Carbon credits zijn ook wel CO2-certificaten. Voor wie het niet weet: het zijn certificaten die het opslaan van een bepaalde hoeveelheid koolstofdioxide bewijzen, of het verminderen van CO2 of het compenseren van CO2-uitstoot. We hebben dit thema onlangs besproken met bestuurders van onze vakgroep LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen en de onderliggende cultuurgroepen. Zijn carbon credits een kans voor de sector, en wat hebben we hiervoor nodig om die kans te verzilveren? Laat ik het dan maar zo zeggen: hoe kunnen we hieraan verdienen?

Bomen, alle houtige gewassen, slaan natuurlijk CO2 op tijdens de groei. Het is heel simpel: hoe ouder een boom wordt, des te meer CO2 slaat die op. De opslag vindt niet alleen bovengronds plaats in het hout, in de stam en in de kroon, maar ook in het wortelgestel en in de bodem. Carbon credits zijn in feite interessant voor alle plantaardige teelten.

Er zijn twee markten voor carbon credits. De eerste is EU ETS: het Europese Emission Trading System dat verplicht is voor grote bedrijven en industrieën. Ze mogen pas CO2 uitstoten als ze hiervoor emissierechten hebben. De tweede markt bestaat al jaren en is vrijwillig. Zo is jaren geleden de term klimaatbossen bedacht: je legt een bos aan om CO2 op te slaan en bijvoorbeeld je CO2-uitstoot tijdens vliegreizen te compenseren.

Carbon credits is een datagedreven verdienmodel. Je hebt data nodig van de CO2-opslag en hoe deze toeneemt gedurende groei – op de kwekerij of later op de eindplek zoals in de stad of in het landschap. Van diverse soorten bomen zijn al cijfers bekend van de CO2-opslag. Berekeningen zijn op bedrijfsniveau te maken, maar ook op regionaal niveau.

Je kunt een boom chippen en de CO2-opslag volgen na aanplant in bijvoorbeeld een gemeente. Er zijn steeds meer gemeenten die hun totale bomenbestand in beeld laten brengen, met drones die het boomkroonvolume scannen. Die dataverzameling kun je grootschalig doen, en eigenlijk op elk terrein waar bomen worden geplant en groeien – ook bijvoorbeeld op, ik noem maar even wat, een industrieterrein.

Ik denk dat carbon credits best kans van slagen hebben. Je kunt het plantaardig breed neerleggen en samenwerking opzoeken. Met andere sectoren, en zeker ook met technologiebedrijven en wetenschappelijke instituten zoals WUR en TU Delft. Onze vakgroep is nu ook met de Rabobank in gesprek over koolstofvastlegging, agroforestry en fondsen ter ondersteuning.

Erik Stuurbrink

Voorzitter LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Intensief onderhandelen SPS-akkoord
De Europese Commissie bood een luisterend oor en toonde zich bereid om de situatie bij de Britten aan te kaarten. Belangrijk is hierbij dat de EU en het Verenigd Koninkrijk op dit moment intensief onderhandelen over een SPS-akkoord (SPS: betreft controles op plant- en diergezondheid). In juni vindt mogelijk een politieke top van de EU en het VK plaats, en de huidige Britse regering wil dat er dan een principe-akkoord ligt. Er is dus een kans om van de Britse fyto-controles af te raken. Dat kan nog wel een jaar duren, maar misschien valt er in de tussentijd al winst te boeken.
Afgesproken is dat de Nederlandse delegatie goed onderbouwde informatie aanlevert die de Europese Commissie dan gebruikt om de problemen aan te kaarten bij het Britse landbouwministerie Defra.
Tien jaar na het Brexit-referendum lijken de kansen gekeerd. Het VK zal niet snel weer lid van de EU worden, maar de kansen om van de SPS-controles verlost te worden, zijn aanwezig. LTO Bomen, Planten en Zomerbloemen zet zich hiervoor in, in samenwerking met de exporteurs, Royal FloraHolland en onze Europese organisaties.

Halverwege april heb ik samen met mijn vrouw een rondreis gemaakt door Schotland. We hebben de zogeheten NC500 gereden, dit is een ongeveer 500 mijl lange route langs de noordkust. Deze route brengt je langs prachtige met heide bedekte landschappen, berglandschappen waar op de toppen in april nog sneeuw ligt, ruige kust natuur, maar ook slingerende wegen die heel vaak single track roads zijn. Soms konden we kilometers rijden zonder dat we ook maar een tegenligger of andere weggebruiker tegenkwamen. Het was wel erg intensief omdat je de weg niet kent, links rijdt en continu moet opletten of er geen schapen of koeien op de weg lopen die met agrarisch natuurbeheer bezig zijn. Maar het gaf toch een erg rustgevend gevoel.

Bij thuiskomst is er van die rust en ruimte weinig meer over. Het voorjaar is in volle gang en alle nieuwe stekken of gescheurde planten moeten de grond in. Ook is het zaak om de winterharde onkruiden vroegtijdig op te ruimen. Want uit het verleden weten we dat een schone start heel belangrijk zal zijn voor het verloop van het seizoen. Om later in het jaar zo min mogelijk dure handjes in te hoeven huren, is dit van groot belang.

Na het planten van de stekken passen wij bodemherbicide toe en dekken het geheel verder af met een dun laagje papierpulp. Dit geheel moet ervoor zorgen dat de grond niet te snel uitdroogt en het kiemende onkruid geen kans maakt. Wat daarbij van belang is, is dat er zo af en toe wat regen op valt om het remmende effect op onkruid te blijven activeren. Het zal jullie niet ontgaan zijn dat dit door de droogte in april niet helemaal gelukt is, en wij zien de onkruiddruk overal toenemen. Ik heb in de overjarige hoeken met zomerbloemen al een paar keer met onze schoffelmachine gereden om de druk zo laag mogelijk te houden. Helaas zal ik daarmee de komende weken ook door de nieuwe aangeplante hoeken gaan rijden.

Omdat deze manier van onkruidbeheersing (ook door een steeds kleiner wordend middelenpakket, in onze sector van steeds groter belang gaat zijn, organiseerden we afgelopen 8 mei een demo-middag bij Zomerbloemenkwekerij Steenwijk Abbenes. Op deze middag waren leveranciers en producenten van onkruidbeheersing-machines aanwezig om ons hun mogelijkheden en oplossingen te tonen. Er waren demonstraties met verschillende technieken, zoals schoffeltechniek met regel- en gewasdetectie, robots met mechanische armen die het onkruid uit de grond plukken/trekken, en machines die met behulp van laser of elektrocutie het onkruid vernietigen.

Het is een kijkje in onze toekomst van onkruidbeheersing die door ontwikkeling steeds toegankelijker wordt. Ik wens jullie een goed seizoen.

Marco van Ruiten

Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Voor de Belastingdienst vallen boomkwekerijproducten ook onder sierteeltproducten. Stel dat het verlaagde btw-tarief wordt afgeschaft, dan geldt vanaf 1 januari 2028 het algemene btw-tarief van 21% op al onze producten. Dat tarief geldt nu al voor producten die gerelateerd zijn aan voedsel, zoals fruitbomen en fruitplanten.

21% op al onze producten: je producten worden dan gemiddeld 10-13% duurder. Terwijl de kosten op de werkvloer, zoals arbeidskosten, ook blijven stijgen. Waar houden die stijgingen dan op? Worden onze producten straks onbetaalbaar? Het gevaar is dan dat je je uit de markt prijst.

Onze angst is dat niet alleen consumenten minder geld gaan uitgeven aan sierteeltproducten, maar ook institutionele afnemers oftewel overheden. Beseft onze overheid dat wel? Aan de ene kant moeten we vergroenen, maar aan de andere kant zullen er minder bomen en planten worden gekocht.

De overheid moet zo snel mogelijk de voorgestelde btw-verhoging intrekken. De vraag is waar de overheid dan extra belastinggeld vandaan haalt, want je ziet dat er overal wordt beknibbeld en dat er bijvoorbeeld geld nodig is vanwege geopolitieke spanningen.

In verschillende landen vallen bomen en planten al onder een hoog btw-tarief, zoals in het Verenigd Koninkrijk waar het 20% is. Spanje voerde jaren geleden ook een hoog btw-tarief in, maar daar is dat al heel snel teruggedraaid. De verhoging had namelijk zo’n grote negatieve impact op de verkoop, dat veel bloemisten failliet gingen. Als dat in Nederland gebeurt, dat moeten we toch niet willen? De teloorgang van bloemisten is helaas al in gang gezet door de maatschappelijke discussie rond gewasbescherming.

We verzetten ons, met alle belangenbehartigers in de bomen, planten en bloemen, tegen afschaffing van het lage btw-tarief. Hiervoor hebben we een werkgroep opgezet. We laten onderzoeken wat de impact zal zijn op de sector en op bedrijven. Business-to-business zal het merken, en zeker ook business-to-consumer. We hebben ook een format opgesteld dat je kunt gebruiken voor de internetconsultatie rond de tariefsverhoging. Tot uiterlijk 7 mei kun je hierop reageren, dus doe dit vooral – en dat doen wij, LTO en de hele sierteeltketen natuurlijk ook.

Onze producten moeten onder het lage btw-tarief blijven vallen, zodat de verkoop er niet onder lijdt maar juist gestimuleerd wordt. De waarde van bomen en planten is niet direct in euro’s uit te rekenen, maar het levert op de lange termijn veel baten op – zoals minder zorgkosten, meer cohesie in de samenleving, meer geluk, welzijn en gezondheid.

Erik Stuurbrink

Voorzitter LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Als ik de stukken lees die ik via de diverse commissies bij LTO krijg, dan denk ik: in welk moeras zijn wij in hemelsnaam beland? Ik heb het gevoel hoe meer we bewegen, hoe vaster we komen te zitten. Het gaat voortaan om tien cijfers achter de komma, terwijl we volgens mij de hoofdlijnen uit het oog verliezen.

Want waar gaat het nu werkelijk om: de theoretische schijnwerkelijkheid of de werkelijke praktijk?

Ja, er worden gewasbeschermingsmiddelen aangetroffen in oppervlaktewater. En nee dat mag niet. Daarom moeten we naar NUL emissie toe. Het zal niet gemakkelijk zijn, maar hier zullen we wel naar toe moeten willen we onze license to produce kunnen behouden. En ja, we kunnen vragen stellen bij de aangetroffen hoeveelheden en de relevantie daarvan, want we kunnen voortaan zó ontzettend kleine hoeveelheden meten, dat ik het aantal cijfers achter de komma nauwelijks op een regel kan schrijven.

Maar dat neemt niet weg dat we ook in de spiegel moeten durven kijken over hoe we zelf als individueel bedrijf hiermee bezig zijn. En dan bedoel ik: doen we er echt alles aan om emissie te voorkomen? Hebben we de juiste techniek, de goede (kant)doppen en letten we op de goede weersomstandigheden? Ik kan het niet meer uitleggen dat we als bedrijven deze zaken niet op orde hebben. En dan heb ik het niet over niet-gekeurde machines, geen spuitlicentie en verboden middelen. Want dit alles kan en wil ik al helemaal niet uitleggen.

We zullen hoe dan ook ons uiterste best moeten doen om dit voor elkaar te krijgen. Daarom ben ik heel blij dat Jolanda Wijsmuller als nieuwe CEMP (Coördinator Effectief Middelen Pakket) aan de slag gaat voor de boomkwekerij. Tevens zal de eerste nieuwe laanboomspuit met gatdetectie en BB Leap-techniek binnenkort het levenslicht zien.

Ook zijn we met het convenant gewasbescherming bezig om de mogelijkheden en onmogelijkheden van gewasbescherming in deze tijd met onze overheden samen te vatten in dit convenant. Daarbij kan de overheid ons op onze verantwoordelijkheid aanspreken, maar ook wij kunnen de overheid aanspreken over de wet- en regelgeving.

Ook zal de politiek zich ervan bewust moeten worden dat als we nog gezond en veilig voedsel en groen in Nederland willen produceren, zonder afhankelijk te zijn van anderen (waar heb ik dat meer gehoord de laatste tijd?), dat ze daar dan ook de randvoorwaarden voor moeten scheppen.

Jan Veltmans

Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Een belangrijke keuze, al lijkt niet iedereen dat zo te zien. Landelijk kwam slechts 53,7% opdagen. Dat is wel meer dan bij de vorige verkiezingen, maar nog steeds vindt bijna de helft van de Nederlanders de lokale politiek blijkbaar niet de moeite om er even voor naar het stemlokaal te gaan.

Toch is juist deze laag van bestuur voor agrariërs van cruciaal belang. Gemeenten beslissen direct over de fysieke leefomgeving en de regels waar een boerenbedrijf aan moet voldoen. Veel besluiten die de dagelijkse bedrijfsvoering én de toekomstmogelijkheden raken, worden niet in Den Haag genomen, maar gewoon in het gemeentehuis hier om de hoek. Daar wordt bepaald hoe het omgevingsplan eruitziet, welke bestemmingen waar mogelijk zijn en of uitbreidingen van agrarische bedrijven überhaupt een optie blijven. Zelfs de uitstraling van schuren, stallen en bedrijfsgebouwen staat er op de agenda.

Daarnaast speelt de lokale politiek een sleutelrol bij de uitwerking van stikstofregels, de bescherming van nabijgelegen natuurgebieden en het beoordelen van vergunningen. Gemeenten beslissen over de inrichting van het platteland: waar zonneparken, windmolens, fietspaden of natuurzones moeten komen. Dat klinkt idealistisch, maar leidt in de praktijk regelmatig tot conflicten over grondgebruik. En dan hebben we het nog niet eens over handhaving, toezicht en de vaak langdurige gesprekken die nodig zijn om complexe dossiers van de grond te krijgen.

Is dit allemaal door je hoofd gegaan toen je 18 maart ging stemmen? Ik hoop het, want jouw stem bepaalt richting, nuance en de mensen die namens jou aan de knoppen draaien. Maar als je nu denkt: ‘oei, daar had ik eigenlijk niet zo bij stilgestaan’, raak dan vooral niet in paniek. De lokale politiek is namelijk altijd dichtbij. Gemeenteraadsleden zijn doorgaans goed bereikbaar, staan open voor gesprekken en waarderen het als inwoners – en zeker agrariërs – hun zorgen, ideeën en wensen delen.

Dus stel die vraag, stuur die mail, ga dat gesprek eens aan. Je bijdrage hoeft niet te wachten tot de volgende verkiezingen.
Beetje aan de late kant misschien, maar voor de lokale politiek ben je gelukkig nooit echt te laat.

Corine Fleuren
Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

De motie was ingediend door SGP-Kamerlid André Flach op verzoek van LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen. Leden van vrijwel alle Tweede Kamerfracties stemden voor.

LVVN-minister Jaimi van Essen oordeelde volgens de SGP-fractie positief over de motie; naar verwachting zal hij de Tweede Kamer binnenkort informeren over de uitvoering in het 7^e APN. Mede gezien de deadline voor het indienen van de Gecombineerde Opgave: 18 mei 2026.

LTO en de vakgroep hadden zich de afgelopen jaren ingezet voor de erkenning van alle meerjarige teelten in de sector als rustgewassen. Het Ministerie van LVVN was inhoudelijk positief, maar het Ministerie van IenW maakte onlangs bezwaar vanwege mogelijke effecten op de waterkwaliteit.

Daarop schreef Erik Stuurbrink een column waarin de vakgroepvoorzitter pleitte voor zekerheid rond rustgewassen. Die column was in de Tweede Kamer beland en leidde tot de motie-Flach.

Kwekers en andere agrarische ondernemers mee gebaat

De voorzitter van LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen is verheugd met de aangenomen motie. „Het kan niet anders dan dat dit nu wordt uitgevoerd. Hopelijk wordt dit ook opgenomen in het komende 8^e Actieprogramma Nitraatrichtlijn. Daarmee zijn niet alleen alle kwekers in onze sector gebaat, maar ook andere agrarische ondernemers die boomkwekerijgewassen als rustgewassen willen opnemen in hun rotatieplannen. Boomkwekers zorgen over het algemeen goed voor grond en bodemvruchtbaarheid, dus dat kan ook leiden tot hogere opbrengsten van bijvoorbeeld akkerbouwgewassen.’’

De Grüne Woche in Berlijn voelde als een kruispunt van politiek en praktijk. Tussen streekproducten, internationale paviljoens en lange wandelgangen liepen veel politici rond. Ministers, staatssecretarissen, beleidsmakers. Het leverde gesprekken op die verder gingen dan beleefdheden. Hier werd geluisterd, gewogen en soms voorzichtig positie gekozen. Op momenten voelde het bijna historisch. ‘Ich bin ein Berliner’, zei de Amerikaanse president John F. Kennedy ooit, als teken van verbondenheid. Die woorden kregen op de Grüne Woche een nieuwe betekenis: even was iedereen onderdeel van dezelfde groene gemeenschap.

In Essen, tijdens de sierteeltvakbeurs IPM, verschoof de focus terug naar het vak. Boomkwekers uit binnen- en buitenland vonden elkaar moeiteloos. Nationale en internationale vakgenoten spraken dezelfde taal. Hier ging het over sortiment, innovatie, beschikbaarheid en toekomst. Minder politiek, meer inhoud. Maar onder de gesprekken lag steeds dezelfde vraag: hoe blijven we sterk, relevant en internationaal concurrerend in een wereld die snel verandert?

En dan de internationale vakbeurs voor de fruitteelt, Fruit Logistica. Werelds, dynamisch en bijna overweldigend. Iedereen was er. Van Zuid-Amerika tot Azië, van familiebedrijven tot wereldspelers. Gesprekken volgden elkaar in hoog tempo op. Soms diepgaand, soms kort, maar altijd met waarde. Netwerken kreeg hier een mondiale schaal. Het besef dat de sector één groot, internationaal netwerk is, werd nergens zo tastbaar als hier.

Drie beurzen, ontelbaar veel ontmoetingen en evenzoveel indrukken later blijft vooral dit hangen: de sector leeft. Ze verbindt. Over grenzen heen. Misschien is dat wel de stille boodschap van deze weken. Niet ‘ik’, maar ‘wij. En soms, tussen Berlijn en Essen, voelde het even alsof we allemaal konden zeggen: Ich bin ein Berliner.

Jan Veltmans

Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen