vrijstelling in toekomstige teeltseizoenen.

Meer informatie
De wettelijke gebruiksvoorschriften en toepassingsvoorwaarden zijn opgenomen in de Staatscourant.
Registratie en de administratieve afhandeling verlopen via het digitale CDG-aangiftesysteem. Meer informatie over de voorwaarden is te vinden op de website van Stichting CDG.

Sinds afgelopen vrijdag zijn de emoties hoog opgelopen bij Brabantse pluimveehouders. Het voorgenomen besluit van Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant om de rechtsgeldige natuurvergunningen van vijf Brabantse pluimveehouders in te trekken is als een bom ingeslagen bij betrokken ondernemers, andere boeren en hun belangenbehartigers. Terecht! Onbegrip en zorgen zijn groot. Minister Van Essen heeft vandaag aangekondigd op korte termijn in overleg te treden met de provincie Noord-Brabant, het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de vijf betrokken pluimveehouders.

De minister heeft een halve draai gemaakt en een fors aantal stappen in de juiste richting genomen in zijn antwoorden op de Kamervragen van Jan Arie Koorevaar (CDA). Maar meer is nodig om de rechtszekerheid voor alle, ook niet-agrarische, ondernemingen in Noord-Brabant en in de rest van het land te herstellen. Voor de vijf betreffende Brabantse pluimveehouders is dit zeker nog niet genoeg. Zij ervaren dat hun plannen om tot significante stikstofreductie te komen niet serieus zijn genomen door de Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant. Ook blijft de onvrede groot dat men ambtelijk en niet bestuurlijk door de provincie is geïnformeerd. In zijn antwoorden op de Kamervragen benadrukt de minister dat het op 26 juni gepresenteerde stikstofpakket volgens hem voldoende basis biedt om handhavings- en intrekkingsverzoeken gemotiveerd af te wijzen. Daarnaast benadrukt hij dat provincies bij hun besluitvorming alternatieve stikstofreductieplannen van ondernemers moeten meewegen en dat de inzet primair gericht moet zijn op ondersteuning bij innovatie, extensivering, verplaatsing of vrijwillige beëindiging. Om tot deze consistente uitvoering te komen, gebaseerd op de Kamerbrief van 26 juni, gaat hij deze zomer in overleg met het IPO en de provincie Noord-Brabant.

Intrekking vergunningen moet van tafel
Tegelijkertijd constateert LTO Nederland wel dat een cruciaal element in de beantwoording van de Kamervragen nog ontbreekt. De minister spreekt namelijk niet expliciet uit dat het intrekken van natuurvergunningen, als gevolg van de door het kabinet ingezette aanpak, niet nodig en dus niet aan de orde is. Juist die bestuurlijke duidelijkheid is van groot belang voor ondernemers die investeren in stikstofreductie en zich inspannen om binnen gebiedsprocessen tot oplossingen te komen. LTO Nederland gaat ervan uit dat de minister deze duidelijkheid vóór het Brabantse Statendebat op 14 augustus alsnog zal geven. Nadat hij zich heeft laten informeren door de vijf betrokken ondernemers en kennis heeft genomen van hun ingediende reductieplannen, mogen we toch verwachten dat hij zal bevestigen dat het tot intrekking van natuurvergunningen niet zal komen.

Landelijke duidelijkheid is noodzakelijk
LTO verwacht ook dat het aangekondigde overleg met het IPO leidt tot een eenduidige bestuurlijke lijn, waarin wordt vastgelegd dat het intrekken van vergunningen niet aan de orde is. Dit is namelijk voor elk gebiedsproces, in elke provincie en voor alle ondernemers in Nederland van cruciaal belang. Zo nodig dient de minister een instructie naar de provincies uit te vaardigen. Wat het intrekken van de vergunningen tegenhoudt. LTO Nederland staat pal achter de vijf Brabantse pluimveehouders én achter ZLTO. We steunen alle andere ondernemers die worden geconfronteerd met vergelijkbare handhavings- of intrekkingsverzoeken, of waarbij met dergelijke verzoeken wordt gedreigd.

“Wij verwachten nog voor het Brabantse Statendebat een gesprek met de minister om hem te overtuigen dat het intrekken van de vergunningen onacceptabel is. Dit is allang niet meer alleen een Brabantse kwestie en ook niet meer alleen een agrarische kwestie. Het gaat over de rechtszekerheid van ondernemers in heel Nederland. Daarom gaan wij hier ook over in overleg met onze collega ondernemersorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland. Deze zaak laat zien dat er behoefte is aan landelijke duidelijkheid. Alle ondernemers in Nederland moeten erop kunnen vertrouwen dat zij met een rechtsgeldige vergunning kunnen blijven ondernemen. Alleen dan kan ook het nieuwe stikstofbeleid op voldoende draagvlak rekenen” aldus Ger Koopmans.