Het EU-voorstel voor een handelsverdrag met Australië heeft beperkte invloed op de handel in land- en tuinbouwproducten. De Nederlandse-Australische handel in land- en tuinbouwproducten is relatief klein, zeker in vergelijking met landen als Brazilië. Het belang is strategisch in tijden van groeiend protectionisme en de handelstarieven van Trump.

Het voordeel voor de Nederlandse land- en tuinbouw schuilt vooral in betere uitzichten voor deelname aan het verbond van 11 landen ronde de Stille Oceaan, het CPTPP (Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership). Hier zijn elf landen bij aangesloten: Australië, Brunei, Canada, Chili, Japan, Maleisië, Mexico, Nieuw Zeeland, Peru, Singapore, het Verenigd Koninkrijk en Vietnam. De EU and CPTPP werken al samen bij het doen van voorstellen voor hervorming van de wereldhandelsorganisatie, zoals deze week in Kameroen op de ministeriële WTO-vergadering.

Export is belangrijk
De Nederlandse land- en tuinbouw is afhankelijk van internationale markten. Volgens cijfers van CBL en Wageningen Universiteit heeft Nederland in 2025 voor 137,5 miljard euro aan land- en tuinbouwproducten uitgevoerd. De Nederlandse economie heeft in 2024 naar schatting afgerond 49,1 miljard euro verdiend aan de export van land- en tuinbouwproducten, waarvan 42,5 miljard euro dankzij de export van Nederlandse makelij. Nederland importeerde in 2025 voor 95,1 miljard euro aan land- en tuinbouwproducten, zoals cacao, koffie, thee, soja, palmolie en tropisch fruit.

Globaal blijft 40% van wat boeren en tuinders produceren in Nederland; 40% gaat naar de rest van de EU en 20% gaat naar derde landen. Per product verschilt dit aanzienlijk; bijvoorbeeld 90% van onze pootaardappelen, snijbloemen en uien gaan de grens over.

Om deze reden is LTO Nederland in principe vóór het wegnemen van onnodige handelsbelemmeringen om zo de handel in onze kwaliteitsproducten te bevorderen, mits er voldoende bescherming wordt geboden aan de kwetsbare deelsectoren. In elk handelsakkoord zijn offensieve en defensieve belangen te identificeren. De inzet van LTO Nederland is er op gericht deze belangen zo goed mogelijk in kaart te brengen en over het voetlicht te brengen bij de onderhandelaars van de verdragen

Australië
De topproducten die de EU naar Australië exporteert zijn graanproducten zoals pasta (€ 573 miljoen in 2024), fruit- en groentebereidingen (€ 443 miljoen) en varkensvlees (€ 334 miljoen). Ook wijn, bier, chocolade en zuivelproducten, zoals kaas, staan in de top tien. Nederland exporteert jaarlijks ook 50 miljoen bloembollen. Momenteel betaalt de EU op deze producten een invoertarief tussen de vier en 11%. Met het handelsakkoord zouden deze tarieven naar nul herleid worden.

In ruil zal ook de EU de invoertarieven op een aantal Australische landbouwproducten laten vallen, met uitzondering van enkele gevoelige producten zoals rundvlees en suiker. De EU importeert uit Australië voornamelijk oliehoudende zaden en eiwitgewassen (€1,1 miljard in 2024), wijn (€ 161 miljoen), rund- en kalfsvlees (€96 miljoen) en andere dierlijke producten (€ 222 miljoen). De Australische tarief-vrije export van rundvlees en lamsvlees wordt beperkt tot respectievelijk 35.000 en 25.000 ton per jaar. Voor suiker wordt de deur geopend voor een hoeveelheid van 35.000 ton rechtenvrije ruwe rietsuiker. In het productiejaar 2023-2024 exporteerde Australië daarvan twee ton naar de EU.

Voor land en tuinbouwproducten als geheel heeft de EU nu een positieve handelsbalans met Australië, ter waarde van 2,3 miljard euro in 2024. Zo exporteerden we voor 4,2 miljard euro en importeerden voor 1,9 miljard euro.

Vervolg
Het gaat nog om een voorstel. De nieuwe handelsmaatregelen gaan nu dus nog niet in werking treden. Eerst moeten de 27 EU-lidstaten in de Raad en het Europees Parlement de deal nog goedkeuren. De tekst moet bovendien ook nog groen licht krijgen bij de Australische parlementsleden.

Het belang van voedselzekerheid en een toekomstbestendige land- en tuinbouw  politiek wordt steeds meer erkent in Brussel. Oplossingen in beleid blijven vaak nog uit. De Europese landbouwkoepel Copa Cogeca, waar LTO lid van is, organiseert vandaag een grootschalige protestmars om de Europese Unie op te roepen haar beloftes voor een betere toekomst voor boeren en tuinders waar te maken.

In de nieuwe voorstellen voor de Europese begroting wordt ingezet op drastische vermindering van het landbouwbudget, prijzen komen onder druk door oneerlijke handel en de regeldruk vanuit Brussel blijft vooralsnog enorm. LTO leden en bestuurders sluiten aan bij de protestactie. LTO Hoofdbestuurslid Thijs Rompelberg gaat vandaag met de vertegenwoordigers van landbouworganisaties uit heel Europa in gesprek met Eurocommissaris Christophe Hansen.

Bij de protestmars zijn boeren aanwezig uit alle 27 landen van de Europese Unie. Zij lopen een protestmars dwars door de Europese wijk van Brussel. De mars stopt op verschillende plekken. Op grote podia worden speeches gehouden door landbouwvertegenwoordigers uit alle EU-landen.
Terwijl de boeren op straat protesteren, komen bij de Europese Raad alle staatshoofden bijeen om te spreken over de Europese Begroting en het Mercosur handelsverdrag.

Ondanks de grote diversiteit in landbouw door de EU, verenigden de boeren zich rond drie oproepen:

• Houd de begroting van het gemeenschappelijk landbouwbeleid op peil;
• verlaag de regeldruk en zorg voor werkbare Europese milieuregels en juridische zekerheid voor boeren en tuinders;
• zorg voor eerlijke concurrentie en een gelijk speelveld in handelsafspraken met landen buiten de EU.

Landbouwvertegenwoordigers benadrukken in het gesprek met Eurocommissaris Hansen om voedselzekerheid in de Europese Unie serieus te nemen en dat er integraal gekeken moet worden naar alle knelpunten waar boeren tegenaanlopen. LTO Nederland blijft zich in Brussel, samen met Copa Cogeca, inzetten om de oproepen van het protest op te volgen met beleidsmakers.

Beluister het interview bij BNR Nieuwsradio met Thijs Rompelberg https://youtu.be/mkMDLXWjy4E

De Europese Commissie heeft vandaag een breed pakket van maatregelen gepresenteerd om er voor de zorgen dat groene gewasbeschermingsmiddelen sneller op de markt gebracht kunnen worden. Het gaat om gewasbeschermingsmiddelen van een natuurlijke oorsprong, zoals schimmels, bacteriën of plantextracten. Deze middelen zijn vaak een stuk duurzamer. Deze ontwikkeling draagt bij aan bij de inzet van LTO Nederland om te komen tot weerbare planten en teeltsystemen.

Dit pakket is goed nieuws voor de verduurzaming van de landbouw, want op dit moment duurt het in Europa vaak tot wel 10 jaar voordat deze groene middelen goedgekeurd worden, terwijl dit in andere delen van de wereld meestal binnen 1-2 jaar gebeurt. Daardoor duurt het ook langer voordat telers over kunnen stappen op deze groenere middelen ten opzichte van bestaande chemische middelen. Doordat de groene middelen nu een duidelijke definitie krijgen en prioriteit krijgen in beoordeling zullen deze alternatieven dus ook sneller beschikbaar komen.

Daarnaast worden aanvullende maatregelen genomen om te zorgen dat de prioritering van groene middelen niet af doet aan de bestaande grondigheid van de risicobeoordeling van andere middelen. Zo wordt voorgesteld om extra middelen vrij te maken voor personeel bij de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) voor beoordelingen. Dit komt overeen met de oproep die het Europees Parlement eerder deed: een overgrote meerderheid uit het hele politieke spectrum wil een snellere toelating van groene middelen en tegelijkertijd de grondigheid van de beoordeling waarborgen.

Bekijk de vlog van Ron Mulders, domeinhouder Plant.

In 2025 zijn 22 GLB-pilots afgerond die in opdracht van het ministerie van LVVN innovatieve maatregelen en werkwijzen voor het GLB hebben ontwikkeld en getest. Deze pilots leverden een rijke oogst op aan lessen en aanbevelingen voor een toekomstbestendige landbouw. BoerenNatuur en LTO Nederland publiceren vandaag de handreiking ‘Van pilots naar beleid en praktijk’ met aanbevelingen om beleid en pilots beter met elkaar te verbinden, zodat met de pilots meer impact kan worden gerealiseerd. Eén van de belangrijke conclusies, is dat met de handreiking in de hand, wederzijdse verwachtingen en doelen scherp gemaakt kunnen worden. Ook verschijnt een overzicht met alle inhoudelijke beleidsaanbevelingen uit de pilots.

Handreiking voor toekomstige pilotregelingen

De handreiking ‘Van pilots naar beleid en praktijk’ is gebaseerd op gesprekken met pilots en andere betrokkenen. De handreiking biedt reflecties en praktische adviezen om toekomstige pilots meer impact te laten maken, zoals:

• organiseer een structurele uitwisseling tussen beleid en pilots vanaf de start;
• werk in thema-clusters met een duidelijke procesregie;
• zorg voor een zorgvuldige borging en opschaling van lessen in beleid en praktijk door actief kennis te delen tussen pilots en beleid, versnellen we innovatie en maken we oplossingen breder toepasbaar.

BoerenNatuur, LTO Nederland en de betrokkenen bij de pilots roepen op om de lessen uit de handreiking te benutten bij toekomstige pilotregelingen. Thijs Rompelberg (LTO Nederland): “Pilots zijn waardevol om input te leveren voor beleid. Denk wel vooraf beter na over het doel en de vragen waar het ministerie echt iets mee wil, dan doen we de juiste dingen.” Marije Klever (BoerenNatuur) beaamt dat: “En zorg voor meer contact met het ministerie, aan het begin, tijdens en na afloop van de pilots. Want uitwisseling zorgt voor betere oplossingen en voor snellere effecten op beleid.”

Lees hier de volledige handreiking

Beleidsaanbevelingen uit de praktijk

De pilots onderzochten hoe het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) kan worden verbeterd en kan bijdragen aan thema’s als veenweidebeheer, kringlooplandbouw en biodiversiteit. Er zijn uiteenlopende inzichten en ervaringen opgedaan, te vinden in de afzonderlijke rapportages. De rode draden van de aanbevelingen zijn:

• Zorg voor stabiel langetermijnbeleid, zodat ondernemers durven investeren.
• Maak de transitie financieel haalbaar, met ruimte voor stapeling en tijdelijke ondersteuning.
• Vereenvoudig het beleidsinstrumentarium, zodat verduurzaming sneller gaat.
• Werk toe naar doelsturing in plaats van middelsturing.
• Stel mens, ondernemer en gebied centraal, met maatwerk en lokaal eigenaarschap.

BoerenNatuur, LTO Nederland en de betrokkenen bij de pilots roepen op om de uitkomsten uit de pilots te delen met de mensen en organisaties die het betreft.

Meer over de inhoudelijke inzichten en aanbevelingen

Beide rapportages zijn te downloaden via:
https://boerennatuur.nl/project/toekomstbestendige-landbouw-nieuw-glb/

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

In 2019 is er in de EU een richtlijn aangenomen over oneerlijke handelspraktijken in de relatie tussen ondernemingen in de landbouw- en voedselvoorzieningsketen. Nederland diende dit op 1 mei 2021 in nationale wetgeving te hebben omgezet. Om de doeltreffendheid van deze Europese maatregel te onderzoeken, is er een vragenlijst uitgebracht. LTO roept haar leden dan ook op om deze vragenlijst in te vullen omdat het van groot belang is dat ook hun ervaringen mee worden genomen: voor deze wetgeving en voor de inzet bij toekomstige wetgeving. 

Het invullen van de vragenlijst kan via deze link en duurt ongeveer tien minuten. De resultaten zullen anoniem worden verwerkt. Verder lijkt de vragenlijst in het Engels, maar de taal kan worden aangepast zodat deze gemakkelijk kan worden ingevuld.

Zojuist presenteerde minister-president Dick Schoof het regeerprogramma. Na de teleurstellende mestbrief van vandaag is de bredere inzet van het kabinet positief. LTO ziet dat het kabinet met dit akkoord een duidelijke koers uitzet om de Nederlandse land- en tuinbouw te versterken met doelsturing en innovatie. Én om agrariërs een nog grotere bijdrage te laten leveren aan het beheer van natuur en landschap. LTO-voorzitter Ger Koopmans: “Het realisme is terug in ons landbouwbeleid. De ambities van dit kabinet geven vertrouwen dat we de komende jaren stappen kunnen zetten in de opgaven waar boeren en tuinders mee te maken hebben. Vanuit LTO zie ik volop aanknopingspunten om daarin samen te werken.”

Innovatie
In dit regeerprogramma maakt het kabinet heldere keuzes om de ambities uit het hoofdlijnenakkoord te concretiseren. Deze regeerperiode wordt vijf miljard euro vrijgemaakt voor de versterking van de land- en tuinbouw. Koopmans: “Met de verdeling van dit budget legt het kabinet de goede prioriteiten. Er wordt, terecht, eindelijk weer geïnvesteerd in innovatie. Dat is van groot belang om emissies verder te beperken en daarmee weer ruimte te maken voor de vergunningverlening in de landbouw, woningbouw en infrastructuur. We zijn verheugd dat het kabinet een belangrijk deel van het budget daarvoor vrijmaakt.”

Hoe deze meerjarige investering in de agrarische sector exact verdeeld zal worden is nog ongewis en zal door minister Wiersma en staatssecretaris Rummenie later nog verder uitgewerkt worden. Het is positief dat de prioriteit ligt bij onder meer innovatie, doelsturing, het aanpakken van de mestproblematiek en verdienvermogen van (jonge) boeren. Koopmans: “De afgelopen jaren hebben wij en onze leden veel ervaring opgedaan met hoe budget wel, en vooral ook hoe dit niet, werkbaar en doelmatig ingezet kan worden. We bieden onze kennis en ervaring graag aan om hier in de komende jaren met het ministerie effectief invulling aan te geven.”

Natuur en landschap
Het regeerprogramma geeft ook invulling aan het budget van 500 miljoen euro dat vanaf 2026 jaarlijks vrijkomt voor de versterking van het agrarisch natuurbeheer door boeren en tuinders. Dit geld zal ingezet moeten worden voor langjarige en marktconforme vergoedingen en is een mooie kans om biologische en natuurinclusieve landbouw een impuls te geven. Pas als contracten langer dan 15 jaar lopen krijgen agrarisch ondernemers de zekerheid om natuurbeheer een vast onderdeel te maken van hun bedrijfsvoering.

In het regeerprogramma laat het kabinet weten het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) te beëindigen. Met de verschijning van het hoofdlijnenakkoord, dit voorjaar, was al duidelijk dat de financiële middelen voor het NPLG wegvielen. Koopmans: “Daarmee is het een terecht besluit om nu ook het NPLG zelf af te sluiten.” Dit betekent wat Koopmans betreft niet dat gebiedsgericht werk in algemene zin stil komt te vallen. Koopmans: “Integendeel. Er is volop werk aan de winkel. Vooral voor de provincies. Denk aan de noodzaak om PAS-melders snel te legaliseren. Maar dit hoeft niet te gebeuren onder de paraplu van een nationaal programma-zonder-financiering.”

Werkgeverslasten en seizoenswerk
Werkgevers in de land- en tuinbouw bieden veel werkgelegenheid, maar ondervinden ook de grote krapte op de arbeidsmarkt. “LTO is positief over het voornemen van het kabinet om de ontwikkeling van arbeidsbesparende technologie te stimuleren. Dat neemt niet weg dat in de komende jaren de inzet van arbeidsmigranten noodzakelijk is en blijft; zeker voor seizoenswerk.” zegt Ger Koopmans. Ook vraagt LTO aandacht voor de sterk gestegen werkgeverslasten. Koopmans: “Het kan niet zo zijn dat werkgevers continue een hogere rekening krijgen en werknemers er niet of nauwelijks netto op vooruit gaan. Dat helpt werkenden niet in hun bestaanszekerheid en koopkracht. Het kabinet moet daarom werk maken van lagere werkgeverslasten en gelijktijdig meer loon naar werken.”

Verder
In tegenstelling tot het hoofdlijnenakkoord maakt het regeerprogramma ook de inzet duidelijk op gewasbescherming. Hierin zet het kabinet de koers voort van het uitvoeringsprogramma richting 2030. De medicijnkast van de teler is echter steeds minder goed gevuld en voor diverse teelten nu al onvoldoende. Koopmans: “Het is verstandig dat de bestendige koers door het kabinet wordt voortgezet. Voor de beleidsvoornemens die het kabinet maakt, liggen bij de sector de plannen zelfs al klaar. LTO wil daarom voortvarend aan de slag met een gezamenlijke uitvoering.”

Het kabinet zet verder in op het proces om richting de zomer van 2025 tot een concreet tijdpad te komen naar meer dierwaardige veehouderij. Een brede groep aan organisaties waaronder LTO hebben in gezamenlijkheid hard gewerkt aan het totaalpakket aan instrumenten wat nodig is om hiertoe te komen. Om dit verder te brengen hebben deze partijen steun nodig van de overheid, dat kunnen zij niet alleen.

Op 7 maart ’s avonds organiseert LTO het nationale boerencongres. Tijdens deze boeren­manifestatie gaan 1.000 LTO-leden in gesprek met landbouwwoordvoerders van de Tweede Kamer. Doel van het congres is om de zorgen over te brengen waar boeren en tuinders onder gebukt gaan. En om oplossingen te bespreken waardoor het landbouwbeleid, op korte termijn, haalbaar en realistisch gemaakt kan worden voor de boerenpraktijk.

Stapeling van regels en voorschriften
Het is crisis in de landbouw. In een moordend tempo stapelen regels en voorschriften op waar veehouders, akkerbouwers, tuinders en fruittelers zich aan moeten houden. Bij veel boeren staat het water aan de lippen. Het kabinet belooft al jaren om haast te maken met toekomstregelingen. Maar er is nog geen zicht op openstelling van regelingen voor de ‘blijvers’. Tegelijkertijd wordt er steeds weer nieuw beleid over agrariërs uitgestort. De inkt van een maatregel is nog niet opgedroogd of een andere maatregel komt daar bovenop: bufferstroken, kalenderlandbouw, NV-gebieden, verlies van derogatie, stijgende loonkosten – er komt geen einde aan.

Landbouwbeleid moet op de schop
De rek is eruit en de laatste dagen zien we dat de onrust onder boeren en tuinders een kookpunt bereikt. Wat LTO betreft is er geen alternatief: de stapeling van regels moet verminderen en de praktijk moet weer centraal komen te staan. Op een aantal onderdelen kan het kabinet hieraan tegemoet komen met nationaal beleid, maar veel zaken waardoor agrariërs in de knel zitten, vloeien voort uit Europese regels. De verantwoordelijkheid om – binnen de Europese Unie – op te komen voor de belangen van Nederland en voor onze Nederlandse boeren en tuinders ligt bij de regering en het parlement. Dát is dus ook het niveau waarop wij onze zorgen neer willen leggen, en waar we het gesprek willen voeren over oplossingen om uit de beleidsklem te komen.

Regiotour
Momenteel gaat het LTO-bestuur, in een regiotour met zes bijeenkomsten verspreid over het land, met leden in gesprek gaan over het water-, bodem- en mineralenbeleid. Samen zoeken we naar oplossingen om het beleid meer haalbaar en realistisch te maken. Deze regiotour wordt vóór donderdag 7 maart afgerond. De oogst van deze regiobijeenkomsten is waardevolle input die we op 7 maart bespreken met de landbouwwoordvoerders van de Tweede Kamer.

Lees hier de uitnodigingsbrief aan onze leden.

Boeren en tuinders die in 2022 betalingsrechten uit het GLB ontvangen kunnen een voorschot aanvragen. Boeren die nog geen voorschot hadden aangevraagd vanwege hoge kosten van voer, energie en kunstmest, kunnen dit nu alsnog doen vanwege de aanhoudende droogte. Tot nu toe hebben ruim 10.000 ondernemers al een voorschot aangevraagd. LTO Nederland heeft hier afgelopen voorjaar voor gepleit gezien de oorlog in Oekraïne. 

Aanvragen kunnen tussen 5 en 26 september worden gedaan. In het najaar vindt dan een deel van de uitbetaling al plaats, namelijk €270 per hectare. Normaalgesproken vinden GLB-uitbetalingen plaats vanaf 1 december.

Kijk voor meer informatie en geldende voorwaarden op de website van de RVO.

Dinsdag publiceerde het kabinet haar besluit om de beschikbare EU-crisisreserve in te zetten voor compensatie van de gestegen kosten als gevolg van de Oekraïne-crisis voor een deel van de ondernemers in de pluimveehouderij en varkenshouderij. De sector is ronduit teleurgesteld dat het kabinet niet de mogelijkheid benut om het beschikbare geld op te hogen naar 24 miljoen zoals België en Duitsland wel doen en alle agrarische ondernemers te compenseren voor de sterk gestegen kosten als gevolg van de Oekraïne-crisis.

De sector heeft het kabinet voortdurend gewezen op de sterk gestegen kosten voor kunstmest, voer en energie in alle sectoren van de land- en tuinbouw. Het kabinet kiest nu voor een eenmalige compensatie van varkens- en pluimveehouders met minimaal 50 varkens respectievelijk stuks 250 pluimvee met grond die directe betalingen hebben aangevraagd en de vergroening toepassen. Veel varkens- en pluimveehouderijen hebben geen of weinig grond en daarbij is het maar de vraag of er betalingsrechten op de grond zitten. Velen vissen dus achter het net.

“De toegezegde tegemoetkoming is een druppel op de gloeiende plaat” zegt Sjaak van der Tak. “En die druppel valt ook nog deels naast de plaat omdat maar een klein deel van alle agrarische ondernemers gecompenseerd wordt.”

LTO Nederland is, met de vakgroep Pluimveehouder/NOP en POV, ronduit teleurgesteld dat het kabinet geen gebruik maakt van de ruime steunkaders van de EU. Agrarische ondernemers hebben financiële steun hard nodig zeker gezien het feit dat zij niet of nauwelijks iets terug zien van de gestegen consumentenprijzen in hun opbrengstprijzen. Het grootste deel van de rekening komt daarmee dus op het bord van boeren en tuinders.

De Europese Commissie kondigt vandaag haar Natuurherstelwet aan. De voorgestelde verordening bevat wederom juridisch bindende natuurhersteldoelen die de stikstofopgave voor Nederland verder lijken te verzwaren. Er worden fors hogere eisen gesteld voor natuur zowel in als buiten Natura2000-gebieden. LTO Nederland vraagt het Europees Parlement en het Nederlandse kabinet in te grijpen, voordat deze verordening de stikstofcrisis in Nederland zo mogelijk nog verder verergert.

Edwin Michiels, Portefeuillehouder Natuur, Klimaat en Energie bij LTO Nederland: “Het draagvlak voor natuur staat door onhaalbare stikstofplannen van het kabinet zwaar onder druk bij zowel boeren als burgers, maar de Europese Commissie presenteert nog verdergaande voorstellen. De Commissie stelt voor lidstaten te verplichten in hoog tempo de natuurkwaliteit te verbeteren, terwijl we nu al zien dat Nederland vast loopt in een moeras van zichzelf opgelegde verplichtingen. Het voorstel zet de economische sectoren en de leefbaarheid van het platteland zo nog meer onder druk.”

Stevige maatregelen voor natuurherstel
De Natuurherstelwet volgt uit de Biodiversiteitsstrategie en verplicht lidstaten tot het nemen van herstelmaatregelen via een nationaal herstelplan. Habitattypen die volgen uit de bestaande Habitatrichtlijn (waar Nederland reeds op vastloopt) moeten veel stringenter worden beschermd. Voor de oppervlakte van de habitattypen die momenteel niet in goede staat verkeren, moeten flinke maatregelen genomen worden.

Ingrijpen om erger te voorkomen
De Commissie wil dat herstelmaatregelen een voortdurende verbetering laten zien, tot de voorgeschreven ‘goede conditie’ van de habitattypen is bereikt. Gebieden mogen onder geen beding in kwaliteit verminderen.

Michiels: “Dit voorstel kan de stikstofcrisis in Nederland fors verergeren. Momenteel loopt Nederland al volledig vast door EU-wetgeving en de nationale keuzes die daarbij gemaakt zijn. Het is ontzettend belangrijk dat dezelfde fout niet nog eens wordt gemaakt en dat het Europees Parlement en de betrokken ministers ingrijpen voor deze plannen werkelijkheid worden.”`

Sjaak van der Tak, voorzitter LTO Nederland: “Het kabinet is nu aan zet om nieuw Europees tekentafelbeleid te voorkomen, zodat we hier wél met verduurzaming aan de slag kunnen. We moeten voorkomen dat we met nog meer onwerkbare normen worden opgezadeld. Het kan ook anders.”

Met de publicatie van de verordening door de Europese Commissie komen de plannen op de agenda van het Europees Parlement en de EU-ministerraden. Parlement en nationale overheden zullen hun eigen positie bepalen en op basis daarvan met de Europese Commissie onderhandelen over het voorstel. LTO Nederland analyseert de voorstellen de komende tijd dieper en zal haar standpunten onder de aandacht bij de leden van het Europees Parlement, de betrokken ministers in Den Haag en richting de Tweede Kamer.

Vandaag presenteert de Europese Commissie de verordening over het duurzaam gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Het voorstel grijpt hard in op de bedrijfsvoering van Nederlandse boeren en tuinders met bindende reductiedoelstellingen, zonder daarbij bruikbare alternatieven te bieden. LTO Nederland noemt de voorgestelde aanpak eenzijdig en achterhaald. Eenzijdig, omdat de absolute reductie in het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen centraal staat, terwijl het om vermindering van de milieu-impact zou moeten draaien. Achterhaald, omdat Nederland – mede op initiatief van LTO – al een transitie naar weerbaarder teelten inzet.

Joris Baecke, Portefeuillehouder Gezonde Planten bij LTO Nederland: “In de nieuwe Brusselse regels staan het voorschrijven van regels voor boeren en tuinders en de administratie centraal. Er wordt geen enkel perspectief geboden om te komen tot weerbare teeltsystemen en planten. Die transitie zetten we in Nederland, mede op initiatief van de boeren en tuinders van LTO, al in met het Uitvoeringsprogramma Gewasbescherming 2030. Dit Europese voorstel draagt daarom absoluut niet bij aan de verdere verduurzaming van de Nederlandse land- en tuinbouw. Een gemiste kans.“

Eenzijdige aanpak
De voorgestelde Brusselse regels hebben een eenzijdige aanpak: er wordt gestuurd op absolute reductie in het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen in kilogrammen. Het perspectief voor de ondernemer om het gebruik van gewasbescherming verder te verduurzamen ontbreekt. Dit terwijl er van mogelijkheden zijn, zoals de toelating van laag-risico stoffen, basisstoffen en groene en biologische middelen. Ook moeten moderne veredelingstechnieken, zoals CRISPR-Cas, worden toegestaan om versneld tot weerbare rassen te komen. Het Uitvoeringsprogramma Gewasbescherming 2030 is wat ons betreft de juiste en enige invulling van de Europese Green Deal en Boer-tot-Bord-doelen.

Concretisering Van Boer-tot-Bord-strategie
Al in de Van-Boer-tot-Bord-strategie van 2019 kondigde de Europese Commissie een reductie van 50% aan in het gebruik van chemische gewasbescherming. Naast deze reductie moeten ook de zogenoemde schadelijke middelen versneld uitgefaseerd worden. Verder wordt de inzet van chemische middelen nabij zogenoemde ‘gevoelige zones’ als natuurgebieden en bebouwing verder ingeperkt en komen er ook zwaardere verplichtingen rond digitale registratie. De Europese Commissie voorziet zelf al dat het voorstel een kostenverhogend effect zal hebben, aangezien teelten onder druk komen te staan en de administratieve last toeneemt.

Met de publicatie van de verordening door de Europese Commissie komen de plannen op de agenda van het Europees Parlement en de EU-ministerraden. Zij bepalen vervolgens hun eigen positie en onderhandelen op basis daarvan met de Europese Commissie over het voorstel. LTO Nederland zal haar positie onder de aandacht brengen bij de leden van het Europees Parlement, de betrokken ministers in Den Haag en richting de Tweede Kamer.