Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

Op 3 juli jl. heeft staatssecretaris Rummenie de Besluitenbrief Pachtherziening gepubliceerd. In deze brief geeft hij aan welke keuzes gemaakt zijn om tot een herziening van de pachtregelgeving te komen. De notitie ‘Transitie in de pacht’ van de veldpartijen LTO, NAJK, BLHB en FPG is een belangrijke bouwsteen geweest voor de besluitenbrief. LTO kan zich daarom goed herkennen in de door Rummenie gemaakte keuzen.

“Met het stimuleren van langjarige pachtovereenkomsten en het ontmoedigen van kortdurende overeenkomsten door het omkeren van de prijsbepaling legt Rummenie een prima fundament voor een bestendig pachtstelsel”, aldus Dirk Bruins (portefeuillehouder/bestuurder LTO): “Met zijn voorstellen biedt Rummenie agrarische ondernemers langjarig zekerheid en daarmee een goede basis voor een economisch duurzame bedrijfsontwikkeling.”

Pachtvormen
De veldpartijen hebben altijd benadrukt dat pachtvormen die aansluiten op de behoefte bij pachters en verpachters, en die met elkaar in balans zijn, de basis moeten vormen voor een herziening van de pachtregelgeving. In het voorstel van Rummenie wordt aan beide voorwaarden tegemoetgekomen. De pachtvormen sluiten goed op elkaar aan en stimuleren het afsluiten van langjarige overeenkomsten. In het voorstel wordt niet getornd aan de bestaande reguliere pachtcontracten. Dat was een belangrijke voorwaarde voor LTO. Voor nieuwe langjarige pachtcontracten wordt de pachtvorm Duurzaam langlopende pacht ingevoerd. Het gaat daarbij om een overeenkomst met een pachtduur van minimaal 24 jaar waarbij de pacht eindigt aan het einde van de contractduur. Tegelijkertijd wordt het afsluiten van kortlopende overeenkomsten niet onmogelijk gemaakt maar wel ontmoedigd door het omkeren van de prijsbepaling. Ook teeltpacht blijft in het nieuwe systeem mogelijk. Nieuw is dat voor teeltpacht een ‘negatieflijst’ wordt opgesteld waarin teelten worden opgenomen waarvoor geen teeltpachtovereenkomst kan worden afgesloten. Verder wordt Natuurpacht geintroduceerd waarbij wordt ingezet op contracten van minimaal 6 jaar. Nieuw daarbij is ook dat de terreinbeherende organisaties de pachtvoorwaarden niet eenzijdig kunnen wijzigen maar dat daarvoor goedkeuring van de Grondkamer vereist is.

Agrarische bedrijfsmatigheidstoets
Conform het voorstel van de veldpartijen heeft Rummenie de agrarische bedrijfsmatigheidstoets in zijn voorstellen opgenomen. Deze toets wordt bij het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd verplicht. In dat geval is het aan de pachter om aan te geven dat er nog altijd sprake is van de uitoefening van een volwaardig agrarisch bedrijf. Met deze toets moet voorkomen worden dat pachtgrond niet bedrijfsmatig of hobbymatig wordt gebruikt waardoor deze grond niet beschikbaar komt voor (jonge) ondernemers.

Duurzaamheidsbepalingen
In de besluitenbrief is ook opgenomen dat pachter en verpachter op vrijwillige basis afspraken kunnen maken over het opnemen van duurzaamheidsafspraken in pachtcontracten. Deze afspraken moeten dan wel gericht zijn op duurzaam bodembeheer. Om hiervoor handvatten te geven wordt een ‘positieflijst’ opgesteld met daarin voorbeelden van duurzaamheidscriteria die op basis van vrijwilligheid tussen pachter en verpachter overeengekomen kunnen worden.

Vervolg
Het voornemen van Rummenie is om aan het eind van de zomer 2025 de internetconsultatie te starten over het concept-wetsvoorstel waarna dit wetsvoorstel begin 2026 aan de Kamer kan worden voorgelegd.