Diverse partijen zijn akkoord gegaan met het Hoofdlijnenconvenant Gewasbescherming. Daaronder de hele LTO-familie. Ook de staatssecretaris van LVVN namens het Rijk – en dus ook namens het Ministerie IenW. Het IPO, het Interprovinciaal Overleg, kreeg het organisatorisch niet geregeld voor 3 juli. Dat is best wel een pijnpunt, wetende dat diverse provincies juist wijzen naar het convenant en de afgesproken lijnen willen volgen. Alle partijen wisten de tijdlijn en de einddatum van het proces naar het convenant toe.

Onze vakgroep heeft wel ‘ja’ gezegd tegen het convenant, maar wel met de opmerking dat er aan de sectortafel voor het deelconvenant nog heel wat moet gebeuren. Ik vraag me ook af hoe de ketenpartners en andere organisaties tegen het convenant-op-hoofdlijnen staan? Want die komen straks aan de sectortafel. Wie dat zijn en wie dat gaat leiden: dat is nog niet bekend. Ik zou het wel op prijs stellen als zowel de toeleverende keten als de afzetketen aan onze sectortafel komt zitten. Want dan zet je samen de schouders eronder.

Het hoofdlijnenconvenant vind ik echt niet negatief. Positief voor onze sector is dat er eindelijk duidelijke afspraken zijn waardoor je fatsoenlijk kunt ondernemen. Dat de innovatiekracht van de sector in beweging wordt gezet met een innovatieprogramma voor weerbare planten en teeltsystemen en innovatieve toepassingstechnieken. Dat programma kan de sleutel zijn om stappen te zetten die in het convenant beschreven staan. En zeer positief is dat rechtszekerheid en het verdienvermogen van ondernemers bovenaan blijven staan.

Positief is ook de inrichting van een Gegevensautoriteit Gewasbescherming. En dat het Rijk een belangrijke rol heeft bij het versnellen van het beschikbaar komen van groene middelen. Ik hoop dat de EU hiertoe nog een zetje geeft. We moeten alternatieven voor verdwenen middelen hebben. We moeten nog wel altijd kunnen blijven kweken.

Vanuit onze achterban en boomteeltregio’s zijn nog wel veel vragen. We gaan hen raadplegen, via bijvoorbeeld info-avonden, een webinar, onze klankbordgroep en onze cultuurgroepen. Kwekers moeten zich kunnen melden met punten. Dat alles nemen we dan mee naar de sectortafel.

Erik Stuurbrink

Voorzitter LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Dit concluderen de partners van het convenant in het jaarverslag 2025 dat onlangs is aangeboden aan de vaste Kamercommissie voor LVVN.

Het convenant Milieu-impact Potgrond en Substraten is in 2022 gesloten door een brede coalitie van partijen: bedrijfsleven en sectororganisaties (waaronder LTO Nederland, vakgroep Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen alsmede vakgroep Paddenstoelen), overheden en kennisinstellingen. Doel is het verminderen van de milieu-impact van potgrond en substraten door het gebruik van meer hernieuwbare grondstoffen, verantwoord veengebruik, innovatie en samenwerking in de keten. Lees hier factsheet met afspraken en doelen.

Uit het jaarverslag blijkt dat de doelstelling voor hernieuwbare grondstoffen in de professionele markt (35%) is gehaald: het aandeel steeg van 33% naar 36%. Ook de doelstelling voor de consumentenmarkt is gehaald: van 54% naar 60%. Het aandeel verantwoord gewonnen veen (RPP-gecertificeerd) steeg van 83% naar 95%. Aangezien voor circa 5% restveen wordt gebruikt (waarvoor geen RPP-certificering mogelijk is), is de doelstelling feitelijk behaald. Alleen de doelstelling voor compost is nog niet gehaald, al steeg het gebruik van compost in 2025 wel met 17% ten opzichte van 2024.

Duurzame Substraatdag 29 september

De resultaten zouden niet behaald zijn zonder de samenwerking tussen de convenantpartners, benadrukt voorzitter Gerard Schouw: ‘De resultaten laten zien dat het convenant werkt. Dat drie van de vier doelstellingen zijn behaald, is een resultaat waar alle betrokken partijen trots op mogen zijn. Tegelijkertijd realiseren we ons dat de uitdagingen richting 2030 groot blijven en verdere samenwerking noodzakelijk is.’

Vanuit het convenant wordt dinsdag 29 september 2026 de Duurzame Substraatdag georganiseerd: een netwerkevent bij Koppert Cress in Monster over de toekomst van potgrond en substraten én de samenwerking met het convenant. Het event is tevens voortzetting van de Kennisdag Substraat van Stichting RHP en Wageningen University & Research. Meer informatie volgt nog.

Op dit moment wordt hard gewerkt aan afspraken over de toekomst van gewasbescherming in Nederland. Aan tafel zitten overheden, ketenpartijen, kennisinstellingen, natuur- en milieuorganisaties en vertegenwoordigers van de agrarische sector. Iedereen ziet de noodzaak om verdere stappen te zetten richting verduurzaming. Tegelijkertijd moeten ondernemers ook morgen hun gewassen gezond kunnen telen en een rendabel bedrijf kunnen voeren.

Juist daar zit de uitdaging.

Voor onze boomkwekerij-, vaste planten- en zomerbloemensector zijn gezonde planten de basis van ons bestaan. Ondernemers investeren volop in geïntegreerde gewasbescherming, precisietechnieken, mechanische bestrijding en nieuwe innovaties. De praktijk verandert snel. Maar die praktijk moet ook worden meegenomen in beleid en regelgeving.

Rond een traject als het convenant wordt zichtbaar hoeveel werk belangenbehartiging vraagt. Bestuurders, ondernemers en beleidsmedewerkers brengen praktijkkennis in, voeren gesprekken, beoordelen voorstellen en zoeken naar oplossingen die zowel ambitieus als uitvoerbaar zijn. Vaak gaat het niet om grote overwinningen, maar om het voorkomen van onwerkbare regels of het creëren van ruimte voor een realistische overgang naar nieuwe werkwijzen.

De dossiers waarmee we te maken hebben worden bovendien steeds complexer. Besluiten worden niet alleen in Den Haag genomen, maar ook in Brussel, bij provincies, waterschappen en gemeenten. Dat vraagt om een sector die zichtbaar blijft en haar kennis actief inbrengt.

Belangenbehartiging gaat daarom niet alleen over het verdedigen van belangen. Het gaat ook over verantwoordelijkheid nemen. Over laten zien wat er in de praktijk mogelijk is. Over het verbinden van maatschappelijke verwachtingen aan de dagelijkse werkelijkheid op onze bedrijven.

Of het convenant uiteindelijk wordt ondertekend, weten we op het moment van schrijven nog niet. Wat ik wel weet, is dat onze sector vertegenwoordigd moet zijn wanneer zulke besluiten worden voorbereid. Want als wij niet aan tafel zitten, bestaat het risico dat anderen bepalen hoe onze toekomst eruitziet.

En juist daarom blijft een sterke gezamenlijke stem van ondernemers onmisbaar.

Remco Beekers

Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Heel gevarieerd van aard: van fytosanitaire zaken tot leden die vragen hebben over de contributienota. Tevens stonden er nog vergaderingen gepland bij Naktuinbouw in Roelofarendsveen waar ik de boomkwekerij mag vertegenwoordigen in de Sectorraad Boomkwekerijgewassen. Hier onder andere de zorgen van de sector uitgesproken over de tariefstijgingen van de afgelopen jaren. Ook hebben we hier uitgebreid stilgestaan bij de bedreigingen en kansen voor de boomkwekerijsector de komende jaren, en hoe Naktuinbouw hier een bijdrage aan zou kunnen leveren. Uiteraard stonden ook de grenscontroles met het Verenigd Koninkrijk op het programma waarin, zoals het er nu naar uit ziet, per 1-07-2027 versoepelingen aan zitten te komen. Maar niets is zeker wat deze onderhandelingen betreft, want we hebben al eerder data gehad maar die niet gehaald zijn.

Vanuit Roelofarendsveen door naar Rotterdam om de trein te pakken naar Parijs, voor een vergadering met betrekking tot de PRM (Plant Reproductive Material) op initiatief van onze Franse collega’s waarin ook Italië, Tsjechië, Duitsland en Spanje vertegenwoordigd waren. Gelukkig hoefde ik Nederland hier niet alleen te vertegenwoordigen, maar waren vanuit Naktuinbouw Gerben Mellema en Marjan Folkers ook aanwezig om de Nederlandse visie op de PRM te delen.

Wat met name opviel is dat sommige landen toch nog, laat ik het maar zachtjes uitdrukken, redelijk protectionistisch zijn. Dat maakt het niet gemakkelijk om op één lijn te komen. Daarin helpt het wel om in de avond tijdens het diner en bij de after-borrel nog wat zaken opnieuw te bespreken en met wat nuance, humor en een knipoog weer meer op één lijn te komen.

Na een warme nacht in het zwoele en drukke Parijs, in La Maison des Fruits & Legumes (ons Groenten en Fruithuis, maar dan toch een beetje anders) nog een hele dag vergaderen. Daarin hadden we toch vaak veel tijd nodig om elkaars standpunten te begrijpen en proberen te stroomlijnen. Op het nippertje nog de trein terug naar Rotterdam kunnen pakken, en vandaar terug naar huis waarna de dag en deze tour de force weer voorbij waren.

Jan Veltmans

Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Carbon credits zijn ook wel CO2-certificaten. Voor wie het niet weet: het zijn certificaten die het opslaan van een bepaalde hoeveelheid koolstofdioxide bewijzen, of het verminderen van CO2 of het compenseren van CO2-uitstoot. We hebben dit thema onlangs besproken met bestuurders van onze vakgroep LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen en de onderliggende cultuurgroepen. Zijn carbon credits een kans voor de sector, en wat hebben we hiervoor nodig om die kans te verzilveren? Laat ik het dan maar zo zeggen: hoe kunnen we hieraan verdienen?

Bomen, alle houtige gewassen, slaan natuurlijk CO2 op tijdens de groei. Het is heel simpel: hoe ouder een boom wordt, des te meer CO2 slaat die op. De opslag vindt niet alleen bovengronds plaats in het hout, in de stam en in de kroon, maar ook in het wortelgestel en in de bodem. Carbon credits zijn in feite interessant voor alle plantaardige teelten.

Er zijn twee markten voor carbon credits. De eerste is EU ETS: het Europese Emission Trading System dat verplicht is voor grote bedrijven en industrieën. Ze mogen pas CO2 uitstoten als ze hiervoor emissierechten hebben. De tweede markt bestaat al jaren en is vrijwillig. Zo is jaren geleden de term klimaatbossen bedacht: je legt een bos aan om CO2 op te slaan en bijvoorbeeld je CO2-uitstoot tijdens vliegreizen te compenseren.

Carbon credits is een datagedreven verdienmodel. Je hebt data nodig van de CO2-opslag en hoe deze toeneemt gedurende groei – op de kwekerij of later op de eindplek zoals in de stad of in het landschap. Van diverse soorten bomen zijn al cijfers bekend van de CO2-opslag. Berekeningen zijn op bedrijfsniveau te maken, maar ook op regionaal niveau.

Je kunt een boom chippen en de CO2-opslag volgen na aanplant in bijvoorbeeld een gemeente. Er zijn steeds meer gemeenten die hun totale bomenbestand in beeld laten brengen, met drones die het boomkroonvolume scannen. Die dataverzameling kun je grootschalig doen, en eigenlijk op elk terrein waar bomen worden geplant en groeien – ook bijvoorbeeld op, ik noem maar even wat, een industrieterrein.

Ik denk dat carbon credits best kans van slagen hebben. Je kunt het plantaardig breed neerleggen en samenwerking opzoeken. Met andere sectoren, en zeker ook met technologiebedrijven en wetenschappelijke instituten zoals WUR en TU Delft. Onze vakgroep is nu ook met de Rabobank in gesprek over koolstofvastlegging, agroforestry en fondsen ter ondersteuning.

Erik Stuurbrink

Voorzitter LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Intensief onderhandelen SPS-akkoord
De Europese Commissie bood een luisterend oor en toonde zich bereid om de situatie bij de Britten aan te kaarten. Belangrijk is hierbij dat de EU en het Verenigd Koninkrijk op dit moment intensief onderhandelen over een SPS-akkoord (SPS: betreft controles op plant- en diergezondheid). In juni vindt mogelijk een politieke top van de EU en het VK plaats, en de huidige Britse regering wil dat er dan een principe-akkoord ligt. Er is dus een kans om van de Britse fyto-controles af te raken. Dat kan nog wel een jaar duren, maar misschien valt er in de tussentijd al winst te boeken.
Afgesproken is dat de Nederlandse delegatie goed onderbouwde informatie aanlevert die de Europese Commissie dan gebruikt om de problemen aan te kaarten bij het Britse landbouwministerie Defra.
Tien jaar na het Brexit-referendum lijken de kansen gekeerd. Het VK zal niet snel weer lid van de EU worden, maar de kansen om van de SPS-controles verlost te worden, zijn aanwezig. LTO Bomen, Planten en Zomerbloemen zet zich hiervoor in, in samenwerking met de exporteurs, Royal FloraHolland en onze Europese organisaties.

Halverwege april heb ik samen met mijn vrouw een rondreis gemaakt door Schotland. We hebben de zogeheten NC500 gereden, dit is een ongeveer 500 mijl lange route langs de noordkust. Deze route brengt je langs prachtige met heide bedekte landschappen, berglandschappen waar op de toppen in april nog sneeuw ligt, ruige kust natuur, maar ook slingerende wegen die heel vaak single track roads zijn. Soms konden we kilometers rijden zonder dat we ook maar een tegenligger of andere weggebruiker tegenkwamen. Het was wel erg intensief omdat je de weg niet kent, links rijdt en continu moet opletten of er geen schapen of koeien op de weg lopen die met agrarisch natuurbeheer bezig zijn. Maar het gaf toch een erg rustgevend gevoel.

Bij thuiskomst is er van die rust en ruimte weinig meer over. Het voorjaar is in volle gang en alle nieuwe stekken of gescheurde planten moeten de grond in. Ook is het zaak om de winterharde onkruiden vroegtijdig op te ruimen. Want uit het verleden weten we dat een schone start heel belangrijk zal zijn voor het verloop van het seizoen. Om later in het jaar zo min mogelijk dure handjes in te hoeven huren, is dit van groot belang.

Na het planten van de stekken passen wij bodemherbicide toe en dekken het geheel verder af met een dun laagje papierpulp. Dit geheel moet ervoor zorgen dat de grond niet te snel uitdroogt en het kiemende onkruid geen kans maakt. Wat daarbij van belang is, is dat er zo af en toe wat regen op valt om het remmende effect op onkruid te blijven activeren. Het zal jullie niet ontgaan zijn dat dit door de droogte in april niet helemaal gelukt is, en wij zien de onkruiddruk overal toenemen. Ik heb in de overjarige hoeken met zomerbloemen al een paar keer met onze schoffelmachine gereden om de druk zo laag mogelijk te houden. Helaas zal ik daarmee de komende weken ook door de nieuwe aangeplante hoeken gaan rijden.

Omdat deze manier van onkruidbeheersing (ook door een steeds kleiner wordend middelenpakket, in onze sector van steeds groter belang gaat zijn, organiseerden we afgelopen 8 mei een demo-middag bij Zomerbloemenkwekerij Steenwijk Abbenes. Op deze middag waren leveranciers en producenten van onkruidbeheersing-machines aanwezig om ons hun mogelijkheden en oplossingen te tonen. Er waren demonstraties met verschillende technieken, zoals schoffeltechniek met regel- en gewasdetectie, robots met mechanische armen die het onkruid uit de grond plukken/trekken, en machines die met behulp van laser of elektrocutie het onkruid vernietigen.

Het is een kijkje in onze toekomst van onkruidbeheersing die door ontwikkeling steeds toegankelijker wordt. Ik wens jullie een goed seizoen.

Marco van Ruiten

Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen