Carbon credits zijn ook wel CO2-certificaten. Voor wie het niet weet: het zijn certificaten die het opslaan van een bepaalde hoeveelheid koolstofdioxide bewijzen, of het verminderen van CO2 of het compenseren van CO2-uitstoot. We hebben dit thema onlangs besproken met bestuurders van onze vakgroep LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen en de onderliggende cultuurgroepen. Zijn carbon credits een kans voor de sector, en wat hebben we hiervoor nodig om die kans te verzilveren? Laat ik het dan maar zo zeggen: hoe kunnen we hieraan verdienen?

Bomen, alle houtige gewassen, slaan natuurlijk CO2 op tijdens de groei. Het is heel simpel: hoe ouder een boom wordt, des te meer CO2 slaat die op. De opslag vindt niet alleen bovengronds plaats in het hout, in de stam en in de kroon, maar ook in het wortelgestel en in de bodem. Carbon credits zijn in feite interessant voor alle plantaardige teelten.

Er zijn twee markten voor carbon credits. De eerste is EU ETS: het Europese Emission Trading System dat verplicht is voor grote bedrijven en industrieën. Ze mogen pas CO2 uitstoten als ze hiervoor emissierechten hebben. De tweede markt bestaat al jaren en is vrijwillig. Zo is jaren geleden de term klimaatbossen bedacht: je legt een bos aan om CO2 op te slaan en bijvoorbeeld je CO2-uitstoot tijdens vliegreizen te compenseren.

Carbon credits is een datagedreven verdienmodel. Je hebt data nodig van de CO2-opslag en hoe deze toeneemt gedurende groei – op de kwekerij of later op de eindplek zoals in de stad of in het landschap. Van diverse soorten bomen zijn al cijfers bekend van de CO2-opslag. Berekeningen zijn op bedrijfsniveau te maken, maar ook op regionaal niveau.

Je kunt een boom chippen en de CO2-opslag volgen na aanplant in bijvoorbeeld een gemeente. Er zijn steeds meer gemeenten die hun totale bomenbestand in beeld laten brengen, met drones die het boomkroonvolume scannen. Die dataverzameling kun je grootschalig doen, en eigenlijk op elk terrein waar bomen worden geplant en groeien – ook bijvoorbeeld op, ik noem maar even wat, een industrieterrein.

Ik denk dat carbon credits best kans van slagen hebben. Je kunt het plantaardig breed neerleggen en samenwerking opzoeken. Met andere sectoren, en zeker ook met technologiebedrijven en wetenschappelijke instituten zoals WUR en TU Delft. Onze vakgroep is nu ook met de Rabobank in gesprek over koolstofvastlegging, agroforestry en fondsen ter ondersteuning.

Erik Stuurbrink

Voorzitter LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Halverwege april heb ik samen met mijn vrouw een rondreis gemaakt door Schotland. We hebben de zogeheten NC500 gereden, dit is een ongeveer 500 mijl lange route langs de noordkust. Deze route brengt je langs prachtige met heide bedekte landschappen, berglandschappen waar op de toppen in april nog sneeuw ligt, ruige kust natuur, maar ook slingerende wegen die heel vaak single track roads zijn. Soms konden we kilometers rijden zonder dat we ook maar een tegenligger of andere weggebruiker tegenkwamen. Het was wel erg intensief omdat je de weg niet kent, links rijdt en continu moet opletten of er geen schapen of koeien op de weg lopen die met agrarisch natuurbeheer bezig zijn. Maar het gaf toch een erg rustgevend gevoel.

Bij thuiskomst is er van die rust en ruimte weinig meer over. Het voorjaar is in volle gang en alle nieuwe stekken of gescheurde planten moeten de grond in. Ook is het zaak om de winterharde onkruiden vroegtijdig op te ruimen. Want uit het verleden weten we dat een schone start heel belangrijk zal zijn voor het verloop van het seizoen. Om later in het jaar zo min mogelijk dure handjes in te hoeven huren, is dit van groot belang.

Na het planten van de stekken passen wij bodemherbicide toe en dekken het geheel verder af met een dun laagje papierpulp. Dit geheel moet ervoor zorgen dat de grond niet te snel uitdroogt en het kiemende onkruid geen kans maakt. Wat daarbij van belang is, is dat er zo af en toe wat regen op valt om het remmende effect op onkruid te blijven activeren. Het zal jullie niet ontgaan zijn dat dit door de droogte in april niet helemaal gelukt is, en wij zien de onkruiddruk overal toenemen. Ik heb in de overjarige hoeken met zomerbloemen al een paar keer met onze schoffelmachine gereden om de druk zo laag mogelijk te houden. Helaas zal ik daarmee de komende weken ook door de nieuwe aangeplante hoeken gaan rijden.

Omdat deze manier van onkruidbeheersing (ook door een steeds kleiner wordend middelenpakket, in onze sector van steeds groter belang gaat zijn, organiseerden we afgelopen 8 mei een demo-middag bij Zomerbloemenkwekerij Steenwijk Abbenes. Op deze middag waren leveranciers en producenten van onkruidbeheersing-machines aanwezig om ons hun mogelijkheden en oplossingen te tonen. Er waren demonstraties met verschillende technieken, zoals schoffeltechniek met regel- en gewasdetectie, robots met mechanische armen die het onkruid uit de grond plukken/trekken, en machines die met behulp van laser of elektrocutie het onkruid vernietigen.

Het is een kijkje in onze toekomst van onkruidbeheersing die door ontwikkeling steeds toegankelijker wordt. Ik wens jullie een goed seizoen.

Marco van Ruiten

Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Voor de Belastingdienst vallen boomkwekerijproducten ook onder sierteeltproducten. Stel dat het verlaagde btw-tarief wordt afgeschaft, dan geldt vanaf 1 januari 2028 het algemene btw-tarief van 21% op al onze producten. Dat tarief geldt nu al voor producten die gerelateerd zijn aan voedsel, zoals fruitbomen en fruitplanten.

21% op al onze producten: je producten worden dan gemiddeld 10-13% duurder. Terwijl de kosten op de werkvloer, zoals arbeidskosten, ook blijven stijgen. Waar houden die stijgingen dan op? Worden onze producten straks onbetaalbaar? Het gevaar is dan dat je je uit de markt prijst.

Onze angst is dat niet alleen consumenten minder geld gaan uitgeven aan sierteeltproducten, maar ook institutionele afnemers oftewel overheden. Beseft onze overheid dat wel? Aan de ene kant moeten we vergroenen, maar aan de andere kant zullen er minder bomen en planten worden gekocht.

De overheid moet zo snel mogelijk de voorgestelde btw-verhoging intrekken. De vraag is waar de overheid dan extra belastinggeld vandaan haalt, want je ziet dat er overal wordt beknibbeld en dat er bijvoorbeeld geld nodig is vanwege geopolitieke spanningen.

In verschillende landen vallen bomen en planten al onder een hoog btw-tarief, zoals in het Verenigd Koninkrijk waar het 20% is. Spanje voerde jaren geleden ook een hoog btw-tarief in, maar daar is dat al heel snel teruggedraaid. De verhoging had namelijk zo’n grote negatieve impact op de verkoop, dat veel bloemisten failliet gingen. Als dat in Nederland gebeurt, dat moeten we toch niet willen? De teloorgang van bloemisten is helaas al in gang gezet door de maatschappelijke discussie rond gewasbescherming.

We verzetten ons, met alle belangenbehartigers in de bomen, planten en bloemen, tegen afschaffing van het lage btw-tarief. Hiervoor hebben we een werkgroep opgezet. We laten onderzoeken wat de impact zal zijn op de sector en op bedrijven. Business-to-business zal het merken, en zeker ook business-to-consumer. We hebben ook een format opgesteld dat je kunt gebruiken voor de internetconsultatie rond de tariefsverhoging. Tot uiterlijk 7 mei kun je hierop reageren, dus doe dit vooral – en dat doen wij, LTO en de hele sierteeltketen natuurlijk ook.

Onze producten moeten onder het lage btw-tarief blijven vallen, zodat de verkoop er niet onder lijdt maar juist gestimuleerd wordt. De waarde van bomen en planten is niet direct in euro’s uit te rekenen, maar het levert op de lange termijn veel baten op – zoals minder zorgkosten, meer cohesie in de samenleving, meer geluk, welzijn en gezondheid.

Erik Stuurbrink

Voorzitter LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Als ik de stukken lees die ik via de diverse commissies bij LTO krijg, dan denk ik: in welk moeras zijn wij in hemelsnaam beland? Ik heb het gevoel hoe meer we bewegen, hoe vaster we komen te zitten. Het gaat voortaan om tien cijfers achter de komma, terwijl we volgens mij de hoofdlijnen uit het oog verliezen.

Want waar gaat het nu werkelijk om: de theoretische schijnwerkelijkheid of de werkelijke praktijk?

Ja, er worden gewasbeschermingsmiddelen aangetroffen in oppervlaktewater. En nee dat mag niet. Daarom moeten we naar NUL emissie toe. Het zal niet gemakkelijk zijn, maar hier zullen we wel naar toe moeten willen we onze license to produce kunnen behouden. En ja, we kunnen vragen stellen bij de aangetroffen hoeveelheden en de relevantie daarvan, want we kunnen voortaan zó ontzettend kleine hoeveelheden meten, dat ik het aantal cijfers achter de komma nauwelijks op een regel kan schrijven.

Maar dat neemt niet weg dat we ook in de spiegel moeten durven kijken over hoe we zelf als individueel bedrijf hiermee bezig zijn. En dan bedoel ik: doen we er echt alles aan om emissie te voorkomen? Hebben we de juiste techniek, de goede (kant)doppen en letten we op de goede weersomstandigheden? Ik kan het niet meer uitleggen dat we als bedrijven deze zaken niet op orde hebben. En dan heb ik het niet over niet-gekeurde machines, geen spuitlicentie en verboden middelen. Want dit alles kan en wil ik al helemaal niet uitleggen.

We zullen hoe dan ook ons uiterste best moeten doen om dit voor elkaar te krijgen. Daarom ben ik heel blij dat Jolanda Wijsmuller als nieuwe CEMP (Coördinator Effectief Middelen Pakket) aan de slag gaat voor de boomkwekerij. Tevens zal de eerste nieuwe laanboomspuit met gatdetectie en BB Leap-techniek binnenkort het levenslicht zien.

Ook zijn we met het convenant gewasbescherming bezig om de mogelijkheden en onmogelijkheden van gewasbescherming in deze tijd met onze overheden samen te vatten in dit convenant. Daarbij kan de overheid ons op onze verantwoordelijkheid aanspreken, maar ook wij kunnen de overheid aanspreken over de wet- en regelgeving.

Ook zal de politiek zich ervan bewust moeten worden dat als we nog gezond en veilig voedsel en groen in Nederland willen produceren, zonder afhankelijk te zijn van anderen (waar heb ik dat meer gehoord de laatste tijd?), dat ze daar dan ook de randvoorwaarden voor moeten scheppen.

Jan Veltmans

Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Een belangrijke keuze, al lijkt niet iedereen dat zo te zien. Landelijk kwam slechts 53,7% opdagen. Dat is wel meer dan bij de vorige verkiezingen, maar nog steeds vindt bijna de helft van de Nederlanders de lokale politiek blijkbaar niet de moeite om er even voor naar het stemlokaal te gaan.

Toch is juist deze laag van bestuur voor agrariërs van cruciaal belang. Gemeenten beslissen direct over de fysieke leefomgeving en de regels waar een boerenbedrijf aan moet voldoen. Veel besluiten die de dagelijkse bedrijfsvoering én de toekomstmogelijkheden raken, worden niet in Den Haag genomen, maar gewoon in het gemeentehuis hier om de hoek. Daar wordt bepaald hoe het omgevingsplan eruitziet, welke bestemmingen waar mogelijk zijn en of uitbreidingen van agrarische bedrijven überhaupt een optie blijven. Zelfs de uitstraling van schuren, stallen en bedrijfsgebouwen staat er op de agenda.

Daarnaast speelt de lokale politiek een sleutelrol bij de uitwerking van stikstofregels, de bescherming van nabijgelegen natuurgebieden en het beoordelen van vergunningen. Gemeenten beslissen over de inrichting van het platteland: waar zonneparken, windmolens, fietspaden of natuurzones moeten komen. Dat klinkt idealistisch, maar leidt in de praktijk regelmatig tot conflicten over grondgebruik. En dan hebben we het nog niet eens over handhaving, toezicht en de vaak langdurige gesprekken die nodig zijn om complexe dossiers van de grond te krijgen.

Is dit allemaal door je hoofd gegaan toen je 18 maart ging stemmen? Ik hoop het, want jouw stem bepaalt richting, nuance en de mensen die namens jou aan de knoppen draaien. Maar als je nu denkt: ‘oei, daar had ik eigenlijk niet zo bij stilgestaan’, raak dan vooral niet in paniek. De lokale politiek is namelijk altijd dichtbij. Gemeenteraadsleden zijn doorgaans goed bereikbaar, staan open voor gesprekken en waarderen het als inwoners – en zeker agrariërs – hun zorgen, ideeën en wensen delen.

Dus stel die vraag, stuur die mail, ga dat gesprek eens aan. Je bijdrage hoeft niet te wachten tot de volgende verkiezingen.
Beetje aan de late kant misschien, maar voor de lokale politiek ben je gelukkig nooit echt te laat.

Corine Fleuren
Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

De Grüne Woche in Berlijn voelde als een kruispunt van politiek en praktijk. Tussen streekproducten, internationale paviljoens en lange wandelgangen liepen veel politici rond. Ministers, staatssecretarissen, beleidsmakers. Het leverde gesprekken op die verder gingen dan beleefdheden. Hier werd geluisterd, gewogen en soms voorzichtig positie gekozen. Op momenten voelde het bijna historisch. ‘Ich bin ein Berliner’, zei de Amerikaanse president John F. Kennedy ooit, als teken van verbondenheid. Die woorden kregen op de Grüne Woche een nieuwe betekenis: even was iedereen onderdeel van dezelfde groene gemeenschap.

In Essen, tijdens de sierteeltvakbeurs IPM, verschoof de focus terug naar het vak. Boomkwekers uit binnen- en buitenland vonden elkaar moeiteloos. Nationale en internationale vakgenoten spraken dezelfde taal. Hier ging het over sortiment, innovatie, beschikbaarheid en toekomst. Minder politiek, meer inhoud. Maar onder de gesprekken lag steeds dezelfde vraag: hoe blijven we sterk, relevant en internationaal concurrerend in een wereld die snel verandert?

En dan de internationale vakbeurs voor de fruitteelt, Fruit Logistica. Werelds, dynamisch en bijna overweldigend. Iedereen was er. Van Zuid-Amerika tot Azië, van familiebedrijven tot wereldspelers. Gesprekken volgden elkaar in hoog tempo op. Soms diepgaand, soms kort, maar altijd met waarde. Netwerken kreeg hier een mondiale schaal. Het besef dat de sector één groot, internationaal netwerk is, werd nergens zo tastbaar als hier.

Drie beurzen, ontelbaar veel ontmoetingen en evenzoveel indrukken later blijft vooral dit hangen: de sector leeft. Ze verbindt. Over grenzen heen. Misschien is dat wel de stille boodschap van deze weken. Niet ‘ik’, maar ‘wij. En soms, tussen Berlijn en Essen, voelde het even alsof we allemaal konden zeggen: Ich bin ein Berliner.

Jan Veltmans

Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Het jaar is begonnen met een dikke laag sneeuw die onze kwekerij bedekt. De natuur staat in januari fysiologisch gezien altijd stil, maar door deze winterse omstandigheden staat nu ook de Nederlandse wereld even volledig op de pauzeknop.

Die stilte hier staat echter in een bizar en schril contrast met de situatie elders. De rest van de wereld lijkt wel in brand te staan. Landen en gebieden als Gaza, Oekraïne en Rusland domineren de krantenkoppen met aanhoudende conflicten. Maar ook in Venezuela en Iran lopen de spanningen hoog op. Zelfs plekken die we normaal niet direct met chaos associëren, zoals Groenland en Amerika, zijn allesbehalve rustig in dit nieuwe jaar. En dan vergeet ik vast nog een aantal delen in de wereld waar het onrustig is. Laten we ons realiseren dat we het hier in ons eigen land eigenlijk helemaal niet zo slecht voor elkaar hebben.

Een rustige start in de kwekerij, versterkt door het weer, geeft ruimte en tijd om andere dingen te doen dan de dagelijkse productie. Het is het geschikte moment om gesprekken te voeren met klanten en leveranciers om de lijnen uit te zetten, maar vooral: ga het gesprek aan met de medewerkers. Zij zijn het kapitaal van het bedrijf. Neem eens extra de tijd om naar hun verhaal te luisteren, voorbij de waan van de dag. Wat houdt ze bezig als ze ‘s avonds naar huis gaan? Waar hebben ze echt passie voor en wat willen ze nog leren binnen of buiten hun functie? Zit iedereen nog lekker in zijn vel en zijn er (persoonlijke) ontwikkelmogelijkheden die we nu over het hoofd zien?

Soms valt het niet mee om een dergelijk gesprek te voeren. We zijn vaak doeners, geen praters. Toch levert het altijd veel op; het verhoogt de loyaliteit en werkvreugde. Iedereen wil immers gezien en gehoord worden. Vind je het lastig om zo’n gesprek te openen? Begin het gesprek eens met de vraag welke (goede) voornemens iemand heeft genomen voor 2026. Dat breekt het ijs en dan weet je direct waar de persoonlijke wensen en ambities van je medewerkers liggen.

Wil je graag meer leren over het professioneel voeren van (functionerings)gesprekken? Neem contact op met Talentboom. Zij kennen de sector en helpen je concreet verder met tools en trainingen. Of is er iemand binnen het bedrijf die zich graag verder ontwikkelt, maar weet je niet waar je moet beginnen of welke opleiding geschikt is? Ook daarvoor kan je contact opnemen met Talentboom voor een advies op maat. Zo maak je, ondanks de kou buiten, een mooie en warme start van het nieuwe jaar voor je team.

Bij ons is januari de maand voor de BHV-cursus, het heftruckcertificaat, Nederlandse taal of spuitlicentie. En misschien is er wel iemand die tractorchauffeur wil worden.

Ik heb tot slot nog één vraag voor je om over na te denken: wat zijn jouw goede voornemens voor dit jaar?

Corine Fleuren

Bestuurslid LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen

Kweek begrip in je omgeving, bij omwonenden en gemeenten, voor je bedrijfsvoering, je productiewijze én je gewasbescherming. Die boodschap heb ik meegegeven aan kwekers op de eerste winterbijeenkomst van onze vakgroep, afgelopen 15 december samen met de LLTB bij Vergeldt & Bouten Boomkwekers in Lottum.

Vraag je ook af als je grond nodig hebt: ‘wil ik dat perceel wel hebben?’, ook als grond schaars is in je omgeving. Want er kunnen zomaar beperkingen worden opgelegd als je niet goed oplet. Er kunnen handhavingsverzoeken worden gedaan.

Bepaalde gemeenten hebben in hun omgevingsvisie al een ‘verbod op sierteelt’ opgenomen. Sierteelt: wat wordt daarmee bedoeld? Wat als je sierconiferen kweekt of andere sierplanten? Wees alert op omgevingsvisies, en zeker ook op de wijze waarop iets is opgeschreven. Termen als ‘teeltvrij’, ‘spuitvrij’ en ‘middelenvrije zone’: die kunnen anders geïnterpreteerd worden. ‘Middelenvrije zone’: ook groene middelen? Bepaalde gemeenten willen bijvoorbeeld ook een verbod op glyfosaat op gemeentegronden. Wat als je zulke grond wilt pachten voor meerjarige boomteelt? Wees alert.

Bedreigingen die op je afkomen, moet je wel het hoofd kunnen bieden. En ombuigen naar kansen. Voor onze vakgroep liggen er heel veel kansen. Groen loont, en wij weten allemaal dat onze producten veel opleveren voor gezondheid, omgeving en maatschappij. Maar het levert ons nog geen extra cent op. Laat ik het dan maar zo zeggen: alleen al met het aanplanten van een boom van €100, kun je er een boom ter waarde van €200 van maken. De Groene Stad dringt nu overal en bij iedereen door: dat is een grote kans voor onze sector.

Een andere grote kans ligt volgens mij in het collectief. Op de winterbijeenkomst in Lottum hebben we goede gesprekken gevoerd met kwekers: wat kunnen we samen beter doen? Bij Vergeldt & Bouten werd vanuit verschillende hoeken toch wel een knuppel in het hoenderhok gegooid, iets waar ikzelf ook al een tijdje heel benieuwd naar ben: een collectieve structuur om financiële middelen bij elkaar te krijgen, waarvan iets goeds wordt gedaan ten behoeve van onze hele sector. Bijvoorbeeld praktijkonderzoek om te onderbouwen dat onze teelten niet uitspoelingsgevoelig zijn.

Stel dat je 0,5% van je omzet zou afdragen voor iets collectiefs: zou je dat doen? Enkelen op de winterbijeenkomst reageerden met een ‘ja’, anderen waren stil. Wie zwijgt stemt toe? Zo’n afdracht moet dan wel verplicht worden voor iedereen. Om te voorkomen dat kwekers die niet willen meebetalen, wel meeprofiteren van een collectief. We zijn één sector.

Erik Stuurbrink

Voorzitter LTO Bomen, Vaste Planten en Zomerbloemen