In Spanje is volgens bevestigde berichten een besmetting met Afrikaanse varkenspest (AVP) met wilde zwijnen. Het betreft de regio net ten noordwesten van Barcelona.

Tot nu toe zijn er 40 kadavers gevonden waarvan vooralsnog 9 positief testen op AVP. Rondom de vindplaats van de eerste besmette kadavers is een beperkingszone met een straal van 6 kilometer ingesteld. Binnen deze straal zijn maatregelen getroffen waaronder een volledige sluiting van natuurgebieden voor het publiek en een verbod op alle jacht- en bosbouw- en recreatieve activiteiten.

Ook worden de gebruikelijke maatregelen getroffen om verdere verspreiding van AVP onder wilde zwijnen en naar varkenshouderijen te voorkomen. Dit wordt onder andere gedaan door het plaatsen van wildrasters en het implementeren van strikte bioveiligheidsmaatregelen. Naast de 6 kilometer beperkingszone is een extra beperkingszone met een straal van 20 kilometer ingesteld. In deze zone liggen in totaal 39 varkenshouderijen. Voor al deze varkenshouderijen zijn per direct transportverboden en verhoogde hygiënemaatregelen ingesteld. Deze bedrijven zijn verplicht aan extra monitoring op AVP te voldoen. De eerste uitslagen van de bedrijven zijn negatief.

Extra alertheid noodzakelijk
Deze uitbraak van Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen in Spanje komt als een verrassing, maar is illustrerend voor de verspreidingsvorm die AVP in Europa al jaren laat zien. De uitbraak vindt plaats ver van bestaande uitbraakgebieden in andere lidstaten en kan alleen zijn veroorzaakt doordat iemand het virus over lange afstand heeft meegenomen (menselijk handelen).

Deze uitbraak verandert niet direct het risico op insleep naar Nederland. Toch blijven we aandacht vragen voor het in acht nemen van de nodige bioveiligheidsmaatregelen op het primaire bedrijf én in de logistieke sector.

Door strikt alle bioveiligheidsmaatregelen na te leven kunnen we alleen samen er alles aan doen om AVP buiten Nederland te houden.

LTO roept alle sectoren op breed te communiceren om:

• Bioveiligheidsmaatregelen in acht te nemen, lege en geladen vervoermiddelen voor evenhoevigen, die terugkeren of komen uit landen met AVP moeten onmiddellijk na binnenkomst in Nederland een extra reiniging en ontsmetting (R&O) ondergaan. (meer info);
• laat geen varkensproducten achter in de natuur of bij een varkenshouderij;
• wees alert om een besmetting bij een houderij of wild zwijn, let op verschijnselen bij varkens en wilde zwijnen die lijken op AVP en meld die zo snel mogelijk bij de NVWA;
• alle kadavers van doodgevonden wilde zwijnen dienen bij de lokale grofwildcoorindator te worden gemeld.

LTO benadrukt nogmaals dat de impact van een uitbraak van Afrikaanse Varkenspest impact heeft op de totale veehouderij sector, met name bij een uitbraak onder wilde zwijnen. LTO vraagt daarnaast ook sectoren die intensief werken met seizoensarbeiders om extra aandacht te besteden aan bewustwording en informeren van hun medewerkers over de risico’s van het meenemen van mogelijk materiaal uit het thuisland.

De NVWA heeft verschillende folders beschikbaar om seizoensarbeiders in verschillende talen te informeren. Ook is het van belang om:

• Geen vleeswaren zoals gedroogde worst, salami of andere varkensproducten mee naar Nederland te nemen.
• Nooit etensresten achter te laten in de natuur. Gooi ze in een goed afgesloten afvalbak.
• Nooit varkens en wilde zwijnen te voeren, en zeker geen etensresten, ook niet op bijvoorbeeld een kinderboerderij.
• Je schoenen schoon te houden: ook onder je schoenen kun je het Afrikaanse varkenspest-virus mee naar Nederland nemen. Maak de schoenen waarmee je in de natuur komt dus goed schoon voor terugkomst naar Nederland en draag ze niet als je bijvoorbeeld naar een varkensbedrijf of kinderboerderij gaat.

Meer info:
Plan van aanpak preventie en bestrijdingsvoorbereiding Afrikaanse varkenspest (AVP) Wilde zwijnen

AVP voorkomen en bestrijden

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

Gisteren kwam het bericht naar buiten dat mond- en klauwzeer (MKZ) is aangetroffen op een waterbuffel-houderij in de Duitse deelstaat Brandenburg. Gisteravond werd dit bericht door minister Wiersma bevestigd in een brief aan de Tweede Kamer. We begrijpen dat dit zorgen oproept. LTO staat in nauw contact met LVVN en werkt samen met andere betrokken sectororganisaties en Vee&Logistiek Nederland om de situatie te monitoren. Gezamenlijk geven alle betrokken organisaties het dringende advies om voorzorgsmaatregelen te nemen en zo het risico op insleep en verspreiding van het virus te minimaliseren.

Maatregelen in de kalverhouderij
Uit voorzorg heeft de Stichting Brancheorganisatie Kalversector (SBK) komende week een opzet- en afvoerverbod voor vleeskalveren ingesteld. Vanaf heden is het verboden vleeskalveren ongeacht herkomst op te zetten op en/of af te voeren vanaf een in Nederland gevestigde kalverhouderij. Afvoer rechtstreeks naar een kalverslachterij is wel toegestaan. Deze maatregel is tijdelijk en geldt tot zondag 19 januari 2025. Daarnaast is het (ook na 19 januari 2025) verboden vleeskalveren afkomstig uit Brandenburg (Duitsland) op te zetten. Deze maatregel geldt vooralsnog voor onbepaalde tijd. LTO Nederland en de andere leden van ZuivelNL ondersteunen deze maatregel vanuit de kalverhouderij.

Dringend advies voor gevoelige sectoren
Naast het besmette bedrijf in Hönow zijn geen andere MKZ-besmettingen of vermoedens bekend. Maar met de MKZ -uitbraak van 2001 in het achterhoofd, is alertheid geboden. Daarom geven we een dringend advies aan alle sectoren met voor MKZ gevoelige dieren (rundvee, varkens, kleine herkauwers) en erfbetreders om voorzorgsmaatregelen te nemen die het risico op insleep en verspreiding minimaliseren. Deze voorzorgsmaatregelen zijn:

• Neem strikte hygiënische maatregelen om insleep en verspreiding van het virus te voorkomen;
• Beperk transportbewegingen. Verminder zoveel mogelijk het vervoer van rundvee, varkens, kleine herkauwers, voer en mest;
• Geen import uit Duitsland. Importeer geen vee uit Duitsland om verdere verspreiding te voorkomen.
• Meld het bij de NVWA als na 1 december 2024 dieren, voer of anders op uw bedrijf zijn aangevoerd uit de regio Brandenburg.
  Wees extra waakzaam en raadpleeg bij twijfel uw dierenarts.

Symptomen
Bij schapen en geiten verloopt de ziekte meestal vrij mild. Bij rundvee en varkens kunnen de gevolgen veel ernstiger zijn. De ziekte begint in en rond de bek en aan de klauwen. Dieren hebben koorts, maken een zieke indruk, eten minder en vertonen blaren, onder andere op de rand van huid en klauw in de tussenklauwspleet, en op de tong en in de mond. Bij runderen daalt de melkproductie sterk en de dieren gaan kwijlen. Besmette volwassen dieren zullen in het algemeen niet sterven aan de ziekte, maar bij jonge dieren komen soms sterftepercentages voor van 100%.

Op de websites van Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) en de Gezondheidsdienst voor Dieren (Royal GD) is meer informatie beschikbaar over MKZ, zoals verschijnselen.

Situatie in Duitsland
In Duitsland zijn geen nieuwe besmettingen opgedoken. Wel geven Duitse autoriteiten aan dat de besmetting op het getroffen bedrijf al 3 weken aanwezig is, aangezien er inmiddels ook herstelde dieren zijn aangetroffen. Duitse updates over de ontwikkeling van de MKZ-besmetting zijn te volgen via dit liveblog.

In de Duitse deelstaat Brandenburg is vandaag een besmetting met mond- en klauwzeer (MKZ) bevestigd. Op een houderij met 14 waterbuffels in Hönow, ten noordwesten van Berlijn, is bij 3 van de 14 dieren het MKZ-virus aangetoond. We staan in nauw contact met het ministerie van LVVN over deze besmetting. In dit bericht delen we de informatie die nu voorhanden is. Wanneer er nieuwe of aanvullende informatie beschikbaar komt, zullen we dit bericht actualiseren.

Situatie in Nederland
Op dit moment is nog niet bevestigd of er in de recente periode transporten met voor MKZ gevoelige dieren (rundvee, varkens, kleine herkauwers) en hun (levende) producten zijn geweest vanuit de deelstaat Brandenburg naar Nederland. Besmetting kan bovendien langs meerdere (indirecte) routes verlopen. De NVWA zal met behulp van TRACES en I&R nauwkeuriger traceren of en welke contacten met Brandenburg zijn geweest. Mocht hier uit blijken dat er risico-contacten zijn, dan zal de NVWA deze opvolgen.

Maatregelen in Nederland
Het ministerie en de NVWA wijzen erop dat een 2^e verplichte reiniging en ontsmetting (R&O) van terugkerende veewagens uit Duitsland nu al verplicht is (Artikel 6.3 van de Regeling veterinaire maatregelen specifieke dierziekten of zoönosen) omwille van de Afrikaanse varkenspest-besmettingen. Voor het transport van evenhoevigen wordt verwezen naar het R&O-stappenplan van de NVWA.

De nadruk hierbij ligt op:
•          Reinigen van vervoermiddelen met (lauw)warm water, in combinatie met een schuimreiniger, in plaats van alleen met koud water;
•          Vervoermiddelen ontsmetten met toegelaten en werkzame ontsmettingsmiddelen, om het MKZ-virus af te doden c.q. af te weren;
•          voor het R&O-proces van veewagens uitsluitend leidingwater te gebruiken, in verband met de gegarandeerde kwaliteit van het water.

De NVWA zal begin volgende week een nieuwe lijst voor het MKZ-virus geschikte en toegelaten ontsmettingsmiddelen op haar website publiceren.

Symptomen
We roepen alle veehouders op om verdenkingen te melden bij de NVWA. Het is van groot belang om maximaal bioveiligheid in acht te nemen, zeker bij (handels)contacten met Duitsland, vooral met de regio rondom Hönow.

Bij schapen en geiten verloopt de ziekte meestal vrij mild. Bij rundvee en varkens kunnen de gevolgen veel ernstiger zijn. De ziekte begint in en rond de bek en aan de klauwen. Dieren hebben koorts, maken een zieke indruk, eten minder en vertonen blaren, onder andere op de rand van huid en klauw in de tussenklauwspleet, en op de tong en in de mond. Bij runderen daalt de melkproductie sterk en de dieren gaan kwijlen. Besmette volwassen dieren zullen in het algemeen niet sterven aan de ziekte, maar bij jonge dieren komen soms sterftepercentages voor van 100%.

Op de websites van Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) en de Gezondheidsdienst voor Dieren (Royal GD) is meer informatie beschikbaar over MKZ, zoals verschijnselen.

Maatregelen in Duitsland
Op de besmette locatie zijn alle dieren door de Duitse autoriteiten gedood. De deelstaat Brandenburg heeft een 3-km beschermings- en een 10 km bewakingsgebied ingesteld. In de gehele deelstaat Brandenburg is voor 72 uur een transportverbod afgekondigd. Er is een epidemiologisch onderzoek gestart en alle contacten met het getroffen bedrijf worden getraceerd. Op de getroffen locatie gelden bioveiligheidsmaatregelen. Momenteel loopt het onderzoek naar welke MKZ stam/type het betreft. Deze informatie kan helpen om te bepalen hoe het virus mogelijk is geïntroduceerd.

Zestig dierenactivisten zijn vrijgesproken voor het binnendringen en bezetten van een varkensstal in Boxtel in 2019. Volgens het gerechtshof in Den Bosch kon niet bewezen worden dat zij staldeuren hebben geforceerd om binnen te komen, waardoor geen bewezen strafbare feiten zijn gepleegd. Wat LTO betreft is het een zwaar teleurstellende uitspraak, die alwéér aantoont dat de wet op dit gebied moet worden aangepast. Een aanpassing waar de Tweede Kamer al jarenlang om vraagt.

Deze uitspraak van het gerechtshof in Den Bosch valt niet uit te leggen aan veehouders en schept een ernstig precedent voor toekomstig dierenactivisme. Uit voorzorg worden stallen in praktijk vaak niet afgesloten. Hierdoor is bij stalbezettingen doorgaans geen sprake van geforceerde inbraak – en worden zij gekwalificeerd als een (lichte) verboden toegang-overtreding (art. 461). Gevolg is dat dierenextremisten vaak vrijuit gaan of slechts een lichte boete opgelegd krijgen, zoals door deze uitspraak wederom is aangetoond.

In 2023 diende Tweede Kamerleden Van Campen en Michon-Derkzen een motie in die het kabinet opriep om een voorstel uit te werken “waarbij het binnendringen/insluipen primair als huisvredebreuk/inbraak (art. 138) wordt geclassificeerd.” Deze motie is door een ruime meerderheid van de Tweede Kamer aangenomen. In juni van dit jaar riep demissionair minister Adema veehouders nog op om altijd aangifte te doen bij stalinsluiping of -bezetting omdat het een bedreiging in de persoonlijke levenssfeer is, aangezien bedrijf en woonhuis zich meestal op hetzelfde erf bevinden.

De uitspraak van gisteren toont aan dat de wet op dit gebied tekortschiet. De impact van stalinsluiping op gedupeerde boeren en hun gezinnen is groot. Het binnendringen in, en bezetten van, stallen moet categorisch gekwalificeerd worden als huis-, lokaal of erfvredebreuk. LTO roept de Tweede Kamer en het ministerie nogmaals met klem op om de wet op dit onderdeel afdoende aan te passen.

De in Nederland meldplichtige ziekte Equine infectieuze anemie (EIA) is geconstateerd bij een paard net over de grens in Hamont in België. Het paard is eerder illegaal geïmporteerd.

EIA wordt overgebracht door bloedzuigende insecten of andere manieren van bloed-bloed contact overgebracht. Behandelingen of vaccinaties voor EIA zijn er niet. Omdat een dier levenslang drager is van de ziekte en zo andere dieren kan besmetten, wordt bij de aanpak gekozen voor euthanasie of levenslange isolatie met een minimale afstand van 200 meter tot andere paardachtigen. Meer lezen over wat EIA is, lees dit artikel.

Het besmette dier in België is geëuthanaseerd en momenteel wordt het bedrijf de komende 3 maanden gemonitord en evt omliggende bedrijven worden onderzocht.  Verder wordt er onderzoek gedaan op een betreffende locatie in Nederland waar het paard een aantal maanden geleden is geweest.

Nederland is officieel vrij van EIA, België heeft al meer te maken gehad met besmettingen door illegaal geïmporteerde paarden.

LTO is in nauw contact met het ministerie van LVVN en de NVWA over het verloop.

Afgelopen zondag 16 juni werd door het Friederich-Loeffler-Institut (FLI) bevestigd dat een zwijn in de deelstaat Hessen gevonden is die besmet bleek met Afrikaanse varkenspest (AVP). In een straal van ongeveer 15 kilometer rond de vindplaats in Hessen is een beperkingszone ingesteld, met een algemeen jachtverbod (op alle diersoorten). In dit gebied liggen 60 varkenshouderijen met ongeveer 5080 geregistreerde varkens.

Jeannette van de Ven, portefeuillehouder Gezonde Dieren bij LTO: “We zien deze ontwikkeling van de Afrikaanse varkenspest als zeer zorgelijk. Het virus heeft weer een grote sprong gemaakt van 500 km en de meest voor de hand liggende verklaring hiervoor is menselijk handelen. We roepen onze achterban, sectorbreed, op om hier alert op te zijn.”

LTO roept haar achterban in alle sectoren daarom ook op om:

• Bioveiligheidsmaatregelen in acht te nemen. Lege en geladen vervoersmiddelen voor evenhoevigen, die terugkeren of komen uit Duitsland, moeten onmiddellijk na binnenkomst in Nederland een extra reiniging en ontsmetting (R&O) ondergaan. (meer info)
• Geen varkensproducten achter te laten in de natuur of bij een varkenshouderij.
• Alert te zijn op een besmetting bij een houderij of wild zwijn. Let op verschijnselen bij varkens en wilde zwijnen die lijken op AVP en meld die zo snel mogelijk bij de NVWA.
• Alle kadavers van dood gevonden wilde zwijnen bij de lokale grofwild coördinator te melden.

We vragen ook sectoren die intensief werken met seizoensarbeiders om extra aandacht te besteden aan bewustwording en het informeren van hun medewerkers over de risico’s van het meenemen van mogelijk besmet materiaal uit het thuisland. De NVWA heeft verschillende folders beschikbaar om seizoenarbeiders in verschillende talen te informeren.

Mede vanwege de aanstaande zomervakantie verzoekt LTO met klem om rekening te houden met het volgende:

• Geen vleeswaren zoals gedroogde worst, salami of andere varkensproducten mee naar Nederland te nemen.
• Nooit etensresten achter te laten in de natuur. Gooi ze in een goed afgesloten afvalbak.
• Nooit varkens en wilde zwijnen voeren, en zeker geen etensresten, ook niet op bijvoorbeeld een kinderboerderij.
• Je schoenen schoon te houden: ook onder je schoenen kun je het Afrikaanse varkenspest-virus mee naar Nederland nemen. Maak de schoenen waarmee je in de natuur komt dus goed schoon voor terugkomst naar Nederland en draag ze niet als je bijvoorbeeld naar een varkensbedrijf of kinderboerderij gaat.

Afgelopen vrijdag publiceerde de SDa (autoriteit Diergeneesmiddelen) de antibioticacijfers van 2023 voor Nederlandse landbouwhuisdieren met weer positieve resultaten. Het gebruik van antibiotica stabiliseert en uit de gegevens blijkt dat veel dierhouders en dierenartsen succesvol zijn in hun streven om het gebruik van antibiotica structureel te verlagen.

In de melkgeiten-, pluimvee-, rundvee- en varkenssector is het gebruikspatroon vergelijkbaar met het jaar ervoor. In de kalkoensector is het antibioticumgebruik gedaald met 34,2% ten opzichte van het gebruik in 2022. Het antibioticumgebruik in de kalversector en konijnensector is gestegen met respectievelijk 7,6% en 8,5% ten opzichte van 2022. De verwachting is dat verdere reductie van het antibioticumgebruik in de gemonitorde diersectoren kan worden bereikt door het verlagen van het gebruik op bedrijven met een structureel hoog gebruik.

Focus blijft op hooggebruikers
De focus blijft ook de komende jaren liggen op een reductie van het antibioticumgebruik bij de structureel hoog gebruikende bedrijven en hun dierenartsen om daarmee de kans op het ontstaan en verspreiden van resistente bacteriën te verminderen.

Het is toch ieder jaar weer positief nieuws dat onze inzet in verschillende sectoren zijn vruchten afwerpt. Daar mogen we best trots op zijn en we blijven ons onverminderd inzetten, aldus portefeuillehouder Gezonde Dieren Jeannette van de Ven.

De SDa vergelijkt jaarlijks de gebruikscijfers van antibiotica met de verkoopcijfers. De verkoop van antibiotica is in 2023 met 4,5% gestegen ten opzichte van 2022. De daling ten opzichte van het door de overheid aangewezen referentiejaar 2009 is nu 76,4%. SDa ziet de resultaten van 2023 als overwegend positief.

Lees de begeleidende SDa-brief en -rapportage ‘Het gebruik van antibiotica bij landbouwhuisdieren in 2023’ hier.

De eerste warme dagen hebben we achter de rug en de temperaturen liepen in Nederland alweer op. We kunnen wel zeggen dat dit het startpunt is van een periode van warmte en hoge temperaturen. Het is dan ook goed om alert te zijn en te blijven op hittestress bij dieren, zowel in de stal als tijdens het transport.

Preventieve maatregelen
Door hoge temperaturen neemt het risico op hittestress bij dieren toe. Ook de luchtvochtigheid is van invloed hierop. Op www.hittestresscheck.nl kan de voorspelling per diersoort per locatie worden gevonden. Daarnaast is er op de website advies en informatie over (het voorkomen van) hittestress te vinden.

Oproep
LTO vraagt haar leden te anticiperen op hogere temperaturen, alert te blijven op tekenen van hittestress en eventueel gepaste maatregelen te nemen. Portefeuillehouder gezonde dieren Jeannette van de Ven legt in onderstaande video uit waarom dit zo belangrijk is en hoe je maatregelen kunt treffen.

Preventie, monitoring en bestrijding van dierziekten zijn belangrijke onderwerpen voor alle veehouders in Nederland. Om kosten die hiermee gepaard gaan gezamenlijk te dragen, is het diergezondheidsfonds (DGF) in het leven geroepen. Iedere vijf jaar worden afspraken over de verdeling van de kosten opnieuw vastgelegd in een convenant. Aangezien het huidige convenant DGF eind dit jaar afloopt zijn de sectoren in overleg gegaan met LNV over een nieuw convenant voor 2025 t/m 2029. De uitgangspunten van het huidige convenant zijn hierin grotendeels gehandhaafd, maar er zijn ook een aantal wijzigingen die van belang zijn.

Met het wegvallen van de productschappen vervielen ook de instrumenten om extra te investeren in diergezondheidsprogramma’s. Het nieuwe convenant geeft de sectoren de ruimte om op eigen initiatief onderzoek, monitoring en bestrijding van bepaalde dierziekten makkelijker te regelen.

“Het nieuwe convenant geeft ons de ruimte om in de toekomst sneller een vaccin te onderzoeken en beschikbaar te stellen als daar breed in de sector draagvlak voor is. Blauwtong leert ons dat het van belang is om snel een vaccin beschikbaar te hebben.” geeft Erik van Norel aan namens LTO Schapenhouderij.

Jeannette van de Ven, LTO-portefeuillehouder Gezonde Dieren vult aan: “Ook hebben we afspraken voor efficiëntere en effectievere monitoring op bepaalde dierziekten. Het is belangrijk dat we samen met de overheid kijken hoe we de kosten kunnen beheersen en eventueel verlagen, waarbij goede monitoring wel geborgd moet blijven.”

Hogere bijdragen High Containment Unit en monitoringskosten Brucellose fors verlaagd
De kosten van de High Containment Unit (HCU) van Wageningen University & Research, waarin onder andere het onderzoek naar besmettelijke dierziekten plaatsvindt, zijn in recente jaren toegenomen. Dit komt onder meer door hogere kosten van onderhoud en energie. In het nieuwe convenant is naast hogere bijdragen hieraan, vastgelegd dat de sector sterker wordt betrokken bij de kostenverantwoording van de HCU. Met name voor de rundveesector was de stijging van deze vaste kosten een struikelblok. Uiteindelijk is de rundveesector op een ander punt tegemoet gekomen, en worden de kosten van de Brucellose monitoring voortaan 50/50 verdeeld met de overheid. Dat is in lijn met de verdeling van andere dierziekten die op de Europese dierziektelijst staan. “We zijn blij dat we na onderhandeling de kosten van Brucellose monitoring hebben kunnen verdelen, omdat dit een grote kostenpost is.” geeft Ria Derks namens de rundveesector aan.

Plafondbedragen verhoogd
Het plafondbedrag is de maximale bijdrage per sector gedurende de convenantsperiode voor de kosten van bestrijding van dierziekte-uitbraken. De afgelopen jaren zijn de meeste plafondbedragen verlaagd, omdat het risico van besmettelijke dierziekten in de meeste sectoren is verlaagd. De uitbraken van vogelgriep en blauwtong hebben echter laten zien dat plafonds snel overschreden kunnen worden. Daarom heeft het ministerie van LNV deze keer niet alleen naar het risico gekeken maar ook naar de draagkracht van de sectoren en zijn de plafondbedragen verhoogd.

“We hebben ervoor gezorgd dat er op het eerst berekende plafondbedrag voor pluimvee nog correcties zijn doorgevoerd. Er was geen rekening gehouden met inmiddels aangepast preventief ruimingsbeleid, de inzet om te komen tot preventieve vaccinatie tegen vogelgriep en de krimp van de sector. Hierdoor is het aanvankelijk voorgestelde plafondbedrag nog fors verlaagd.”, aldus Kees de Jong, vakgroepvoorzitter LTO Pluimveehouderij.

De brief van de minister aan de Tweede Kamer over het DGF is hier te vinden.

De zomer staat weer bijna voor de deur. Periodes van extreem warm weer komen de laatste jaren af en toe. De verwachting is dat dat zo blijft. Hitte voorkomen kunnen we dus niet, maar we kunnen er wel voor proberen te zorgen dat de gevolgen voor de dieren zo beperkt mogelijk blijven door een goede voorbereiding.

Welke voorzorgsmaatregelen kun je nemen om te voorkomen dat paarden hittestress gaan ervaren? En wat te doen met evenementen of het transport van onze paarden? De Sectorraad Paarden heeft daarvoor het ‘Protocol extreme weersomstandigheden voor paarden’ opgesteld. Dit aangevuld met een aantal praktische tips voor paarden in de wei is een mooi recept in het voorkomen van hittestress bij paarden.

Overwegingen bij warm weer (> 30°C) zijn:

• paarden moeten in de wei in de schaduw (kunnen) staan, het voordeel van een afdak boven bomen of een bomenrij is dat er onder een afdak doorgaans ook minder insecten zijn, zeker als het afdak nog één of meer wanden heeft; wel moet er voldoende ruimte zijn voor alle in de wei aanwezige dieren;
• bij extreem warm weer kan het te overwegen zijn om paarden, indien de omstandigheden dat toelaten, overdag te stallen (koele stal of stal die actief gekoeld kan worden) en ‘s nachts te weiden;
• paarden moeten bij evenementen zo nodig voldoende gekoeld kunnen worden (met stromend of vers water en/of ventilatoren) en er moeten voldoende voorzieningen (drinkwater-tappunten, ijs, waterslangen met voldoende druk om te koelen, voldoende ruimte rond de waterpunten) aanwezig zijn in verhouding tot het aantal paarden dat wordt verwacht;
• er moet voldoende en goede kwaliteit drinkwater ten minste iedere 4-6 uur ter beschikking staan/ter beschikking worden gesteld (minstens 50 liter per 500 kg paard of meer als er sprake is van zware arbeid) en er moet ad libitum (naar believen) ruwvoer worden verstrekt;
• transport is tot 27°C wel mogelijk (met voldoende ventilatie), maar daarboven moet actieve koeling aanwezig zijn;
• bij dreigende filevorming moet er niet op pad worden gegaan of een andere route worden gekozen;
• door organisatoren van evenementen moeten de omstandigheden ter plaatse meegenomen worden bij de beslissing een evenement wel/niet door te laten gaan;
• eigenaren, ruiters en menners hebben ook een eigen verantwoordelijkheid om wel of niet aan een evenement deel te nemen;
• bij een te verwachten temperatuur > 35°C is de richtlijn om een evenement af te lasten.

Bron: ‘Protocol extreme weersomstandigheden voor paarden’ Sectorraad Paarden versie 19 juni 2021

Praktische tips
Zorg voor natuurlijke schaduw

De meest natuurlijke vorm van schaduw wordt geleverd door bomen. Let daarbij op om de stam van deze bomen buiten de wei te plaatsen of op andere wijze wordt beschermd tegen ‘vraat’ door de paarden. Een boom met aangevreten bast gaat dood. Let daarnaast op giftige onderdelen afkomstig van bepaalde type bomen, zoals groene eikels van eikenbomen, zaailingen, zaden en bladeren van de gewone esdoorn en allerlei naaldbomen.

Plaats een schaduwdoek
Schaduwdoeken zijn er in allerlei maten, vormen en kleuren te koop. Let wel op dat het doek en de wijze van bevestigen bestand zijn tegen een windje. En ook kunnen paarden interesse tonen in de gebruikte materialen, bijvoorbeeld de palen in de grond.

Plaats een parasol of tent
Het plaatsen van een parasol of tent wil bij schapen en geit of kleine pony’s nog wel eens voldoen. Voor grote paarden is het meestal geen oplossing en bij meer wind misschien zelfs gevaarlijk.

Plaats een schuilstal
Een schuilstal kan bestaan uit alleen een dak of een dak met één of meerdere wanden dicht. Voor een permanente schuilstal is in veel gemeenten wel een vergunning nodig. De Sectorraad Paarden spant zich in, samen met het ministerie van LNV, om gemeenten van het belang van schuilmogelijkheden voor paarden in de wei te overtuigen.

Stel een vernevelsproeier beschikbaar
Een andere manier van verkoeling geven, kan via het plaatsen van één of enkele vernevelsproeiers waar paarden onder kunnen gaan staan. De waternevel heeft een verkoelend effect.

Geef een zoutblok
Door het warme weer zweet een paard veel en verliest het ook belangrijke lichaamszouten. Een uitgedroogd paard dan enkel water geven kan een tegengesteld effect hebben. Het water verdunt de overgebleven zouten, waardoor het lichaam nog een groter tekort lijkt te hebben. Zorg dus altijd dat paarden een liksteen tot hun beschikking behouden, zodat zij zouten (en mineralen) aan kunnen vullen naar behoefte.

Regels voor dieren in de wei
Dierhouders hebben de wettelijke verplichting om dieren die niet in een gebouw worden gehouden, te beschermen tegen slechte weersomstandigheden, zoals hitte (artikel 1.6 lid 3 Besluit houders van dieren). De minimale norm is het bieden van schaduw en toegang tot een toereikende hoeveelheid water. Dierhouders die geen schaduw bieden aan hun dieren kunnen in overtreding zijn, ook als uiterlijke kenmerken van hittestress uitblijven.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert of dierhouders en daarmee ook paardenhouders zich houden aan de wet. Bij paarden kijkt men naar de omgevingstemperatuur. Paardenhouders moeten dieren beschermen tegen hitte als de temperatuur 27 graden Celsius is. De NVWA heeft recent aangekondigd deze zomer op (zeer) warme dagen aandacht te schenken aan de bescherming tegen de hitte van paarden die buiten in een wei of paddock lopen.

Behoort de paardensport over 10 jaar tot het verleden? Rijden we dan überhaupt nog paard? Wordt ook het houden van paarden op termijn ter discussie gesteld? Deze actuele vraagstukken waren voor de Sectorraad Paarden aanleiding om tijdens de Dutch Masters het Hippisch Sectorfonds te introduceren. Tijdens de bijeenkomst met als titel ‘Samen sterk voor onze paardensector!’ onderstreepten diverse sprekers het belang voor de sector om de handen ineen te slaan en in actie te komen.

Steeds vaker worden we in de media geconfronteerd met het onjuiste beeld dat dierenactivisten schetsen van onze sector. Hiermee proberen zij het sentiment en draagvlak in de maatschappij voor het houden en rijden van paarden negatief te beïnvloeden. De petitie met als oproep aan media en politiek om een eerlijk debat en open dialoog te faciliteren is inmiddels ruim 16.000 keer getekend. We willen en moeten verder om een objectief beeld van onze sector naar buiten te brengen. Een beeld waarin we iedereen laten zien hoe bijzonder de band tussen paard en mens is. Wat paardensport zo bijzonder maakt. Hoe we onze paarden zo goed mogelijk houden. Waarom paarden altijd onderdeel van ons bestaan moeten blijven. Hoe we kritisch blijven op onszelf en binnen de sector initiatief nemen om bij te sturen waar nodig en als onderzoek uitwijst dat er nieuwe inzichten zijn. En, waarin we als sector écht staan voor ons gezamenlijke verhaal.

De Sectorraad Paarden wil een grootschalige campagne starten waarin we ons gezamenlijke verhaal actief gaan uitdragen. Ook willen we waar nodig onderzoek doen om ons verhaal met feiten te onderbouwen. Nu en in de toekomst. Natuurlijk is hiervoor geld nodig. De Sectorraad Paarden wordt ondersteund door de sector, maar lang niet voldoende om écht van ons te laten horen. We moeten het nú met elkaar gaan doen. Daarom heeft de Sectorraad Paarden het Hippisch Sectorfonds opgericht. Tijdens de bijeenkomst op de Dutch Masters tekende Virbac als eerste een samenwerking met de Sectorraad Paarden, waarbij zij zich voor de komende 5 jaren verbinden aan het Hippisch Sectorfonds: van iedere geleverde chip doneren zij €0,50 aan het fonds ten behoeve van de toekomst van de gehele hippische sector. Ook werden op deze dag diverse bijdragen gedaan vanuit de overige aanwezige ondernemers en paardenliefhebbers.

De start is dus gemaakt! We vragen u om ook mee te doen. NU, want de urgentie is groter dan ooit! Dus zijn paarden voor u ook uw broodwinning, topsport, prachtige hobby, uw lifestyle! Doe dan mee en stort nu uw bijdrage in het Hippisch Sectorfonds. Scan hiervoor de QR-code, klik op deze link of vul het formulier in en stuur het terug aan fonds@sectorraadpaarden.nl.

Wilt u meer informatie of kunt u op een andere manier een bijdrage leveren? Neem contact met ons op via fonds@sectorraadpaarden.nl.

Betaallink: https://betaalverzoek.rabobank.nl/betaalverzoek/?id=JJliWOKdTdSaJ1Dx85KsTw
Formulier: https://sectorraadpaarden.nl/wp-content/uploads/2023/03/Formulier-toezegging-bijdrage-Fonds-Sectorraad-Paarden.pdf