In Spanje is volgens bevestigde berichten een besmetting met Afrikaanse varkenspest (AVP) met wilde zwijnen. Het betreft de regio net ten noordwesten van Barcelona.

Tot nu toe zijn er 40 kadavers gevonden waarvan vooralsnog 9 positief testen op AVP. Rondom de vindplaats van de eerste besmette kadavers is een beperkingszone met een straal van 6 kilometer ingesteld. Binnen deze straal zijn maatregelen getroffen waaronder een volledige sluiting van natuurgebieden voor het publiek en een verbod op alle jacht- en bosbouw- en recreatieve activiteiten.

Ook worden de gebruikelijke maatregelen getroffen om verdere verspreiding van AVP onder wilde zwijnen en naar varkenshouderijen te voorkomen. Dit wordt onder andere gedaan door het plaatsen van wildrasters en het implementeren van strikte bioveiligheidsmaatregelen. Naast de 6 kilometer beperkingszone is een extra beperkingszone met een straal van 20 kilometer ingesteld. In deze zone liggen in totaal 39 varkenshouderijen. Voor al deze varkenshouderijen zijn per direct transportverboden en verhoogde hygiënemaatregelen ingesteld. Deze bedrijven zijn verplicht aan extra monitoring op AVP te voldoen. De eerste uitslagen van de bedrijven zijn negatief.

Extra alertheid noodzakelijk
Deze uitbraak van Afrikaanse varkenspest bij wilde zwijnen in Spanje komt als een verrassing, maar is illustrerend voor de verspreidingsvorm die AVP in Europa al jaren laat zien. De uitbraak vindt plaats ver van bestaande uitbraakgebieden in andere lidstaten en kan alleen zijn veroorzaakt doordat iemand het virus over lange afstand heeft meegenomen (menselijk handelen).

Deze uitbraak verandert niet direct het risico op insleep naar Nederland. Toch blijven we aandacht vragen voor het in acht nemen van de nodige bioveiligheidsmaatregelen op het primaire bedrijf én in de logistieke sector.

Door strikt alle bioveiligheidsmaatregelen na te leven kunnen we alleen samen er alles aan doen om AVP buiten Nederland te houden.

LTO roept alle sectoren op breed te communiceren om:

• Bioveiligheidsmaatregelen in acht te nemen, lege en geladen vervoermiddelen voor evenhoevigen, die terugkeren of komen uit landen met AVP moeten onmiddellijk na binnenkomst in Nederland een extra reiniging en ontsmetting (R&O) ondergaan. (meer info);
• laat geen varkensproducten achter in de natuur of bij een varkenshouderij;
• wees alert om een besmetting bij een houderij of wild zwijn, let op verschijnselen bij varkens en wilde zwijnen die lijken op AVP en meld die zo snel mogelijk bij de NVWA;
• alle kadavers van doodgevonden wilde zwijnen dienen bij de lokale grofwildcoorindator te worden gemeld.

LTO benadrukt nogmaals dat de impact van een uitbraak van Afrikaanse Varkenspest impact heeft op de totale veehouderij sector, met name bij een uitbraak onder wilde zwijnen. LTO vraagt daarnaast ook sectoren die intensief werken met seizoensarbeiders om extra aandacht te besteden aan bewustwording en informeren van hun medewerkers over de risico’s van het meenemen van mogelijk materiaal uit het thuisland.

De NVWA heeft verschillende folders beschikbaar om seizoensarbeiders in verschillende talen te informeren. Ook is het van belang om:

• Geen vleeswaren zoals gedroogde worst, salami of andere varkensproducten mee naar Nederland te nemen.
• Nooit etensresten achter te laten in de natuur. Gooi ze in een goed afgesloten afvalbak.
• Nooit varkens en wilde zwijnen te voeren, en zeker geen etensresten, ook niet op bijvoorbeeld een kinderboerderij.
• Je schoenen schoon te houden: ook onder je schoenen kun je het Afrikaanse varkenspest-virus mee naar Nederland nemen. Maak de schoenen waarmee je in de natuur komt dus goed schoon voor terugkomst naar Nederland en draag ze niet als je bijvoorbeeld naar een varkensbedrijf of kinderboerderij gaat.

Meer info:
Plan van aanpak preventie en bestrijdingsvoorbereiding Afrikaanse varkenspest (AVP) Wilde zwijnen

AVP voorkomen en bestrijden

In dit nieuwsbericht geven we een update over de ontwikkeling van Lumpy Skin Disease (LSD), ook wel bekend als nodulaire dermatose, in Europa.

Update Frankrijk
In Frankrijk is een besmetting vastgesteld op een rundveelocatie in het departement Jura. De locatie ligt ten noorden van de reeds bestaande beperkingsgebieden. Frankrijk heeft een nieuw beperkingsgebied met EU-maatregelen ingesteld. We hebben nog geen informatie over een geplande vaccinatie in het nieuwe beperkingsgebied, maar gelet op het  gevoerde beleid in Frankrijk is de verwachting dat ook hier zal worden gestart met vaccineren.

De NVWA is op basis van exportcertificering nagegaan of er risicovolle transporten van runderen uit de regio Jura hebben plaatsgevonden. Tot nu toe is bekend dat er de afgelopen zes weken ruim 120 runderen zijn aangevoerd uit het departement Jura, naar 6 bedrijven in Nederland. Deze 6 bedrijven zijn geblokkeerd en de runderen worden onderzocht.

Update Spanje
Ook in Spanje zijn er aanvullende besmettingen. Deze besmettingen zijn allemaal in het gebied waar eerder deze maand een eerste besmetting werd vastgesteld. De meest actuele informatie over Spanje is hier te vinden.

Voorkom risicotransporten en blijf alert
Zoals ook in eerdere update-berichten is aangegeven, is import van besmette dieren de belangrijkste risicofactor voor de introductie van LSD-virus in Nederland. De situatie in Frankrijk en Spanje is niet stabiel en de verwachting is dat de grenzen van de beperkingsgebieden de komende periode nog zullen wijzigen, omdat het virus verder wordt verspreid. Dit betekent dat importen van runderen uit gebieden grenzend aan de beperkingszones mogelijk riskant zijn. We vragen ieders aandacht om voorzichtig en terughoudend te zijn bij kopen en importeren van dieren uit deze gebieden nét buiten de beperkingszones

• Het importeren van runderen uit gebieden nabij beperkingszones is nog altijd risicovol.
• Transporteurs zijn verplicht bij terugkeer uit een land waar LSD is vastgesteld een tweede reiniging en ontsmetting (R&O) van het vervoermiddel uit te voeren.

Ziet u ziekteverschijnselen bij runderen, buffels of bizons? Neem dan direct contact op met uw dierenarts of meld het bij de NVWA via 045 – 5453188.

In dit bericht geven we een update over de ontwikkeling van Lumpy Skin Disease (LSD) in Europa. Deze week is een eerste geval van LSD vastgesteld in Spanje. Vorige week stuurde de minister van LVVN een draaiboek aan de Tweede Kamer voor het geval dat er een uitbraak in Nederland optreedt.

Besmetting met LSD in Spanje
Deze week is een eerste geval van LSD in Spanje vastgesteld. Het betreft een bedrijf met 123 vrouwelijke jonge runderen in de plaats Castelló d’Empúries, in de regio Girona in Catalonië. Zie Het betreffende bedrijf wordt geruimd. Er is een beschermingszone van 20 kilometer en een bewakingszone van 50 kilometer ingesteld, waarbinnen en waarvandaan volgens EU-regels verplaatsingen van levende runderen en dierlijke producten zijn beperkt. Zie hier een kaart met de besmette bedrijven en de zones in Spanje.

Binnen de gehele bewakingszone wordt nader onderzoek gedaan, zoals het bezoeken van andere bedrijven, het klinisch inspecteren en bemonsteren van dieren op die bedrijven. Er worden momenteel nog 2 bedrijven onderzocht die epidemiologisch verbonden zijn met het besmette bedrijf. Het gaat om een bedrijf met 821 melkkoeien en een bedrijf met nog 255 stuks jongvee.

Er is nauw contact tussen de Franse, Italiaanse en de Spaanse autoriteiten. Er zijn geen aanwijzingen voor recente verplaatsingen van dieren uit Frankrijk of Italië naar dit bedrijf.
De besmettingsroute is vooralsnog dus onduidelijk, maar ook hier wordt nader onderzoek naar gedaan. Zoals gebruikelijk worden risicovolle transporten getraceerd. De NVWA heeft op basis van exportcertificering nagegaan of er risicovolle transporten van runderen uit de betreffende Spaanse regio hebben plaatsgevonden. Er hebben voor zover op dit moment bekend in de afgelopen zes weken geen transporten uit die regio naar Nederland plaatsgevonden.

Actuele situatie in Frankrijk en Italie
In Frankrijk zijn tot nu toe 80 gevallen vastgesteld, waarvan het laatste geval in het departement Rhône. Vorige week is begonnen met noodvaccinatie rondom die besmettingslocatie.
In Italië blijven de besmettingen beperkt tot Sardinië (67 besmettingen) en 1 besmetting in Lombardije.

Voorkom risicotransporten
Import van besmette dieren is op dit moment de belangrijkste risicofactor voor de introductie van het LSD-virus in Nederland. De situatie in Frankrijk is niet stabiel. Dit betekent dat importen van runderen uit de departementen met de beperkingsgebieden mogelijk riskant zijn. We vragen ieders aandacht om voorzichtig en terughoudend te zijn bij kopen en importeren van dieren uit deze gebieden. Ook wijzen we nogmaals op de verplichting voor transporteurs om bij terugkeer uit lidstaten waar LSD is vastgesteld, een tweede reiniging en ontsmetting (R&O) uit te voeren van de transportmiddelen voor evenhoevigen. De NVWA houdt verscherpt toezicht op deze verplichting.

Voorbereiden op een eventuele uitbraak in Nederland
Vorige week is het draaiboek LSD naar de Tweede Kamer gestuurd, hierover is contact geweest met sectorpartijen en bestuurders. Ook wordt uit voorzorg voor Nederland een vaccinbank aangelegd, om snel te kunnen reageren mocht LSD in Nederland worden aangetoond en vaccinatie nodig zijn.

Tot slot
Het is in ons aller belang om te voorkomen dat de introductie van LSD-virus in Nederland plaatsvindt. We roepen daarom iedereen op om alert te blijven op verschijnselen van LSD en risicotransporten te voorkomen. Mocht u een vermoeden hebben dat uw runderen, buffels of bizons ziekteverschijnselen vertonen die kunnen wijzen op LSD? Contacteer dan uw dierenarts of meld het direct bij de NVWA (telefoonnummer: 045 – 5453188). Of indien u informatie heeft over mogelijke risicovolle indirecte transporten vanuit de regio’s (bijvoorbeeld via verzamelcentra), dan wordt u gevraagd dit te melden bij de NVWA.

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

In Frankrijk is voor het eerst een uitbraak gemeld van Lumpy Skin Disease (LSD) in het Rhônegebied, ten westen van het reeds bestaande beperkingsgebied.

Actuele situatie in Frankrijk
In Frankrijk is een nieuwe uitbraak gemeld in een ander departement, namelijk in het Rhônegebied. Dit is verder weg van de eerder vastgestelde uitbraken. Er is dan ook een nieuw beperkingsgebied ingesteld. Frankrijk start komende week met een vaccinatiecampagne in dit gebied. Het totaal aantal besmettingen in Frankrijk komt hiermee op 79.

Tracering in Nederland
De NVWA is naar aanleiding van deze nieuwe uitbraak bezig met tracering van risicovolle transporten uit dit gebied. Bij tracering blokkeert de NVWA de bedrijven waar de mogelijke risicodieren in Nederland staan. Na de (negatieve) uitslag wordt het bedrijf vrijgegeven, maar de risico-dieren blijven geblokkeerd totdat de incubatieperiode zonder klinische verschijnselen is verlopen.

We roepen opnieuw op om, indien er mogelijke risicotransporten uit de besmette regio’s bij u bekend zijn, dit te melden bij de NVWA.

Voorkom risicotransporten
Import van besmette dieren is op dit moment de belangrijkste risicofactor voor de introductie van het LSD-virus in Nederland. De situatie in Frankrijk is niet stabiel. Dit betekent dat importen van runderen uit de departementen met de beperkingsgebieden mogelijk riskant zijn. We vragen ieders aandacht om voorzichtig en terughoudend te zijn bij kopen en importeren van dieren uit deze gebieden. Ook wijzen we nogmaals op de verplichting voor transporteurs om bij terugkeer uit lidstaten waar LSD is vastgesteld, een tweede reiniging en ontsmetting (R&O) uit te voeren van de transportmiddelen voor evenhoevigen. De NVWA houdt verscherpt toezicht op deze verplichting.

Tot slot
Het is in ons aller belang om te voorkomen dat de introductie van LSD-virus in Nederland plaatsvindt. We roepen daarom iedereen op om alert te blijven op verschijnselen van LSD en risicotransporten te voorkomen. Mocht u een vermoeden hebben dat uw runderen, buffels of bizons ziekteverschijnselen vertonen die kunnen wijzen op LSD? Contacteer dan uw dierenarts of meld het direct bij de NVWA (telefoonnummer: 045 – 5453188).

Het eerder aangekondigde wetsvoorstel over grondgebondenheid en verantwoorde mestafzet is op 1 september in consultatie gegaan. LTO bestudeert het voorstel zorgvuldig en zal inhoudelijke inbreng op de consultatie leveren om ervoor te zorgen dat de regelgeving werkbaar en toekomstbestendig is voor boeren. Als onze inbreng gereed is, zullen we deze ook openbaar maken.

NSC heeft samen met de ChristenUnie (CU) een voorstel gedaan om de landbouw in Nederland in te delen in twee type gebieden. Er wordt onderscheid gemaakt tussen een ‘Agrarische Hoofdstructuur’ (met een graslandnorm van 0,35 ha per GVE in 2034) en een ‘Maatschappelijke Landbouw’ (met een GVE-norm van 1,5 GVE per ha in 2034). Verder wordt Nederland in drie ‘Mestregio’s’ ingedeeld: Midden, Noord en Zuid. In deze regio’s dient mest binnen 100 km te worden afgezet. Zoals we in een eerder bericht aangaven, onderschrijft LTO de richting van de voorstellen, maar waarschuwt voor te rigide generieke regels die onvoldoende rekening houden met regionale verschillen en de diversiteit in bedrijfsvoering.

Het ministerie van LVVN heeft nieuwe wettelijke voorstellen gedaan voor de Dierwaardige Veehouderij. Via een internetconsultatie kan daarop gereageerd worden. De voorstellen zijn van belang voor kalverhouders en aanverwante bedrijven, zoals dierenartsen, diervoederbedrijven en stallenbouwers.
Reageer daarom vóór 5 augustus op de internetconsultatie.

Via de Belangrijkste punten kalverhouderij in voorstellen LVVN voor de AMvB – juni 2025.docx op onze site vind je informatie over de meest relevante onderwerpen.

Hoe te reageren
LTO heeft zelf al gereageerd op de consultatie. Zie Reactie LTO Nederland op consultatie AMvB Dierwaardige Veehouderij 20250725, het betreft de diverse sectoren.

We roepen kalverhouders op om zelf te reageren op bovenstaande wetgevingsvoorstellen van LVVN. Dat kan via deze link internetconsultatie-amvbdierwaardigeveehouderij. Op die pagina staat het kopje ‘Reageren op deze consultatie’. Als je daarop klikt kun je vervolgens je reactie invullen en na invulling van enkele persoonsgegevens indienen. Geef vooral aan welke gevolgen de wetgevingsvoorstellen voor jouw bedrijf hebben en wat onmogelijk/niet haalbaar is.

Relatie met Convenant Dierwaardige Veehouderij
De nieuwe wetgeving is gerelateerd aan het Convenant Dierwaardige Veehouderij. Hoe dat zit wordt uitgelegd in deze korte animatie. Meer informatie over het Convenant kun je vinden op de LTO-website onder Convenant Dierwaardige Veehouderij.

In het najaar hoor je mede via de LTO-berichtgeving wat de uitkomsten van de internetconsultatie zijn.

Frankrijk heeft drie nieuwe bestemmingen van de Lumpy Skin Disease (LSD) gemeld in het departement Savoie, daar waar ook de eerste uitbraak werd vastgesteld. Hiermee komt het totaal aantal vastgestelde besmette locaties in Frankrijk op vier. Ook in Italië is een nieuwe besmetting gemeld en dat brengt het aantal besmette locaties op Sardinië op elf. In Lombardije is het tot op heden gelukkig bij één besmetting gebleven.

Meer informatie over de noodmaatregelen en regionalisatie vind je hier voor Italië en hier voor Frankrijk. De regio’s voor Sardinië en Frankrijk zijn al in het EU-recht vastgelegd. De noodmaatregelen voor Lombardije worden deze week vastgesteld. De definitieve regionalisatie voor alle gebieden volgt spoedig.

Noodvaccinatie
Frankrijk en Italië kondigden aan noodvaccinatie uit te voeren en hebben een plan bij de Europese Commissie (EC) ingediend. Frankrijk bereidt vaccinatie voor. De verwachting is dat hiermee binnen twee tot drie weken wordt gestart. Italië kondigde aan vaccinatie op geheel Sardinië voor te bereiden. Beide landen doen een beroep op de EU-vaccinbank.
De zes rundveebedrijven die runderen hadden aangevoerd uit het departement Savoie zijn sinds vorige week geblokkeerd, bezocht en bemonsterd. De PCR-testuitslagen zijn vooralsnog negatief, maar verdere onderzoeken vinden nog plaats.

Ernstige zorgen
LTO Nederland maakt zich samen met andere sectorpartijen ernstige zorgen. Voor de meeste veehouders is LSD een onbekende ziekte, maar de impact bij een uitbraak in Nederland is groot en kan zelfs groter worden dan een MKZ-uitbraak.
LTO roept op voorzichtigheid en terughoudendheid te betrachten met importen uit Frankrijk en Italië.
De vleeskalversector heeft voorlopig, zolang de onderzoeken lopen, een importstop uit de betreffende landen afgekondigd. Transporten uit Italië en Frankrijk vereisen een dubbele reiniging en ontsmetting (R&O) van diertransportmiddelen. Vanzelfsprekend is het van belang om verdenkingen van LSD zo snel mogelijk bij de NVWA te melden. Zie voor meer informatie en het meldingsformulier de website van de NVWA.

De Gezondheidsdienst voor dieren (Royal GD) en Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) hebben vrijdag 11 juli een webinar gehouden. Hierbij de replay. Relevant om te bekijken, omdat het om een onbekende ziekte gaat die een grote impact op de rundveesector kan hebben.

Lumpy Skin Disease (LSD) rukt op in Zuid-Europa, de afgelopen dagen zijn in Italië en Frankrijk meerdere besmettingen van LSD gemeld. Vorige week is er in Orani (regio Sardinië, Italië) op een bedrijf bij 7 runderen (koppelgrootte: 131) LSD vastgesteld. De eerste verschijnselen zijn op 20 juni waargenomen en op 21 juni is LSD bevestigd. In het zuiden van Frankrijk gaat het om een bedrijf met 58 runderen in Chambéry (regio Auvergne-Rhône-Alpes). Op 23 juni werden de eerste verschijnselen gezien, op 29 juni is de besmetting vastgesteld. Tot dusver zijn 15 dieren klinisch ziek en is één doodgegaan.

Maatregelen
De bedrijven zijn inmiddels geblokkeerd en beperkingszones zijn ingesteld zoals de Europese wetgeving voorschrijft, tot zover bekend zijn de betreffende bedrijven nog niet geruimd maar dat zal wel gebeuren.

Er wordt een risicoanalyse door de NVWA uitgevoerd naar riskante contacten tussen deze landen/regio’s en Nederland, onder andere de aanvoer van levende dieren en producten. Op deze manier kan beoordeeld worden hoe groot de kans is dat LSD-virus in de afgelopen periode vanuit Frankrijk en/of Italië naar Nederland is verplaatst. Voor Italië is inmiddels vastgesteld dat er geen risicovolle directe transporten hebben plaatsgevonden; voor Frankrijk wordt dit nu nagegaan.

Achtergrondinformatie
LSD is een categorie A-ziekte (bestrijdingsplichtig) bij bizons, runderen, buffels, schapen en geiten. De ziekte wordt veroorzaakt door een pokkenvirus, dat verwant is met het schapen- en geitenpokkenvirus.

Verspreiding vindt plaats vooral via vectoren (diverse vliegen, knutten en muskieten) maar ook, zij het in mindere mate, door direct contact tussen besmette dieren. Verschijnselen die worden waargenomen zijn koorts, slechte eetlust, vergrote lymfeknopen, kwijlen, en reductie van de melkgift. Ook kunnen oogontstekingen voorkomen. Later ontstaan pijnlijke pokken over het lichaam (in het bijzonder op de kop, nek, uier en perineum) en kunnen ook ontstekingen in bek, luchtwegen, uier en gewrichten en/of pezen ontstaan. Besmette dieren kunnen doodgaan aan de ziekte.

Op de websites van Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) en de Gezondheidsdienst voor Dieren (Royal GD) is meer informatie beschikbaar over LSD.

Als LTO blijven we oproepen om alert te blijven ook op de aanvoer van gevoelige dieren uit Frankrijk en Italië, en om verdenkingen te melden bij de NVWA en de bioveiligheidsmaatregelen in acht te nemen.

De huidige stand van zaken met betrekking tot de MKZ-uitbraak in Hongarije en Slowakije is, dat er in Hongarije 4 uitbraken zijn bevestigd (de laatste op 2 april) en in Slowakije 6 uitbraken (de laatste op 5 april). Vooralsnog is het goed nieuws dat er geen nieuwe uitbraken zijn gemeld maar we bevinden ons nog altijd binnen de incubatieperiode na de vondst van de laatste besmetting. Het is te vroeg om te concluderen dat de epidemie onder controle is.

Beide landen hebben onderdrukkende vaccinatie ingezet op besmette bedrijven in afwachting op de ruimingen, die veel tijd in beslag namen. Alle dieren op besmette bedrijven zijn inmiddels gedood. Screening van gehouden dieren en wild gaat door.

Slowakije en Hongarije treffen diverse aanvullende maatregelen voor handel en bijvoorbeeld doorvoer van levende gevoelige dieren. Ten slotte heeft het EU-referentielaboratorium onderzoek gedaan naar de veldstam en beschikbare vaccins. Het vaccin dat Nederland in januari heeft gekocht, en waarvan er nog 50.000 in voorraad zijn na de hulp aan Slowakije, heeft een goede werkzaamheid tegen het type virus dat rondgaat. Duitsland heeft inmiddels de MKZ-vrij status weer terug.

Handel
Transport van voor MKZ gevoelige dieren blijft een belangrijke risicofactor voor de verspreiding. Daarom hebben sommige lidstaten anders dan Slowakije en Hongarije extra nationale maatregelen ingesteld, onder andere ten aanzien van doorvoer en transport, deze vindt u hieronder:

• Tsjechië: Regulation of the State Veterinary Administration of the Czech Repuublic against the risk of intrusion of a dangerous contagious disease – foot-and-mouth disease (hereinafter referred to as “FMD”) from Hungary | Embassy of the Czech Republic in Budapest
• Oostenrijk: Foot and Mouth Disease – AGES
• Polen: extra grenscontroles MAPA – Punkty przejść granicznych FMD
• Kroatië: extra grenscontroles en R&O bij twee grensposten met Hongarije (Goričan HR-Letenye HU en Duboševica HR-Udvar HU).

Als LTO blijven we oproepen om alert te blijven, en om verdenkingen te melden bij de NVWA en de bioveiligheidsmaatregelen in acht te nemen. Daarbij is het belangrijk dat dierhouders of hun medewerkers géén producten van dierlijke oorsprong meenemen uit landen met MKZ besmettingen. En ook seizoensarbeiders in de plantaardige sectoren te wijzen op de risico’s van meegebracht voedsel niet alleen ivm met MKZ maar ook Afrikaanse Varkenspest kan meegenomen worden door besmette producten zoals vlees.

Meer info
Reiniging en ontsmetting: https://www.nvwa.nl/onderwerpen/reinigen-en-ontsmetten-van-diertransportmiddelen/ro-stappenplan

Ontsmettingsmiddelen: https://www.nvwa.nl/onderwerpen/reinigen-en-ontsmetten-van-diertransportmiddelen/desinfectiemiddelen

Info over MKZ: Wageningen Bioveterinary Research en de Gezondheidsdienst voor Dieren

Volgend op eerdere berichten over een MKZ-besmetting in Hongarije en over drie besmettingen in Slowakije, zijn er sindsdien helaas nieuwe besmettingen in beide landen bijgekomen. Met dit bericht geven we een overzicht van de huidige stand van zaken van de uitbraak van mond-en-klauwzeer in Hongarije en Slowakije.

Situatie in Slowakije
Er is inmiddels een vierde besmetting gemeld op een bedrijf met 279 runderen (meststieren en vaarzen) in dezelfde regio (Mala Luc). Dit bedrijf lijkt in een rechte lijn ten noordwesten van de andere 3 besmette bedrijven te liggen, ondanks dat er geen directe wegen tussen deze 4 bedrijven liggen.

Het ruimen van het bedrijf in Baka (met 1300 dieren) is inmiddels in de afrondende fase. De karkassen worden vernietigd en verwerkt in een destructiebedrijf (en dus niet begraven). Op de bedrijven in Med’vedov en Narad is een tijdelijke onderdrukkende noodvaccinatie uitgevoerd, in afwachting van het ruimen van deze bedrijven. De beperkingszone van 10 kilometer rondom het bedrijf in Mala Luc ligt deels op Oostenrijks grondgebied. Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen dat een bedrijf in Oostenrijk besmet is met MKZ. Op alle bedrijven zijn meerdere dieren positief getest met PCR, maar ook met een ELISA (tegen antilichamen). Dat zou kunnen betekenen dat de infectie er al wat langer is. Het is opvallend dat op alle vier de bedrijven slechts een klein deel van de runderen verschijnselen vertoonde (zoals speekselen, laesies in de bek, laesies op de uier).  Het is op basis van de testuitslagen en de klinische verschijnselen niet met zekerheid te zeggen welk van de vier bedrijven het eerste besmet is geraakt.

Situatie in Hongarije
In Hongarije is een tweede besmetting bevestigd op een groot bedrijf (3.000 dieren) in Levél. Dit bedrijf bevindt zich op 40 kilometer afstand van het eerder besmette bedrijf in Hongarije in Kisbajcs. Hier is een noodvaccinatie uitgevoerd en is begonnen met het ruimen van het bedrijf. Een deel van de dieren zal worden begraven op minimaal 5-7 meter diepte, op 15 kilometer afstand van het bedrijf. Er zijn op het betreffende bedrijf in maart geen dieren aan- of afgevoerd. Hongarije heeft extra maatregelen ingesteld: een grotere beperkingszone dan 10 kilometer, een verbod op buiten grazen in de beperkingszone, het slachten van dieren (thuis) is enkel nog toegestaan onder toezicht. Eventuele verdere onderdrukkende vaccinatie in het gebied wordt serieus overwogen. Er is een jachtverbod in het betreffende gebied en eventuele karkassen van wilde dieren worden opgespoord en bemonsterd. Contactbedrijven zijn bemonsterd en negatief bevonden.

Beperkingszone
De Europese Commissie  heeft aan de lidstaten voorgelegd om een groter gebied aan te wijzen als beperkingszone, rondom de 6 getroffen bedrijven. Dit is strikter dan gebruikelijk. De lidstaten zijn daarmee akkoord gegaan. Deze beperkingszone ligt in Hongarije, Slowakije en Oostenrijk. Oostenrijk heeft de aanvoer van dieren uit Hongarije en Slowakije verboden. Gevoelige diersoorten (evenhoevigen) mogen de beperkingszone niet verlaten. Er is een uitzondering voor directe afvoer naar de slacht, mits in dezelfde lidstaat en wanneer een officiële dierenarts daaraan voorafgaand een controle heeft uitgevoerd.

Gevolgen voor Nederland
Het was al bekend dat er geen risicovolle aanvoeren vanuit Slowakije en Hongarije hebben plaatsgevonden. NVWA gaat na of er in de afgelopen periode aanvoeren uit Oostenrijk zijn geweest.  Er mogen geen gevoelige dieren of levende producten van gevoelige dieren naar of van de beperkingszone worden verplaatst.  Directe doorvoer van levende dieren door de beperkingszone is nog wel mogelijk. Hierbij mag niet worden gestopt en dient gebruik te worden gemaakt van de hoofdwegen.

Als LTO roepen we daarnaast op om alert te blijven, en om verdenkingen te melden bij de NVWA en de bioveiligheidsmaatregelen in acht te nemen. Daarbij is het belangrijk dat dierhouders of hun medewerkers géén producten van dierlijke oorsprong meenemen uit landen met MKZ besmettingen. En ook seizoensarbeiders te wijzen op de risico’s niet alleen ivm met MKZ maar ook Afrikaanse Varkenspest kan meegenomen worden door besmette producten zoals vlees.

We wijzen er ook op dat een 2e verplichte reiniging en ontsmetting (R&O) van terugkerende veewagens uit oa Hongarije al verplicht is (Artikel 6.3 van de Regeling veterinaire maatregelen specifieke dierziekten of zoönosen) vanwege de Afrikaanse varkenspestbesmettingen. Voor het transport van evenhoevigen wordt verwezen naar het R&O-stappenplan van de NVWA.

De nadruk hierbij ligt op:

• de reiniging van vervoermiddelen met (lauw)warm water te doen, in combinatie met een schuimreiniger, in plaats van alleen met koud water.
• de ontsmetting van vervoermiddelen met toegelaten en werkzame ontsmettingsmiddelen te doen, om het MKZ-virus af te doden c.q. af te weren.
• voor het R&O-proces van veewagens uitsluitend leidingwater te gebruiken, in verband met de gegarandeerde kwaliteit van het water.

Op de website van de NVWA staat een lijst met toegelaten ontsmettingsmiddelen tegen MKZ-virus.

Op de websites van Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) en de Gezondheidsdienst voor Dieren (Royal GD) is meer informatie over MKZ beschikbaar.

Op 7 maart werd bekend dat het mond- en klauwzeer-virus (MKZ) was aangetroffen op een veehouderij in het noordwesten van Hongarije, dichtbij de grens met Slowakije. De afgelopen weken waren twee zendingen schapen uit Slowakije aangekomen op een bedrijf in Nederland. Dit bedrijf was tijdelijk geblokkeerd door de NVWA. Onderzoek heeft aangetoond dat schapen op dit bedrijf géén klinische verschijnselen vertoonden. Ook de afgenomen bloedtesten (PCR én ELISA/VNT) zijn allen negatief. Het betreffende bedrijf is inmiddels weer vrijgegeven.

Vanuit Hongarije (en Slowakije) blijft het nieuws dat de MKZ-besmetting tot één bedrijf beperkt blijft. Er zijn geen nieuwe uitbraken gevonden. De contactbedrijven en bedrijven in de 3km-zone zijn bezocht en bemonsterd, alle onderzoeken zijn tot heden negatief. Ook op een andere verdenking in Hongarije zijn aanwezige dieren negatief getest op MKZ.

De uitbraak in Hongarije blijkt ook het serotype O-panasia 2 te betreffen, maar wel  een andere stam dan de eerdere MKZ-besmetting in Duitsland. De Hongaarse stam heeft gelijkenis met een ooit gemelde stam uit Pakistan. Meer informatie over de introductie in Hongarije is (nog) niet bekend.