LTO maakt zich hard voor een goede waterkwaliteit. Maar de nieuwe voorstellen die in de internetconsultatie voor lagen gaan daar niet toe leiden. Die waarschuwing geeft LTO in een reactie op de internetconsultatie over de aangepaste stikstofgebruiksnormen en de aandachtsgebieden stikstof.

Stikstofnormen
De aangepaste stikstofnormen zijn deels gebaseerd op modelberekeningen en verouderde gegevens. En houden geen rekening met de variatie in bodems, gewassen en weersomstandigheden. Vooral de lagere normen in het zuidelijk zand- en lössgebied hebben grote gevolgen: deze liggen ver onder het landbouwkundig optimale bemestingsadvies. Bovendien roepen de nieuwe normen veel vragen op. Gewassen die eerder niet-uitspoelingsgevoelig waren, zoals suikerbieten en boomkwekerijgewassen, zijn dat nu ineens wel. LTO vindt dat deze herindeling teruggedraaid moet worden. Een herindeling moet gebaseerd zijn op actuele, langjarige praktijkdata. We roepen het ministerie op om de looptijd van het 8e actieprogramma te benutten voor verder (praktijk)onderzoek naar bemesting, – en het beleid op basis van die informatie te herzien.

LTO-portefeuillehouder Bodem & Water Joris Baecke: “Boeren willen bijdragen aan verbetering van de waterkwaliteit, maar dat kan alleen met realistische normen die aansluiten op de bemestingsbehoefte van gewassen. Gebruiksnormen die daar (op basis van onvolledige data) ver onder liggen, missen draagvlak en zullen juist contraproductief uitpakken.”

Grasland
Ook benadrukt LTO het belang van voldoende stikstofruimte voor grasland. Het graslandareaal staat onder druk en lagere normen vergroten die druk, terwijl grasland aantoonbaar bijdraagt aan een stabiele waterkwaliteit. Het is noodzakelijk om gras naar zijn potentie te bemesten en te benutten. Voor een goede waterkwaliteit en om minder afhankelijk te worden van ingevoerde eiwitten. Dat is beter voor klimaat- en stikstofdoelen.

Aandachtsgebieden stikstof In de nieuwe Uitvoeringsregeling worden de voormalige nv-gebieden (nutriënten-verontreinigde gebieden) vervangen door zogenaamde ‘aandachtsgebieden stikstof’. Een belangrijk kritiekpunt op deze aandachtsgebieden, is dat het schaalniveau van de indeling te grof is. Hierdoor zijn lokale verschillen onvoldoende zichtbaar en worden sommige regio’s ten onrechte als aandachtsgebied aangemerkt. Bovendien blijft de extra korting op stikstofgebruiksnormen in deze gebieden een punt van zorg. In bepaalde regio’s kan de totale korting oplopen tot twintig procent, bovenop de in sommige gevallen al fors verlaagde normen.

LTO pleit voor een fijnmaziger gebiedsaanpak. Baecke: ‘’De aanwijzing van aandachtsgebieden moeten gebaseerd zijn op actuele, lokaal herkenbare data. Bovendien moeten ook andere factoren (zoals inlaatwater, kwel, riool-overstorten en RWZI’s) worden meegenomen. In veel gebieden spelen deze een grote rol bij de nutriëntenbelasting. Boeren hebben recht op duidelijkheid en een aanpak die klopt met de werkelijkheid in het veld.’’ LTO pleit voor een landelijke hulplijn of meldpunt zodat ondernemers duidelijkheid krijgen over de aanwijzing van gebieden en de gevolgen voor hun bedrijfsvoering.

Gister ondertekende LTO samen met meerdere maatschappelijke organisaties een stembusakkoord voor een toekomstbestendig, weerbaar en welvarend Nederland. De brede maatschappelijke alliantie reikte vandaag 10 kernpunten aan die door lijsttrekkers van verschillende politieke partijen worden onderschreven.

Het medeopstellen en onderteken van een stembusakkoord is voor de ruim 35.000 leden van LTO van essentieel belang om een krachtige samenwerking tussen overheid en samenleving te bewerkstelligen.

“Deze tijd vraagt om verbinding. Het is daarom noodzakelijk de krachten te bundelen en op deze tien punten in de komende kabinetsperiode met concrete voorstellen te komen”, aldus de opstellers van het stembusakkoord. 

De 10 punten waarop de alliantie met de lijsttrekkers een stembusakkoord heeft gesloten zijn:  

• Stabiel, betrouwbaar en toereikend overheidsbeleid 

• Herstel van de concurrentiekracht met visie op de toekomst 

• Hulp voor werknemers in de transitie 

• Een robuust energiesysteem: slim CO2-vrij, betrouwbaar en betaalbaar 

• Prioriteit voor energiebesparing en energie uit eigen omgeving 

• Natuurherstel en kwaliteit van leefomgeving als randvoorwaarde 

• Ruimte voor burgers, ondernemers en gemeenschappen om zelf aan de slag te gaan 

• Naar emissievrije mobiliteit voor iedereen 

• Integrale aanpak van landbouw en landgebruik 

• Versterking van de uitvoeringskracht van Rijk en decentrale overheden  

Samenwerking
De alliantie bestaat uit 25 organisaties, van bedrijfsleven tot milieubeweging, inclusief de uitvoeringsoverleggen van het Klimaatakkoord. Zij benadrukken de noodzaak van een stabiel, voorspelbaar en toereikend overheidsbeleid op het terrein van energie en klimaat. Nederland en Europa moeten snel meer grip krijgen op energie en grondstoffen. Dat waarborgt de onafhankelijkheid en concurrentiepositie. Het houdt het energiesysteem betaalbaar en beperkt risico’s van klimaatverandering. “Uitstel is geen optie en leidt bovendien tot hogere kosten”, aldus de deelnemers van de Maatschappelijke Alliantie. 

 “De urgentie is groot. Er staat veel op het spel voor burgers, ondernemers, werknemers en hun gemeenschappen. Iedereen heeft dringend perspectief nodig. Wij werken graag samen aan een duurzaam en welvarend Nederland”, stelt de alliantie tot slot in haar brief. 

Lees hier de tien punten: 10 voor de Transitie – ondertekend

Politieke partijen GroenLinks-PvdA CDA ChristenUnie Volt Nederland, VVD, @Nieuwsociaalcontract en D66 tekenden gistermiddag het akkoord met maatschappelijke organisaties VNO-NCW, CNV, Energie Beheer Nederland, Interprovinciaal Overleg, MKB-Nederland, @NationaalKlimaatPlatform, MVO Nederland, Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), Natuur & Milieu, TenneT, Urgenda, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Natuurmonumenten, Netbeheer Nederland, Aedes vereniging van woningcorporaties

LTO Nederland ziet in het concept van het 8e Actieprogramma Nitraatrichtlijn (APN) een eerste stap richting de noodzakelijke omslag naar doelsturing. Deze koerswijziging, waar LTO zich al jaren hard voor maakt, biedt perspectief op een effectiever mestbeleid met meer ruimte voor vakmanschap en maatwerk. Tegelijkertijd roept het concept-8e APN op cruciale onderdelen nog veel vragen op en bevat het generieke maatregelen die onvoldoende zijn afgestemd op de praktijk van agrarische ondernemers. LTO heeft daarom een reactie ingediend op de internetconsultatie over het concept-8e APN. LTO roept het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) op om bij de definitieve vaststelling van het 8e APN rekening te houden met deze zorgen en de voorstellen van LTO nadrukkelijk mee te nemen.

Ruimte voor doelsturing vraagt om heldere randvoorwaarden
De richting naar perceelspecifieke doelsturing op basis van indicatoren N-mineraalmetingen (en nog te onderzoeken en ontwikkelen N-stikstofbodemoverschot) juicht LTO toe. Maar zonder meetprotocol (als meetinstructie), duidelijke streefwaarden en juridische borging blijft de invulling van doelsturing op dit moment nog ongewis. De ruimte voor ondernemers komt pas tot zijn recht wanneer het ministerie tijdig duidelijkheid biedt over de invulling, beoordeling en uitzonderingen die bij doelsturing horen.

Generieke maatregelen tasten draagvlak aan
Naast de positieve lijn richting doelsturing bevat het concept-APN een reeks generieke maatregelen die diep ingrijpen in de bedrijfsvoering. Voorbeelden hiervan zijn de voorgenomen aanwijzing van aandachtsgebieden en de actualisatie van stikstofgebruiksnormen. Over beide maatregelen ontbreekt op dit moment nog essentiële informatie, waardoor ondernemers onvoldoende duidelijkheid hebben over de impact op hun bedrijfsvoering. Met name de actualisatie van de stikstofgebruiksnormen roept veel vragen op, mede doordat het bijbehorende advies van de Commissie van Deskundigen Meststoffenwet (CDM) nog niet is gepubliceerd. Zonder deze informatie is het lastig voor ondernemers om tijdig en verantwoord te anticiperen op de nieuwe regels. Positief is dat binnen de aandachtsgebieden voortaan onderscheid wordt gemaakt tussen gebieden met een stikstof- en fosforprobleem en gebieden waar alleen een fosforprobleem speelt. Hierdoor worden onnodige stikstofkortingen voorkomen in gebieden waar dat milieukundig niet nodig is, wat bijdraagt aan een beter onderbouwd en evenwichtiger beleid.

Oproep tot realistische uitwerking
LTO roept het ministerie op om de ingezette lijn naar doelsturing vast te houden, maar deze wel consequent, werkbaar en juridisch houdbaar uit te werken. Daarbij hoort ook het heroverwegen van maatregelen waarvan de effecten nog niet bewezen zijn. Alleen dan ontstaat er beleid dat effectief is en bijdraagt aan de doelen én haalbaar voor de ondernemer is.

Volgende week stemt de Europese milieuraad over de Bodemmonitoringsrichtlijn. Daarna zal er nog plenair in het Europees Parlement over worden gestemd. Als de richtlijn bij beide stemmingen op een meerderheid kan rekenen, treedt deze in werking. LTO geeft al langer aan geen voorstander van een nieuwe bodemrichtlijn te zijn, en wil voorkomen dat Nederland zich committeert aan nog meer onhaalbare en onuitvoerbare doelen. Daarom roept LTO Nederlandse Europarlementariërs en Tweede Kamerleden nogmaals op om tegen de Bodemmonitoringsrichtlijn te stemmen.

LTO blijft herhalen tegen nieuwe Europese bodemwetgeving te zijn. Bodemgezondheid is belangrijk en vormt de basis voor een veerkrachtige landbouw. Maar de bodem is een onderwerp met een lokaal karakter: er zijn grote onderlinge verschillen binnen Europa. Daar is geen nieuwe Europese richtlijn voor nodig. Bovendien kent Nederland al ruim 40 jaar wet- en regelgeving op bodemgebied. LTO is van mening dat bodembeheer primair aan de gebruikers én beheerders van de bodem overgelaten moet worden en pleit voor maatwerk, stimulansen en een vrijwillige benadering.

Oproep LTO-voorzitter
LTO-voorzitter Ger Koopmans roept nogmaals op om tegen de Bodemmonitoringsrichtlijn te stemmen. Koopmans doet daarbij een beroep op het subsidiariteitsbeginsel: alleen op Europees niveau regelen wat niet op nationaal niveau geregeld kan worden.