Warme zomerdagen vragen steeds meer aandacht van paardenhouders. Het voorkomen van hittestress is geen eenmalige actie, maar hoort bij verantwoord stal- en weidemanagement, voor elke dierhouder en dus ook voor paardenhouders.  Het Besluit houders van dieren (artikel 1.6 lid 3) verplicht houders om dieren die buiten worden gehouden bescherming te bieden tegen slechte weersomstandigheden. Ook de NVWA controleert meer en meer paardenhouders hebben bij eerdere warmere dagen een waarschuwing ontvangen.

Met een goede voorbereiding en tijdige maatregelen kunnen veel problemen worden voorkomen. Voldoende drinkwater, schaduw en ventilatie vormen daarbij de basis voor het welzijn van paarden tijdens warme periodes. Daarmee wordt niet alleen voldaan aan de wettelijke verplichting om dieren te beschermen tegen extreme weersomstandigheden, maar draagt  vooral ook bij aan het welzijn van paarden.

Protocol extreme weersomstandigheden voor paarden
De Sectorraad Paarden, waar LTO Nederland onderdeel van is, heeft in 2023 een protocol geschreven voor extreme weersomstandigheden voor paarden. In het protocol vindt u meer informatie en adviezen over het voorkomen van hittestress bij paarden, ook tijdens transport.

NVWA
De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) besteedt tijdens warme perioden extra aandacht aan de bescherming van paarden tegen hitte. Bij temperaturen vanaf 27 graden Celsius wordt gecontroleerd op de aanwezigheid van voldoende drinkwater en schaduw. Ook deze zomer ontvingen verschillende paardenhouders een waarschuwing omdat hun paarden onvoldoende bescherming tegen de zon hadden. Daarbij hoeft er nog geen sprake te zijn van hittestress om in overtreding te zijn.

Meer informatie over hittestress bij paarden:

Protocol-extreme-temperaturen-voor-paarden-versie-3-9-2023_Def.pdf

Regels voor veehouders bij hitte | NVWA

wetten.nl – Regeling – Besluit houders van dieren – BWBR0035217

Hittestress en koudestress bij dieren voorkomen | NVWA

De vakgroep LTO Paardenhouderij verwelkomt per 1 juli twee nieuwe bestuurders: Jorine von Martels-Cosse en Anita de Keijzer. Met hun praktijkervaring, brede betrokkenheid bij de paardensector en bestuurlijke kennis versterken zij de vakgroep. Hieronder stellen zij zich graag voor.

Jorine von Martels-Cosse
‘Mijn naam is Jorine von Martels-Cosse, 28 jaar en woon in het Overijsselse Dalfsen. Samen met mijn man run ik op Landgoed Hessum een kleinschalige fokkerij, paardenopfok met merriebegeleiding en een akkerbouwtak. Vanuit verschillende rollen ben ik inmiddels al enkele jaren actief binnen de paardensector.’

‘Ik kijk ernaar uit om mij als bestuurslid van LTO Paardenhouderij in te zetten voor de belangen van Nederlandse hippische ondernemers en samen te werken aan een vitale en toekomstbestendige sector.’

Anita de Keijzer

‘Mijn naam is Anita de Keijzer, 47 lentes jong, woonachtig in de mooie heuvels van Groesbeek en getrouwd met Evert. Als jong meisje raakte ik al “besmet” met het paardenvirus en was dan ook vele uren op de manege te vinden. Van mijn hobby heb ik mijn werk weten te maken en heb ik op heel diverse manegebedrijven voor en achter de schermen mogen werken, afgewisseld met mijn werk als sportmasseur voor paarden.’

‘Daarnaast kun je me ook nog regelmatig in veld aantreffen als jurylid voltige, manegeproeven, Bixie of carrousel. En sinds begin dit jaar stuur ik een pensionstal met zestien paarden aan die gedraaid wordt volgens een DIY-principe. Kortom, ik sta met beide benen midden in de sector.

‘De paardensector staat voor grote uitdagingen, maar ook voor mooie kansen. Ik sta vol energie in de startblokken om voor én met jullie deze uitdagingen het hoofd te bieden en te werken aan het behoud van een toekomstbestendige paardensector met veel aandacht voor paardenwelzijn.’

LTO publiceert met regelmaat artikelen in het vakblad De Hippische Ondernemer. 3 maanden na publicatie in het offline magazine is het artikel ook op de sectorpagina Paarden te lezen.

Hieronder treft u het artikel van De Hippische ondernemer, nummer 2, jaargang 2026

De impact van de Wet open overheid op de paardenhouderij

De Wet open overheid (WOO) verplicht de overheid om bepaalde gegevens openbaar te maken, zodat deze voor iedereen toegankelijk zijn. Het doel is een transparante en toegankelijke overheid, waarin burgers goed geïnformeerd zijn en de overheid kunnen controleren. Voor agrarische bedrijven kan de impact aanzienlijk zijn, omdat ook bedrijfsgevoelige informatie onder omstandigheden openbaar kan worden gemaakt. Dit raakt niet alleen veehouders en akkerbouwers, maar ook hippische ondernemers. LTO legt uit wat dit voor uw bedrijf kan betekenen en welke stappen u kunt zetten.

De Wet open overheid is op 1 mei 2022 in werking getreden en vervangt de voormalige Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Iedereen kan een Woo-verzoek indienen om overheidsinformatie op te vragen. Begin 2026 heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) naar aanleiding van twee Woo-verzoeken besloten om een groot aantal gegevens openbaar te maken. Dit betreft het besluit met kenmerk Woo/2024/073 en het besluit met kenmerk Woo/2024/040.

Woo/2024/073 en Woo/2024/040
De Woo maakt het mogelijk om privacygevoelige informatie van bedrijven op te vragen. Dit raakt hippische ondernemingen, omdat veel gegevens openbaar kunnen worden gemaakt. Het besluit met kenmerk Woo/2024/073 betreft de gegevens uit de gecombineerde opgave van alle agrarische ondernemingen in Nederland tussen 9 december 2022 en 11 maart 2024. Het gaat hierbij onder andere om het Uniek Bedrijfsnummer (UBN), adressen, aantal geregistreerde landbouwhuisdieren, staltype waarin de dieren verblijven en of deze onderneming actief is, gestopt of tijdelijk niet actief is.

Het andere Woo-verzoek met kenmerk Woo/2024/040 betreft informatie uit de Basiskaart Agrarisch Bedrijfssituatie (BAB) over de periode 9 december 2022 tot en met 7 februari 2024. In de BAB staan gegevens zoals huisvesting (per diersoort), RAV-code (Regeling Amoniak en Veehouderij), omschrijving RAV-code, gemiddeld aantal dieren, jaar ingebruikname bedrijf en de X- en Y-coördinaten van de locatie.

Naast deze twee Woo-verzoeken worden er tal van verzoeken die hippische ondernemingen raken ingediend. Deze verzoeken kunnen ook betrekking hebben tot vergunningen, subsidies, paspoortgegevens van paarden en milieueisen.

Tegelijkertijd kent de Woo belangrijke uitzonderingsgronden. Niet alle informatie wordt automatisch openbaar gemaakt. Gegevens kunnen deels geweigerd of (gedeeltelijk) geanonimiseerd worden voordat het openbaar wordt gemaakt. Weigering gebeurt wanneer het openbaar maken van de gevraagde informatie in strijd is met wettelijke belangen die zwaarder wegen dan de publieke belangen van de overheid. Ook als het direct de privacy van de ondernemer schaadt, kunnen de gegevens worden geanonimiseerd.

Waarom raakt dit de paardenhouderij?
Paardenhouderijen staan bij verschillende overheidsinstanties geregistreerd, doordat ze te maken hebben met onder andere vergunningen, subsidies en toezichthouders. Daardoor is veel informatie vastgelegd bij de gemeenten en provincies, maar ook bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Deze gegevens kunnen, voor zover zij binnen de reikwijdte van de Woo vallen, onderwerp worden van een openbaarmakingsverzoek.

Daarnaast zijn paardenhouderijen vaak sterk locatiegebonden en zichtbaar in het buitengebied, waardoor openbaar gemaakte informatie relatief eenvoudig te herleiden kan zijn tot een specifiek bedrijf. In combinatie met de huidige maatschappelijke aandacht voor landbouw, stikstof en dierenwelzijn maakt dit de sector extra gevoelig voor de mogelijke gevolgen van Woo-verzoeken. Transparantie is het uitgangspunt van de wet, maar in de praktijk kan openbaarmaking leiden tot extra juridische, administratieve en maatschappelijke druk.

Risico’s en gevolgen
Het openbaar maken van gegevens kan voor ondernemers verschillende risico’s met zich meebrengen. Zo kan informatie leiden tot reputatieschade of maatschappelijke discussie, bijvoorbeeld over dierenwelzijn, milieueisen of vergunning naleving. Ook bedrijfsgevoelige informatie kan zichtbaar worden voor concurrenten, wat gevolgen kan hebben voor de concurrentiepositie van het bedrijf.

Om deze risico’s te beperken, is het belangrijk om tijdig juridisch advies te raadplegen. Een deskundige kan ondernemers helpen in te schatten welke gegevens openbaar mogen worden gemaakt en welke onder de uitzonderingsgronden van de Woo vallen. Zo kunnen gegevens die vertrouwelijk of bedrijfsgevoelig zijn, worden beschermd tegen ongewenste openbaarmaking.

De Wet open overheid vraagt van hippische ondernemers een bewuste omgang met administratie, communicatie en naleving, met het besef dat deze gegevens onderdeel kunnen worden van het publieke domein.

Wat kunt u doen?
Voor hippische ondernemers is het essentieel om goed op de hoogte te zijn van de gevolgen en hun rechten binnen de Wet open overheid (Woo). Bedrijfsgevoelige informatie kan namelijk openbaar worden als de overheid dit niet tijdig of correct afschermt. Hierbij is het noodzakelijk dat u weet wat u kunt doen en speelt een proactieve houding een grote rol.

Wanneer een Woo-verzoek betrekking heeft op een specifiek hippisch bedrijf, moet de betreffende ondernemer in de gelegenheid worden gesteld om een zienswijze in te dienen voordat tot openbaarmaking wordt overgegaan. Het is daarom van belang om tijdig juridisch advies op te vragen en alert te reageren op kennisgevingen van overheidsinstanties zoals de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Een gestructureerde voorbereiding en administratie vormt de basis van de bescherming tegen de Woo. Geregistreerde gegevens bij overheidsinstanties moeten regelmatig worden gecontroleerd en geactualiseerd. Stallijsten, vergunningen en andere relevante gegevens dienen up-to-date te zijn. Dit maakt dossiers overzichtelijk en zorgt ervoor dat tijdens een Woo-verzoek de kans op fouten zo klein mogelijk wordt.

Proactief reageren op Woo-verzoeken helpt om ongewenste openbaarmaking van gevoelige informatie te voorkomen. Door tijdig zienswijzen in te dienen en vertrouwelijke gegevens goed af te schermen, kunt u als ondernemer controle houden over uw bedrijfsinformatie. Dit verkleint ook de kans op reputatieschade, blootstelling van concurrentiegevoelige informatie of maatschappelijke discussie over dierenwelzijn, milieu of vergunning naleving.

Daarnaast is het nuttig om te leren van praktijkvoorbeelden. Voorbeelden van onder andere stallijsten en subsidies voor paardenhouderijen, geven inzicht in welke informatie gevoelig kan zijn. Zo kunnen ondernemers beter inschatten welke maatregelen nodig zijn om hun belangen te beschermen.

Door deze maatregelen actief toe te passen, behouden ondernemers meer controle over hun bedrijfsinformatie. Door proactief te handelen worden bedrijfsbelangen beschermd, risico’s verminderd en wordt bijgedragen aan veiligstellen van bedrijfsgevoelige informatie. Ook in situaties waarin gegevens openbaar kunnen worden gemaakt.

Inzet LTO
LTO Nederland zet zich kritisch in ten aanzien van de Wet open overheid. De organisatie voert juridische procedures en pleit voor herziening van de wet, omdat zij van mening is dat de huidige toepassing in de praktijk onevenredige en intimiderende effecten kan hebben op de agrarische sector. Volgens LTO mogen gevoelige bedrijfsgegevens niet zonder zorgvuldige afweging openbaar worden gemaakt, zeker niet wanneer dit de veiligheid, privacy of concurrentiepositie van ondernemers raakt. Met deze inzet beoogt de organisatie de belangen van haar ruim 30.000 aangesloten ondernemers actief te beschermen.

Per 1 juli 2026 verandert het Nederlandse systeem voor registratie en uitgifte van paardenpaspoorten. Vanaf dat moment zijn nog vijf gemachtigde instanties (GI’s) verantwoordelijk voor de officiële registratie en afgifte van paspoorten voor paardachtigen. Dit is op 15 april 2026 gepubliceerd in de Staatscourant.

De vijf aangewezen gemachtigde instanties zijn:

• Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie (KNHS)
• Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland (KWPN)
• Nederlands Shetland Pony Stamboek (NSPS)
• Nederlandse Rijpaarden- en Ponystamboek (NRPS)
• Vereniging het Nederlandse Welsh Pony en Cob Stamboek (NWPCS)

Stamboeken blijven verantwoordelijk voor de identificatie, afstamming en inhoud van het paspoort. De formele registratie en afgifte komen vanaf 1 juli 2026 bij de aangewezen GI’s te liggen. De wijziging moet zorgen voor meer uniformiteit, betere datakwaliteit en duidelijker toezicht binnen het I&R-systeem.

Voor paardeneigenaren en fokkers verandert er aan de voorkant waarschijnlijk weinig, omdat aanvragen vaak via het stamboek blijven lopen. Wel kunnen doorlooptijden, communicatie en kosten veranderen doordat er meer partijen betrokken zijn bij het aanvraagproces.

Lees hier de volledige publicatie uit de Staatcourant:
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2026-13650.pdf

Het is niet voor iedere particuliere paardenbezitter inzichtelijk aan welke regels moet worden voldaan om een paard te kunnen vervoeren. Al langere tijd was het onduidelijkheid wanneer vervoer van paarden wordt gezien als economische bedrijvigheid en wanneer niet. De NVWA (Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit) heeft in samenwerking met de sectorraad Paarden, waar LTO onderdeel van is, nu uitgelegd hoe de Europese Transportverordening moet worden toegepast. Daardoor is duidelijker in welke gevallen een transportvergunning nodig is en welke uitzonderingen gelden. De nieuwe uitgangspunten gaan in op 1 juni 2026.

Uitzonderingen
Het uitgangspunt is dat iedereen die een paard vervoert onder de Europese Transportverordening valt. Daarop zijn twee uitzonderingen. Zo gelden bij vervoer van eigen paarden binnen 50 kilometer van het eigen bedrijf met eigen middelen alleen de algemene welzijnsregels. Ook particulier vervoer van een eigen paard, bijvoorbeeld voor een wedstrijd, training, buitenrit of bezoek aan de dierenarts, wordt niet gezien als economische activiteit.

Extra verplichtingen
Van economische bedrijvigheid is wél sprake in situaties zoals vervoer voor verkoop, lease of verhuur, transport naar een markt of slachthuis, verblijf op een bedrijfsmatige locatie, vervoer van circus- of werkpaarden of wanneer een professioneel vervoersbedrijf wordt ingeschakeld. In die gevallen kunnen extra verplichtingen gelden, zoals een vervoerdersvergunning, vakbekwaamheidseisen en transportdocumenten.

Europees Diergezondheidsverordening
Daarnaast wijst de NVWA erop dat bij vervoer van paarden naar het buitenland ook regels uit de Europese Diergezondheidsverordening van toepassing kunnen zijn. Om paardeneigenaren te helpen is een online regelhulp beschikbaar gesteld, waarmee zij kunnen nagaan welke regels in hun situatie gelden.

Lees voor meer informatie: NVWA verduidelijkt regels voor particulieren die een paard vervoeren | NVWA

Het 8^e Actieprogramma Nitraatrichtlijn wordt uitgesteld. Dat heeft minister Van Essen van LVVN in een brief aan de Tweede Kamer bekend gemaakt. De minister wil kijken naar een meer integrale aanpak binnen de Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof en de Stroomgebiedsbeheerplannen. LTO Nederland kan zich vinden in die redenatie om het 8^e Actieprogramma uit te stellen.

Het uitstel van het 8^E Actieprogramma Nitraatrichtlijn zorgt voor langere onzekerheid bij agrarische ondernemers. Naar verwachting wordt een aantal maatregelen uit het nieuwe 8^e Actieprogramma per 1 januari 2028 ingevoerd. LTO Nederland ziet hierdoor een mogelijk risico ontstaan dat ondernemers in de tweede helft van 2027 geconfronteerd worden met nieuwe maatregelen. LTO Nederland zet zich in om dit te voorkomen.

In de Kamerbrief van 22 mei licht minister van Essen de afwegingen en de nieuwe tijdlijn toe. Binnen de Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof wordt momenteel gewerkt aan een plan van het kabinet om stikstof terug te dringen in samenhang met de natuur- en milieuopgaves, waaronder ook de opgave voor waterkwaliteit. Grondgebondenheid, beekdalen en grondwaterbeschermingsgebieden worden hierin meegenomen. De keuzes op deze thema’s hebben direct of indirect effect op de waterkwaliteit. Daarnaast worden eind 2026 de ontwerp stroomgebiedbeheerplannen vanuit de Kaderrichtlijn Water ter inzage voorgelegd.

Aandachtsgebieden
Ondanks dat het uitstel te begrijpen is, is dit een hard gelag voor de aandachtsgebieden die op basis van fosfaat zijn aangewezen. Deze gebieden worden in 2027 nog steeds geconfronteerd met een generieke stikstofkorting en dat is onwenselijk. LTO Nederland heeft daarom herhaaldelijk aangegeven dat deze generieke maatregel het draagvlak ondermijnt en niet bijdraagt aan een effectief waterbeleid. LTO roept op om dit per 1 januari 2027 alsnog te wijzigen.

Tijdlijn
Voor de integraliteit en het vaststellen wat de waterkwaliteitsopgave precies is, is het logisch om de keuzes in de Taskforce en de Stroomgebiedsbeheerplannen eerst af te wachten voordat er een concept 8^e Actieprogramma wordt opgesteld. Het concept 8^e Actieprogramma wordt in het eerste kwartaal 2027 ter consultatie verwacht om deze per 1 juli 2027 in te voeren. LTO Nederland benut deze extra tijd om de lobby te versterken voor een uitvoerbaar en realistisch beleid.

Doelsturing
LTO Nederland is blij dat er ondanks het uitstel van het 8^e Actieprogramma wel wordt doorgewerkt aan doelsturing en dat er eind 2026 begonnen kan worden met meten. Het opbouwen van inzicht, ervaring en kennis is belangrijk om doelsturing succesvol te maken.

LTO Nederland blijft zich inzetten op een werkbaar systeem waarin vakmanschap wordt beloond en handelingsperspectief wordt geboden. Het is belangrijk om verbetering te realiseren daar waar het nodig is. Dat vraagt om een gerichte doelmatige aanpak. Zwaarder generiek beleid past daar niet bij.

LTO Nederland vindt het een verstandige keuze van het kabinet om de plannen voor een versnelde verhoging van de AOW-leeftijd van tafel te halen. Vandaag kwam minister Vijlbrief met een reactie op het ultimatum van de vakbonden op voorstellen van het kabinet over AOW, WW en WIA.

“LTO hoopt dat dit een opening biedt voor werkgevers en bonden om met elkaar in gesprek te gaan over het sociaal stelsel voor een gezonde en duurzame arbeidsmarkt. Ook voor agrarische ondernemers en werknemers,” stelt voorzitter Ger Koopman. “LTO Nederland werkt samen met sociale partners aan passende en gedragen oplossingen.”

De krapte op de arbeidsmarkt en onzekerheid van een toekomstbestendige bedrijfsvoering met voldoende en goedgeschoold personeel is ook bij agrariërs een zorg. Voor de agrarische sectoren is het van belang dat het sociale zekerheidsstelsel eenvoudig en betaalbaar is voor boeren en tuinders én hun medewerkers voldoende zekerheden biedt. LTO werkt samen met partners in de Stichting van de Arbeid o.a. naar een beter stelsel van werk naar werk. Die bevindingen zullen we meenemen in de gesprekken met het kabinet en bonden.

LTO bracht onlangs een kennismakingsbezoek aan Eva Rademaker met haar bedrijf De Vosseburch in Langeraar, een veelzijdige paardenhouderij midden in het Groene Hart. Het van oorsprong melkveebedrijf met ambachtelijke kaasboerderij is in de loop der jaren uitgegroeid tot een multifunctioneel bedrijf. Rademaker toonde de verschillende functies van het bedrijf, vertelde over de wet – en regelgeving in de dagelijkse praktijk, dierenwelzijn en de brede maatschappelijk relevantie van paarden.

Beleid versus praktijk
In het gesprek werd duidelijk hoe groot de impact van beleid is op de dagelijkse praktijk van een paardenhouderij. Onderwerpen als mestbeleid, duurzaamheidseisen, stijgende kostprijzen en het verdienmodel zetten de bedrijfsvoering onder druk.

Rademaker besprak hoe regelgeving in de praktijk uitpakt en waar regels soms moeilijk uitvoerbaar zijn, bijvoorbeeld bij het afsluiten van aansprakelijkheidsverzekeringen en het afvoeren van de mest. Voor LTO leveren dit soort gesprekken waardevolle inzichten op voor de belangenbehartiging richting politiek en beleidsmakers. In de dagelijkse zorg voor de paarden wordt zichtbaar hoe deze afwegingen in de praktijk uitpakken.

Welzijn
Het welzijn van de paarden en pony’s staat bij De Vosseburch centraal. In alle facetten van het bedrijf komt deze focus terug: van huisvesting en voeding tot de manier waarop paarden worden ingezet in de lessen. Omdat manegepaarden intensief worden bereden, is zorgvuldig nagedacht over hun inzet en verzorging. Buiten de lessen om verblijven de paarden en pony’s in groepsverband, bijvoorbeeld samen op het land of op een pleintje, zodat ze vrij kunnen bewegen en sociaal contact hebben.

Een manegepaard moet meerdere lessen per dag lopen om het bedrijf rendabel te houden. Daarom worden rijschema’s zorgvuldig vooraf opgesteld, waarbij wordt gekeken naar de bouw en stokmaat van het paard of de pony en welke ruiter daar het beste bij past. Deze afwegingen worden steeds gemaakt met het welzijn en de belastbaarheid van het dier als uitgangspunt.

Maatschappelijke functie
De manage biedt verschillende soorten lessen en activiteiten met paarden aan. Van regulier paardrijles tot freestyle, van kinderfeestjes tot aan lessen aan mensen met een beperking en coaching waarbij wordt gewerkt aan persoonlijke ontwikkeling.

Dit laat zien dat paarden breed ingezet kunnen worden voor verschillende maatschappelijke doelen.

Het bezoek aan De Vosseburch gaf LTO een waardevolle kijk achter de staldeuren van een moderne paardenhouderij. Er is vakmanschap, zorg en goede organisatie nodig om te kunnen werken met paarden.

Week van het Paard
Paarden horen al eeuwenlang bij Nederland en spelen nog altijd een belangrijke rol in sport, zorg, landschap en cultuur, maar die werkelijkheid is lang niet voor iedereen bekend. Tijdens de Week van het Paard kunnen iedereen komen kijken, luisteren en ervaren wat paarden voor mensen betekenen en andersom.

Zaterdag 23 mei start de Week van het Paard van start! Een week waarin de paardenhouders laten zien hoe veelzijdig, professioneel en waardevol de Nederlandse paardensector is. Door het hele land openen ondernemers hun deuren, worden activiteiten georganiseerd en delen hun kennis. Iedereen is welkom om een kijkje te nemen achter de staldeuren.

LTO en de vakgroep Paardenhouderij nemen actief deel aan deze week om de zichtbaarheid van de sector te vergroten en te laten zien hoe belangrijk deze is. Niet alleen economisch, met werkgelegenheid, fokkerij en recreatie, maar ook maatschappelijk. Paarden spelen een belangrijke rol in sport, ontspanning en zorg en dragen bij aan een levendig platteland, waarbij ook oog is voor natuur en de Natuurherstelverordening. Denk bijvoorbeeld aan het behoud en aanleg van kruidenrijke graslanden en landschapselementen op paardenbedrijven, waardoor biodiversiteit wordt versterkt.

Tegelijkertijd staat de sector voor uitdagingen, zoals toenemende regelgeving, stijgende kosten en maatschappelijke discussies over bijvoorbeeld het dierenwelzijn in de sport en de inzet van paarden. Dit vraagt om samenwerking en een sterke vertegenwoordiging. Daar zetten wij ons dagelijks voor in door belangen te behartigen en ondernemers te ondersteunen richting een toekomstbestendige paardenhouderij.

Tijdens deze week organiseren onze leden diverse activiteiten, zoals open dagen en het ontvangen van schoolklassen. Dit biedt een mooie kans om elkaar te ontmoeten, vragen te stellen en het gesprek aan te gaan. Zo versterken we de verbinding tussen boer en burger en laten we zien waar de paardenhouderij voor staat: aandacht voor dierenwelzijn, innovatie en duurzaamheid.

We nodigen iedereen van harte uit om mee te doen en de wereld van het paard te ontdekken. Samen maken we de Week van het Paard tot een succes!

Bekijk de website Week van het Paard voor meer informatie over evenementen.

Marieke Toonders neemt afscheid als voorzitter van de vakgroep Paardenhouderij. Na twee bestuurstermijnen, in totaal zes jaar, heeft zij besloten zich niet opnieuw verkiesbaar te stellen.

Onder haar voorzitterschap groeide de vakgroep uit tot een stevige gesprekspartner in Den Haag, binnen de Sectorraad Paarden en in de bredere hippische sector. Er is in die periode sterk ingezet op thema’s als paardenwelzijn, belangenbehartiging en het versterken van de positie van hippische ondernemers. Daarbij stond steeds centraal dat de sector zelf verantwoordelijkheid neemt en actief het gesprek aangaat met politiek en maatschappij. Het volledige afscheidsinterview met Marieke is te lezen in De Hippische Ondernemer

Marieke gaat zich weer volledig focussen op haar advocatenkantoor, gericht op agrarische sectoren waaronder paard. LTO bedankt haar voor haar grote en betrokken inzet.

Mieke Theunissen naar KWPN
Theunissen, strategisch beleidsadviseur, is per 1 april overgestapt naar Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland (KWPN). Zij was tien jaar lang een gewaardeerd en vertrouwd gezicht binnen LTO, met name op de thema’s paardenhouderij en boerderijeducatie. Ze begon haar loopbaan binnen de LTO-familie bij de LLTB, waarna ze naar LTO Nederland kwam en zich ontwikkelde tot sectorspecialist paardenhouderij en secretaris van Boerderij Educatie Nederland. Mieke heeft zich sterk gemaakt voor de positionering en professionalisering van de paardenhouderij. LTO bedankt haar voor haar enorme toewijding en kunde.

Opvolging
Voor de nieuwe voorzitter van de vakgroep Paardenhouderij worden op dit moment gesprekken gevoerd. De ondersteuning van de vakgroep Paardenhouderij wordt voortgezet door Kim Harting, die de rol van strategisch beleidsadviseur al sinds enkele maanden invult. Hiermee blijft de continuïteit binnen de vakgroep gewaarborgd.

De Nederlandse paardensector heeft internationaal een sterke positie en kent een grote diversiteit aan bedrijven en bedrijfsmodellen. Opvallend genoeg ontbreekt een helder en actueel beeld van een belangrijke schakel in de keten: de paardenopfok. Over het aantal bedrijven, hun omvang en hun economische positie is weinig informatie beschikbaar. Dat belemmert zowel ondernemers als belangenorganisaties en beleidsmakers.

In opdracht van LTO Paardenhouderij Nederland is daarom afstudeeronderzoek uitgevoerd naar de kenmerken, bedrijfsstructuren en toekomstverwachtingen van paardenopfokbedrijven. Het onderzoek is uitgevoerd door Birgit de Baar, student van de opleiding Equine, Sports and Business aan Hogeschool Van Hall Larenstein te Velp.

Aantal, locatie en omvang van paardenopfokbedrijven
Het aantal paardenopfokbedrijven in Nederland is niet exact bekend. Niet alle locaties waar paarden worden gehouden, staan geregistreerd als agrarisch bedrijf en vallen daardoor buiten de landbouwtelling. In de eerste helft van 2025 registreerde RVO 287.806 paarden en pony’s op 8.747 actieve UBN-locaties, terwijl het totale aantal paarden in Nederland wordt geschat op 400.000 tot 450.000.Uit het onderzoek komt naar voren dat er ongeveer 50 gespecialiseerde opfokbedrijven in Nederland zijn, terwijl het werkelijke aantal hoger kan liggen. De omvang varieert van enkele paarden tot ruim 250 paarden, met een gemiddelde grootte van 49.

Diensten opfokbedrijven
Paardenopfokbedrijven richten zich primair op het opfokken van jonge paarden van derden, doorgaans van veulen tot driejarige leeftijd. Uit het onderzoek komt tevens naar voren dat 78% van de opfokbedrijven die hebben deelgenomen aan het onderzoek, één of meerdere aanvullende hippische activiteiten onderneemt, zoals fokkerij (22%), pensionstalling (22%) of het opleiden van jonge paarden (6%).

Kosten en regionale verschillen
De laatste jaren zijn de kosten voor grond, ruwvoer, stro, arbeid en gezondheidszorg aanzienlijk toegenomen. Dit komt onder andere door de inflatie, btw-verhoging en de stijgende grondstofprijzen. De stroprijs steeg tussen 2022 en 2025 met ongeveer 30% en de prijs van krachvoer steeg met zo’n 15%. De prijsstijging is ook terug te zien in de grondprijzen, wat zorgt voor een hogere kostendruk per paard.

Ontwikkelingen en toekomstverwachtingen
De toekomstverwachtingen voor de paardenopfok verschillen per regio en hangen samen met ruimte, ontwikkelmogelijkheden, omgevingsdruk en professionalisering. In Oost-Nederland liggen nog groeikansen, terwijl bedrijven in het Westen onder druk staan door beperkte ruimte en hoge grondkosten. Ondernemers in het Noorden en Zuiden ervaren hun positie als relatief stabiel en verwachten op korte termijn weinig veranderingen. Sectorbreed neemt de druk vanuit overheidsbeleid toe, met name rond stikstof en ruimtegebruik. Tegelijkertijd wordt een afname van het aantal, vooral kleinere, opfokbedrijven verwacht door de ondernemers, wat verdere professionalisering en schaalvergroting noodzakelijk maakt. De vraag naar opfok blijft naar verwachting hoog, mede dankzij de sterke positie van de Nederlandse hippische sector.

Conclusie en aanbevelingen
De Nederlandse paardenopfoksector is divers, regionaal verschillend en sterk verweven met andere agrarische en hippische activiteiten. Door het ontbreken van sectorbrede vergelijkingscijfers is onderlinge vergelijking lastig, terwijl de behoefte aan meer transparantie in kosten en tarieven groeit.
Dit onderzoek biedt een eerste inzicht in kosten, structuur en verwachtingen. Om tot een betrouwbaar en volledig beeld te krijgen van de sector is aanvullend onderzoek nodig.